Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Information Literacy

1,481 views

Published on

หลักสูตรการรู้สารสนเทศ โดย อารีย์ ชื่นวัฒนา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

Published in: Technology, Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Information Literacy

  1. 1. หลักสูตรการรููสารสนเทศ ู อารีย ชืนวัฒนา ่ ุ คณะมนษยศาสตร มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ areech@swu.ac.th areech@swu ac th
  2. 2. การรูสารสนเทศ • ความหมาย • แนวคิดทีเกี่ยวของ แนวคดทเกยวของ ่ • ขอบเขต • การรูสารสนเทศ ู ในสถานทีทางาน ่ ํ • หลักสูตร ั
  3. 3. การรู การรสารสนเทศ: ความหมาย • ความสามารถของบคคลใน ความสามารถของบุคคลใน การระบุความตองการ สารสนเทศของตนเอง รูจกใช ส ส ศ ั ใ เครืองมือและกระบวนการ ่ คนหาเพือระบุแหลง ่ ส รสนเ สารสนเทศ ส ม รถ ร เมน สามารถประเมิน วิเคราะห สังเคราะห และใช สารสนเทศไดอยางม สารสนเทศไดอยางมี ประสิทธิภาพ
  4. 4. ผู ู ผรสารสนเทศ ผูทไดเรียนรู “วิธีเรียน” ี่ กลาวคอรู าความรู กลาวคือรวาความร  จัดระบบอยางไร จะหา สารสนเทศไดอยางไร และจะใชสารสนเทศ และจะใชสารสนเทศ อยางไรเพือเผยแพร ่ ความรูไปสูบคคลอืน   ุ ่
  5. 5. คุณสมบตของผู ู คณสมบัตของผรสารสนเทศ ิ ( y (Doyle 1992) ) 1) รวาสารสนเทศทถูกตองสมบูรณมี รู าสารสนเทศทีถกตองสมบรณม ่ ความสําคัญตอการตัดสินใจทีชาญฉลาด ่ ญ 2) รูความตองการสารสนเทศของตน  3) สามารถตังคําถามจากความตองการ ้ สารสนเทศนนได สารสนเทศนั้นได
  6. 6. 4) สามารถระบุแหลงสารสนเทศทีจะเปน ่ ป ประโยชน ประโยชน 5) พัฒนากลยุทธการคนหาทีประสบ ่ ความสําเร็จ 6) เขาถึงแหลงสารสนเทศ รวมทังจาก เขาถงแหลงสารสนเทศ รวมทงจาก ้ คอมพิวเตอรและเทคโนโลยีอน ๆ ื่
  7. 7. 7) ประเมินสารสนเทศ ประเมนสารสนเทศ 8) จัดระบบสารสนเทศเพือนําไปใช ) ่ 9) บูรณาการสารสนเทศใหมเขากับองค ความรูเดิม  ิ 10) ใชสารสนเทศในการคิดเชิงวิเคราะห ใชสารสนเทศในการคดเชงวเคราะห วิจารณและการแกปญหา
  8. 8. ขอบเขต
  9. 9. แนวคดทเกยวของ แนวคิดที่เกียวของ ่ • การคดเชงวเคราะหวจารณ การคิดเชิงวิเคราะหวจารณ ิ • แนวคดเรองกระบวนการแกปญหา แนวคิดเรืองกระบวนการแกปญหา ่ • แนวคิดเรืองกระบวนการเรียนรูู ่ • แนวคิดเรืองการเรียนรูตลอดชีวต ่  ิ • แนวคิดเรือง สังคมสารสนเทศ ่
  10. 10. การคดเชงวเคราะหวจารณ การคิดเชิงวิเคราะหวจารณ ิ • การตงคาถามในเรองทสงสย การตังคําถามในเรืองทีสงสัย ้ ่ ่ • การคดเชงตรรกะ การคิดเชิงตรรกะ • การไตรตรองหาเหตุผล ุ • การพิจารณาความคิดเห็นที่ หลากหลาย • การคิดเชิิงเปรียบเทียบ ิ ป ี ี
  11. 11. • การวิเคราะหหาขอดีี ขอดอย ิ   • การคดอยางเปนระบบ การคิดอยางเปนระบบ • การคิดวางแผน • การคิดทีอิงสารสนเทศ ความรู ่ หลักฐาน ั • นํามาซึ่งการตัดสินใจทีถกตอง เทียง นามาซงการตดสนใจทถูกตอง เทยง ่ ่ ธรรม
  12. 12. กระบวนการแกปญหา กระบวนการแกปญหา • ยอมรับวาเกิดปญหาขึ้น • มทศนคตเชงบวกตอการ ี ศ ั ิ ชิ  แกปญหา  • วิเคราะหสถานการณและ ระบุปญหาทีี่แทจริง ป  ิ
  13. 13. • วิเคราะหหาทางเลือกตาง ๆในการ วเคราะหหาทางเลอกตาง แกปญหา • ตัดสินใจเลือกวิธีแกปญหา ํ ิ ี ป  • นาวธแกปญหานนไปปฏบติ ั้ ไปป ิ ั • ประเมินประสิทธิภาพของวิธีการ ประเมนประสทธภาพของวธการ
  14. 14. การรู ารสนเทศกับกระบวนการเรียนร การรสารสนเทศกบกระบวนการเรยนรู • ผูรสารสนเทศ คือ ผูทไดเรียนรูวธเรียน  ู ่ี  ิ ี • การรสารสนเทศจงเปนทกษะพนฐาน การรู ารสนเทศจึงเปนทักษะพืนฐาน้ สําหรับการเรียนรู • กระบวนการเรียนการสอนจึงตองเอือตอ ี ส ึ  ้ื  การสรางทักษะการรสารสนเทศใหกบ ู ั นักเรียน
  15. 15. กระบวนการเรยนการสอนทเออตอการ กระบวนการเรียนการสอนที่เอือตอการ ้ สรางทักษะการรูสารสนเทศ  • มีนกเรียนเปนศนยกลาง มนกเรยนเปนศูนยกลาง ั • ใชทรัพยากรสารสนเทศ (Resource- ( Based Learning) • เนนกระบวนการศกษาคนควาดวยตนเอง  ศึ    ( q y (Inquiry-Based Learning) g)
  16. 16. • มีระบบหองสมุดทีมี ่ คุณภาพ • ครผสอนกับ ครูผู อนกบ บรรณารักษทางาน ํ รวมกันเพือบูรณา ่ การทกษะการรู การทักษะการร สารสนเทศเขาไว ในหลักสูตร ใ ั
  17. 17. การศึกษาตลอดชีวิต • การศึกษาของบุคคลไมมทสิ้นสุด ี ี • ชวยใหบคคลไดมโอกาสและ ุ ี ประสบการณในการเรยนรูทุกช ป ส ใ  ี  ชวง ของชวต ของชีวต ิ • มีหลายรูปแบบ และเกิดขึ้นไดใน ู สภาพแวดลอมตาง ๆ
  18. 18. • ชวยใหบคคลพัฒนาตนในทุก ๆ ดาน ใ ุ ั ใ ทงดานเศรษฐกจ การเมอง สงคมและ ทั้งดานเศรษฐกิจ การเมือง สังคมและ วัฒนธรรม • เปนรากฐานของ “สังคมสารสนเทศ” • “การรูสารสนเทศ” เปนเครืองมือ  ่ สาหรบการศกษาตลอดชวต สําหรับการศึกษาตลอดชีวต ิ
  19. 19. สังคมสารสนเทศ • สังคมทีมสารสนเทศเปนแรง ่ ี ขัับเคลื่อนทางเศรษฐกิจ สังคม และ ั วฒนธรรม วัฒนธรรม • มีการใชสารสนเทศในชีวตประจําวัน มการใชสารสนเทศในชวตประจาวน ิ ในกิจกรรมตาง ๆ ไมวาจะเปนระดับ  บุคคล ชุมชน หรือสังคม ื ั
  20. 20. • อาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสราง จัดการ ถายทอด แลกเปลียน และ ่  เผยแพรสารสนเทศ โ ไ  ี  ํ ั ส ส ศ โดยไมมขอจากด เรองเวลาและสถานท เรื่องเวลาและสถานที่ • การสราง “ทักษะการรูสารสนเทศ” ู และ “การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ และการสอสาร” ใ  ั ป ช ช สื่ ส ” ใหกบประชาชน
  21. 21. • ในประเทศพัฒนา การสอนการรู สารสนเทศเริมใ โ ่ ในโรงเรียน โ ใ วิธี โดยใช แทรกทกษะการรู ารสนเทศไวในหลกสูตร แทรกทักษะการรสารสนเทศไวในหลักสตร การศึกษา • เนนการปลูกฝงทักษะการรูสารสนเทศที่  สามารถนาไปใชไดการเรยนในระดบสูง สามารถนําไปใชไดการเรียนในระดับสง ขึ้นไป รวมทังชีวตสวนตัวและการงาน ้ ิ
  22. 22. • ทักษะการรูสารสนเทศจากโรงเรียน  สามารถนําไปป บใ ไดในการทํางาน แต ไปปรัั ใช ไมเพยงพอ ไมเพียงพอ • บุคลากรตองเรียนรูทกษะใหม ๆ เพิมเติม  ั ่ เนืองจากปญหาทีตองใชสารสนเทศใน ่ ่  ชวตการงานแตกตางจากในโรงเรยน ชีวตการงานแตกตางจากในโรงเรียน ิ
  23. 23. –มีความยุงเหยิง ซับซอน  มากกวา มีสภาพแวดลอมทีซบซอน –มสภาพแวดลอมทซบซอน ่ ั ผันผวน ปรวนแปร มากกวา –ตองอาศยแนวทางท่ ตองอาศัยแนวทางที หลากหลายในการ แสวงหาสารสนเทศ การ ใชสารสนเทศ เพอ ใชสารสนเทศ เพือ่ แกปญหา สรางความรู ใหม สรางนวัตกรรม
  24. 24. การรูสารสนเทศ  ในสถานที่ทางาน ํ • นับตังแตชวงตนของ ้  ทศวรรษนี้ ความสนใจเกียวกับการรู ่ สารสนเทศไดแผขยายไปสู รบทของการ สารสนเทศไดแผขยายไปสบริบทของการ ทํางาน • กอนหนานั้น คําวา Information Literacy เปนทรู กและเขาใจกนในวงการศกษา เปนทีรจกและเขาใจกันในวงการศึกษา ่ ั และวิชาชีพบรรณารักษและนักสารสนเทศ เทานั้น
  25. 25. • ในองคกรอืน ๆ โดยเฉพาะองคกรทาง ่ ธุรกิจมีกระแสความเคลือนไหวในเรือง ิ ี ส ่ื ไ ใ ่ื Knowledge Management, Learning g g , g Organization, E-Learning • KM วาดวยการจัดหา แบงปน ใ  และ  ั ใช สรางความรู เพอเพมคุณคา เพมศกยภาพ สรางความร เพือเพิมคณคา เพิมศักยภาพ ่ ่ ่ ในการแขงขันใหกับองคกร
  26. 26. • การวิจยชี้ใหเห็นวา องคกรหลายแหง การวจยชใหเหนวา องคกรหลายแหง ั – ไดลงทุนเปนเงินจํานวนมากดานเทคโนโลยี เพือการจััดการความรู แตไมประสบ ่ ความสําเร็จ – บุคลากรยังประสบปญหา • ภาวะทวมทนของสารสนเทศ  • ไดรบสารสนเทศผิด ๆ ไดรบสารสนเทศผด ั • ไมมทักษะในการใชเทคโนโลยี ี • ไ รวิธีคนหาสารสนเทศ ทําใ เสียเวลาทํา ไม ู ให ี ในสิงที่คนอื่นทําไปแลว ่
  27. 27. • องคกรจึงตร หนัก องคกรจงตระหนก วา “ทักษะการรูู สารสนเทศ” ของ บุคลากร เปนทกษะ บคลากร เปนทักษะ พืนฐานทีสาคัญตอ ้ ่ ํ การจัดการความรู หรอ การสราง หรือ การสราง องคกรแหงการ เรียนรู ี
  28. 28. IL ในสถานที่ทางาน ในสถานททางาน ํ • คําวา Information Literacy ไมเปนที่ y นิยมใช • คําที่ใชแทน: working smarter คาทใชแทน: smarter, information skills, information resources training, information discovery ( y (information retrieval, , search techniques and source selection), selection) information resource management (organization and sharing)
  29. 29. หลกสูตรการศกษาดานการรู หลักสตรการศึกษาดานการรสารสนเทศ ทวไป ทัวไป ่ หลกสูตรเพมเตม แล /หรอ ชดการ หลักสตรเพิ่มเติม และ/หรือ ชุดการ Generic เรียนรูดวยตนเอง   ขนาน หลกสูตรเพมเตม และ/หรอ ชดการ หลักสตรเพิ่มเติม แล /หรือ ชุดการ Parallel เรียนรูดวยตนเอง ซึงเปนสวนเสริม   ่ หลกสูตรวชาอน หลักสตรวิชาอื่น บูรณาการ หลักสูตรที่จดเปนรายวิชา โดยเปน ั Integrated I t t d สวนหนึึ่งของหลักสูตรการศึกษา  ั ึ ปลูกฝงทกษะไวใน แทรกทกษะการรู ารสนเทศไวใน ปลกฝงทักษะไวใน แทรกทักษะการรสารสนเทศไวใน หลักสูตรการศึกษา การเรียนการสอนทุกวิชา ทุกชั้น ทุก Embedded ระดบ ระดับ
  30. 30. มิติของการรูสารสนเทศ
  31. 31. มตของการรู มิตของการรสารสนเทศ ิ • ทัักษะทั่วไป การแกปญหา ความรวมมือ การ ั ไป:  ื ทํางานเปนทีม การสือสาร และความคิดเชิง ่ วิเคราะหวิจารณ • ทักษะสารสนเทศ: การแสวงหาสารสนเทศ การ ทกษะสารสนเทศ: ใชสารสนเทศ การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ • คานิยมและความเชือ: การใชสารสนเทศอยาง ่ ฉลาดแล มจรยธรรม ความรับผิดชอบตอสังคม ฉลาดและมีจริยธรรม ความรบผดชอบตอสงคม การมีสวนรวมในชุมชน 
  32. 32. รูปแบบการเรยนการสอน รปแบบการเรียนการสอน • Face-to-face learning • Self-paced learning packages Self paced • E-Learning – Offline – Online
  33. 33. การใชประโยชนจากเครือขายในการสอน ทักษะการรูสารสนเทศ  • อินทราเน็ต ็ • อินเทอรเน็ต อนเทอรเนต
  34. 34. การใชเทคโนโลย Web2.0 การใชเทคโนโลยี Web2 0
  35. 35. Social Software • Blogs http://information- literacy.blogspot.com/2007/05/second-life- literacy blogspot com/2007/05/second-life- symposium.html http://eduspaces.net/dougbelshaw/weblog http://eduspaces net/dougbelshaw/weblog • Wikis http://infolit.bibliotech.us/wiki/tiki- index.php?page_ref_id=5 http://wiki.nasa.gov/cm/wiki/?id=1961
  36. 36. • RSS feed http://www.libworm.com/rss/librarianqueries. php h • Social Network Site (e.g., Youtube, CiteULike, LibraryThing) p g http://www.citeulike.org/ http://www.librarything.com/tour/ http://acuril.uprrp.edu/index.php?option=co http://acuril uprrp edu/index php?option=co m_content&task=view&id=28&Itemid=1 • S Second Lif d Life http://secondlife.com/
  37. 37. • University of Sheffield LTEA in SL: Research Process Model http://networked- p inquiry.pbwiki.com/LTEA-in-SL%3A- Research-process-model Research process model
  38. 38. • UCI Libraries: Science Information Tutorial http://www.lib.uci.edu/services/tutorial s/science_info_tutorial/
  39. 39. สภาพแวดลอมใหมทางสารสนเทศ สภาพแวดลอมใหมทางสารสนเทศ ( (Pru Mitchelle) ) • รวมมือกัน ทํางานรวมกัน (Collaborative) ( ) • สรางสรรค และแบงปน (Creative and Shared) Sh d) • มีความเปนชมชน (Community-based) มความเปนชุมชน • มีความเปนสวนตัว (Personal) ( ) • มีลกษณะเสมือน (Virtual) ั
  40. 40. • การสอนทักษะการ การสอนทกษะการ รูสารสนเทศ จึง  ตองใหสอดคลอง กบพฤตกรรมการ กับพฤติกรรมการ เรียนรูใน สภาพแวดลอมใหม  ใ ทางสารสนเทศ
  41. 41. – Learning is collaborative (e.g. wikis) (e g – Learning is creative and shared (e.g. Wikipedia, Wikipedia blog) – Learning is community-based (e.g. social networking) t ki ) – Learning is personal (e.g. blog, profiles, point of view) – Learning is virtual (e.g. Second Life) g ( g )

×