PEKTAKSIRAN
BERASASKAN SEKOLAH

LEMBAGA PEPERIKSAAN
KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA
Fokus Perbincangan
1. Pengenalan
• Aspirasi Sistem Pendidikan Malaysia
• Sistem Peperiksaan Sedia Ada
2. Latar Belakang da...
Aspirasi Sistem Pendidikan Malaysia
Akses

100% enrolmen merentas semua peringkat pendidikan
daripada prasekolah hingga me...
Sistem Peperiksaan Sedia Ada
Tahap

Umur
(Tahun)

Peperiksaan

Tujuan

Tahun 6 (akhir persekolahan
rendah)

12

Tingkatan ...
Teori Pembelajaran
Pendapat baharu cara murid belajar
Behaviourism

• Pemerhatian tingkah laku sebagai
faktor yang mempeng...
Pentaksiran Pendidikan
Satu proses mendapatkan maklumat dan
seterusnya membuat keputusan (professional
judgement) tentang ...
Pentaksiran Pendidikan
Pengumpulan maklumat bertujuan untuk mengetahui
APA yang murid TAHU

APA yang murid
BOLEH BUAT

APA...
Pentaksiran Pendidikan
Guru membuat keputusan berdasarkan maklumat yang
dikumpulkan melalui pelbagai teknik dan bentuk pen...
Assessment for Learning and
Assessment of Learning

•

Assessment for Learning is the process of seeking and
interpreting ...
Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan

Rasional
Falsafah Pendidikan Kebangsaan
• Membangunkan potensi pelajar secara ho...
Dasar Pelaksanaan PBS

Akta Pendidikan
1996 (Akta 550)
Seksyen 67 –
Penilaian Murid

Kuasa
Pengarah
Peperiksaan
Dengan
Per...
Peraturan-Peraturan Pendidikan (Penilaian dan
Peperiksaan) 1997 Bahagian II, Perkara 3 iaitu:
a

b

c

untuk memberi
nasih...
Kronologi Pelaksanaan PBS
January 2011
Disember 2010
2009 - 2010
2008
2005 – 2007
Seminar &
konferens yang
melibatkan paka...
Konsep PBS: Pentaksiran bersifat Holistik
Kebolehan akal

Emosi dan
kerohanian

Fizikal, Motor halus
& kasar

Afektif
Kogn...
Konsep PBS: Pengumpulan Maklumat Komprehensif
Akademik dan
bukan akademik

Maklumat diri murid

Profil

Pencapaian
Pengump...
Konsep PBS: Pentaksiran Seimbang

Pentaksiran Seimbang
Declarative,
procedural,
conditional

Pengetahuan

Kemahiran Asas,
...
Konsep PBS: Pentaksiran Berpusatkan Murid
Kemahiran belajar cara untuk
belajar, bertanggungjawab
terhadap pembelajaran sen...
Profil Murid dalam PBS Sejajar dengan
Aspirasi Murid dan FPK
Pemimpin
(Berkemahiran
Memimpin)

Komunikator
(Berkemahiran
b...
Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan
(Sekolah Rendah)
+

Peperiksaan
Pusat

19
Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan
(Menengah Rendah)

20
Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan
(Sekolah Rendah)
Tahun
Pentaksiran Sekolah

Pentaksiran Pusat

1-6

Yang Ditaksir...
Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan
(Sekolah Menengah Rendah)
Tingkatan
Pentaksiran Sekolah

Pentaksiran Pusat

PAJSK...
Pentaksiran Sekolah (PS)
•

Pentaksiran
Rujukan
Standard
•
•
•

Growth pembelajaran murid
merujuk kepada standard

Assessm...
Pentaksiran Sekolah
Proses Pembentukan

Proses Merumuskan

Assessment for learning

Assessment of learning
What

What

Sep...
STANDARD PRESTASI
(Performance Standard)
Satu label yang digunakan untuk
menunjukkan tanda aras tertentu
Disusun secara hi...
STANDARD PRESTASI

6

Tahu

5

Tahu

4

Tahu

3

Tahu

2

Tahu Faham

1

Tahu

Faham

Faham

Faham
Faham

Boleh buat denga...
Band, Standard, Deskriptor, Evidens
Band

Standard

Deskriptor

Evidens

1
2
3
4
5
6

Pernyataan bersifat
generik tentang ...
PELAPORAN FORMATIF
(MENGIKUT BULAN PENTAKSIRAN)
PELAPORAN FORMATIF
(MENGIKUT BULAN PENTAKSIRAN)
SENARAI PRESTASI KUMULATIF
SEMUA MURID MENGIKUT KELAS

Prestasi
Kumulatif
PELAPORAN KUMULATIF
(DICETAK DI HUJUNG TAHUN)
PELAPORAN KUMULATIF
(DICETAK DI HUJUNG TAHUN)
Pentaksiran Pusat (PP)
Dirancang, dibina dan
dilapor oleh LP

A

Skor dihantar kepada
LP untuk proses
penentuan standard

...
PENTAKSIRAN PUSAT - JENIS INSTRUMEN
BIL

MATA PELAJARAN

JENIS INSTRUMEN
Ujian Ujian
bertulis Lisan

1

BAHASA MELAYU

√

...
PENTAKSIRAN PUSAT - JENIS INSTRUMEN
BIL

MATA PELAJARAN

JENIS INSTRUMEN
Ujian
bertulis

Ujian
Lisan

Pelbagai Instrumen
(...
KOMPONEN YANG DITAKSIR DALAM PAJSK
Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan &
Kokurikulum (PAJSK)
SEGAK
•Standard Kecergasan
Fi...
Pentaksiran Psikometrik
Mengukur kebolehan semula
jadi (innate ability) dan
kebolehan yang diperoleh
(acquired ability)

P...
Pentaksiran Psikometrik
Contoh Item Inventori Personaliti
1. Introspektif,
Sensitif, Reflektif

6. Tenang, Berhatihati, Tak Agresif

2. Berdikari,...
Penjaminan Kualiti
Pemastian
pelaksanaan
pentaksiran
mengikut
prosedur

Membantu,
memudahcara
& membimbing
pelaksanaan
pen...
Sistem Pengurusan PBS (SPPBS)
SPPBS

Akademik

Rekod prestasi
murid

Bukan Akademik

Pelaporan
deskriptif

Pelaporan
forma...
03-88843022
1 pbs overview-penataran t3
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

1 pbs overview-penataran t3

1,034 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,034
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
38
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

1 pbs overview-penataran t3

  1. 1. PEKTAKSIRAN BERASASKAN SEKOLAH LEMBAGA PEPERIKSAAN KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA
  2. 2. Fokus Perbincangan 1. Pengenalan • Aspirasi Sistem Pendidikan Malaysia • Sistem Peperiksaan Sedia Ada 2. Latar Belakang dan Rasional Pelaksanaan Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) 3. Konsep dan Praktis PBS dalam konteks Malaysia
  3. 3. Aspirasi Sistem Pendidikan Malaysia Akses 100% enrolmen merentas semua peringkat pendidikan daripada prasekolah hingga menengah atas menjelang tahun 2020 Kualiti Negara dalam kelompok sepertiga teratas dalam pentaksiran antarabangsa seperti TIMSS dan PISA dalam tempoh 15 tahun Ekuiti 50% pengurangan dalam jurang pencapaian (bandar-luar bandar, sosioekonomi, gender menjelang tahun 2020) Perpaduan Sistem pendidikan yang menawarkan perkongsian pengalaman dan nilai kepada kanak-kanak dengan menghargai kepelbagaian Kecekapan Sistem yang memaksimumkan keberhasilan murid mengikut peruntukan sedia ada Sumber: KPM, 2012
  4. 4. Sistem Peperiksaan Sedia Ada Tahap Umur (Tahun) Peperiksaan Tujuan Tahun 6 (akhir persekolahan rendah) 12 Tingkatan 3 (akhir persekolahan menengah rendah) 15 Penilaian Menengah Rendah (PMR) Penilaian Tingkatan 5 (akhir persekolahan menengah atas) 17 Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) Persijilan Selepas Tingkatan 5 18 Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM) Persijilan Tingkatan 6 19 Sijil Tinggi Pelajaran Malaysia (STPM) Persijilan • • • Ujian Pencapaian Penilaian Sekolah Rendah (UPSR) High stake Rote learning over life-long learning Too exam-oriented 4
  5. 5. Teori Pembelajaran Pendapat baharu cara murid belajar Behaviourism • Pemerhatian tingkah laku sebagai faktor yang mempengaruhi pembelajaran Cognitivism • Skema (perwakilan mental) menentukan bagaimana data dan maklumat yang diterima akan difahami oleh minda • Pengetahuan dibina secara aktif oleh individu yang berfkir Constructivism menggunakan pengetahuan sedia ada 5
  6. 6. Pentaksiran Pendidikan Satu proses mendapatkan maklumat dan seterusnya membuat keputusan (professional judgement) tentang produk sesuatu program pendidikan (prestasi murid) Dapatkan maklumat Buat keputusan
  7. 7. Pentaksiran Pendidikan Pengumpulan maklumat bertujuan untuk mengetahui APA yang murid TAHU APA yang murid BOLEH BUAT APA yang murid BOLEH AMALKAN
  8. 8. Pentaksiran Pendidikan Guru membuat keputusan berdasarkan maklumat yang dikumpulkan melalui pelbagai teknik dan bentuk pentaksiran Lebih formal Kurang formal Tidak berstruktur Kurang berstruktur Berstruktur • Perjumpaan/ pertemuan tidak rasmi • Soal selidik • Ujian dalam kelas • Pemerhatian • Senarai semak • Perbualan • Pentaksiran kendiri • Tugasan praktikal Sangat berstruktur • Peperiksaan • Ujian setara • Ujian aptitud • Projek • Kajian kes Sumber: Prof. Jim Tognolini
  9. 9. Assessment for Learning and Assessment of Learning • Assessment for Learning is the process of seeking and interpreting evidence for use by learners and their teachers to decide where the learners are in their learning, where they need to go and how best to get there. (Assessment Reform Group (2002). • Assessment of learning is the process of evaluating the extent to which participants in education have developed their knowledge, understanding and abilities. AfL
  10. 10. Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan Rasional Falsafah Pendidikan Kebangsaan • Membangunkan potensi pelajar secara holistik supaya dapat melahirkan individu yang mempunyai intelek, rohani, emosi dan fizikal yang seimbang dan harmoni, berdasarkan kepercayaan dan ketaatan kepada Tuhan. Fokus terhadap pembelajaran • Mentaksir pertumbuhan dan perkembangan pembelajaran murid • Mengurangkan penekanan terhadap pembelajaran berorientasikan peperiksaan 10
  11. 11. Dasar Pelaksanaan PBS Akta Pendidikan 1996 (Akta 550) Seksyen 67 – Penilaian Murid Kuasa Pengarah Peperiksaan Dengan Persetujuan Menteri Akta Pendidikan 1996 (Akta 550) Seksyen 68 – Peperiksaan Seksyen 69 – Larangan Tentang Pengendalian Peperiksaan dan Peraturan-Peraturan Pendidikan (Penilaian dan Peperiksaan) 1997 11
  12. 12. Peraturan-Peraturan Pendidikan (Penilaian dan Peperiksaan) 1997 Bahagian II, Perkara 3 iaitu: a b c untuk memberi nasihat, memantau dan membuat analisis tentang penilaian berasaskan sekolah; untuk mengendalikan semua peperiksaan mengikut peraturanperaturan, garis panduan dan arahan tentang peperiksaan; dan untuk mengadakan peperiksaan, untuk mengendalikan pemantauan peperiksaan dan menguatkuasakan peraturan-peraturan, garis panduan dan arahan tentang peperiksaan 12
  13. 13. Kronologi Pelaksanaan PBS January 2011 Disember 2010 2009 - 2010 2008 2005 – 2007 Seminar & konferens yang melibatkan pakar pentaksiran pendidikan dari dalam dan luar negara Kajian Rintis (550 sekolah rendah) Mesyuarat dan perbincangan meja bulat Kelulusan pelaksanaan PBS oleh Kabinet Pelaksanaan PBS mulai Tahun 1 dan Tingkatan 1 mulai 2012 Pentaksiran pendidikan perlu menumpukan perhatian kepada PBS dan peperiksaan perlu kekal dalam sistem pada lower stake di sekolah rendah dan menengah rendah (Lembaga Peperiksaan, 2005, 2006 & 2010; Mokhtar et al., 2006) •Pentadbir sekolah dan guru-guru bersetuju PBS dilaksanakan •Bimbingan dan sokongan harus diberikan kepada guru-guru •ICT perlu dinaik taraf (Lembaga Peperiksaan, 2009) •Reformasi sistem pentaksiran pendidikan di Malaysia perlu kepada sistem pentaksiran berasaskan sekolah yang sesuai •Kurangkan penekanan terhadap prestasi pelajar berdasarkan keputusan peperiksaan (LP, 2006, 2007 & 2010) 13
  14. 14. Konsep PBS: Pentaksiran bersifat Holistik Kebolehan akal Emosi dan kerohanian Fizikal, Motor halus & kasar Afektif Kognitif Psikomotor Modal insan holistik
  15. 15. Konsep PBS: Pengumpulan Maklumat Komprehensif Akademik dan bukan akademik Maklumat diri murid Profil Pencapaian Pengumpulan maklumat komprehensif Perkembangan Pembelajaran, fizikal, emosi, kematangan Penglibatan Aktiviti pembelajaran dalam dan luar kelas 15
  16. 16. Konsep PBS: Pentaksiran Seimbang Pentaksiran Seimbang Declarative, procedural, conditional Pengetahuan Kemahiran Asas, Kemahiran teknikal dan bukan-teknikal Kemahiran Sikap, budaya, kewarganegaraan nilai kemanusiaan Nilai 16
  17. 17. Konsep PBS: Pentaksiran Berpusatkan Murid Kemahiran belajar cara untuk belajar, bertanggungjawab terhadap pembelajaran sendiri Situasi kehidupan sebenar Pembelajaran Kendiri Teamwork, kerjasama, toleransi dll. Pembelajaran Kolaboratif Autentik Pentaksiran Berpusatkan Murid 17
  18. 18. Profil Murid dalam PBS Sejajar dengan Aspirasi Murid dan FPK Pemimpin (Berkemahiran Memimpin) Komunikator (Berkemahiran berkomunikasi) Pemikir (berkemahiran Berfikir) Beradab dan beretika Seimbang Berpengetahuan Perkembangan potensi holistik: kognitif, afektif, psikomotor Sumber: KPM, 2012 18
  19. 19. Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan (Sekolah Rendah) + Peperiksaan Pusat 19
  20. 20. Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan (Menengah Rendah) 20
  21. 21. Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan (Sekolah Rendah) Tahun Pentaksiran Sekolah Pentaksiran Pusat 1-6 Yang Ditaksir Perkembangan (Development) Tahap Pencapaian 2 (Achievement) Bidang Ditaksir Semua mata pelajaran Mata pelajaran tertentu PAJSK 4-6 Penglibatan (Involvement) SEGAK, Kelab, Persatuan, Unit Beruniform, Ekstrakurikulum Pentaksiran Psikometrik 3&6 Profil (Profile) Aptitud 6 Pencapaian (Achievement) Bahasa, Matematik, Sains Peperiksaan Pusat 21
  22. 22. Sistem Pentaksiran Pendidikan Kebangsaan (Sekolah Menengah Rendah) Tingkatan Pentaksiran Sekolah Pentaksiran Pusat PAJSK Pentaksiran Psikometrik Yang Ditaksir Bidang Ditaksir 1-3 Perkembangan (Development) Semua mata pelajaran 3 Pencapaian (Achievement) Semua mata pelajaran 1-3 Penglibatan (Involvement) SEGAK, Kelab, Persatuan, Unit Beruniform, Ekstrakurikulum 1 &3 Profil (Profile) Inventori Personaliti, Inventori Minat Kerjaya, Aptitud 22
  23. 23. Pentaksiran Sekolah (PS) • Pentaksiran Rujukan Standard • • • Growth pembelajaran murid merujuk kepada standard Assessment for and of learning Pelbagai bentuk instrumen Feedback/feedforward Formatif/ sumatif Dirancang, dibina, ditadbir, di sekolah. PS • • Diperiksa, direkod dan dilapor oleh guru • Berpusatkan murid Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) Pengiktirafan sumbangan guru
  24. 24. Pentaksiran Sekolah Proses Pembentukan Proses Merumuskan Assessment for learning Assessment of learning What What Sepanjang P & P Untuk memperbaiki pembelajaran murid Di hujung sesuatu unit pembelajaran Why Why Pentaksiran FORMATIF Pelbagai kaedah pentaksiran Pentaksiran SUMATIF How Merujuk standard prestasi How QA QA Report Pelaporan verbal / bertulis boleh diberi bila –bila masa Untuk mendapatkan maklumat perkembangan murid Pelbagai kaedah pentaksiran Merujuk standard prestasi Report Pelaporan kuantitatif / kumulatif boleh diberi di hujung setiap unit pembelajaran / bulan / penggal / tahun
  25. 25. STANDARD PRESTASI (Performance Standard) Satu label yang digunakan untuk menunjukkan tanda aras tertentu Disusun secara hierarki Digunakan untuk tujuan pelaporan Band 1, Band 2, Band 3, Band 4, Band 5, Band 6 ©2012 LEMBAGA PEPERIKSAAN, KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA
  26. 26. STANDARD PRESTASI 6 Tahu 5 Tahu 4 Tahu 3 Tahu 2 Tahu Faham 1 Tahu Faham Faham Faham Faham Boleh buat dengan Beradab Misali Boleh buat dengan Beradab Terpuji Boleh buat dengan Beradab Boleh buat
  27. 27. Band, Standard, Deskriptor, Evidens Band Standard Deskriptor Evidens 1 2 3 4 5 6 Pernyataan bersifat generik tentang aras perkembangan dalam pembelajaran (OM & OP) Pernyataan tentang apa yang murid tahu dan boleh buat Pernyataan tentang bagaimana murid menunjukkan apa yang mereka “tahu” dan “boleh buat”
  28. 28. PELAPORAN FORMATIF (MENGIKUT BULAN PENTAKSIRAN)
  29. 29. PELAPORAN FORMATIF (MENGIKUT BULAN PENTAKSIRAN)
  30. 30. SENARAI PRESTASI KUMULATIF SEMUA MURID MENGIKUT KELAS Prestasi Kumulatif
  31. 31. PELAPORAN KUMULATIF (DICETAK DI HUJUNG TAHUN)
  32. 32. PELAPORAN KUMULATIF (DICETAK DI HUJUNG TAHUN)
  33. 33. Pentaksiran Pusat (PP) Dirancang, dibina dan dilapor oleh LP A Skor dihantar kepada LP untuk proses penentuan standard PP Pelbagai instrumen pentaksiran Ditadbir, diperiksa dan direkod oleh guru
  34. 34. PENTAKSIRAN PUSAT - JENIS INSTRUMEN BIL MATA PELAJARAN JENIS INSTRUMEN Ujian Ujian bertulis Lisan 1 BAHASA MELAYU √ √ 2 BAHASA INGGERIS √ √ 3 BAHASA CINA √ √ 4 BAHASA TAMIL √ √ 5 BAHASA IBAN √ √ 6 BAHASA KADAZANDUSUN √ √ 7 BAHASA ARAB √ √ 8 SAINS √ 9 MATEMATIK √ Pelbagai Instrumen (Tugasan Bertulis / Ujian Amali / Projek / Kajian Lapangan / Kajian Kes / Persembahan / Demonstrasi, dll)
  35. 35. PENTAKSIRAN PUSAT - JENIS INSTRUMEN BIL MATA PELAJARAN JENIS INSTRUMEN Ujian bertulis Ujian Lisan Pelbagai Instrumen (Tugasan Bertulis / Ujian Amali / Projek / Kajian Lapangan / Kajian Kes / Persembahan / Demonstrasi , dll) 10 PENDIDIKAN ISLAM √ 11 PENDIDIKAN MORAL √ 12 SEJARAH √ 13 GEOGRAFI √ 14 KHB KEMAHIRAN TEKNIKAL √ 15 KHB EKONOMI RUMAH TANGGA √ 16 KHB PERTANIAN √ 17 KHB PERDAGANGAN DAN KEUSAHAWANAN √ 18 PENDIDIKAN MUZIK √ 19 PENDIDIKAN JASMANI & KESIHATAN √ 20 PENDIDIKAN SENI VISUAL √ 21 PENDIDIKAN SIVIKS & KEWARGANEGARAAN √
  36. 36. KOMPONEN YANG DITAKSIR DALAM PAJSK Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan & Kokurikulum (PAJSK) SEGAK •Standard Kecergasan Fizikal Kebangsaan (SEGAK) Mengukur tahap kecergasan BMI • Body Mass Index (BMI) • Merekodkan tentang ketinggian dan berat badan bagi menentukan tahap jisim badan. KOKURIKULUM SUKAN & PERMAINAN Penyertaan, penglibatan dan pencapaian Sukan dan Permainan di peringkat sekolah, daerah, negeri, negara & antarabangsa KELAB & PERSATUAN Penyertaan, penglibatan dan pencapaian Kelab dan Persatuan di peringkat sekolah, daerah, negeri, negara & antarabangsa BADAN BERUNIFORM Penyertaan, penglibatan dan pencapaian Badan Beruniform di peringkat sekolah, daerah, negeri, negara & antarabangsa Ekstra Kurikulum Penyertaan dan penglibatan secara sukarela di sekolah /di luar sekolah/ Luar Negara/ Dalam Negara
  37. 37. Pentaksiran Psikometrik Mengukur kebolehan semula jadi (innate ability) dan kebolehan yang diperoleh (acquired ability) PENTAKSIRAN PSIKOMETRIK • Tidak berjadual, UJIAN APTITUD • Dicadangkan • Aptitud Umum • Aptitud Khusus kepada semua murid Mengenal pasti kecenderungan, kekuatan/kelemahan, minat, bakat dan kesediaan bagi menyediakan situasi pengajaran dan pembelajaran yang terbaik dan mewujudkan suasana pembelajaran yang aktif dan berkesan Tidak berasaskan kurikulum dan pengajaran pembelajaran • Tidak berjadual INVENTORI • Tidak diwajibkan PERSONALITI untuk semua murid LP sediakan item / instrumen dan manual yang komprehensif Penskoran secara dikotomus, politomus, kadaran pilihan Pelaporan secara deskriptif dan individu Mendapatkan maklumat tentang ciriciri perilaku unik dan stabil yang ada pada setiap individu untuk membimbing murid membentuk personaliti yang seimbang dan membantu guru menggunakan strategi pengajaran dan pembelajaran yang sesuai
  38. 38. Pentaksiran Psikometrik
  39. 39. Contoh Item Inventori Personaliti 1. Introspektif, Sensitif, Reflektif 6. Tenang, Berhatihati, Tak Agresif 2. Berdikari, Tak Konvensional, Tak Tersangkut 7. Tanpa Bimbang, Berkelakar, Riang 3. Dinamik, Aktif, Ekstrovert 4. Terus-terang, Seimbang, Harmoni 5. Profesional, Pragmatik, Yakin Diri 8. Romantis, Pelamun, Beremosi 9. Analitik, Amanah, Keyakinan Kendiri
  40. 40. Penjaminan Kualiti Pemastian pelaksanaan pentaksiran mengikut prosedur Membantu, memudahcara & membimbing pelaksanaan pentaksiran Keseragaman pelaksanaan tugasan dan penskoran Memastikan kekuatan & keberkesanan instrumen pentaksiran
  41. 41. Sistem Pengurusan PBS (SPPBS) SPPBS Akademik Rekod prestasi murid Bukan Akademik Pelaporan deskriptif Pelaporan formatif/ kumulatif
  42. 42. 03-88843022

×