คู่มือพระวิทยากรค่ายคุณธรรม ฉบับสมบูรณ์

15,420 views

Published on

คู่มือพระวิทยากรค่ายคุณธรรม ฉบับสมบูรณ์

Published in: Education

คู่มือพระวิทยากรค่ายคุณธรรม ฉบับสมบูรณ์

  1. 1. คูมืออบรมเชิงปฏิบัติการพระธรรมวิทยากรคายพัฒนาคุณธรรมสําหรับนักเรียน รุนที่ ๑ ๒๖ - ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๕ บริสุทธิ์จริงใจไรเดียงสา.... บอบบางกวามาลีแรกคลี่ชอ เยาวชนสืบเหยาเทิดเหลากอ...... เหมือนเพชรรอเวลาเจียรไน เสี่ยงตอการติดกับความหยาบกราน.. งายตอการหลงตามความแปลกใหม เหมาะแกการเสริมสรางกําลังใจ เพื่อจะไดกาวมั่นถูกขั้นตอน หากเยาวชนสนใจธรรมสักนิด ภาวะจิตจะกาวรุดไมหยุดหยอน พระศาสนาดังน้ําดับความรอน ชี้แนะสอนพัฒนาเยาวชน ฝายบริการฝกอบรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย รวมกับ สํานักงานพุทธมณฑลการอบรมเชิงปฏิบัติการนี้เปนสวนหนึ่งของโครงการคายคุณธรรม ณธรรม และศูนยการเรียนรูพระพุทธศาสนาในพุทธมณฑล
  2. 2. ๒ กําหนดการ พิธีเปดโครงการฝกอบรมพระธรรมวิทยากรคายพัฒนาคุณธรรมสําหรับนักเรียน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย รวมกับพุทธมณฑล ณ หองประชุมหอสมุดพุทธศาสนา พุทธมณฑล ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม วันพุธ ที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๔๕ ******************เวลา ๐๘.๓๐ น.-๐๙.๐๐ น. ลงทะเบียนรายงานตัวเวลา ๐๙.๐๐ น.-๐๙.๓๐ น. ผูเขารับการฝกอบรมพรอมเพียงกัน ณ หองประชุมหอสมุด พุทธมณฑลเวลา ๐๙.๓๐ น.–๑๐.๓๐ น. พิธีเปดโครงการฯ - อธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประธานในพิธี จุดธูป เทียน บูชาพระรัตนตรัย - ผูอํานวยการสวนธรรมนิเทศ สํานักสงเสริม พระพุทธศาสนาและบริการสังคม กลาวรายงาน - ประธานในพิธี ใหโอวาทและกลาวเปดโครงการฯ - ผูอํานวยการสวนธรรมนิเทศถวายเครื่องไทยธรรมเวลา ๑๐.๓๐ น.-๑๐.๑๕ น. การกลาวตอนรับและบรรยายพิเศษเรือง พุทธมณฑล ่ โดย ดร.อํานาจ บัวศิริ ผูอํานวยการสํานักงานพุทธมณฑล เวลา ๑๑.๑๕ น.-๑๒.๐๐ น. พัก/ฉันภัตตาหารเพล
  3. 3. ๓ กําหนดการฝกอบรมประจําวัน โครงการฝกอบรมพระธรรมวิทยากรคายพัฒนาคุณธรรมสําหรับนักเรียน รุนที่ ๑ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยรวมกับพุทธมณฑล ณ หองประชุมหอสมุดพุทธมณฑล ระหวางวันที่ ๒๖ - ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๕ ****************************วันพุธที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๔๕ เวลา ๐๘.๐๐ - ๐๙.๐๐ น. ลงทะเบียนรายงานตัว เวลา ๐๙.๐๐ - ๐๙.๓๐ น. พรอมกัน ณ หองประชุมอาคารหอสมุดพุทธมณฑล เวลา ๐๙.๓๐ - ๑๐.๓๐ น. พิธีเปดโครงการ ฯ - อธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประธานในพิธี จุดธูปเทียน บูชาพระรัตนตรัย - รักษาการผูอํานวยการสวนธรรมนิเทศกลาวรายงาน - อธิการบดีใหโอวาทเปดการอบรม - ผูอํานวยการสํานักงานพุทธมณฑลถวายเครื่องไทย ธรรม เวลา ๑๐.๓๐ - ๑๑.๑๕ น. กลาวถวายการตอนรับและบรรยายพิเศษเรื่อง พุทธ มณฑล โดย ดร.อํานาจ บัวศิริ ผูอํานวยการสํานักงานพุทธ มณฑล เวลา ๑๑.๑๕ - ๑๓.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเพล / พัก เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. บรรยายเรื่อง วิธีปลุกจิตสํานึกใหหางไกลยาเสพยติด โดย พระมหาธีรพันธ รกฺขิตสีโล เวลา ๑๖.๐๐ - ๑๗.๓๐ น. พักทําธุระสวนตัว เวลา ๑๗.๓๐ - ๑๘.๐๐ น. ทําวัตรเย็น เวลา ๑๘.๐๐ - ๒๑.๐๐ น. บรรยายเรื่อง การใชเทคโนโลยีในการฝกอบรม โดย พระมหาธีรพันธ รกฺขิตสีโล เวลา ๒๑.๐๐ น. พักผอนวันพฤหัสบดีที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๔๕ เวลา ๐๕.๐๐ - ๐๕.๓๐ น. ตื่นนอน/ทําธุระสวนตัว เวลา ๐๕.๓๐ - ๐๖.๐๐ น. ทําวัตรเชา เวลา ๐๖.๐๐ - ๐๗.๐๐ น. กิจกรรมเสริมหลักสูตร
  4. 4. ๔ เวลา ๐๗.๐๐ - ๐๘.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเชา เวลา ๐๘.๐๐ - ๑๑.๐๐ น. บรรยายเรื่อง วิธีการผลิตสื่อธรรมะและวิธีการนําเสนอที่มี ประสิทธิภาพ โดย อาจารยปนทอง ใจสุทธิ ฝายพัฒนาและสงเสริมวิชาการ กรมสามัญศึกษา เวลา ๑๑.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเพล / พัก เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. (ตอ) วิธีการผลิตสื่อธรรมะและวิธีการนําเสนอที่มีประสิทธิ ภาพ โดย อาจารยปนทอง ใจสุทธิ เวลา ๑๖.๐๐ - ๑๗.๓๐ น. พักทําธุระสวนตัว เวลา ๑๗.๓๐ - ๑๘.๐๐ น. ทําวัตรเย็น เวลา ๑๘.๐๐ - ๒๑.๐๐ น. บรรยายเรื่อง จริยธรรมพระธรรมวิทยากร โดย พระมหาไพเราะ ฐิตสีโล ผูอํานวยการสํานักสงเสริมพระพุทธศาสนาและ บริการสังคม มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เวลา ๒๑.๐๐ น. พักผอนวันศุกรที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๔๕ เวลา ๐๕.๐๐ - ๐๕.๓๐ น. ตื่นนอน/ทําธุระสวนตัว เวลา ๐๕.๓๐ - ๐๖.๓๐ น. ทําวัตรเชา เวลา ๐๖.๐๐ - ๐๗.๐๐ น. กิจกรรมเสริมหลักสูตร เวลา ๐๗.๐๐ - ๐๘.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเชา เวลา ๐๘.๐๐ - ๑๑.๐๐ น. เทคนิคการสอนธรรมบันเทิง / กิจกรรมนันทนาการ โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร.และคณะ เวลา ๑๑.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเพล / พัก เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. เทคนิคการสอนธรรมบันเทิง / กิจกรรมนันทนาการ โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร.และคณะ(ตอ) เวลา ๑๖.๐๐ - ๑๗.๓๐ น. พักทําธุระสวนตัว เวลา ๑๗.๓๐ - ๑๘.๐๐ น. ทําวัตรเย็น เวลา ๑๘.๐๐ - ๒๑.๐๐ น. เทคนิคการสอนธรรมบันเทิง / กิจกรรมนันทนาการ โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร.และคณะ(ตอ) เวลา ๒๑.๐๐ น. พักผอนวันเสารที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๔๕ เวลา ๐๕.๐๐ - ๐๕.๓๐ น. ตื่นนอน/ทําธุระสวนตัว เวลา ๐๕.๓๐ - ๐๖.๐๐ น. ทําวัตรเชา
  5. 5. ๕ เวลา ๐๖.๐๐ - ๐๗.๐๐ น. กิจกรรมเสริมหลักสูตร เวลา ๐๗.๐๐ - ๐๘.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเชา เวลา ๐๘.๐๐ - ๑๑.๐๐ น. บรรยายเรื่อง เทคนิคการนําเสนอกิจกรรมปลูกจิตสํานึก - ทางคุณธรรม จริยธรรม โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร. และคณะ เวลา ๑๑.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเพล / พัก เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. เทคนิคการนําเสนอกิจกรรมปลูกจิตสํานึกทางคุณธรรม - จริยธรรม โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร. และคณะ (ตอ) เวลา ๑๖.๐๐ - ๑๗.๓๐ น. พัก /ทําธุระสวนตัว เวลา ๑๗.๓๐ - ๑๘.๐๐ น. ทําวัตรเย็น เวลา ๑๘.๐๐ - ๒๑.๐๐ น. เทคนิคการนําเสนอกิจกรรมปลูกจิตสํานึกทางคุณธรรม - จริยธรรม โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร. และคณะ (ตอ) เวลา ๒๑.๐๐ น. พักผอนวันอาทิตยที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๕ เวลา ๐๕.๐๐ - ๐๕.๓๐ น. ตื่นนอน / ทําธุระสวนตัว เวลา ๐๕.๓๐ - ๐๖.๐๐ น. ทําวัตรเชา เวลา ๐๖.๓๐ - ๐๗.๐๐ น. กิจกรรมเสริมหลักสูตร เวลา ๐๗.๐๐ - ๐๘.๐๐ น. ฉันภัตตาหารเชา เวลา ๐๘.๐๐ - ๑๑.๐๐ น. กิจกรรม ฐานการเรียนรูพระพุทธศาสนาในพุทธมณฑล โดย เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม ม.มจร. และคณะ เวลา ๑๑.๐๐ - ๑๒.๓๐ น. ฉันภัตตาหารเพล / พัก เวลา ๑๒.๓๐ - ๑๓.๐๐ น. พรอมกันที่หองประชุม / ซอมพิธีรับประกาศนียบัตร เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๔.๐๐ น. พิธีมอบประกาศนียบัตร - อธิการบดี มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย ประธานในพิธี จุดธูปเทียน บูชาพระรัตนตรัย - รักษาการผูอํานวยการสวนธรรมนิเทศกลาวรายงาน - รักษาการหัวหนาฝายบริการฝกอบรมขานรายชื่อ ผูสําเร็จการฝกอบรมเขารับประกาศนียบัตร - อธิการบดี ใหโอวาทปดโครงการ ฯ - ผูอํานวยการสํานักพุทธมณฑลถวายเครื่องไทยธรรม - ไหวพระพรอมกันเปนอันเสร็จพิธี
  6. 6. ๖ ขอควรปฏิบัติ สําหรับผูเขารับการฝกอบรม โครงการฝกอบรมพระธรรมวิทยากรคายพัฒนาคุณธรรมสําหรับนักเรียน ณ หองประชุมอาคารหอสมุดพุทธมณฑล ระหวางวันที่ ๒๖ - ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๕ *************************๑. นุงหมเปนปริมณฑล (หมดองรัดอก) ในขณะเขารับการฝกอบรม๒. ถามีความจําเปนจะออกนอกสถานที่ฝกอบรม ควรครองจีวรใหเรียบรอย๓. หามสูบบุหรี่ ในสถานที่ฝกอบรม๔. ไมใชเครื่องมือสื่อสารในขณะเขารับการฝกอบรม๕. ปฏิบัติตามกําหนดการอยางพรอมเพรียงกัน๖. ใหความรวมมือกับวิทยากรและคณะผูใหการฝกอบรมในโครงการ ฯ๗. ทุกรูปตองอยูอบรมครบตามกําหนดการที่กําหนดไวทุกกิจกรรมจึงจะมีสิทธิ์รับวุฒิบัตร๘. เพื่อความเรียบรอย และความงดงามของหมูคณะ จงอยูดวยกันตามหลักสาราณียธรรม
  7. 7. ตารางอบรมเชิงปฏิบัติการ โครงการฝกอบรมพระธรรมวิทยากรคายพัฒนาคุณธรรมสําหรับนักเรียน รุนที่ ๑ มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยรวมกับสํานักงานพุทธมณฑล ณ หองประชุมอาคารหอสมุดพุทธมณฑล ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ระหวางวันที่ ๒๖–๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๕เวลา ๘.๐๐ น.-๙.๐๐ น. ๙.๐๐ น.-๑๑.๐๐ น. ๑๓.๐๐ น.-๑๖.๐๐ น. ๑๘.๐๐ น.-๒๑.๐๐ น. วัน พุธ ลงทะเบียน วิธีปลุกจิตสํานึกใหหางไกลยาเสพยติด การใชสื่อเทคโนโลยีในการใหการฝกอบรม พิธีเปด ๒๖ มิ.ย. รายงานตัว โดย..พระมหาธีรพันธ รกฺขิตสีโล โดย..พระมหาธีรพันธ รกฺขิตสีโล จริยธรรมพระธรรมวิทยากร พฤหัสบดี วิธีการผลิตสื่อธรรมะและวิธีการนําเสนอที่มีประสิทธิภาพ โดย..พระมหาไพเราะ ฐิตสีโล ๒๗ มิ.ย. โดย..อาจารยปนทอง ใจสุทธิ ฝายพัฒนาและสงเสริมวิชาการ กรมสามัญศึกษา ผ.อ.สํานักสงเสริมพระพุทธศาสนา ฯ มจร. ศุกร เทคนิคการสอนธรรมบันเทิง / กิจกรรมนันทนาการ ๒๘ มิ.ย. โดย..เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และคณะ เสาร เทคนิคการนําเสนอกิจกรรมปลุกจิตสํานึกทางคุณธรรม จริยธรรม ๒๙ มิ.ย. โดย..เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และคณะ อาทิตย กิจกรรมฐานการเรียนรูพระพุทธศาสนาในพุทธมณฑล พิธีมอบประกาศนียบัตร ๓๐ มิ.ย. โดย...เจาหนาที่ฝายบริการฝกอบรม
  8. 8. หลักสูตร โครงการอบรมพระธรรมวิทยากร คายพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมสําหรับนักเรียน ************หลักสูตรและระยะเวลาดําเนินการ รวม ๕๐ ชั่วโมง หมวดที่ ๑ วิชาทั่วไป ๑๑ ชั่วโมง หมวดที่ ๒ วิชาหลักและวิธีการสอนธรรมประยุกต ๒๗ ชั่วโมง หมวดที่ ๓ วิชาการพัฒนาบุคลิกภาพ ๑๒ ชั่วโมง เนื้อหารายละเอียดหลักสูตรประจําหมวดวิชาหมวดที่ ๑ วิชาทั่วไป ๑.๑ พิธีเปดโครงการ / ปฐมนิเทศ จุดประสงค เพื่อชี้แจงหลักการและเหตุผลในการจัดฝกอบรมโครงการอบรมพระธรรมวิทยากรสําหรับนักเรียน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ตอผูเขารับการฝกอบรม และปลุกใจใหผูเขารับการมีฉันทะในการฝกอบรมจากโครงการ ขอบขายเนื้อหา • เปาหมายของการพัฒนาบุคลากรสอนศีลธรรม • สภาพการณการสอนศีลธรรมใหกับเด็กและเยาวชน • ประสิทธิภาพการสอนศีลธรรมของพระวิทยากร เวลา ๒ ชั่วโมง วิธีการอบรม บรรยายปลุกใจ ๑.๒ พิธีมอบประกาศนียบัตร / ปจฉิมนิเทศ วัตถุประสงค เพื่อเปนการใหกําลังใจในการทํางานและความมั่นใจในการปฎิบัติอยางมี ประสิทธิภาพ • ประธานในพิธีนําบูชาพระรัตนตรัย • ประธานมอบประกาศนียบัตรและ • ใหโอวาท เวลา ๒ ชั่วโมง วิธีการอบรม ประธานในพิธีมอบประกาศนียบัตรและใหโอวาทปจฉิมนิเทศ
  9. 9. ๙ ๑.๓ วิชาการเรียนรูพระพุทธศาสนาในพุทธมณฑล วัตถุประสงค เพื่อใหผูเขารับการอบรมไดศึกษาประวัติความสําคัญของสถานที่สําคัญทางพระพุทธศาสนาในพุทธมณฑล ขอบขายเนื้อหา • ประวัต/ิ วัตถุประสงค/ภารกิจ/วิสัยทัศนและความสําคัญของพุทธ มณฑล • ศึกษาสังเวชนียสถาน ๔ ตําบล • หอพระไตรปฎกหินออน • พระประธานพุทธมณฑล • สถานที่สําคัญในพุทธมณฑล เวลา ๓ ชั่วโมง วิธีการอบรม แบงกลุม/ระดมความคิด/สรุปผล ๑.๓ การจัดระเบียบวินัยเด็ก วัตถุประสงค เพื่อใหผูเขารับการฝกอบรมไดศึกษาวิธีการสรางระเบียบ วินัย ในหมู คณะ ในการควบคุมผูเขารับการอบรมในโครงการ เพื่อใหเกิดความเรียบรอยสวยงาม ขอบขายเนื้อหา • การฝกระเบียบโดยการออกคําสั่ง • การลงโทษตอผูฝาฝนระเบียบที่เหมาะสม เวลา ๒ ชั่วโมง วิธีการฝกอบรม บรรยาย / สาธิต /ชมวิดีทัศน ๑.๔ วิชาการบริหารกิจกรรมคายคุณธรรม จุดประสงค เพื่อใหผูเขารับการอบรมไดมีระบบการบริหารโครงการและทีมงาน ฝกอบรมที่มีประสิทธิภาพ ขอบขายเนื้อหา • การจัดสรรทีมงาน • การเตรียมการ • การประสานงาน • เทคนิคการสรางกําลังใจและมอบหมายงาน • การตัดสินใจ เวลา ๒ ชั่วโมง วิธีการฝกอบรม บรรยาย / กิจกรรมสัมพันธ
  10. 10. ๑๐หมวดที่ ๒ วิชาหลักและวิธีการสอนธรรมประยุกต ๒.๑ วิชาเทคนิคการใชเทคโนโลยีในการฝกอบรม วัตถุประสงค เพื่อใหผูเขารับการอบรมไดศึกษาเทคนิคการใชเครื่องมืออุปกรณเทคโยโลยีและเลือกใชสื่อที่เหมาะสมในการใหการอบรมแกนักเรียนและเยาวชน ขอบขายเนื้อหา • อุปกรณเครื่องมือที่จําเปน • การเลือกเนื้อหาของสื่อที่เปน ภาพ –เสียง • การนําเสนอที่มีประสิทธิภาพ เวลา ๓ ชั่วโมง วิธีการอบรม บรรยาย / ชมวิดีทัศน /ซักถาม ๒.๒ เทคนิคการผลิตสื่อธรรมะ วัตถุประสงค เพื่อใหผูเขารับการอบรม สามารถผลิตสื่อจากวัสดุใหเปนอุปกรณสอนธรรมะ และนําเสนอไดอยางมีประสิทธิภาพ ขอบขายเนื้อหา • การเลือกวัสดุมาผลิตเปนสื่อ • ขั้นตอนการผลิตสื่อ • เปาหมายของสื่อกับเนื้อหาธรรมที่ซอนอยูในสื่อ • ขั้นตอนการผลิตสื่อ • เทคนิคการนําเสนอ เวลา ๖ ชั่วโมง วิธีการอบรม บรรยาย / สาธิต / ฝกภาคปฏิบัติ ๒.๓ เทคนิคการนําเสนอกิจกรรมธรรมนันทนาการ (เกมส) วัตถุประสงค เพื่อใหผูเขารับการอบรม ไดเรียนรูเทคนิคการสอนธรรมโดยใชเกมสหรือการแสดง เปนสื่อในการสอนธรรมะเปนลักษณะการละลายพฤติกรรม กอนการฝกอบรมภาควิชาการ ขอบขายเนื้อหา • ประเภทของเกมสหรือการแสดงตอหนาชุมชน • ความเหมาะสมในการใชเกมสในการอบรม • สาธิตรูปแบบเกมสหรือการแสดงในแบบตางๆ • ฝกทักษะและวิธีการนําเสนอ • สรุปธรรมะ
  11. 11. ๑๑ เวลา ๙ ชั่วโมง วิธีการอบรม บรรยาย/ สาธิต / ฝกภาคปฏิบัติ ๒.๔ เทคนิคปลูกจิตสํานึกทางคุณธรรมในรูปแบบกิจกรรมสัมพันธ วัตถุประสงค เพื่อใหผูเขารับการฝกอบรม ไดมีเทคนิครูปแบบการจัดกิจกรรมที่มีคุณธรรม ปลุกจิตสํานึกใหเปนเด็กดี ศรัทธาตอพระพุทธศาสนาและคุณคาแหงความกตัญูกตเวทิตาธรรมมุงมั่นตอการกระทําความดี ขอบขายเนื้อหา • แนวคิดและเหตุผลในการใชกิจกรรมปลุกจิตสํานึกทางคุณ ธรรม • การเลือกกิจกรรมการสอนและเทคนิคการนําเสนอ - กิจกรรมจุดเทียนอุดมการณ ๒ ช. ม. - กิจกรรมปลุกจิตสํานึกพระคุณพอแม ๒ ช.ม. - กิจกรรมปลุกจิตสํานึกพระคุณคุณครู ๒ ช.ม. - ฝกภาคปฏิบัติ ๓ ช.ม. • สรุปผลการนําเสนอ เวลา ๙ ชั่วโมง วิธีการฝกอบรม บรรยาย / สาธิต / ฝกภาคปฏิบัติ / อภิปราย / ซักถาม / ชมวีดีทัศนหมวดที่ ๓ วิชาการพัฒนาบุคลิกภาพ ๓.๑ วิชาจริยธรรมพระธรรมวิทยากร วัตถุประสงค เพื่อใหผูรับการอบรมตระหนักถึงหนาที่และลักษณะของนักเผยแผที่มีความรูคูคุณธรรม สามารถรักษาศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั่วไปอยางมั่นคง ขอบขายเนื้อหา • จรรยาของพระธรรมวิทยากร • การเตรียมตัวเปนนักเผยแผที่ดี เวลา ๓ ชั่วโมง วิธีการอบรม บรรยาย ๓.๒ วิชา การพัฒนาจิต (ทําวัตรเชา-เย็น) วัตถุประสงค เพื่อเอื้อเฟอตอพระธรรมวินัย ปฏิบัติกิจวัตรรวมกัน และพอกนพูนศรัทธาแกสาธุชนทั่วไป
  12. 12. ๑๒ขอบขายเนื้อหา • สวดมนตทําวัตรเชาเย็น • สมาธิภาวนาเวลา ๙ ชั่วโมงวิธีการอบรม ประชุมพรอมกัน / สวดมนต / จิตภาวนา
  13. 13. ๑๓ ๑.ภาคสาธิตกิจกรรม ๑.ตัวอยางกําหนดการคาย กําหนดการอยูคายพุทธบุตร -------------------วันที่ ๑ ของการอบรม ๐๗.๓๐-๐๘.๓๐ น. นักเรียนลงทะเบียนรายงานตัว ๐๘.๓๐-๐๙.๐๐ น. นักเรียนทุกคนพรอมกันในที่ประชุม ๐๙.๐๐-๐๙.๓๐ น. พิธีเปดการอยูคายพุทธบุตร - เปดเพลงพระรัตนตรัย - ประธานฝายฆราวาสจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย - ประธานสงฆขึ้นธรรมาสนใหศีล - นักเรียน ครู อาจารย และแขกผูมีเกียรติกราบพระ - อาราธนาศีล และรับศีล - ประธานฝายฆราวาสรับการรายงาน - กลาวรายงาน - ประธานกลาวเปดการอบรม ๐๙.๓๐-๑๐.๑๕ น. ประธานสงฆกลาวสัมโมทนียกถา ๑๐.๑๕-๑๐.๓๐ น. แนะนําพระวิทยากร วิทยากร และคณะครูพี่เลี้ยง ๑๐.๓๐-๑๑.๓๐ น. พิธีมอบตัวเปนศิษย สัญญาใจ คําปฏิญาณพุทธบุตร กติกาการอยูคายพุทธบุตร ๑๑.๓๐-๑๒.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๑๒.๓๐-๑๓.๐๐ น. พบครูอาจารยพี่เลียง ้ ๑๓.๐๐-๑๓.๓๐ น. ธรรมนันทนาการ ๑๓.๓๐-๑๖.๓๐ น. แบงกลุมนักเรียน ๔ ฐาน ฐานที่ ๑ ศาสนพิธี
  14. 14. ๑๔ ฐานที่ ๒ มารยาทชาวพุทธ ฐานที่ ๓ กฎแหงกรรม ฐานที่ ๔ กลุมสัมพันธ ๑๖.๓๐-๑๗.๓๐ น. นักเรียนอาบน้ํา ทําภารกิจสวนตัว ๑๗.๓๐-๑๘.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๑๘.๓๐-๑๙.๓๐ น. ทําวัตรเย็น เจริญจิตตภาวนา ๑๙.๓๐-๒๐.๓๐ น. กิจกรรมสูความเปนพุทธบุตร ๒๐.๓๐-๒๑.๓๐ น. ฉายสไลดเรื่องพุทธประวัติ ๒๑.๓๐ น. นักเรียนเขานอนวันที่ ๒ ของการอบรม ๐๔.๓๐-๐๕.๐๐ น. ตื่นนอนทําภารกิจสวนตัว ๐๕.๐๐-๐๕.๑๕ น. บริหารกาย ๐๕.๑๕-๐๖.๐๐ น. ทําวัตรเชา เจริญจิตตภาวนา เดินจงกรม ๐๖.๐๐-๐๗.๐๐ น. กิจกรรมหนาเสาธง ๐๗.๐๐-๐๗.๓๐ น. บําเพ็ญประโยชน ๐๗.๓๐-๐๘.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๐๘.๓๐-๑๑.๓๐ น. แบงกลุมนักเรียนมาตรฐาน ๔ ฐาน ฐานที่ ๑ พระคุณของพระรัตนตรัย ฐานที่ ๒ พระคุณของคุณพอคุณแม ฐานที่ ๓ พระคุณของคุณครู ฐานที่ ๔ พระคุณของพระมหากษัตริย ๑๑.๓๐-๑๒.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๑๒.๓๐-๑๓.๐๐ น. พบครูอาจารยพี่เลี้ยง ๑๓.๐๐-๑๓.๓๐ น. ธรรมนันทนาการ ๑๓.๓๐-๑๖.๓๐ น. แบงกลุมนักเรียนตามฐาน ๔ ฐาน ฐานที่ ๑ เพื่อนที่ดี ฐานที่ ๒ พลเมืองที่ดี ฐานที่ ๓ พุทธศาสนิกชนที่ดี ฐานที่ ๔ สุขภาพอนามัยที่ดี
  15. 15. ๑๕ ๑๖.๓๐-๑๗.๓๐ น. นักเรียนอาบน้ํา ทําธุรกิจสวนตัว พระวิทยากรและผูรวมงานประชุม ๑๗.๓๐-๑๘.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๑๘.๓๐-๒๐.๐๐ น. ทําวัตรเย็น เจริญจิตตภาวนา ๒๐.๐๐-๒๑.๓๐ น. นักเรียนแสดงละครธรรมะเรื่อง § ความสนใจใฝรูและสรางสรรค § ความมีน้ําใจ § ความมีวินัย § ความเปนไทย ๒๑.๓๐ น. นักเรียนเขานอนวันที่ ๓ ของการอบรม ๐๔.๓๐-๐๕.๐๐ น. ตื่นนอนทําภารกิจสวนตัว ๐๕.๐๐-๐๕.๑๕ น. บริหารกาย ๐๕.๑๕-๐๖.๐๐ น. ทําวัตรเชา เจริญจิตตภาวนา เดินจงกรม ๐๖.๐๐-๐๗.๐๐ น. กิจกรรมหนาเสาธง ๐๗.๐๐-๐๗.๓๐ น. บําเพ็ญประโยชน ๐๗.๓๐-๐๘.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๐๘.๓๐-๐๙.๓๐ น. อภิปรายเรื่องศิษยดีมีคุณธรรม ๐๙.๓๐-๑๐.๓๐ น. แบงกลุมเขียนเรียงความ เรื่องพระคุณของคุณพอคุณแม พระคุณของคุณครู ๑๐.๓๐-๑๑.๓๐ น. สนทนาธรรม ๑๑.๓๐-๑๒.๓๐ น. รับประทานอาหาร ๑๒.๓๐-๑๓.๐๐ น. ธรรมนันทนาการ ๑๓.๐๐-๑๖.๐๐ น. อธิษฐานจิตเพื่อชีวิตใหม ๑๖.๐๐-๑๖.๓๐ น. พิธีปดการอยูคายพุทธบุตร § ประธานฝกอบรมมอบวุฒิบัตร § ประธานฝกอบรมมอบศิษยคืน ผูบริหารโรงเรียนรับ ศิษยคืน และกลาวปดการอบรม § พระอาจารยนํากราบพระ
  16. 16. ๑๖ รายละเอียดและขั้นตอนการดําเนินงานการอยูคายพุทธบุตรการลงทะเบียนรายงานตัว ๑. จัดโตะรับรายงานตัว และมีครูรับรายงานตัว ๒. จัดนักเรียนเปน ๘ กลุม พรอมรายชื่อนักเรียนที่เขาคายพุทธบุตร ดังนี้ กลุมฉันทะ ๑ ปายชื่อ สีเหลือง กลุมจิตตะ ๑ ปายชื่อสีน้ําเงิน กลุมฉันทะ ๒ ปายชื่อ สีเหลือง กลุมจิตตะ ๒ ปายชื่อสีน้ําเงิน กลุมวิริยะ ๑ ปายชื่อสีฟา กลุมวิมังสา ๑ ปายชื่อสีเขียว กลุมวิริยะ ๒ ปายชื่อสีฟา กลุมวิมังสา ๒ ปายชื่อสีเขียว ๓. นักเรียนลงชื่อรายงานตัวและรับปายชื่อ ๔. ครูนํานักเรียนไปหองประชุมการเขาหองประชุม - จัดรวมเด็กที่สนาม ตามกลุมที่จัดไว - จัดเด็กใหยืนตามลําดับไหล ใหคําต่ําที่สุดยืนหัวแถว - ปลอยเด็กใหเดินแถวไปเขาหองประชุม - ถึงหองประชุมเขายืนประจําที่ของตัวเอง - สั่งใหเด็กจัดแถวใหคนหนาสุดยืนเปนแบบคนอื่น ๆ ยกมือขวายื่นมาขางหนาแลวถอยหลัง ไป จนปลายน้ํามือหางจากแผนหลังของคนที่ยืนอยูขางหนาประมาณ สองคืบ - สั่งเด็กใหขวาหันเมื่อขวาหันแลวใหแถวที่อยูหนาสุดยืนเปนแบบแถวอื่น ๆ จัดตัวเองใหยืน จมูกตรงคอคนหนา - สั่งเด็กใหซายหัน ใหทุกคนยืนใหจมูกตรงคอคนหนา - วิธีนั่งใหหยอนเขาซายลงกอน แลวตามดวยเขาขวา - นั่งลงแลวคุกเขา ผูชายนั่งทาเทพบุตร ผูหญิงนั่งทาเทพธิดา - กราบพระรัตนตรัย ๓ ครั้งแลวจึงนั่งพับเพียบดวยการตวัดปลายเทาลงมาทางดานหลังวิธียืน-นั่ง-เปลี่ยนทานั่ง ถาเรานั่งพับเพียบอยูแตตองการจะยืน ตองปฏิบัติดังนี้ - นั่งคุกเขา ยกเขาขางขวาตั้งตรงขึ้น (คลายนักกรีฑาเตรียมวิ่ง) แลวยืนขึ้น (พึงสังเกตวาถาจะ ยืนยกเขาขวาขึ้นกอน ถาจะนั่งหยอนเขาซายลงกอน) เมื่อนั่งพับเพียบนาน ๆ รูสึกเมื่อยหรือปวด ใหเปลี่ยนทานั่งดังนี้ - นั่งคุกเขาขึ้น แลวตวัดปลายเทาเปลี่ยนไปอีกขางหนึ่งทางดานหลัง
  17. 17. ๑๗วิธีกราบ - กราบพระรัตนตรัย ใหกราบแบบเบญจางคประดิษฐ ๓ ครั้ง - กราบพอแม ครูอาจารย นั่งพับเพียบ ยื่นมือออกไปขางหนาไมตองแบมือ กราบเอาหนาผาก ลงบนสันกระพุมมือ ๑ ครั้งกราบทานประธาน - พระอาจารยตั้งหัวหนานักเรียน ๑ คน ใหทําหนาที่สั่งนักเรียน - เมื่อประธานนั่งเรียบรอยแลว หัวหนานักเรียนสั่งวา “นักเรียนทําความเคารพทานประธาน” นักเรียนทั้งหมดกราบ ๑ ครั้ง แลวลุกขึ้นนั่งตัวตรงแบบนั่งตอหนาผูใหญ - พิธีกรเชิญประธานจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย - พอประธานลุกขึ้นเดินไปจุดธูปเทียน นักเรียนนั่งคุกเขาขึ้น พระวิทยากร ครูอาจารย แขกผู มีเกียรติ ที่นั่งเกาอี้ทั้งหมดยืน - ประธานจุดเทียนเลมที่ ๑ ทุกคนประนมมือ - ประธานทําหนาที่บนเวทีเสร็จแลวลงมายืนหันหนาไปทางโตะหมู - พระอาจารยนํากลาวบูชาพระรัตนตรัย ทุกคนวาตาม - ประธานยืนที่สแตนดรับฟงคํากลาวรายงาน - นักเรียนนั่งพับเพียบ และทุกคนนั่ง ณ ที่ของตน - ประธานปราศรัยเสร็จนักเรียนรับวา “สาธุ” (ไมปรบมือ) - พิธีกร “นักเรียนทําความเคารพ” นักเรียนทั้งหมดกราบ ๑ ครั้ง นั่งตัวตรง เสร็จพิธีฝกซอมหมายเหตุ วิธีกราบประธานและคําพูดของนักเรียนที่แนะนํามานี้ใชสําหรับประธานที่เปน ฆราวาส (ถาประธานเปนพระใหนักเรียนกราบเพญจางคประดิษฐ ๓ ครั้ง)พิธีเปดการอยูคายพุทธบุตร ๑. เปดเพลงพระรัตนตรัย ๒. ประธานฝายฆราวาสจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย ๓. ประธานสงฆขึ้นธรรมาสนใหศีล นั่งอาสนะ ๔. นักเรียน ครู อาจารย และแขกผูมีเกียรติกราบพระ ๕. ตัวแทนนักเรียนอาราธนาศีล ทุกคนรับศีลพรอมกัน ๖. ประธานยืนที่สแตนด ฟงคํากลาวรายงาน
  18. 18. ๑๘ ๗. ผูรับผิดชอบโครงการกลาวรายงาน ๘. ประธานรับรายงานแลวกลาวเปดการอบรม ๙. นักเรียนกวา “สาธุ” นักเรียนกราบประธาน พิธีมอบตัวเปนศิษย เตรียมสถานที่ - จัดเกาอี้เทาจํานวนพระอาจารยและครูอาจารยตั้งเปนแถวตรงหนานักเรียนซึ่งนั่งเรียบรอย อยูกอนแลว ในหองประชุม (สําหรับครู ใชเสื่อปูนั่ง หรือนั่งบนเกาอี)้ เตรียมบุคคล - เตรียมเด็กนํากลาวมอบตัวเปนศิษย ๑ คน เตรียมอุปกรณ - เตรียมดอกไมใสพานเทาจํานวนกลุมนักเรียน ที่แบงไวใหตัวแทนกลุมเปนผูมอบใหพระ อาจารย และครูอาจารย ขั้นตอนพิธีมอบตัวเปนศิษย - คณะพระอาจารยและครูอาจารยนั่งเกาอี้ - นักเรียนกราบ ๓ ครั้ง - พระอาจารยกลาวถึงความสัมพันธระหวางครูกับศิษย - ตัวแทนนักเรียนนํากลาวมอบตัวเปนศิษย - นักเรียนนั่งตัวตรงหลับตาระลึกถึงพระคุณของคุณครู (เปดเพลงพระคุณที่สาม) - ตัวแทนกลุมนักเรียนประเคนพานดอกไมและพานธูปเทียนแพ - นักเรียนทั้งหมดกราบ ๓ ครั้ง - รับศีล ๕ขั้นตอนพิธีมอบตัวเปนศิษย พูดโนมนาวใหนักเรียนซาบซึ้งในพระคุณของแม เจริญสุขคณะครูอาจารย นักเรียนที่รักทุกคน พระอาจารยรูสึกดีใจมากที่ไดเห็นความพรอมเพรียง ของคณะครูอาจารย ตลอดจนนักเรียนทุกคนที่มาพรอมกัน ณ ที่นี้เพื่อเขารับการอบรมธรรมะขององคสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจา เพื่อเปนดวงประทีปสองแสงสวางนําทางชีวิตใหแกตนเอง นักเรียนทุกคน ชีวิตของคนเรานั้นเลือกเกิดไมได แตทุกคนมีโอกาสที่จะเลือกประพฤติดีปฏิบัติชอบได แตเพราะเหตุวานักเรียนมีสติปญญายังไมกลาแข็ง ประกอบกับสิ่งแวดลอมที่เลวรายบางประการจึงทําใหการดําเนินชีวิตของนักเรียนแตละคน มีชีวิตที่นาเปนหวง คุณครู คุณพอ คุณแม ตลอดจนพระอาจารยมีความรูสึกเปนหวงนักเรียนทุกคนเปนอยางยิ่ง จึงไดจัดการอบรมคุณธรรมจริยธรรมขึ้น ก็ดวย
  19. 19. ๑๙หมายใจวาจะใหนักเรียนอันเปนที่รักไดมีวิถีชีวิตที่ถูกตอง สามารถดําเนินชีวิตไดอยางปลอดภัยปราศจากอันตรายทั้งปวง พระคุณของคุณพอคุณแม เลิศล้ําหาที่สุดมิได เพราะทานรักลูกดังดวงใจจึงมีความเห็นวาการดําเนินชีวิตที่ขาดธรรมะ ขาดสติปญญา ก็เชนเดียวกันกับเรือที่ขาดหางเสือจึงไดตัดใจมอบลูกรักมารับการอบรมคุณธรรมจริยธรรมแหงนี้ มาอยูในความดูแลของพระอาจารยและครูอาจารยทุกทาน นักเรียนทุกคน คุณครูเปรียบเสมือนพอแมคนที่สองของนักเรียนมีพระคุณตอนักเรียนมาก ครูอบรมสั่งสอนใหศิษยไดรับความรูโดยไมเลือกที่รักมักที่ชัง ตอไปนี้จะใหตัวแทนนักเรียนมากลาวคํามอบตัวเปนศิษยสืบตอไป - ตัวแทนนักเรียนนําดอกไมธูปเทียนประเคนพระวิทยากร (๒ คน กราบเบญจางคประดิษฐ ๓ ครั้ง) - ตัวแทนนักเรียนกลาวนํามอบตัวเปนศิษย และยินยอมรับคําสั่งสอนของพระอาจารย - พระอาจารยและครูกลาวรับวา สาธุ คํากลาวนํามอบตัวเปนศิษย (กลาวกอนถวายดอกไมธูปเทียน) กราบนมัสการพระอาจารยทุกรูป และขอกราบอาจารยทุกทาน นับเปนโอกาสอันดีงามของพวกขาพเจาที่จะไดรับการอบรมธรรมะอันประเสริฐวันนี้ ชีวิตของพวกขาพเจาตั้งแตเกิดมามีพอแมอุปการะเลี้ยงดูไดรับความอบอุนเสมอมา แตบัดนี้พวกขาพเจาเขามารับการอบรมที่นี่เพื่อแสวงหาความดี ในโครงการอบรมคุณธรรมจริยธรรม และปฏิบัติธรรมเพื่อพัฒนาจิต ถึงแมวาพวกขาพเจาจะจากบานจากพอแมมา แตเพื่อความดีและมั่นใจในความปรารถนาดีของทานทั้งหลาย ทานยอมเหน็ดเหนื่อย เสียสละเวลามาอบรมสั่งสอนใหพวกขาพเจาเปนคนดี พวกขาพเจาจะตั้งใจรับการอบรมสั่งสอนดวยความเต็มใจดังคํากลอนสอนใจดังนี.้ .. ขอประนม กมกราบ ครูอาจารย นมัสการ พระอาจารย ผูสั่งสอน พร่ําฝากฝง สอนศิษย ใจอาวรณ ดวยอาทร หวังศิษย เปนคนดี วางระเบียบ วินัย ไวแจมแจง จงเขมแข็ง สูชีวิต มีศักดิ์ศรี สอนใหศิษย ละชั่ว ยึดสิ่งดี เปนไมงาม ประดับชีวี ใหกาวไกล ดวยดวงจิต มุงมาตร ปรารถนา ขอสัญญา ยึดมั่น ไมหวั่นไหว จะกราบไหว พระอาจารย สุดหัวใจ
  20. 20. ๒๐ องคทาวไท รูเห็น เปนพยาน จะเนิ่นนาน เพียงใด ใจสํานึก นอมรําลึก ในพระคุณ อบอุนผสาน ทานฝกฝน ชี้แนะให ใจเบิกบาน นิรันดรกาล ขอเทอด พระคุณเอย ณ โอกาสนี้ พวกขาพเจาขอปฏิญานมอบกายใจแกทานทั้งหลาย (ขอใหทุกคนโปรด ประนมมือ) กลาวตามขาพเจา ดังนี.้ ..... เอเต มยํ ภณฺเต อาจริยา อตฺตภาวํ ตุมฺหากํ ปริจฺจชามฺ (เอเต มะยัง ภันเต อาจะริยา อัตตะภาวัง ตุมหากัง ปริจจะชามะ) ขาแตพระอาจารยและอาจารยผูเจริญ ขาพเจาทั้งหลายขอมอบกายและใจเปนศิษยที่ดีของพระอาจารยและครูอาจารย ขาพเจาทั้งหลายจะตั้งใจศึกษา เชื่อฟงคําสั่งสอนและปฏิบัติตามดวยความเคารพทุกประการ ดวยสัจจะวาจานี้ขอใหขาพเจาทั้งหลายจงมีแตความสุขความเจริญตลอดกาลนานเทอญ ตัวแทนนักเรียนนําพานธูปเทียนแพ มอบถวายพระอาจารย รองเพลงพระคุณที่ ๓ หัวหนาคณะวิทยากร กลาวรับเปนศิษย และใหโอวาท นักเรียนที่รักทั้งหลาย ณ บัดนี้ พระอาจารยและคุณครูทุกทาน ยินดีรับนักเรียนทั้งหมดเปนศิษยที่ดีดวยความเต็มใจ ขอใหศิษยทุกทานจงประพฤติตนใหอยูในระเบียบวินัยของการองรม เชื่อฟงคําแนะนําสั่งสอนของพระอาจารยดวยความเต็มใจ มีความสงบสํารวมไมสงเสียงดังรบกวนผูอื่น รักใครสามัคคีมีความเอื้อเฟอเผื่อแผเพื่อน ๆ ในการอบรมดวยกันใหมีความซื่อสัตยตอตนเองและผูอื่นอยู เสมอ สํารวมกายวาจาและใจมีสัมมาคารวะสามัคคีพยายามใฝใจในการอบรม เรียนรู ทําเปน มีวินัย ใจเย็น เห็นแกประโยชนสวนรวมเสมอ บัดนี้ขอใหนักเรียน ศิษยที่รักทุกคน ตั้งใจรับฟงคําแนะนํากติกาสัญญาใจตอไป สัญญาใจ น อนริยํ กริสฺสามิ (นะ อะนะริยัง กะริสสามิ) (เราจักไมทําสิ่งที่ต่ําทราม)คําปฏิญาณ ๑. ใหกําหนดในใจวา เรามาเขาคายพุทธบุตร เพื่อฝกฝนตนเองใหเปนคนดี จึงควรพยายามละ เวนเรื่องตาง ๆ ทางโลกเสีย มุงประคองจิตใหดําเนินไปในทางธรรม ๒. พยายามสํารวมตนเองทั้งกาย วาจา ใจ ๓. การพูดคุยควรอยูเฉพาะในวงแหงธรรมะ และตามความจําเปนเทานั้น
  21. 21. ๒๑ ๔. เจริญสติทุกอิริยาบถ ใหรูตัววาขณะนี้กําลังทําอะไรอยู ๕. ลดละทิฐิมานะเดิม ตั้งใจเจริญภาวนาและเจริญเมตตาใหมาก ๖. อดทนตอความยากลําบากทุกกรณี ๗. เมื่อมีปญหาหรือสงสัยสิ่งใดใหถามวิทยากรผูใหการอบรม ๘. แตงกายสุภาพเรียบรอย เก็บรองเทาใหเปนระเบียบในทีกําหนด ่ ๙. ชวยกันทําความสะอาดที่พักทุกคน และรักษาความสะอาดในการใชหองน้ํา ๑๐. หามสมาชิกชายหญิง อยูในที่ลับสองตอสอง ๑๑. มีมารยาทในการรับประทานอาหาร และสุภาพเรียบรอยตอสมาชิกรวมคาย ๑๒. ตรงตอเวลา ๑๓. ขณะมีการฝกฝนกรรมฐาน หามทําเสียงดังเปนอันขาด ๑๔. หามนําอาหารหรือขนม เขาไปรับประทานในเขตอบรมหรือเก็บไวในหองพัก ๑๕. ขอปฏิบัติอื่น ๆ นอกไปจากนี้ใหพิจารณาตามความเหมาะสมแกกาลเทศะ เพศ วัย ปฏิธานพุทธบุตร จะอดทนขมใจใฝฝกฝน จะขยันสรางตนไมเหหัน จะประหยัดใชจายประจําวัน จะซื่อสัตยตอกันมั่นไมคลาย จะกตัญูรูบุญคุณทุกทาน จะมีวินัยรวมประสานงานทั้งหลาย จะ ละ เลิก อบายมุข ไมเยี่ยมกราย จวบชีพวายจะทําดีทุกวี่วัน อดทน ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย กตัญู รูวินัย หางไกลอบายมุขกติกาการเขาคายพุทธบุตร ๑. เราจะตรงตอเวลา ๒. เราจะสุภาพเรียบรอย ๓. กอนพระวิทยากรบรรยายใหพูดวา “สวัสดีครับ สวัสดีคะ” กราบ ๓ ครั้ง ๔. เมื่อพระวิทยากรบรรยายจบใหพูดวา “ขอบคุณครับ ขอบคุณคะ” กราบ ๓ ครั้ง
  22. 22. ๒๒ ๕. เมื่อพระวิทยากรบรรยายจบหรือชอบใจ ใหพนมมือกวาคําวา “สาธุ” ไมปรบมือ ๖. เมื่อพูดคุยกับพระอาจารยหรือครูอาจารย เราจะประนมมือทุกครั้ง ๗. เราจะวางรองเทาใหเปนระเบียบ ๘. เราจะไมพูดสงเสียงดังในทุก ๆ สถานที่ ๙. เราจะมีระเบียบในการเดินแถวและเขาออกหองประชุม หรือทําธุรกิจอื่น ๆ ๑๐. ขณะรับประทานอาหารจะไมมีการพูดคุยกัน ๑๑. เราจะมีความสุภาพเรียบรอยตอวิทยากร พระอาจารย ครูอาจารยพี่เลี้ยง ๑๒. เราจะเชื่อฟงและปฏิบัติตามคําสั่งของพระอาจารย ครูอาจารยพี่เลี้ยงอยางเครงครัด ๑๓. เราจะไมเปนคนเห็นแกตัว พรอมที่จะเสียสละทุกเมื่อ ๑๔. เมื่อเห็นคนอื่นทํางานเราจะชวยทันที ๑๕. เราจะไมมีการทะเลาะเบาะแวงกัน ๑๖. เราจะพูดคุยกับเพื่อน ๆ ดวยความสุภาพทุกเมื่อ ๑๗. เราจะไมมีการออกไปนอกสุถานที่อบรมกอนไดรับอนุญาต ๑๘. เราจะมีความอดทน อดกลั้นไดในทุก ๆ กรณี ๑๙. เราจะไมแอบรับประทานอาหารหรือขนมและสิ่งเสพติดทุกชนิด ๒๐. เมื่อเราไมสบายหรือเห็นเพื่อนไมสบายหรือมีสิ่งใดผิดปกติเกิดขึ้นใหรีบแจงพระอาจารย หรือครูอาจารยพี่เลี้ยงทันที ๒๑. เราจะใหความรวมมือและตั้งใจในการปฏิบัติงานเปนอยางดี ๒๒. เสื้อผา สิ่งของ ๆ ตน ตองมีชื่อหรือเครื่องหมาย เพื่อปองกันการสับเปลี่ยนกัน ๒๓. อยานําสิ่งของมีคามาเขาคายอบรม ถามีใหนํามาฝากครูอาจารยพี่เลี้ยง ๒๔. เราจะรักษาความสะอาดเรียบรอย และชวยกันรักษาที่พักอยูตลอดเวลาการรับประทานอาหาร - ใหนักเรียนนําอุปกรณ เชน จาน ชอน แกวน้ํา ฯลฯ มาเรียบรอย - ใหนักเรียนวางอุปกรณไวทางขวามือ ใหเปนแถวตรงกันดูสวยงาม - ใหนักเรียนกราบพระพรอมกัน ๓ ครั้ง - ใหนักเรียนทองพุทธศาสนสุภาษิต คํากลอน เตรียมความพรอม - ใหนักเรียนออกรับอาหารเปนแถวอยางมีระเบียบ - ใหนักเรียนกลุมที่ไมไดออกรับอาหาร ทองสุภาษิต หรือนั่งสมาธิ แลวแตกรณี - นักเรียนรับอาหารมาแลววางไวทางขวามือเปนแถวตรงกัน - ตัวแทนกลุมที่มีน้ําใจเอื้อเฟอเอาน้ําใสเหยือกบริการใหเพื่อน (ครูที่ปรึกษาชวยบริการดวยก็ ได)
  23. 23. ๒๓ - นักเรียนกลาวคําพิจารณาอาหารพรอมกัน (ใชคําปลุกสํานึก กอนรับประทานอาหาร) - พระอาจารยพูดธรรมะหรือประโยชนของอาหารเปนการใหอาหารใจไปดวย - ใครรับประทานอาหารเสร็จกอนใหนั่งตัวตรงหลับตาทําสมาธิ - รับประทานอาหารเสร็จแลวกลาวคําขอบคุณผูมีอุปการะพรอมกัน - พระอาจารยปลอยใหไปลางจานทีละกลุมอยางมีระเบียบปลุกสํานึกกอนรับประทานอาหาร ในการอยูคายพุทธบุตรนั้นเราฝกใหเด็กรับประทานอาหารอยางมีระเบียบเรียบรอยสวยงามพระอาจารยจึงจัดเด็กออกไปรับอาหารทีละกลุมอยางมีระเบียบ และเมื่อกลับมานั่งที่เดิมหมดทุกคนแลวกอนจะรับประทานอาหาร พระอาจารยจะกลาวนําใหวาตาม ดังนี้ “ขาวทุกจาน อาหารทุกอยาง อยากินทิ้งขวาง เปนของมีคา หลายคนเหนื่อยยาก ลําบากนักหนา สงสารบรรดา คนยากคนจน ในโลกนี้ยังมีคนที่จนยาก แสนลําบากอัตคัดและขัดสน อยากินทิ้งขวางตามใจตน สงสารคนอื่นที่ไมมีกิน ฉันจะประหยัด ซื่อสัตยเกื้อหนุน สํานึกบุญคุณ ใหคุมขาวคํากติกาในการับประทานอาหาร “เราชาวพุทธบุตร รับประทานอาหารดวยความตั้งใจวา ไมดัง ไมหก ไมเหลือ”คําอธิษฐานหลังรับประทานอาหาร ขาพเจาขอตั้งจิตอธิษฐานวา เมื่อขาพเจาไดชีวิต ไดเลือดเนื้อ จากอาหารมื้อนี้แลว ขาพเจาจะไมลืมพระคุณของผูมีพระคุณ และขอใชกาย วาจา ใจ เปนไปในทางที่มีประโยชนแกตนเอง และผูอื่นตลอดไป เมื่อกลาวคําอธิษฐานเสร็จแลว พระอาจารยใหนักเรียนออกไปลางจานทีละกลุมอยางมีระเบียบมีคุณครูคอยแนะนําเด็กอยู ณ ที่ลางจานพบครูอาจารยพี่เลี้ยง การพบครูอาจารยพี่เลี้ยง มีจุดประสงคเพื่อ ๑. ใหรูจักนักเรียนเปนรายบุคคลในกลุมที่รับผิดชอบ ๒. ใหนักเรียนนําของที่มีคาฝากไวที่ครูอาจารยพี่เลี้ยง
  24. 24. ๒๔ ๓. แนะนําสถานที่ตาง ๆ ใหนักเรียนรูจัก เชน ที่พัก ที่รับประทานอาหาร ที่อาบน้ํา สถานที่เรียนกรรมฐาน เปนตน ๔. เปนที่ปรึกษานักเรียนขณะอยูคายพุทธบุตร คอยดูแลสุขภาพอนามัยนักเรียน ๕. สนทนาซักถามความเปนอยู และปญหาตาง ๆ ขณะอยูคายพุทธบุตรการประชุมพระวิทยากรและผูรวมงาน การประชุมพระวิทยากร และผูรวมงาน มีจุดประสงคเพื่อ ๑. สนทนาถึงกิจกรรมที่จัดในแตละวันในเรื่อง ๑.๑ สภาพความสําเร็จการจัดกิจกรรม ๑.๒ ปญหาอุปสรรคในการจัดกิจกรรม ๑.๓ ขอเสนอแนะในการปรับปรุงกิจกรรมในวันตอไป ๒. การนําเสนอกิจกรรมวันตอไปในเรื่อง ๒.๑ การเตรียมการจัดกิจกรรม ๒.๒ ภารกิจความรับผิดชอบในแตละงาน ๒.๓ การเตรียมอุปกรณและของใชในแตละกิจกรรม ๒.๔ การเตรียมบุคลากรรับผิดชอบกิจกรรม ๒.๕ การซักซอมความเขาใจในกิจกรรมตาง ๆธรรมนันทนาการ ธรรมนันทนาการมีจุดมุงหมายเพื่อใหนักเรียนเกิดความสนุกสนานมีอารมณสุนทรียในบทเพลงและสุภาษิตคําพังเพย เพลงที่นําเสนอในคายพุทธบุตรตองเปนเพลงที่ปลูกฝงอุดมการณและจิตสํานึกที่ดีในดานคุณธรรมจริยธรรม วันที่ ๑ ของการอบรม เปนเพลงที่มีจังหวะและทํานองสนุกสนานเราใจ วันที่ ๒ ของการอบรม เปนเพลงที่รองแลวเกิดความซาบซึ้งในคุณธรรม วันที่ ๓ ของการอบรม เปนเพลงที่รองแลวเกิดความซาบซึ้งและประทับใจ และไมมีดนตรี ประกอบ เนื้อเพลงประกอบกิจกรรมธรรมนันทนาการไดพิมพไวในคูมือนี้แลวการแบงกลุมเรียนตามฐาน ๑. กําหนดสถานที่เรียนตามฐาน และเขียนปายชื่อฐานที่เรียน ๒. เตรียมอุปกรณและสื่อประจําฐาน เชน เครื่องขยายเสียง และสื่อประกอบการเรียนฐาน ๓. ใหนักเรียนแตละกลุมเดินเรียงแถวไปตามฐานที่กําหนด ๔. เมื่อไปถึงในแตละฐานใหนักเรียนปฏิบัติดังนี้
  25. 25. ๒๕ ๔.๑ ในกรณีวิทยากรเปนพระสงฆใหนักเรียนนั่งใหเรียบรอยกลาวคําวา “สวัสดีครับ/คะ พระอาจารย” แลวกราบแบบเบญจางคประดิษฐ ๓ ครั้ง และใหนักเรียนฟงหรือปฏิบัติกิจกรรมดวยอาการสํารวจ เมื่อจบการเรียนใหนักเรียนทุกคนกลาววา “ขอบพระคุณครับ/คะ พระอาจารย” แลวกราบเบญจางคประดิษฐ ๓ ครั้ง ๔.๒ ในกรณีวิทยากรเปนฆราวาสใหนักเรียนนั่งใหเรียบรอยกลาวคําวา “สวัสดีครับ/คะอาจารย” แลวกราบ ๑ ครั้ง และใหนักเรียนฟงหรือปฏิบัติกิจกรรมดวยอาการสํารวย เมื่อจบการเรียนใหนักเรียนทุกคนกลาววา “ขอบพระคุณครับ/คะ อาจารย” และกราบ ๑ ครั้ง กิจกรรมที่เรียนตามฐานตาง ๆ รายละเอียดกิจกรรมอยูในภาคผนวกการทําวัตรสวดมนต - ใชหนังสือสวดมนตแปลฉบับพุทธบุตร (หรือฉบับของสวนโมกข) - นั่งคุกเขาเทพบุตร-เทพธิดา (จนกวาพระอาจารยจะสั่งเปลี่ยน) - พระอาจารยจุดเทียนเลมที่ ๑ ทุกคนประนมมือ - จุดเทียนและธูปเสร็จแลว กราบพระรัตนตรัย ๓ ครั้ง - พระอาจารยที่เปนหัวหนาในที่นั้นนําสวดมนตไปจนจบอานิสงสของการสวดมนต - ทําใหอานหนังสือคลอง ออกเสียงไดถูกตอง สมองไดรับการพัฒนา - ขับไลความเกียจคราน จิตใจแชมชื่นเบิกบาน ไมเบื่อไมเซ็ง กระปรี้กระเปรา) - ตัดความเห็นแกตัวลงได เพราะขณะสวดมนต โลภะ โทสะ โมหะ ไมเกิด - จิตเปนสมาธิ เพราะจิตแนวแนอยูกับบทสวด ไมฟุงซาน จิตเยือกเย็น - ไดปญญาเขาใจความหมายและรูจักหลักคําสอนของพระพุทธเจา - ไดเขาเฝาพระพุทธเจา และถึงพรอมดวย ศีล สมาธิ ปญญาการเจริญจิตตภาวนา - ทําวัตรสวดมนตเสร็จแลวนั่งคุกเขากราบ ๓ ครั้ง - พระอาจารยนํากลาวคําสมาทานกรรมฐาน ทุกคนวาตามดังนี้คําสมาทานกรรมฐาน อุกาสะ อุกาสะ ณ โอกาสบัดนี้ ขาพเจาขอมอบอัตตภาพรางกายนี้ แดพระรัตนตรัย เพื่อที่จะเจริญกรรมฐาน ขอใหสมาธิและวิปสสนาญาณ จงบังเกิดขึ้น ในขันธสันดานของขาพเจา

×