Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
ความหมาย
การไหว้
ความหมายความหมาย
 คำาว่าคำาว่า มารยาทมารยาท หรือหรือ
มรรยาท มีที่ใช้ในภาษาไทยได้มรรยาท มีที่ใช้ในภาษาไทยได้
ทั้ง ๒ คำา หม...

โดยเหตุที่มีปัญหาเรื่อง การจัดประเภทโดยเหตุที่มีปัญหาเรื่อง การจัดประเภท
ระเบียบแบบแผนแห่งกิริยาอาการเพื่อระเบียบแบบแผนแ...

กล่าวโดยรูปศัพท์กล่าวโดยรูปศัพท์ ““มารยาทมารยาท””
หรือหรือ ““มรรยาทมรรยาท”” ดัดแปลงมาจากภาษาดัดแปลงมาจากภาษา
บาลีว่าบาลี...
การแสดงความเคารพการแสดงความเคารพ

การแสดงความเคารพมีการแสดงความเคารพมี
หลายลักษณะ เช่น การประนมมือหลายลักษณะ เช่น การประน...
การไหว้การไหว้
การไหว้เป็นการแสดงความเคารพการไหว้เป็นการแสดงความเคารพ
โดยการประนมมือให้นิ้วชิดกันยกขึ้นโดยการประนมมือให้นิ...
ระดับที่ ๑ระดับที่ ๑ การไหว้พระการไหว้พระ
 การไหว้พระการไหว้พระ ได้แก่ การไหว้ได้แก่ การไหว้
พระรัตนตรัยรวมทั้งพระรัตนตรั...
การไหว้พระการไหว้พระ
 ชายชาย
ยืนตรงแล้วค้อมยืนตรงแล้วค้อม
ตัวลงให้ตำ่าพร้อมตัวลงให้ตำ่าพร้อม
ยกมือขึ้นไหว้ ให้ยกมือขึ้นไห...
การไหว้พระการไหว้พระ
 หญิงหญิง
ยืนแล้วย่อเข่าลงยืนแล้วย่อเข่าลง
ให้ตำ่า โดยถอยเท้าให้ตำ่า โดยถอยเท้า
ข้างหนึ่งข้างใดข้างห...
ระดับที่ ๒ระดับที่ ๒ การไหว้ผู้มีการไหว้ผู้มี
พระคุณและผู้อาวุโสพระคุณและผู้อาวุโส
การไหว้ผู้มีพระคุณและผู้
มีอาวุโส ได้แก...
การไหว้ผู้มีพระคุณการไหว้ผู้มีพระคุณ((ปู่ย่าตาปู่ย่าตา
ยายพ่อแม่ครูยายพ่อแม่ครู--อาจารย์อาจารย์))
 ชายชาย
ยืนตรงค้อมตัวยื...
 หญิงหญิง
ยืนแล้วย่อตัวลงให้ยืนแล้วย่อตัวลงให้
ตำ่าน้อยกว่าระดับตำ่าน้อยกว่าระดับ
ไหว้พระ ถอยเท้าไหว้พระ ถอยเท้า
ข้างใดข้...
ระดับที่ ๓ การไหว้บุคคลทั่วไป
การไหว้บุคคลทั่ว ๆ ไปที่
เคารพนับถือหรือ
ผู้มีอาวุโส รวมทั้งผู้ที่เสมอกัน
โดยประนมมือยกขึ้นใ...
การไหว้บุคคลทั่วไปการไหว้บุคคลทั่วไป
 ชายชาย
ยืนตรง ค้อมตัวลงยืนตรง ค้อมตัวลง
ตำ่าน้อยกว่าระดับตำ่าน้อยกว่าระดับ
การไหว้ผ...
การไหว้บุคคลทั่วไปการไหว้บุคคลทั่วไป
 หญิงหญิง
ยืนแล้วย่อตัวลงให้ยืนแล้วย่อตัวลงให้
ตำ่าน้อยกว่าระดับตำ่าน้อยกว่าระดับ
กา...
การไหว้บุคคลเสมอกันการไหว้บุคคลเสมอกัน
 วิธีปฏิบัติวิธีปฏิบัติ
ชายและหญิงชายและหญิง
ปฏิบัติเหมือนกันปฏิบัติเหมือนกัน
คือ ...
การกราบ (อภิวาท)
การกราบ (อภิวาท) เป็นการ
แสดงความเคารพด้วยวิธีนั่งประนมมือ
ขึ้นเสมอหน้าผากแล้วน้อมศีรษะลงจรด
พื้นหรือจรดม...
การกราบแบบ
เบญจางคประดิษฐ์
การกราบแบบ
เบญจางคประดิษฐ์ใช้กราบพระ
รัตนตรัย ได้แก่ พระพุทธ พระธรรม
พระสงฆ์ การกราบแบบ
เบญจางค...
ท่าเตรียม
ชาย
นั่งคุกเข่าตัวตรง
ปลายเท้าตั้ง ปลาย
เท้าและส้นเท้าชิด
กัน นั่งบนส้นเท้า
เข่าทั้งสองห่างกัน
พอประมาณ มือทั้ง
...
ท่าเตรียม
 หญิง
นั่งคุกเข่าตัวตรง
ปลายเท้าราบ
เข่าถึงปลายเท้า
ชิดกัน นั่งบนส้น
เท้า มือทั้งสอง
วางควำ่าเหนือเข่า
ทั้งสองข...
จังหวะที่ ๑ อัญชลี
 ชาย
ยกมือขึ้น
ประนมระหว่าง
อก ปลายนิ้วชิด
กันตั้งขึ้นแนบ
ตัวไม่กางศอก
จังหวะที่ ๑ อัญชลี
 หญิง
ยกมือขึ้น
ประนมระหว่าง
อก ปลายนิ้วชิด
กันตั้งขึ้นแนบ
ตัวไม่กางศอก
จังหวะที่ ๒ วันทา
 ชาย
ยกมือขึ้น พร้อม
กับก้มศีรษะลงให้
ปลายนิ้วหัวแม่มือ
จรดระหว่างคิ้ว
ปลายนิ้วชี้แนบ
หน้าผาก
จังหวะที่ ๒ วันทา (วันทนา)
 หญิง
ยกมือขึ้น พร้อม
กับก้มศีรษะลงให้
ปลายนิ้วหัวแม่มือ
จรดหว่างคิ้ว
ปลายนิ้วชี้แนบ
หน้าผาก
จังหวะที่ ๓ อภิวาท
ชาย
ทอดมือทั้งสองลง
พร้อม ๆ
กัน ให้มือและแขน
ทั้งสองข้าง
ราบกับพื้นควำ่ามือ
ห่างกัน
เล็กน้อย พอให้หน้า
...
จังหวะที่ ๓ อภิวาท
 หญิง
ทอดมือทั้งสองลง
พร้อม ๆ กัน ให้มือ
และแขนทั้งสอง
ข้างราบกับพื้นควำ่า
มือห่างกันเล็กน้อย
พอให้หน้...
ท่าเตรียม
จังหวะที่ ๑ อัญชลี
จังหวะที่ ๒ วันทา (วันทนา)
จังหวะที่ ๓ อภิวาท
จบด้วยท่าวันทา (วันทนา)
กลับมาที่ท่าเตรียม
การกราบผู้ใหญ่
 การกราบผู้ใหญ่ ใช้ กราบผู้ใหญ่ที่มี
อาวุโส รวมทั้งผู้มีพระคุณได้แก่ พ่อ แม่ ครู
อาจารย์ และผู้ที่เราเคารพ...
การกราบผู้ใหญ่
การส่งและการรับสิ่งของอย่าง
เป็นพิธีการ
๑. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
๒.การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งเก้าอี้
๓. การส่งสิ่งขอ...
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
 ชาย
ถือสิ่งของด้วย
มือขวาระดับเอว
เดินเข้าไปห่าง
จากผู้ใหญ่
ประมาณ ๓ ก้าว
ยืนตรง
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
 ก้าวเท้าขวา
เปิดส้นเท้าซ้าย
โน้มตัวส่งของ
ให้ผู้ใหญ่
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
 ถอยเท้าขวาก
ลับยืนตรง ไหว้
ในระดับที่ ๒
เดินถอยหลัง
พอประมาณ
หันกลับ
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
 หญิง
ถือสิ่งของด้วย
มือขวาระดับเอว
เดินเข้าไปห่าง
จากผู้ใหญ่
ประมาณ ๓ ก้าว
ยืนตรง
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
 ก้าวเท้าขวาย่อตัว
เปิดส้นเท้าซ้าย
โน้มตัวส่งของให้
ผู้ใหญ่
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน
ไหว้ระดับที่ ๒
ขณะที่ย่อตัว
ถอยเท้าขวากลับ
ยืนตรง ถอยหลัง
พอประมาณ หัน
กลับ
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง
เก้าอี้
 ชาย
เดินเข้าไป
ห่างจากผู้ใหญ่
ประมาณ ๓
ก้าว ยืนตรงชิด
เท้า
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง
เก้าอี้
ก้าวเท้าขวา
คุกเข่าซ้าย
โน้มตัวส่ง
สิ่งของ
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง
เก้าอี้
 เสร็จแล้วถอยเท้า
ขวา พร้อมกับลุก
ขึ้นยืนตรง ค้อม
ตัวไหว้ระดับที่ ๒
ถอยหลังพอ
ประมาณ ...
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง
เก้าอี้
 หญิง
ถือสิ่งของเดิน
เข้า ไปห่าง
จากผู้ใหญ่พอ
สมควร ยืนตรง
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง
เก้าอี้
 ก้าวเท้าขวาไป
ข้างหน้าแล้ว
คุกเข่าซ้ายโน้ม
ตัวส่งสิ่งของ
(เปิดส้นเท้าขวา
เล็กน้อย)
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง
เก้าอี้
เสร็จแล้วไหว้
ระดับที่ ๒
แล้วถอยเท้าขวา
พร้อมกับลุกขึ้น
ยืนตรงชิดเท้า
ถอยหลังพอ
ประมาณ...
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
พื้น
 ทั้งหญิงและชาย ถือ
สิ่งของเดินเข้าไป
ระยะห่างพอสมควร
ทรุดตัวลงเดินเข่า
เข้าไปห่างจาก...
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
พื้น
 โน้มตัวส่งสิ่งของ
ถ้าเป็นของหนัก
ให้ถือสองมือ
การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
พื้น
 เสร็จแล้วกราบ
อีก ๑ ครั้ง ลุกขึ้น
เดินเข่าถอยหลัง
พอประมาณ ยืน
ขึ้นหันกลับ
การรับสิ่งของจาก
ผู้ใหญ่ขณะยืน
 ชาย
เดินเข้าไปห่าง
จากผู้ใหญ่
ประมาณ ๓ ก้าว
ยืนตรง
ชิดเท้าประนมมือ
ไหว้ในระดับที่ ๒
การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ
ยืน
 ก้าวเท้าขวา เปิด
ส้นเท้าซ้าย โน้ม
ตัวยื่นมือขวา
รับสิ่งของ
 ถอยเท้ากลับยืน
ตรง ถอยหลังพอ
ประมาณ หันหลัง
กลับ
การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ
ยืน
การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ
ยืน
 หญิง
เดินเข้าไปห่างจาก
ผู้ใหญ่ประมาณ ๓
ก้าว ยืนตรงประนม
มือไหว้โดยถอย
เท้าประมาณครึ่ง
ก้า...
การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ
ยืน
 ก้าวเท้าขวาเปิด
ส้นเท้าซ้าย ย่อ
ตัวรับสิ่งของด้วย
มือขวา โน้มตัว
เล็กน้อย
การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ
ยืน
 ถอยเท้าขวาชิด
เท้ายืนตรง ถอย
หลังพอประมาณ
หันหลังกลับ
การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
พื้น
 ทั้งหญิงและชาย
เดินเข้าไประยะ
ห่างพอสมควร
ทรุดตัวลงเดินเข่า
เข้าไปห่างจาก
ผู้ใหญ่ประ...
การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
พื้น
 โน้มตัวรับสิ่งของ
ถ้าเป็นของหนัก
ให้รับสองมือ
การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
พื้น
 วางสิ่งของเหนือ
เข่าขวา กราบอีก
๑ ครั้ง ลุกขึ้นเดิน
เข่าถอยหลังพอ
ประมาณ ลุกขึ้น
หัน...
การยืน
การยืนโดยคำานึงถึงมารยาท อาจจัด
เป็นประเภทต่างๆ ได้ดังนี้คือ
 การยืนเคารพธงชาติ
 การยืนถวายความเคารพสมเด็จพระ
สัง...
 การยืนเคารพธงชาติ หรือเพลงชาติ
ให้ยืนตรงแสดงคารวะโดยหันหน้า
ไปทางธงชาติเมื่อเพลงจบให้ค้อม
ศีรษะคำานับ
 สำาหรับการเคารพธ...
การยืนตรง
การยืนเคารพธงชาติ
การยืนรับคำาสั่งการยืนรับคำาสั่ง
 วิธีปฏิบัติวิธีปฏิบัติ
ชายชาย ยืนตัวตรงยืนตัวตรง
หน้าตรงหน้าตรง
ส้นเท้าชิดปลายเท้าส้นเท...
การยืนสนทนากับผู้ใหญ่การยืนสนทนากับผู้ใหญ่
 วิธีปฏิบัติวิธีปฏิบัติ
 ทั้งชายและหญิง ยืนทั้งชายและหญิง ยืน
ตรง หน้าตรงตรง ...
การนั่ง
การนั่งเก้าอี้ค้อมตัว
การนั่งสนทนากับผู้ใหญ่
การนั่งสนทนากับผู้ใหญ่(นั่ง
ค้อมตัว)
การนั่งต่อหน้าผู้ใหญ่
ขณะนั่งกับพื้น
การนั่งลง
ศอก
338มารยาทไทย
338มารยาทไทย
338มารยาทไทย
338มารยาทไทย
338มารยาทไทย
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

338มารยาทไทย

4,832 views

Published on

มารยาทไทย ไฟล์ptt

Published in: Education
  • Be the first to comment

338มารยาทไทย

  1. 1. ความหมาย การไหว้
  2. 2. ความหมายความหมาย  คำาว่าคำาว่า มารยาทมารยาท หรือหรือ มรรยาท มีที่ใช้ในภาษาไทยได้มรรยาท มีที่ใช้ในภาษาไทยได้ ทั้ง ๒ คำา หมายถึง กิริยาอาการทั้ง ๒ คำา หมายถึง กิริยาอาการ ที่ควรประพฤติปฏิบัติอย่างมีที่ควรประพฤติปฏิบัติอย่างมี ขอบเขตหรือมีระเบียบแบบแผนขอบเขตหรือมีระเบียบแบบแผน อันเหมาะสมแก่กาลเทศะและอันเหมาะสมแก่กาลเทศะและ สังคมสังคม
  3. 3.  โดยเหตุที่มีปัญหาเรื่อง การจัดประเภทโดยเหตุที่มีปัญหาเรื่อง การจัดประเภท ระเบียบแบบแผนแห่งกิริยาอาการเพื่อระเบียบแบบแผนแห่งกิริยาอาการเพื่อ สะดวกในการแนะนำาชี้แจงเป็นข้อ ๆ จึงคิดสะดวกในการแนะนำาชี้แจงเป็นข้อ ๆ จึงคิด กันถึงคำาว่า อิริยาบถ ซึ่งหมายถึงหรือกันถึงคำาว่า อิริยาบถ ซึ่งหมายถึงหรือ ลักษณะแห่งความเคลื่อนไหวอันมีทั้งลักษณะแห่งความเคลื่อนไหวอันมีทั้ง อิริยาบถใหญ่และอิริยาบถย่อย อิริยาบถอิริยาบถใหญ่และอิริยาบถย่อย อิริยาบถ ใหญ่คือ ยืน เดิน นั่ง นอน ส่วนอิริยาบถใหญ่คือ ยืน เดิน นั่ง นอน ส่วนอิริยาบถ ย่อยคือ ความเคลื่อนไหวอื่น ๆ ที่นับว่าย่อยคือ ความเคลื่อนไหวอื่น ๆ ที่นับว่า เป็นกิริยาอาการรองลงมา เช่น การคู้แขนเป็นกิริยาอาการรองลงมา เช่น การคู้แขน เหยียดแขน การกิน การดื่ม เป็นต้น ฯลฯเหยียดแขน การกิน การดื่ม เป็นต้น ฯลฯ  ส่วนคำาว่าส่วนคำาว่า ““มารยาทไทยมารยาทไทย”” เป็นการเป็นการ เจาะจงชี้แจงให้ทราบถึงขอบเขตหรือเจาะจงชี้แจงให้ทราบถึงขอบเขตหรือ
  4. 4.  กล่าวโดยรูปศัพท์กล่าวโดยรูปศัพท์ ““มารยาทมารยาท”” หรือหรือ ““มรรยาทมรรยาท”” ดัดแปลงมาจากภาษาดัดแปลงมาจากภาษา บาลีว่าบาลีว่า ““มริยาทมริยาท”” จากภาษาสันสกฤตจากภาษาสันสกฤต ว่าว่า ““มรฺยาทมรฺยาท”” ซึ่งแปลว่าซึ่งแปลว่า ““ขอบเขตขอบเขต”” หรือหรือ ““คันนาคันนา””ก็ได้ แปลว่าก็ได้ แปลว่า ““ระเบียบระเบียบ แบบแผนแบบแผน””ก็ได้สุดแต่จะใช้หมายถึงรูปก็ได้สุดแต่จะใช้หมายถึงรูป ธรรมหรือนามธรรม ในพระพุทธธรรมหรือนามธรรม ในพระพุทธ ศาสนา พระพุทธเจ้าทรงใช้คำาว่าศาสนา พระพุทธเจ้าทรงใช้คำาว่า ““มริยาทมริยาท”” ในภาษาบาลีทั้งในความในภาษาบาลีทั้งในความ หมายว่าหมายว่า ““คันนาคันนา”” และความหมายว่าและความหมายว่า
  5. 5. การแสดงความเคารพการแสดงความเคารพ  การแสดงความเคารพมีการแสดงความเคารพมี หลายลักษณะ เช่น การประนมมือหลายลักษณะ เช่น การประนมมือ การไหว้ การกราบ การคำานับ การการไหว้ การกราบ การคำานับ การ ถวายความเคารพ การถวายบังคมถวายความเคารพ การถวายบังคม เป็นต้น การที่จะ แสดงความเคารพเป็นต้น การที่จะ แสดงความเคารพ ในลักษณะใดนั้นต้องพิจารณาผู้ที่ในลักษณะใดนั้นต้องพิจารณาผู้ที่ จะรับความเคารพด้วยว่าอยู่ในจะรับความเคารพด้วยว่าอยู่ใน ฐานะเช่นใด หรือในโอกาสใดฐานะเช่นใด หรือในโอกาสใด
  6. 6. การไหว้การไหว้ การไหว้เป็นการแสดงความเคารพการไหว้เป็นการแสดงความเคารพ โดยการประนมมือให้นิ้วชิดกันยกขึ้นโดยการประนมมือให้นิ้วชิดกันยกขึ้น ไหว้ การไหว้แบบไทยแบ่งออกเป็น ๓ไหว้ การไหว้แบบไทยแบ่งออกเป็น ๓ แบบ ตามระดับของบุคคล ดังนี้แบบ ตามระดับของบุคคล ดังนี้  ระดับที่ ๑ การไหว้พระระดับที่ ๑ การไหว้พระ  ระดับที่ ๒ การไหว้ผู้มีพระคุณระดับที่ ๒ การไหว้ผู้มีพระคุณ  ระดับที่ ๓ การไหว้ผู้อาวุโสทั่วไประดับที่ ๓ การไหว้ผู้อาวุโสทั่วไป
  7. 7. ระดับที่ ๑ระดับที่ ๑ การไหว้พระการไหว้พระ  การไหว้พระการไหว้พระ ได้แก่ การไหว้ได้แก่ การไหว้ พระรัตนตรัยรวมทั้งพระรัตนตรัยรวมทั้ง ปูชนียวัตถุและปูชนียสถานที่เกี่ยวปูชนียวัตถุและปูชนียสถานที่เกี่ยว กับพระพุทธศาสนา ในกรณีที่ไม่กับพระพุทธศาสนา ในกรณีที่ไม่ สามารถกราบแบบสามารถกราบแบบ เบญจางคประดิษฐ์ได้ ให้ประนมเบญจางคประดิษฐ์ได้ ให้ประนม มือแล้วยกขึ้นไหว้ ให้ปลายนิ้วหัวมือแล้วยกขึ้นไหว้ ให้ปลายนิ้วหัว
  8. 8. การไหว้พระการไหว้พระ  ชายชาย ยืนตรงแล้วค้อมยืนตรงแล้วค้อม ตัวลงให้ตำ่าพร้อมตัวลงให้ตำ่าพร้อม ยกมือขึ้นไหว้ ให้ยกมือขึ้นไหว้ ให้ นิ้วหัวแม่มือจรดนิ้วหัวแม่มือจรด หว่างคิ้ว ปลายหว่างคิ้ว ปลาย นิ้วชี้แนบหน้านิ้วชี้แนบหน้า ผากผาก
  9. 9. การไหว้พระการไหว้พระ  หญิงหญิง ยืนแล้วย่อเข่าลงยืนแล้วย่อเข่าลง ให้ตำ่า โดยถอยเท้าให้ตำ่า โดยถอยเท้า ข้างหนึ่งข้างใดข้างหนึ่งข้างใด ตามถนัดพร้อมตามถนัดพร้อม ยกมือขึ้นไหว้ให้นิ้วยกมือขึ้นไหว้ให้นิ้ว แม่มือจรดหว่างคิ้วแม่มือจรดหว่างคิ้ว ปลายนิ้วชี้แนบปลายนิ้วชี้แนบ
  10. 10. ระดับที่ ๒ระดับที่ ๒ การไหว้ผู้มีการไหว้ผู้มี พระคุณและผู้อาวุโสพระคุณและผู้อาวุโส การไหว้ผู้มีพระคุณและผู้ มีอาวุโส ได้แก่ ปู่ ย่า ตา ยาย พ่อ แม่ ครู อาจารย์ และผู้ที่ เราเคารพนับถืออย่างสูง โดย ประนมมือให้นิ้วหัวแม่มือจรด ปลายจมูก ปลายนิ้วชี้แนบ
  11. 11. การไหว้ผู้มีพระคุณการไหว้ผู้มีพระคุณ((ปู่ย่าตาปู่ย่าตา ยายพ่อแม่ครูยายพ่อแม่ครู--อาจารย์อาจารย์))  ชายชาย ยืนตรงค้อมตัวยืนตรงค้อมตัว ลงตำ่าน้อยกว่าลงตำ่าน้อยกว่า การไหว้พระการไหว้พระ พร้อมยกมือขึ้นพร้อมยกมือขึ้น ไหว้ให้นิ้วหัวแม่ไหว้ให้นิ้วหัวแม่ มือจรดปลายจมูกมือจรดปลายจมูก ปลายนิ้วชี้แนบปลายนิ้วชี้แนบ หว่างคิ้วหว่างคิ้ว
  12. 12.  หญิงหญิง ยืนแล้วย่อตัวลงให้ยืนแล้วย่อตัวลงให้ ตำ่าน้อยกว่าระดับตำ่าน้อยกว่าระดับ ไหว้พระ ถอยเท้าไหว้พระ ถอยเท้า ข้างใดข้างหนึ่งข้างใดข้างหนึ่ง ตามถนัดยกมือขึ้นตามถนัดยกมือขึ้น ไหว้ให้นิ้วหัวแม่มือไหว้ให้นิ้วหัวแม่มือ จรดปลายจมูกจรดปลายจมูก ปลายนิ้วชี้แนบปลายนิ้วชี้แนบ การไหว้ผู้มีพระคุณการไหว้ผู้มีพระคุณ ((ปู่ย่าตาปู่ย่าตา ยายพ่อแม่ครูยายพ่อแม่ครู--อาจารย์อาจารย์))
  13. 13. ระดับที่ ๓ การไหว้บุคคลทั่วไป การไหว้บุคคลทั่ว ๆ ไปที่ เคารพนับถือหรือ ผู้มีอาวุโส รวมทั้งผู้ที่เสมอกัน โดยประนมมือยกขึ้นให้นิ้วหัว แม่มือจรดปลายคางปลายนิ้วชี้ แนบปลายจมูก
  14. 14. การไหว้บุคคลทั่วไปการไหว้บุคคลทั่วไป  ชายชาย ยืนตรง ค้อมตัวลงยืนตรง ค้อมตัวลง ตำ่าน้อยกว่าระดับตำ่าน้อยกว่าระดับ การไหว้ผู้มีการไหว้ผู้มี พระคุณ ปู่ย่า ตาพระคุณ ปู่ย่า ตา ยาย พ่อแม่ ครูยาย พ่อแม่ ครู อาจารย์ ยกมือขึ้นอาจารย์ ยกมือขึ้น ไหว้ให้หัวแม่มือไหว้ให้หัวแม่มือ จรดปลายคางจรดปลายคาง
  15. 15. การไหว้บุคคลทั่วไปการไหว้บุคคลทั่วไป  หญิงหญิง ยืนแล้วย่อตัวลงให้ยืนแล้วย่อตัวลงให้ ตำ่าน้อยกว่าระดับตำ่าน้อยกว่าระดับ การไหว้ผู้มีพระคุณการไหว้ผู้มีพระคุณ ปู่ย่าตายาย ครูปู่ย่าตายาย ครู อาจารย์ โดยถอยอาจารย์ โดยถอย เท้าข้างใดข้างหนึ่งเท้าข้างใดข้างหนึ่ง ตามถนัด ยกมือตามถนัด ยกมือ ขึ้นไหว้ให้นิ้วหัวแม่ขึ้นไหว้ให้นิ้วหัวแม่
  16. 16. การไหว้บุคคลเสมอกันการไหว้บุคคลเสมอกัน  วิธีปฏิบัติวิธีปฏิบัติ ชายและหญิงชายและหญิง ปฏิบัติเหมือนกันปฏิบัติเหมือนกัน คือ ยกมือไหว้ระดับคือ ยกมือไหว้ระดับ ผู้อาวุโสทั่วไป ไม่ผู้อาวุโสทั่วไป ไม่ ต้องค้อมศีรษะ มองต้องค้อมศีรษะ มอง หน้ากันพร้อมกล่าวหน้ากันพร้อมกล่าว คำาทักทายคำาทักทาย
  17. 17. การกราบ (อภิวาท) การกราบ (อภิวาท) เป็นการ แสดงความเคารพด้วยวิธีนั่งประนมมือ ขึ้นเสมอหน้าผากแล้วน้อมศีรษะลงจรด พื้นหรือจรดมือ ณ ที่ใดที่หนึ่งแล้วน้อม ศีรษะลงบนมือนั้น เช่น กราบลงบนตัก ก็อนุโลมถือว่าเป็นกราบ ถ้าหมอบแล้ว น้อมศีรษะจรดมือที่ประนมถึงพื้นเรียก ว่าหมอบกราบ การกราบมี ๒
  18. 18. การกราบแบบ เบญจางคประดิษฐ์ การกราบแบบ เบญจางคประดิษฐ์ใช้กราบพระ รัตนตรัย ได้แก่ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ การกราบแบบ เบญจางคประดิษฐ์ หมายถึง การที่ให้ อวัยวะทั้ง ๕ คือ เข่าทั้ง ๒ ศอกทั้ง ๒ ตลอดถึงฝ่ามือทั้ง ๒ ข้าง และหน้าผาก จรดพื้น การกราบจะมี ๓ จังหวะ และ
  19. 19. ท่าเตรียม ชาย นั่งคุกเข่าตัวตรง ปลายเท้าตั้ง ปลาย เท้าและส้นเท้าชิด กัน นั่งบนส้นเท้า เข่าทั้งสองห่างกัน พอประมาณ มือทั้ง สองวางควำ่าเหนือ
  20. 20. ท่าเตรียม  หญิง นั่งคุกเข่าตัวตรง ปลายเท้าราบ เข่าถึงปลายเท้า ชิดกัน นั่งบนส้น เท้า มือทั้งสอง วางควำ่าเหนือเข่า ทั้งสองข้าง นิ้ว
  21. 21. จังหวะที่ ๑ อัญชลี  ชาย ยกมือขึ้น ประนมระหว่าง อก ปลายนิ้วชิด กันตั้งขึ้นแนบ ตัวไม่กางศอก
  22. 22. จังหวะที่ ๑ อัญชลี  หญิง ยกมือขึ้น ประนมระหว่าง อก ปลายนิ้วชิด กันตั้งขึ้นแนบ ตัวไม่กางศอก
  23. 23. จังหวะที่ ๒ วันทา  ชาย ยกมือขึ้น พร้อม กับก้มศีรษะลงให้ ปลายนิ้วหัวแม่มือ จรดระหว่างคิ้ว ปลายนิ้วชี้แนบ หน้าผาก
  24. 24. จังหวะที่ ๒ วันทา (วันทนา)  หญิง ยกมือขึ้น พร้อม กับก้มศีรษะลงให้ ปลายนิ้วหัวแม่มือ จรดหว่างคิ้ว ปลายนิ้วชี้แนบ หน้าผาก
  25. 25. จังหวะที่ ๓ อภิวาท ชาย ทอดมือทั้งสองลง พร้อม ๆ กัน ให้มือและแขน ทั้งสองข้าง ราบกับพื้นควำ่ามือ ห่างกัน เล็กน้อย พอให้หน้า ผากจรด พื้นระหว่างมือทั้งสอง
  26. 26. จังหวะที่ ๓ อภิวาท  หญิง ทอดมือทั้งสองลง พร้อม ๆ กัน ให้มือ และแขนทั้งสอง ข้างราบกับพื้นควำ่า มือห่างกันเล็กน้อย พอให้หน้าผากจรด พื้นระหว่างมือทั้ง สอง ให้ศอกทั้งสอง
  27. 27. ท่าเตรียม
  28. 28. จังหวะที่ ๑ อัญชลี
  29. 29. จังหวะที่ ๒ วันทา (วันทนา)
  30. 30. จังหวะที่ ๓ อภิวาท
  31. 31. จบด้วยท่าวันทา (วันทนา)
  32. 32. กลับมาที่ท่าเตรียม
  33. 33. การกราบผู้ใหญ่  การกราบผู้ใหญ่ ใช้ กราบผู้ใหญ่ที่มี อาวุโส รวมทั้งผู้มีพระคุณได้แก่ พ่อ แม่ ครู อาจารย์ และผู้ที่เราเคารพ กราบเพียง ครั้งเดียว โดยที่ผู้กราบทั้งชายและหญิง นั่งพับเพียบ ทอดมือทั้งสองข้างลงพร้อม กัน ให้แขนทั้งสองคร่อมเข่าที่อยู่ด้านล่าง เพียงเข่าเดียว มือประนม ค้อมตัวลงให้ หน้าผากแตะส่วนบนของมือที่ประนม ใน ขณะกราบไม่ควรกระดกนิ้วมือขึ้นรับหน้า
  34. 34. การกราบผู้ใหญ่
  35. 35. การส่งและการรับสิ่งของอย่าง เป็นพิธีการ ๑. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน ๒.การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งเก้าอี้ ๓. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น ๔. การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน ๕. การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งเก้าอี้ ๖. การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ
  36. 36. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน  ชาย ถือสิ่งของด้วย มือขวาระดับเอว เดินเข้าไปห่าง จากผู้ใหญ่ ประมาณ ๓ ก้าว ยืนตรง
  37. 37. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน  ก้าวเท้าขวา เปิดส้นเท้าซ้าย โน้มตัวส่งของ ให้ผู้ใหญ่
  38. 38. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน  ถอยเท้าขวาก ลับยืนตรง ไหว้ ในระดับที่ ๒ เดินถอยหลัง พอประมาณ หันกลับ
  39. 39. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน  หญิง ถือสิ่งของด้วย มือขวาระดับเอว เดินเข้าไปห่าง จากผู้ใหญ่ ประมาณ ๓ ก้าว ยืนตรง
  40. 40. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน  ก้าวเท้าขวาย่อตัว เปิดส้นเท้าซ้าย โน้มตัวส่งของให้ ผู้ใหญ่
  41. 41. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่ยืน ไหว้ระดับที่ ๒ ขณะที่ย่อตัว ถอยเท้าขวากลับ ยืนตรง ถอยหลัง พอประมาณ หัน กลับ
  42. 42. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง เก้าอี้  ชาย เดินเข้าไป ห่างจากผู้ใหญ่ ประมาณ ๓ ก้าว ยืนตรงชิด เท้า
  43. 43. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง เก้าอี้ ก้าวเท้าขวา คุกเข่าซ้าย โน้มตัวส่ง สิ่งของ
  44. 44. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง เก้าอี้  เสร็จแล้วถอยเท้า ขวา พร้อมกับลุก ขึ้นยืนตรง ค้อม ตัวไหว้ระดับที่ ๒ ถอยหลังพอ ประมาณ หันกลับ
  45. 45. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง เก้าอี้  หญิง ถือสิ่งของเดิน เข้า ไปห่าง จากผู้ใหญ่พอ สมควร ยืนตรง
  46. 46. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง เก้าอี้  ก้าวเท้าขวาไป ข้างหน้าแล้ว คุกเข่าซ้ายโน้ม ตัวส่งสิ่งของ (เปิดส้นเท้าขวา เล็กน้อย)
  47. 47. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่ง เก้าอี้ เสร็จแล้วไหว้ ระดับที่ ๒ แล้วถอยเท้าขวา พร้อมกับลุกขึ้น ยืนตรงชิดเท้า ถอยหลังพอ ประมาณแล้วจึง
  48. 48. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น  ทั้งหญิงและชาย ถือ สิ่งของเดินเข้าไป ระยะห่างพอสมควร ทรุดตัวลงเดินเข่า เข้าไปห่างจาก ผู้ใหญ่ประมาณ ๓ ก้าวนั่งพับเพียบโดย ให้เข่าขวาทับเข่า ซ้าย วางสิ่งของ
  49. 49. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น  โน้มตัวส่งสิ่งของ ถ้าเป็นของหนัก ให้ถือสองมือ
  50. 50. การส่งสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น  เสร็จแล้วกราบ อีก ๑ ครั้ง ลุกขึ้น เดินเข่าถอยหลัง พอประมาณ ยืน ขึ้นหันกลับ
  51. 51. การรับสิ่งของจาก ผู้ใหญ่ขณะยืน  ชาย เดินเข้าไปห่าง จากผู้ใหญ่ ประมาณ ๓ ก้าว ยืนตรง ชิดเท้าประนมมือ ไหว้ในระดับที่ ๒
  52. 52. การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ ยืน  ก้าวเท้าขวา เปิด ส้นเท้าซ้าย โน้ม ตัวยื่นมือขวา รับสิ่งของ
  53. 53.  ถอยเท้ากลับยืน ตรง ถอยหลังพอ ประมาณ หันหลัง กลับ การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ ยืน
  54. 54. การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ ยืน  หญิง เดินเข้าไปห่างจาก ผู้ใหญ่ประมาณ ๓ ก้าว ยืนตรงประนม มือไหว้โดยถอย เท้าประมาณครึ่ง ก้าวย่อตัวไหว้ ระดับที่ ๒
  55. 55. การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ ยืน  ก้าวเท้าขวาเปิด ส้นเท้าซ้าย ย่อ ตัวรับสิ่งของด้วย มือขวา โน้มตัว เล็กน้อย
  56. 56. การรับสิ่งของจากผู้ใหญ่ขณะ ยืน  ถอยเท้าขวาชิด เท้ายืนตรง ถอย หลังพอประมาณ หันหลังกลับ
  57. 57. การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น  ทั้งหญิงและชาย เดินเข้าไประยะ ห่างพอสมควร ทรุดตัวลงเดินเข่า เข้าไปห่างจาก ผู้ใหญ่ประมาณ ๓ ก้าวนั่งพับเพียบ โดยให้เข่าขวาทับ เข่าซ้าย กราบโดย
  58. 58. การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น  โน้มตัวรับสิ่งของ ถ้าเป็นของหนัก ให้รับสองมือ
  59. 59. การรับสิ่งของขณะผู้ใหญ่นั่งกับ พื้น  วางสิ่งของเหนือ เข่าขวา กราบอีก ๑ ครั้ง ลุกขึ้นเดิน เข่าถอยหลังพอ ประมาณ ลุกขึ้น หันกลับ
  60. 60. การยืน การยืนโดยคำานึงถึงมารยาท อาจจัด เป็นประเภทต่างๆ ได้ดังนี้คือ  การยืนเคารพธงชาติ  การยืนถวายความเคารพสมเด็จพระ สังฆราช  การยืนถวายความเคารพพระมหา กษัตริย์และพระบรมวงศ์ 
  61. 61.  การยืนเคารพธงชาติ หรือเพลงชาติ ให้ยืนตรงแสดงคารวะโดยหันหน้า ไปทางธงชาติเมื่อเพลงจบให้ค้อม ศีรษะคำานับ  สำาหรับการเคารพธงชัยเฉลิมพลใน พิธีต่าง ๆ เช่น พิธีสาบานธงงานราช วัลลภ บุคคลทั่วไปเมื่อจะผ่านธงชัย เฉลิมพลให้หยุดและยืนแสดงคารวะ หรือเมื่อมีการเชิญธงชัยเฉลิมพลผ่าน ก็ให้ยืนตรงแสดงความเคารพเช่น การยืนเคารพธงชาติ เพลง ชาติ ธงชัยเฉลิมพล
  62. 62. การยืนตรง
  63. 63. การยืนเคารพธงชาติ
  64. 64. การยืนรับคำาสั่งการยืนรับคำาสั่ง  วิธีปฏิบัติวิธีปฏิบัติ ชายชาย ยืนตัวตรงยืนตัวตรง หน้าตรงหน้าตรง ส้นเท้าชิดปลายเท้าส้นเท้าชิดปลายเท้า แยกกันพอประมาณแยกกันพอประมาณ มือทั้งสองข้างแนบลำามือทั้งสองข้างแนบลำา ตัวตัว หญิงหญิง ยืนตัวตรงยืนตัวตรง หน้าตรงหน้าตรง ส้นเท้าและปลายเท้า
  65. 65. การยืนสนทนากับผู้ใหญ่การยืนสนทนากับผู้ใหญ่  วิธีปฏิบัติวิธีปฏิบัติ  ทั้งชายและหญิง ยืนทั้งชายและหญิง ยืน ตรง หน้าตรงตรง หน้าตรง ชายชาย ส้นเท้าชิดส้นเท้าชิด ปลายเท้าห่างกันพอปลายเท้าห่างกันพอ ประมาณ มือทั้งสองประมาณ มือทั้งสอง สอดเข้าหากันหลวมสอดเข้าหากันหลวม ๆ ระดับเอวๆ ระดับเอว หญิงหญิง ส้นเท้าและส้นเท้าและ ปลายเท้าชิดกัน มือปลายเท้าชิดกัน มือ ทั้งสองประสานกันทั้งสองประสานกัน
  66. 66. การนั่ง
  67. 67. การนั่งเก้าอี้ค้อมตัว
  68. 68. การนั่งสนทนากับผู้ใหญ่
  69. 69. การนั่งสนทนากับผู้ใหญ่(นั่ง ค้อมตัว)
  70. 70. การนั่งต่อหน้าผู้ใหญ่ ขณะนั่งกับพื้น
  71. 71. การนั่งลง ศอก

×