Bouwprognoses 2009 Nima

514 views

Published on

Published in: Business, Economy & Finance
1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Goodafternoon. I'm sorry to say but this is a very unfriendly programm to use.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
514
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
17
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Bouwprognoses 2009 Nima

  1. 1. Bouwprognoses 2009-2014 Dr Walter J.J. Manshanden
  2. 2. De wereldeconomie <ul><li>Ontwikkeling wereld economie vertraagt krachtig </li></ul><ul><li>Daling wereldhandel met 15,75 % in 2009 </li></ul><ul><li>Woningmarkt VS reeds in 2007 en 2008 negatief; investeringen in woningen namen fors af. Huizenmarkt stortte in </li></ul><ul><li>Wereldwijde krimp BBP van -1,75%. VS -3,25%, Japan -6%, Eurogebied -4,5% </li></ul><ul><li>Azië exclusief Japan daling van BBP groei naar +4% </li></ul><ul><li>Olieprijzen dalen niet verder, maar stijgen inmiddels </li></ul><ul><li>Kredietcrisis groeide uit tot krimp van kredietverlening en wegvallen vertrouwen </li></ul><ul><li>Grootschalige ingrijpen van overheden en centrale banken </li></ul><ul><li>Inmiddels weer een voorzichtig herstel </li></ul><ul><li>Vertrouwen keert terug maar fragiel, geen robuust herstel, financiële markten werken nog niet goed </li></ul>
  3. 3. Onzekerheden: kredietcrisis <ul><li>Kredietcrisis gevolg van periode van zeer goedkoop geld, nu sanering. </li></ul><ul><li>Centraal punt van de kredietcrisis is de onzekerheid tgv handel in financiële producten: de verliezers zijn duidelijk geworden </li></ul><ul><li>Interbancaire leningen tot stilstand; rust is daar weergekeerd na krachtig overheidsingrijpen. Nog geen herstel </li></ul><ul><li>Plotse versnelling van de neergaande conjunctuur: een diepe val </li></ul><ul><li>Instorten van producenten- en consumentenvertrouwen </li></ul><ul><li>Kredietcrisis blootgelegd door economische stagnatie (ontwikkeling olieprijzen 2008). </li></ul>
  4. 4. Nederlandse economie <ul><li>Kredietcrisis brak heftig door; CPB werd verrast. Kredietproblemen bestonden al lang! </li></ul><ul><li>BBP: in 2007 3,6%, 2,0% in 2008, -4,5% 2009 en 0% in 2010 </li></ul><ul><li>2006 en 2007 boven de trend </li></ul><ul><li>afname consumptie, toename werkloosheid </li></ul><ul><li>Werkloosheid neemt nog bescheiden toe (>5%) </li></ul><ul><li>Inflatie valt terug naar 1% </li></ul><ul><li>Versnelling afname investeringen in woningen </li></ul>
  5. 5. Consumenten– en producentenvertrouwen
  6. 6. Kredietcrisis: effect op de reële economie en de bouw in het bijzonder <ul><li>treft kredietverlening tbv grote uitgaven en investeringen: aanschaf van een nieuwe woning, auto, etc. Consument wordt kopschuw </li></ul><ul><li>Direct effect korte termijn: uitstel en onzekerheid </li></ul><ul><li>Lange termijn: geen terugkeer naar oude ruimhartige kredietregiem! </li></ul><ul><li>Alternatieve vormen van financiering: voorbeeld APB. </li></ul><ul><li>Overheidsingrijpen effectief, maar kan niet voortdurend stimuleren </li></ul><ul><li>Neergaande conjunctuur staat centraal in de Bouwprognoses 2009-2014 en zeer matige economische ontwikkeling middellange termijn (CPB Regional Communities - scenario) </li></ul>
  7. 7. Woningbouw; beleidsvoornemens van MinVROM <ul><li>Najaar 2007 Actieplan woningproductie aan de Tweede Kamer: 80-83 dzd woningen per jaar </li></ul><ul><li>In 2007 en 2008 87 en 86 dzd woningen door nieuwbouw en toevoeging anderszins </li></ul><ul><li>Afspraken met de regio’s om woningen te bouwen; exclusief toevoeging anderszins gaat het om 420 dzd woningen t/m 2010 </li></ul><ul><li>Ambitie is om 25-40% van de nieuwbouwproductie in bestaand bebouwd gebied </li></ul><ul><li>Extra stimuleringsmaatregelen voor de bouw van in totaal 0,6 mld in 2009 en 1 miljard in 2010 </li></ul>
  8. 8. Woningbouw 2008
  9. 9. Gereedgekomen woningen 1970-2008
  10. 10. Woningbezetting 1970-2008
  11. 11. Onttrekkingen 1970-2008
  12. 12. Toekomst <ul><li>Nederlandse economie: felle daling BBP </li></ul><ul><li>Vergunningverlening bleef aan de hoge kant na 2006 en daalt niet zeer sterk in 2009 </li></ul><ul><li>Daling aantal vergunningen 96,5 dzd in 2006 </li></ul><ul><li>87,9 duizend in 2007 </li></ul><ul><li>87,2 duizend in 2008 </li></ul><ul><li>70 dzd in 2009 </li></ul><ul><li>Versnelde afname koop, huur blijft stabiel </li></ul><ul><li>Forse verhoging uitval vergunningen in 2009 </li></ul><ul><li>Teruggang tov 2001-2003 gemaskeerd door meer huurwoningen </li></ul><ul><li>Overcapaciteit in de woningbouw: hoge vergunningverlening in recente jaren. Varkenscyclus gevolg van meer marktwerking in woningbouw. </li></ul><ul><li>Vraag koopwoningen bereikt niveau van begin jaren tachtig </li></ul>
  13. 13. Vergunningverlening naar huur/koop
  14. 14. Vergunningverlening 2007, 2008 en 2009
  15. 15. De pijplijn
  16. 16. Productiewaarde en gereedmelding <ul><li>Stijging in 2008: 4,1% totaal, nieuwbouw 2,7%, groot onderhoud 6,6% </li></ul><ul><li>Nieuwbouw krimpt met -8,3% in 2009 en -13,4 in 2010 </li></ul><ul><li>Woningbouw totaal krimpt met -7,9% in 2009 en -8,8% in 2010 </li></ul><ul><li>Groot onderhoud: -7,1% in 2009 en -0,6% 2010 </li></ul><ul><li>In 2006 72,4 dzd nieuwe woningen, 80,2 dzd in 2007 en 78,9 dzd in 2008, 72 dzd in 2009 en 62 dzd in 2010 (scenario conform CPB) </li></ul><ul><li>Laag scenario: 72 dzd in 2009, 59 dzd in 2010, en 56 dzd in 2001 </li></ul><ul><li>61 dzd gemiddeld over de jaren 2009-2014 </li></ul>
  17. 19. Ontwikkeling utiliteit
  18. 20. Utiliteit <ul><li>Utiliteit breekt groeipad af: </li></ul><ul><li>13,7% in 2008, 0,2% in 2009 en 0 % in 2010 </li></ul><ul><li>-4% over de jaren 2011-2014 </li></ul><ul><li>Groot onderhoud daalt eerst direct en fel, gevolgd door nieuwbouw </li></ul><ul><li>Naijl effect groter dan in de woningbouw </li></ul><ul><li>In totaal een verlies aan arbeidsplaatsen van 32 dzd werkzame personen </li></ul><ul><li>Groot deel productieverlies opgevangen in buitenlandse werknemers, ZZP en productiviteit van werknemers. </li></ul>

×