Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

ευρωπαϊκή ένωση

  • Login to see the comments

ευρωπαϊκή ένωση

  1. 1. Τι θα πει «επίσημη» γλώσσα του κράτους είναι γνωστό: είναι υποχρεωτική για όλους. να την χρησιμοποιούν, όχι να την γνωρίζουν – κανένας δεν μας υποχρεώνει να γνωρίζουμε κάποια γλώσσα . μόνον η υπόστασή μας ως κοινωνικών υποκειμένων, που επίσης δεν είναι υποχρεωτική.Θα προσπαθήσω σήμερα να διατυπώσω και μερικές δικές μου σκέψεις για το ζήτημα, ίσως καισυμπληρωματικές κάποιων που ήδη έχουν διατυπωθεί, αφού προηγουμένως εξηγήσω, με ελάχισταπαραδείγματα, τι ακριβώς σημαίνει να γίνει η αγγλική επίσημη γλώσσα μας. Σημαίνει, λοιπόν, ότι ανεπιστρέψω από το εξωτερικό με έναν μεταπτυχιακό τίτλο στην αγγλική γλώσσα ,όλες οι δημόσιεςυπηρεσίες και όλος ο λεγόμενος «ευρύτερος τομέας» είναι υποχρεωμένες να τον δέχονται χωρίς ναμου ζητούν επίσημη (δηλαδή από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών ) μετάφραση ‘ανόμως ο τίτλος μου είναι στη γαλλική, ιταλική, ρουμανική, κινεζική κ.λ.π. γλώσσα θα μου ζητούνεπίσημη μετάφραση στην ελληνική ή στην αγγλική για να τον δεχθούν .ότι οι φοιτητές μου έχουνδικαίωμα να μου ζητούν να τους διδάξω στην αγγλική, όχι όμως και στη γαλλική, εγώ έχω το δικαίωμανα επιμένω να διδάσκω στην ελληνική, ο συνάδελφος μου που διδάσκει το ίδιο μάθημα με μένα ναθέλει να διδάσκει στην αγγλική και να μοιράσουμε έτσι τους φοιτητές σε «ελληνιστές» και σε«αγγλιστές».ότι, εν όψει της ελεύθερης διακίνησής μας στην αγορά εργασίας ολόκληρης σε λίγαχρόνια της Ευρώπης, όλα τα ντοκουμέντα που εκδίδει το ελληνικό κράτος πρέπει να είναι στηναγγλική. Ελάχιστα είναι αυτά που είπα και μοιάζουν «πρακτικά», αλλά δεν είναι. εξηγούμαι:επειδήδεν όλοι που τους αφορούν τα συγκεκριμένα παραδείγματα και όσα άλλα θα μπορούσα να αναφέρω,θα προστεθεί άλλος ένας όρος κοινωνικής διαφοροποίησης και διάκρισης-δεν χρειάζεται να πω τίποτεάλλο τώρα. Αυτή είναι μία από τις όψεις του ζητήματος ή και προβλήματος, όπως θέλουν άλλοι. όχι ηουσιαστικότερη-αλλού βρίσκονται κατά τη γνώμη μου τα μεγάλα προβλήματα και γι’ αυτά θέλω ναπω τώρα δύο λέξεις, αφού διευκρινίσω ότι είναι άλλο το «επίσημη» γλώσσα και άλλο, εντελώς άλλο,το μαθαίνω ξένες γλώσσες (με την ευκαιρία : ο μύθος ότι οι νεοέλληνες ξέρουμε καλά και πολλέςξένες γλώσσες-γιατί είμαστε έξυπνοι και μαθαίνουμε εύκολα-πρέπει να πάψει να κυκλοφορεί-τίποτεδεν ξέρουμε) και ότι μία γλώσσα δεν εξαφανίζεται όσο υπάρχουν άνθρωποι που τη μιλούν και τηγράφουν. Το μεγάλο λοιπόν πρόβλημα είναι νομίζω η σχέση που υπάρχει ανάμεσα στη γλώσσα και τησκέψη. Με δύο λόγια:σε ποια γλώσσα σκεφτόμαστε ,δηλαδή σε ποια ή με ποια γλώσσα μπορώ ναεπεξεργαστώ, να κωδικοποιήσω και συγκροτήσω τη σκέψη μου, προκειμένου να τη διατυπώσω και ναεπικοινωνήσω. Το συγκεκριμένο πρόβλημα με είχε απασχολήσει και παλαιότερα με άλλη αφορμή, τηνεπανεισαγωγή της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών στα σχολεία από το πρωτότυπο και το,ανυπόστατο βέβαια, επιχείρημα ότι δεν γνωρίζω Αρχαία δεν μπορώ να μάθω σωστά Νέα Ελληνικάεπιφυλλίδα μου στο «Βήμα της Κυριακής»(22 Φεβρ. 1987) με τον τίτλο «Η γλώσσα και η σκέψη».δενθα επαναλάβω εδώ ακριβώς ό,τι έλεγα τότε. Πάντως, η κεντρική ιδέα δεν αλλάζει και αναλύεται ωςεξής: η σκέψη μας λειτουργεί με όρους της κοινωνίας. η καλύτερη συγκρότηση της σκέψης μας, και ημετατροπή της σε λόγο δεν μπορεί να γίνει καλύτερα παρά στη γλώσσα της κοινωνίας στην οποίαζούμε. και η διατύπωση της σκέψης μας, δηλαδή η κοινοποίησή της εν όψει της επικοινωνίας μας, μόνοστη γλώσσα της κοινωνίας στην οποία ζούμε μπορεί να έχει απαιτήσεις συγκροτημένης πληρότητας. Αλλιώτικα: όσο επίσημη και αν γίνει μια άλλη γλώσσα δεν θα μπορέσει να μου παράσχει τιςίδιες δυνατότητες σκέψης και επικοινωνίας με τη « δική μου». η άλλη γλώσσα έχει παραχθεί με όρουςάλλης κοινωνίας –κουβαλάει διαφορετικές εμπειρίες και σχέσεις από το βάθος του χρόνου- καιλειτουργεί με πληρότητα σε διαφορετικό συνολικό περιβάλλον. τελικά, η επαφή μου και η σχέση μουμε τα πράγματα της ζωής «μου», εκεί όπου ζω ,κινητοποιούν τη σκέψη μου σε μια συνολικήλειτουργία μου έως κοινωνικού υποκειμένου, στην οποία η γλώσσα έχει, εν προκειμένω, κυριαρχικόρόλο. Του Βασίλη Κρεμμυδά καθηγητή Πανεπιστημίου ΑθηνώνΕΡΩΤΗΣΕΙΣΑ. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου (100 λέξεις περίπου) Μονάδες 25Β1. Σε ποιο γραμματειακό είδος ανήκει το παραπάνω κείμενο; Αναφερθείτε στα χαρακτηριστικά του είδους αυτού. Μονάδες 5Β2. Τι νομίζετε ότι εξυπηρετεί η διαίρεση του κειμένου σε ενότητες. Μονάδες 5Β3. «Το μεγάλο λοιπόν πρόβλημα ….απαιτήσεις συγκροτημένης πληρότητας» Με ποια μέθοδο και ποιο τρόπο αναπτύσσεται η συγκεκριμένη παράγραφος; Μονάδες 5
  2. 2. Β4. Υπόσταση, ντοκουμέντα, δικαίωμα, πληρότητα, εμπειρίες. Να γράψετε ένασυνώνυμο για κάθε μία από τις παραπάνω λέξεις. Μονάδες 5Β5. «Η σκέψη μας λειτουργεί με όρους της κοινωνίας στην οποία ζούμε, το επίπεδο δηλαδή ανάπτυξής της συναρτάται –όχι εξαρτάται- με το αντίστοιχο της κοινωνίας». Πως αντιλαμβάνεστε το νόημα της παρακάτω φράσης; Μονάδες 5 Γ. Ενόψει της ενοποίησης της Ευρώπης, υπάρχει ο κίνδυνος πολιτιστικής ισοπέδωσηςκαι αφομοίωσης για τα αναπτυσσόμενα κράτη. Ο Ψυχάρης είχε πει : «Δύο πράγματα διαφοροποιούν τοέθνος : το ένα είναι τα φυσικά του σύνορα και το άλλο η γλώσσα του». Όταν τα φυσικά του σύνορα δεθα υφίστανται, πώς θα μπορούσε η γλώσσα να διαφυλάξει την πολιτιστική μας ταυτότητα; Απαντήστεστο ερώτημα με άρθρο το οποίο θα δημοσιευτεί στη σχολική εφημερίδα. (500-600 λέξεις) Μονάδες 50 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣΑ. Ο Βασίλης Κρεμμυδάς στο κείμενο αυτό διατυπώνει τις σκέψεις του σχετικά με την πρόταση που τέθηκε πρόσφατα για την καθιέρωση της Αγγλικής ως δεύτερης «επίσημης» γλώσσας του κράτους. Αρχικά εξετάζει την πρακτική σημασία ενός τέτοιου ενδεχομένου, καθώς επιβάλλεται η χρήση ενός τέτοιου ενδεχομένου, καθώς επιβάλλεται η χρήση της στον τομέα της διδασκαλίας αλλά και στα επίσημα έγγραφα του κράτους. Διακρίνει στη συνέχεια τη διαφορά ανάμεσα σε μία τέτοια καθιέρωση με την εκμάθηση ξένων γλωσσών. Θεωρεί ότι μία γλώσσα δε σβήνει όσο υπάρχουν άνθρωποι που τη χρησιμοποιούν στο γραπτό και προφορικό λόγο. Το μεγαλύτερο ζήτημα που τίθεται είναι η σχέση ανάμεσα στη γλώσσα και τη σκέψη, καθώς οι σκέψεις διατυπώνονται πληρέστερα και με μεγαλύτερο βάθος στην οικεία γλώσσα της εκάστοτε κοινωνίας. Β1. Το παραπάνω κείμενο είναι άρθρο. Το άρθρο είναι δημοσίευμα σε εφημερίδα ή σεπεριοδικό πάνω σε ένα επίκαιρο, ειδικό θέμα, γενικού ενδιαφέροντος, στο οποίο εκθέτονται μεσαφήνεια και συντομία ειδήσεις (πληροφοριακό μέρος) ή γνώμες, κρίσεις και απόψεις του συγγραφέαγύρω από πολιτικά, επιστημονικά, οικονομικά, εκπαιδευτικά, φιλολογικά κ.α. θέματα της τρέχουσαςπραγματικότητας. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει κατατάξεις χρονολογικές και αξιολογήσειςπροσώπων ή έργων, συγκριτικά στοιχεία στηριγμένα στη μελέτη και την ευρύτερη απόδοση τηςπνευματικής παραγωγής ενός προσώπου ή μιας χώρας , ανάλογες ιστορικές, φιλολογικές καιαισθητικές τοποθετήσεις κτλ. Επικρατεί η αναφορική λειτουργία της γλώσσας. Β2. Το άρθρο διαιρείται σε ενότητες προκειμένου ο αρθρογράφος να ομαδοποιήσει τιςσκέψεις του και να αναπτύξει ολοκληρωμένα μια επί μέρους πτυχή του προβληματισμού του.Δίνοντας έμφαση σε λέξεις-κλειδιά προσφέρει στον αναγνώστη την επιλογή να διαβάσει κατευθείαν,ίσως την ενότητα που του κινεί περισσότερο το ενδιαφέρον. Β3. Η παράγραφος αναπτύσσεται με την παραγωγική μέθοδο και με αιτιολόγηση. Β4. Υπόσταση ύπαρξη Ντοκουμέντατεκμήρια Δικαίωμααπαίτηση Πληρότηταολοκλήρωση Εμπειρίεςβιώματα B5. To συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον όπου ζει ο άνθρωπος συνδέεταικαθοριστικά με το επίπεδο ανάπτυξης της σκέψης. Νοήματα και έννοιες, αισθήματα καισυναισθήματα, ψυχοσύνθεση, νοοτροπία και στάση ανθρώπων και ομάδων έναντι του κόσμου, γενικάο εσωτερικός μας κόσμος διαμορφώνονται ανάλογα με τις αξίες, τα πιστεύω της κοινωνίας, ταπρότυπα που προβάλλονται, την παράδοση, τις προκαταλήψεις, τα επιτεύγματα που έχει επιδείξει, τοεπίπεδο της ανάπτυξής της γενικότερα. Εξάλλου, ο διαφορετικός τρόπος σκέψεως και θεωρήσεως τουκόσμου από άτομα διαφορετικών εθνοτήτων αποδεικνύει το βαθμό συνάρτησης της σκέψης με τηνκοινωνία. Γ. ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΦΟΜΟΙΩΣΗΣ; •Ξενομανία Έλληνα, απόρροια του συμπλέγματος κατωτερότητας απέναντι στους ξένους. •Η Ελλάδα αναπτυσσόμενο κράτος-->εισάγονται ξένα προϊόντα, ιδέες, πρότυπα, ήθη και ειδικά σήμερα, μέσω internet, Μ.Μ.Ε., διαφήμισης, η Ευρώπη μπορεί να περάσει τα μηνύματά της με τρόπο καταλυτικό. •Μειωμένες πολιτιστικές αντιστάσεις Ελλήνων λόγω αποκοπής από την παράδοση και της τεχνοκρατικής αντίληψης της παιδείας. •Παρακμή της γλώσσας. Η γλώσσα είναι ο προμαχώνας του πολιτισμού, η ψυχογραφία του λαού.ΤΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΙ Η ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΛΑΟ – ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ; •Σύνδεσμος ανάμεσα στους Έλληνες, στοιχείο διαφοροποίησης από τους υπόλοιπους λαούς
  3. 3. •Γλώσσα και σκέψη είναι αλληλένδετες-->μια ξένη γλώσσα περνά και τον τρόπο σκέψης του λαού που τη μιλά. •Η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός επέδρασαν καθοριστικά στο πνευματικό οικοδόμημα της ανθρωπότητας(π.χ. ορολογία επιστημών). •Σήμερα πάσχουμε από λεξιπενία, δυσφράδεια, εκβαρβαρισμό της γλώσσας. Είμαστε ανοχύρωτοι ενόψει της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Μαθαίνουμε ξένες γλώσσες ενώ αμελούμε τη δική μας. Η ΓΛΩΣΣΑ ΩΣ ΑΜΥΝΑ Μέσω της γλώσσας μαθαίνουμε τον πολιτισμό μας, την ιστορία της πατρίδας μας. Γνωρίζουμετην καταγωγή, την ταυτότητά μας και νιώθουμε υπερηφάνεια έχοντας συνείδηση και σταθερέςεσωτερικές. Έτσι αντιστεκόμαστε στην εισβολή, αντιτάσσομε το δικό μας ανάστημα. Προστατεύεται ησκέψη και η ψυχή.ΘΕΜΑ: « Η Ευρώπη πρέπει να σημαίνει «κάτι». Η ευρωπαϊκή ανοικοδόμηση παραμένει μιαελκυστική ιδέα κατασκευασμένη από το υλικό με το οποίο φτιάχνουμε τα όνειρα». P. Bourdieuα) Ποια είναι τα ενοποιητικά χαρακτηριστικά και ποια η αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης;Β) Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμπεριέχει κινδύνους για την εθνική ιδιαιτερότητα των κρατών;γ) Πώς αντιμετωπίζονται οι κίνδυνοι; Α ΕΡΩΤΗΜΑ Η έμπνευση της Ευρώπης γεννήθηκε κατά την αρχαιότητα από τους Ελληνες στη μυθολογίαμε το όνομα της κλεμμένης από το Δία βασιλοπούλας. Από το απώτατο παρελθόν οι λαοί της Ευρώπης συναντιούνται, συμφωνούν, συμμαχούν,διαφέρουν, πολεμούν, εχθρεύονται, καταστρέφουν, οικοδομούν. Μέσα σ’ αυτό το πλήθος σχέσεωναναδύονται κοινά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν το όνειρο, την ελπίδα για ενότητα. Η ανάμνηση ενός κοινού φυλετικού παρελθόντος, με όσες βέβαια αλλοιώσεις έφερε ηιστορική εξέλιξη, υπάρχει βαθιά στο συλλογικό ασυνείδητο και διατηρείται στις γλώσσες τωνΕυρωπαίων. Βάση-σημείο εκκίνησης του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι το αρχαίο ελληνικό θαύμα. Εναςλαμπρός πολιτισμός στη νοτιοανατολική άκρη της Ευρώπης παράγει, αφομοιώνει επιδράσεις, τιςδιηθεί και τις προσφέρει απλόχερα στην ήπειρο ολόκληρη για αιώνες. Αξιος διάδοχος του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και ισότιμος στην προσφορά του υπήρξε ορωμαϊκός. Οι ελληνορωμαϊκές καταβολές συμπληρώνονται από τη χριστιανική αντίληψη και ηθική. Στα προηγούμενα πλαίσια - αρχαίος ελληνικός - ρωμαϊκός - χριστιανικός κόσμος -γεννιούνται αξίες που καθορίζουν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό αλλά και τον κόσμο ολόκληρο. Η τέχνη,η φιλοσοφία, ο ανθρωπισμός, τα πολιτικά ιδανικά, η επιστήμη συλλαμβάνονται μ’ έναν μοναδικότρόπο από τους Ευρωπαίους και γίνονται αντιληπτά σ’ αυτούς με το ίδιο περίπου περιεχόμενο. Η Ευρώπη δεν είναι μόνο ήπειρος των κατακτήσεων και των υψηλών ιδανικών. Συχνά οι λαοίτης υπήρξαν άγριοι, καταστροφικοί στη σχέση τους με άλλους πολιτισμούς. Αντίστοιχα γνωστές είναικαι οι εποχές σκοταδιού και καταπίεσης που απείλησαν τα όποια φωτεινά γνωρίσματα. Ομως στηνΕυρώπη υπάρχει μια ιδιαιτερότητα, να κυοφορούνται ιδέες, να επιτυγχάνονται ανατροπές, ναεπιχειρούνται νεωτεριστικές κινήσεις εκεί όπου όλα φαίνονται σβησμένα. Είναι η ήπειρος τωνμεγάλων πρωτοπόρων του Ευριπίδη, του Γαλιλαίου, του Μαρξ, του Φρόυντ. Μόνο εδώ επιτράπηκε ηαντίρρηση, η επαναστατική αμφισβήτηση. Με την οικονομική σύγκλιση εξασφαλίζεται η οικονομική συνεργασία, η υλική ευημερία, ηαύξηση της παραγωγής, η αλληλοβοήθεια των χωρών-μελών. Η πολιτική ενοποίηση ενισχύει τη δημοκρατία, διευρύνει και εμπλουτίζει τους θεσμούς,κατοχυρώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα, προάγει την ευνομία και τη λαϊκή συμμετοχή. Στην Ενωμένη Ευρώπη ανθεί η επιστημονική έρευνα, παράγεται πρωτότυπο και μάλισταανθρωπιστικό έργο, εξελίσσεται η τεχνολογία. Ειδικά η Τεχνική πρόοδος εναρμονίζεται με ταευρωπαϊκά δεδομένα και δεν εισάγει άκριτα τις υπερατλαντικές επινοήσεις.
  4. 4. Πάνω απ’ όλα όμως η Ευρώπη είναι η ήπειρος του πολιτισμού. « Είναι η τέχνη και ηφιλοσοφία των Ελλήνων, το δίκαιο των Ρωμαίων, η Ιταλική Αναγέννηση, η φιλοσοφία και η επιστήμητων νεότερων χρόνων, η μουσική και η ζωγραφική και η αρχιτεκτονική που δημιούργησαν οιευρωπαϊκοί λαοί μέσα στους αιώνες, είναι η θαυμαστή λογοτεχνία που μόρφωσε, που ψυχαγώγησε,που παρηγόρησε τους ανθρώπους σε καλούς και κακούς καιρούς» (Μ. Ανδρόνικος). Η Ευρώπηδιατηρεί αυτή την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, την επεκτείνει, τη μεταβάλλει, δημιουργεί. Σε εποχή οριακή για την ειρήνη, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το μέτρο στη σχέσηανθρώπου - φύσης, η Ευρώπη αναλαμβάνει καθοριστικό ρόλο. Η ένωση των λαών της δείχνειαποφασιστικά το δρόμο προς την ειρήνη και τη ματαιότητα του πολέμου. Οι αξίες και μάλιστα σ’ ένακλίμα πολυφωνίας, πολυμορφίας διαφυλάσσουν την ιδιαιτερότητα των ανθρώπων και των επιμέρουςομάδων. Β ΕΡΩΤΗΜΑ Ωστόσο η προοπτική της Ε.Ε. δεν είναι απαλλαγμένη από φόβους και κινδύνους συχναβάσιμους. Οι δυσκολίες είναι μεγάλες καθώς υπάρχει η διαφορά των πλουσιότερων από τιςφτωχότερες χώρες. Διατηρούνται ακόμη λανθάνοντες ή φανεροί εθνικισμοί και ανταγωνισμοί μεταξύτων κρατών, ενώ δεν έχει απαλειφθεί η ξενοφοβία. Εξίσου επικίνδυνο είναι ότι δίνεται μεγαλύτερηβαρύτητα στις οικονομικές σχέσεις ενώ παραμελείται ο πολιτισμός. Τέτοιοι λόγοι οξύνουν την αντίθεση πλούσιων - φτωχών χωρών. Οδηγούν τις πρώτες σεηγεμονικές θέσεις και στάσεις, τις δεύτερες σε υποταγή. Είναι ορατή η πιθανότητα να μεταβληθεί η Ε.Ε. σε μια κοινωνία που θα βουλιάζει στο τέλματης δήθεν ευημερίας. Απειλείται η πολύτιμη στην ετερότητά της κληρονομιά κάθε λαού, ισοπεδώνονται η γλώσσα,η νοοτροπία τους. Ακυρώνεται η ιστορική μνήμη και αλλοιώνονται οι τρόποι ζωής, τα έθιμα, τατραγούδια, τα όνειρα - όλα εκείνα που αποτελούν την ταυτότητα και την ιδιαιτερότητα των λαών, Γ ΕΡΩΤΗΜΑ Παρά τους κινδύνους το όραμα παραμένει. Ο φόβος άλλωστε δεν δικαιολογεί τηνυπαναχώρηση αλλά επιβάλλει την προσεκτική πραγμάτωση του ευρωπαϊκού οράματος. 1. Η ενότητα δεν μπορεί να συμβεί στη βάση της οικονομικής ή πολιτικής μόνο σύγκλισης. Εξίσου σημαντική είναι η πολιτιστική ενότητα, ο σεβασμός και η αξιοποίηση της πλούσιας πολιτιστικής παράδοσης. 2. Αυτό σημαίνει ότι αναγνωρίζονται απ’ όλα τα κράτη η ιδιαιτερότητα και πολιτιστική παραγωγή των υπόλοιπων. 3. Η συνεργασία, η βοήθεια μιας χώρας προς την άλλη είναι γνήσια, απαλλαγμένη από κάθε σκοπιμότητα. Η κοινοτική αλληλεγγύη υπακούει σε βαθύτατες ανθρωπιστικές αξίες. 4. Οι ασθενέστερες χώρες εργάζονται υπεύθυνα, γνωρίζουν τη συμπαράσταση και το σεβασμό των ισχυρότερων. Δημιουργούν παιδεία, οικονομία, επιστήμη.Η Ενωμένη Ευρώπη δεν θα προχωρήσει αν στηριχθεί στους αποκλεισμούς, την καταπίεση, τηνυποτίμηση. Αντίθετα η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση θα ενσαρκωθεί μόνο εάν αξιοποιήσει και την πιο«ασήμαντη» πολιτιστική προσφορά.
  5. 5. ΘΕΜΑ: «Είναι φανερό πως με την εξέλιξη και των υλικών και των πνευματικών συνθηκών τηςζωής μας η Ελλάδα ολοένα παύει πια να είναι μια καθυστερημένη επαρχιακή γωνιά της Ευρώπηςστα σύνορα της ανατολίτικης βραδυπορίας προς το σύγχρονο πολιτισμό. Οι μεγάλοι οικονομικοίκαι κοινωνικοπολιτικοί ανταγωνισμοί του ευρωπαϊκού κόσμου έχουν άμεσο αντίκτυπο στη ζωήμας, τα προβλήματα της ευρωπαϊκής ζωής είναι και προβλήματα δικά μας, όλο το πνευματικόκαι οικονομικό υπόστρωμά μας επηρεάζεται γοργά και άμεσα από τις ροπές, τις μεταπτώσεις,τους ανταγωνισμούς που συγκλονίζουν και καθορίζουν και διαμορφώνουν τη σύγχρονη ζωή». Αφού εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με τις παραπάνω σκέψεις, να αναφέρετε: α) Ποιους επηρεασμούς δέχεται η χώρα μας από την Ευρώπη; β) Πιστεύετε πως η Ελλάδα μπορεί να παίξει ενεργό ρόλο στις ευρωπαϊκές εξελίξεις καιμε ποιον τρόπο; ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΠΡΟΛΟΓΟΣ: Η Ευρώπη των μεταπολεμικών χρόνων χαρακτηρίζεται από την κοινή προσπάθεια όλων τωνκρατών για πρόοδο και ευημερία που θα βασίζεται σε ένα πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης.Μέσα σε αυτόν τον ευρωπαϊκό χώρο ιδιαίτερη θέση κατέχει η Ελλάδα κυρίως γιατί αποτελεί τοσύνορο μεταξύ της Δύσης και του κόσμου της Ανατολής. Ειδικότερα, μετά την ένταξη της πατρίδαςμας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, οι σχέσεις της με τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη έγινανακόμη στενότερες, με αποτέλεσμα όλες οι εξελίξεις και οι μεταβολές που σημειώνονται στα κράτηαυτά να επηρεάζουν άμεσα και την Ελλάδα.ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ:Αναφορά στην Ελλάδα:1. Βελτίωση των υλικών και πνευματικών συνθηκών τα τελευταία χρόνια.2. Άνοδος του βιοτικού και μορφωτικού επιπέδου.3. Ένταξη στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.Αναφορά στη γενικότερη κατάσταση της Ευρώπης:1. Μεγάλη τεχνολογική πρόοδος.2. Οικονομικοπολιτικοί ανταγωνισμοί.3. Οξύτατα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα.4. Νέοι τρόποι ζωής.5. Αναθεώρηση πολλών ιδεών και αξιών. Η Ελλάδα, σαν κομμάτι της υπόλοιπης Ευρώπης και κυρίως μέσα από την ΕυρωπαϊκήΟικονομική Κοινότητα, επηρεάζεται θετικά και αρνητικά σε όλους τους τομείς της ζωής από τιςεξελίξεις που σημειώνονται στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο.ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΙ:ΘΕΤΙΚΟΙ:1. Πολιτική ζωή: βελτίωση των πολιτικών δομών μέσα στα πλαίσια της Ευρώπης (νόμος – δίκαιοκ.τ.λ.).2. Οικονομία: άνοδος του οικονομικού επιπέδου με τη βοήθεια των ευρωπαϊκών κατακτήσεων στοχώρο αυτό.3. Πολιτισμός: πολιτιστική συνεργασία και ανανέωση με τη βοήθεια καινούριων πολιτιστικών καιφιλοσοφικών ρευμάτων της Ευρώπης.4. Κοινωνική οργάνωση.ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ:1. Τα μεγάλα προβλήματα της Ευρώπης έχουν άμεσο αντίκτυπο στην Ελλάδα: ανεργία – πληθωρισμός– ευρύτερες κοινωνικές ανισότητες – κυρίως οικονομικά προβλήματα.2. Κίνδυνος εθνικής και πολιτιστικής αφομοίωσης: απώλεια της εθνικής ταυτότητας και τηςπολιτιστικής ιδιαιτερότητάς μας.
  6. 6. ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΙΞΕΙ ΕΝΕΡΓΟ ΡΟΛΟ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣΕΞΕΛΙΞΕΙΣ:1. Με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.2. Με το σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό.3. Με τις πολιτικές παραδόσεις της που χαρακτηρίζονται από την προσήλωση της χώρας μας στουςδημοκρατικούς θεσμούς.4. Με ορισμένους τομείς της οικονομικής ζωής που παρουσιάζουν ιδιαίτερη άνθιση π.χ. γεωργία –ναυτιλία – εμπόριο – τουρισμός. ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ Η ευρωπαϊκή κοινότητα οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμουκαι έχει ως στόχο να προσφέρει στους πολίτες ειρήνη και ευημερία. Η διαδικασία της ένωσης είναισταδιακή και έχει οικονομικές , πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις. Η Συνθήκη του Μάαστριχ(1992), προσδιορίζοντας ως βασικό της στόχο την ολοένα στενότερη ένωση των λαών, μέσα από τηνοποία θα διέλθει, σε μεταγενέστερα στάδια, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, υπογραμμίζει την ιστορικήσημασία του τερματισμού της διαίρεσης της ευρωπαϊκής ηπείρου και επιδιώκει να δημιουργήσεισταθερές βάσεις για τη μελλοντική οικοδόμηση της Ευρώπης. Συγκεκριμένα εγγυάται:ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:- την ελεύθερη διακίνηση προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου στα πλαίσια της Ευρώπης.- τη χρηματοδότηση προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης για τους ανέργους και τον καθορισμότων ελάχιστων προδιαγραφών για τις συνθήκες εργασίας.- την ελεύθερη επιλογή των υπηκόων όσον αφορά τη χώρα εργασίας τους και τη δυνατότηταμεταφοράς της κοινωνικής ασφάλισης και των συνταξιοδοτικών τους δικαιωμάτων σε αυτή.- τη σύγκλιση των οικονομιών με την οικονομική και νομισματική ένωση που θα περιλαμβάνει έναενιαίο και σταθερό νόμισμα.ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:- το σεβασμό στις αρχές της ελευθερίας και της δημοκρατίας και την κατοχύρωση των ανθρώπινωνδικαιωμάτων.- τη θέσπιση κοινής ευρωπαϊκής ιθαγένειας για τους υπηκόους κάθε κράτους – μέλους- τη δημοκρατική και αποτελεσματική λειτουργία των οργάνων (Συμβουλίου των Υπουργών,Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου) μέσα σε ένα ενιαίοθεσμικό πλαίσιο.- τη δημιουργία βαθύτερων σχέσεων αλληλεγγύης μεταξύ των λαών της Ευρώπης.- την εφαρμογή μιας κοινής εξωτερικής πολιτικής, για την προαγωγή της ειρήνης και της ασφάλειαςστην Ευρώπη και στην υφήλιο.ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:- το σεβασμό της ιστορίας, των παραδόσεων και του πολιτισμού των λαών της Ευρώπης.Τέλος, εγγυάται ότι η οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση Κοινότητας δε θα λειτουργήσει σε βάροςτης εθνικής φυσιογνωμίας των κρατών – μελών. Η Κοινότητα, χωρίς να περιορίζει την πολιτιστική καιγλωσσική ποικιλομορφία των λαών της, τους παρέχει κοινή ταυτότητα και τους εξασφαλίζειμεγαλύτερη αλληλεγγύη και αμοιβαία υποστήριξη.ΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:- Η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από την πολιτική οικονομικής σύγκλισης που εφαρμόζει ηΕυρωπαϊκή Ένωση, με σκοπό την εξασφάλιση ενός σύμμετρου επιπέδου διαβίωσης για όλες τις χώρες.- Η οικονομική μας ανάπτυξη θα επιταχυνθεί με τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τη δημιουργίαυλικοτεχνικής υποδομής στον τόπο μας, με τη μεταφορά οικονομικών πόρων, μέσω των διαρθρωτικώνταμείων και τη δημιουργία κοινωνικών προγραμμάτων.- Η διευρυμένη πανευρωπαϊκή αγορά των τριακοσίων πενήντα εκατομμυρίων καταναλωτώνπροσφέρει μια μοναδική προοπτική για την προώθηση των ελληνικών προϊόντων.ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:- Η Ευρωπαϊκή Ένωση ασφαλώς ενισχύει τους δημοκρατικούς θεσμούς σε κάθε χώρα καικατοχυρώνει τα πολιτικά δικαιώματα των υπηκόων κάθε κράτους – μέλους.
  7. 7. - Η παρουσία της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει το κύρος της διεθνώς και αναδεικνύειτην παρουσία της σε επίπεδο διακρατικών σχέσεων.- Γενικότερα, η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοεί και την ειρήνη και την ασφάλεια τηςΕλλάδας και εγγυάται για την εδαφική της ακεραιότητα.ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:- Αναμένεται η επιτάχυνση των ρυθμών εξέλιξης της ελληνικής κοινωνίας και η γεφύρωση τηςαπόστασης που τις χωρίζει από τις περισσότερο αναπτυγμένες κοινωνίες.- Παρουσιάζονται πολλές ευκαιρίες για τη διάδοση του ελληνικού τρόπου ζωής, των αξιών του, αλλάκαι της Ιστορίας μας και του νεοελληνικού λαϊκού πολιτισμού μας.- Μέσα από τις πολιτιστικές ανταλλαγές εμπλουτίζεται και ενδυναμώνεται η νεοελληνική πολιτιστικήταυτότητα.ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΟΜΕΑ: Είναι πιθανή η εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από ξένα κέντρα, καθώς ο ανταγωνισμόςθα είναι ιδιαίτερα οξύς. Είναι γνωστός ο φόβος για την προοπτική μις «Ευρώπης δύο ταχυτήτων».Προβλήματα όπως η ανεργία, η καθήλωση της βιομηχανικής μας ανάπτυξης και η μονόπλευρηεξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τον τουρισμό δεν είναι άσχετα με την ένταξη της χώρας μαςστην Ευρώπη.ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚO ΤΟΜΕΑ: Μακροπρόθεσμα, μια υπερσυγκεντρωτική πανευρωπαϊκή εξουσία με έδρα την κεντρικήΕυρώπη θα αφαιρούσε από τα κράτη της περιφέρειας (μεταξύ των οποίων βρίσκεται και η Ελλάδα)την εθνική κυριαρχία. Ακόμη, η χώρα μας, καθώς έχει χαρακτηριστεί «Πύλη της Ευρώπης», θαυποστεί την πίεση ενός πιθανού κύματος μετανάστευσης από τα κράτη του τρίτου κόσμου προς τηνευρωπαϊκή ήπειρο.ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ: Ελλοχεύει ο κίνδυνος διαμόρφωσης μιας απρόσωπης και μαζικής «πανευρωπαϊκής»κουλτούρα που θα ισοπεδώσει τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες κάθε ξεχωριστού λαού (ιδιαίτερα οελληνικός πολιτισμός θεωρείται προνομιακός λόγω της ποικιλίας των πολιτιστικών του στοιχείων). Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ:- Η χώρα μας κατέχει προνομιακή θέση, αφού μπορεί να λειτουργήσει σα γέφυρα ενώνοντας τα κράτητης Ευρώπης με του λαούς της ανατολικής Μεσογείου και Αραβικού κόσμου. Η Ελλάδα είναι ημοναδική χώρα των Βαλκανίων που είναι ενταγμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.- Η προσφορά μας στη Ευρώπη πρέπει να αξιολογηθεί, κατά κύριο λόγο, μέσα από όρουςπνευματικούς. Η χώρα μας διαθέτει έναν αξιόλογο πνευματικό πολιτισμό (Γράμματα, Τέχνες,Επιστήμες), όπως αποδεικνύουν οι βραβεύσεις και οι διακρίσεις των εργατών του πνεύματος (βραβείαλογοτεχνίας, μουσικής, κινηματογράφου, επιστημονικό δυναμικό που διαπρέπει στο εξωτερικό κτλ.).- Ο ελληνικός τρόπος ζωής και οι αξίες του, όπως προκύπτουν από τη μελέτη της νεοελληνικήςιστορίας, μπορούν να προσφέρουν πολλά στους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς λαούς αντισταθμίζοντας τοδυτικοευρωπαϊκό πνεύμα του πιεστικού ορθολογισμού με την αμεσότητα και τον αυθορμητισμό πουπροβάλλει η δική μας πολιτιστική ταυτότητα. Ακόμη η παρουσία της χώρας μας στην ΕυρωπαϊκήΚοινότητα λειτουργεί και ως ιδεολογικό σύμβολο που συνδέει το σύγχρονο ευρωπαϊκό με τον αρχαίαελληνικό πολιτισμό.ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ: Η επικείμενη ενοποίηση της Ευρώπης στηρίζεται ασφαλώς στην κοινή ιστορία, τις κοινέςεμπειρίες και τις συγγενείς πολιτιστικές ταυτότητες των ευρωπαϊκών λαών. Ποια η συμβολή τουαρχαίου ελληνικού πολιτισμού στη σταδιακή διαμόρφωση αυτής της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.ΠΡΟΛΟΓΟΣ: « Δεν υπάρχει «ευρωπαϊκός λαός» αλλά οι λαοί της Ευρώπης κι ένα κοινό ευρωπαϊκόπεπρωμένο, το οποίο μπορούμε να δούμε από την επιθυμία όλων αυτών των χωρών που θέλουν ναανήκουν στην Ευρώπη για πολύ βαθύτερους λόγους από ό,τι η ευημερία ή το βιοτικό επίπεδο. Οι λόγοιαυτοί αντέχουν στη δοκιμασία του χρόνου.»
  8. 8. ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ: Η συμβολή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκήςταυτότητας αποδεικνύεται με πολλούς τρόπους:α) Η ίδια η λέξη «Ευρώπη» είναι ελληνική.β) Οι έλληνες χάραξαν τα γεωγραφικά όρια μεταξύ Ευρώπης και Ασίας (Μηδικού πόλεμοι).γ) Οι Έλληνες γέννησαν πολιτικά την Ευρώπη (δημοκρατία).δ) Οι Έλληνες γέννησαν πολιτιστικά την Ευρώπη (φιλοσοφία, τέχνη, πολιτισμός κτλ.) Γενικότερα η Αρχαιοελληνική παιδεία κληροδοτήθηκε στους δυτικοευρωπαϊκούς λαούς μέσωορισμένων διαχρονικών στοιχείων που προκύπτουν από τα πνευματικά της επιτεύγματα. Ηαρχαιοελληνική παιδεία οικοδομήθηκε πάνω στην έννοια του ΜΕΤΡΟΥ, η οποία ενυπάρχει στιςβασικότερες συλλήψεις – κατακτήσεις της κλασικής σκέψης. Αυτές είναι: ανθρωπιστική αντίληψη γιατη ζωή (ανάπτυξη του πολιτισμού με κέντρο τον Άνθρωπο), δημοκρατία (ισορροπία δικαιωμάτων καιυποχρεώσεων), ελευθερία (εναρμόνιση ατομικών και κοινωνικών επιδιώξεων), καλαισθησία(συμμετρία, ισορροπία μορφής και περιεχομένου), ορθολογισμός (διαλεκτική προσέγγιση τηςπραγματικότητας), αθλητικό ιδεώδες (ισορροπία σώματος και πνεύματος). Το πνευματικό αυτό οικοδόμημα μεταφέρθηκε προς τη Δύση μέσω ορισμένων ιστορικώνσταθμών που είναι α) ο Αρχαιοελληνικός αποικισμός, β) η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, γ) το Βυζαντινόκράτος και δ) μετά την κατάρρευση του Βυζαντίου, οι Έλληνες λόγιοι στη Δύση. Στη συνέχεια ηπερίοδος της Αναγέννησης σηματοδότησε το ξεκίνημα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, όπως τονγνωρίζουμε σήμερα.ΕΠΙΛΟΓΟΣ:- Οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν την Ελλάδα ως ιστορική και πνευματική τους μήτρα: «Είμαστε όλοιΈλληνες» (Shelley).
  9. 9. Ονοματεπώνυμο………………………………………………………………Τάξη Γ1 /12/2005 Ευρωπαϊκή Ένωση Ομάδα Α Έλληνες ή Ευρωπαίοι·; (Κώστας Ε. Τσιρόπουλος) Θεωρώ την πατρίδα μου ως μάνα. Όχι μονάχα δική μου αλλά και του κόσμου που ζει με συνείδησητη ζωή του. Η μελαγχολική, ολόφωτη μειλιχιότητα τον ελληνικού τόπου ζωντάνεψε τις συνειδήσειςκαι βυθομέτρησε τον άνθρωπο με συνταρακτική δύναμη υπαρξιακού ηρωισμού. Η Ελλάδα, γεννήτριαπου τροφοδότησε φως στην Οικουμένη, μάνα της Ευρώπης και τροφός της επί τρεις χιλιάδες χρόνιασχεδόν. Έτσι, όπου κι αν σταθείς στην ήπειρό μας, σε βορρά, νότο, ανατολή και δύση της Ευρώπης, θ’αντικρίσεις έντονα και λαμπρά τα ελληνικά ίχνη. Οι άποικοι άφησαν μάρμαρα λαξεμένα, αγάλματα κιεπιγραφές μες στα τοπία που τα εξανθρώπισαν με τα ερείπιά τους. Οι δάσκαλοι, οι πρόσφυγες, οικαλλιτέχνες κι οι καλόγεροι έσπειραν τα ευρωπαϊκά κράτη με τον ελληνικό σπόρο τον πνεύματος. Ωςτα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια τα ευρωπαϊκά σχολεία ξεκινούσαν το φωτισμό των παιδιών απ’ τηνΕλλάδα. Δώσαμε τους σοφούς μας, τους θεούς κι ήρωές μας, την ιστορία μας σ ολόκληρο τον κόσμο.Κι ο κόσμος έτσι μας φαίνεται γνώριμος και φιλικός. Έχουμε ζήσει ως Έθνος σε βαθιά μοναξιά, αλλάποτέ η Ευρώπη δε μας φάνηκε, θαρρώ, άλλος, ξένος κόσμος. Είμαστε γνώριμοι, είμαστε συγγενείς, είμαστε οι πρόγονοι. Τα πρόσωπά μας μοιάζουν αδελφικά. Ηζωή μας έχει συγγένειες κι ομοιότητες, ο χαρακτήρας μας είναι αλλιώτικος, αλλά μπορεί ναεναρμονιστεί με το χαρακτήρα των άλλων λαών. Μιλώντας για χαρακτήρα αισθάνομαι μιαν ανάσχεση στον ενθουσιασμό μου. Ο δικός μαςχαρακτήρας είναι ζυμωμένος με το αίμα μιας μνήμης που δε διαθέτουν οι άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί.Φέρνουμε μεις οι Έλληνες μια διάσταση ιστορίας μέσα μας με γεγονότα που μας πονούν, με νίκες κιαποτυχίες που μας φτερώνουν ή μας τυραγνούν. Πολιτιστικά είμαστε Ευρωπαίοι, ιστορικά νιώθουμεπριν απ’ όλα Έλληνες, Η πτώση της Πόλης μας δένει κόμπο το λαρύγγι, ενώ τον Άγγλο ή το Γερμανότον αφήνει σχεδόν αδιάφορο. Το ξερίζωμα του ελληνισμού από τη Μικρασία οι Ευρωπαίοι πουναυλοχούσαν στο θαλασσινό κατώφλι της Σμύρνης και μας βλέπαν να μας σφάζουν, δεν το ένιωθανως ξερίζωμα της Ευρώπης, της ευγένειας, του πολιτισμού της. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, ο τεχνολογικός «πολιτισμός» συνταιριασμένος με την κοινωνία τηςκατανάλωσης λειαίνει τις ψυχές των λαών, ισοπεδώνει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τα μέσαεπικοινωνίας και δημοσιότητας μαζί με τα ομοιόμορφα βιομηχανικά προϊόντα επιβάλλουν στα έθνημιαν ενότητα ύφους ζωής - τουλάχιστον κατά τα φαινόμενα. Είναι δυνατό να δεχτούν οι Ευρωπαίοιπως μια τέτοια ισοπέδωση κι ομοιομορφία θα διευκολύνει την ενοποίηση της Ευρώπης, τη σωτηρίακαι την αξιοπρέπειά της ανάμεσα στις γιγάντιες δυνάμεις που τη συνθλίβουν; Ένωση της Ευρώπης χωρίς ψυχή είναι καταδικασμένη να θρυμματιστεί, όπως ο γάμος χωρίςελεύθερη συναίνεση των μελλονύμφων φέρνει μέσα του το θανάσιμο σπέρμα της αποτυχίας. Η ένωσηαυτή πρέπει να γίνει με ψυχή, πρέπει πρώτα να πραγματωθεί μέσα στη συνείδηση των Ευρωπαίων,ώστε η αλληλεγγύη τους να ξεκινά από την ίδια τους την ύπαρξη, για ν’ αγγίζει τις μεγάλες ενότητεςτων λαών. Κι ο κάθε λαός έχει ψυχή: έχει παράδοση δική του, μνήμη, ιστορία δική του, ιδιαίτερο ύφος ζωής,ιδιοσυγκρασία ξεχωριστή. Αν αυτά ισοπεδωθούν, η ενοποίηση δε θα μπορέσει να γίνει. Γιατί αυτή ηΈνωση πρέπει να είναι σαν μια ορχήστρα όπου το κάθε έθνος θα φιλοτιμείται να παίζει τ’ όργανό τουόσο καλύτερα μπορεί, πρέπει να είναι σαν ανθρώπινο κορμί συναρθρωμένο με πολλά όργαναδιαφορετικά, που εναρμονισμένα συνεργάζονται για την επιβίωση και την ενότητα του ανθρώπου. [...] Είναι η ώρα μιας σοφής και σπουδαίας ενότητας που θα εγγυηθεί την ελευθερία μας, που είναι τοαιώνιο στημόνι της γνήσιας ευρωπαϊκής ζωής και θα συνεχίσει την ιστορία μας μ έναν τρόποκαινούργιο, που δε θα πάψει να είναι ανθρώπινος. Έτσι θ αναχαιτιστεί η αβυσσαλέα δίψα τωνΥπερδυνάμεων να μας κατακτήσουν και θα κερδίσουμε ακόμη μια φορά, κατανικώντας τ’ αμαρτήματακαι τα λάθη μας, τη μάχη του πολιτισμού που είναι σάρκα από τη σάρκα της Ευρώπης και γέννημα τουτόπου μας που πλάστηκε για συνειδητή ελευθερία.Α. Να αποδώσετε την περίληψη του δοκιμίου με 100-120 λέξεις. (25 μονάδες)Β. Στις δυο παραγράφους «Ένωση…λαών» και «Κι ο κάθε λαός…ανθρώπου» να εντοπίσεις ένασυλλογισμό με τις προκείμενες και το συμπέρασμά του και να τον αξιολογήσεις. (12,5 μονάδες)Β1. «Μιλώντας…πολιτισμού της»: Ποια τεκμήρια και ποιους τρόπους πειθούς χρησιμοποιεί οδοκιμιογράφος στην παράγραφο αυτή; (12,5 μονάδες)Γ. Σε μια εισήγησή σας προς ευρωπαίους συμμαθητές σας, καλείστε να παρουσιάσετε προβλήματα(πολιτικά, πολιτιστικά, οικονομικά, μορφωτικά, γλωσσικά, κοινωνικά, στρατιωτικά) που ενδεχομένωςνα εμφανιστούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να αποτελέσουν εμπόδιο στην ενοποίησή της.(370 λέξεις) ( 50 μονάδες)
  10. 10. ΑπαντήσειςΑ. Το κείμενο πραγματεύεται το θέμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ο συγγραφέας αρχικά επισημαίνειτη συμβολή του ελληνικού πολιτισμού στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού, ταυτόχρονα όμως,διαπιστώνει τη διαφορετικότητα του χαρακτήρα των Ελλήνων, προϊόν της μακραίωνης ιστορίας τους.Στη συνέχεια, αφού καταγράφει τον κίνδυνο που ελλοχεύει για την απώλεια της εθνικής ιδιαιτερότηταςεξαιτίας της τεχνολογικής εξέλιξης και του καταναλωτισμού, υποστηρίζει ότι η ενοποίηση τωνευρωπαϊκών λαών πρέπει να πραγματωθεί πρώτα στη συνείδηση των Ευρωπαίων και να υλοποιηθεί μεγνώμονα το σεβασμό στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία των λαών. Τέλος, συμπεραίνει ότι η ενοποίηση τωνευρωπαϊκών λαών θα διασφαλίσει την ελευθερία και την ιστορική συνέχεια του ευρωπαϊκούπολιτισμού.Β. Συλλογισμός:α΄ προκείμενη: Ένωση της Ευρώπης χωρίς ψυχή είναι καταδικασμένη να θρυμματιστεί. (2 μονάδες)β΄ προκείμενη: Η ένωση αυτή πρέπει να γίνει με ψυχή. (2 μονάδες)Συμπέρασμα: Κι ο κάθε λαός έχει ψυχή: έχει παράδοση δική του, μνήμη, ιστορία δική του, ιδιαίτερούφος ζωής, ιδιοσυγκρασία ξεχωριστή. Αν αυτά ισοπεδωθούν, η ενοποίηση δε θα μπορέσει να γίνει. (2,5 μονάδες)Αξιολόγηση συλλογισμούΈγκυρος γιατί υπάρχει λογική συνάφεια. (2 μονάδες)Μη αληθής γιατί οι προκείμενες και το συμπέρασμα είναι υποκειμενικές αλήθειες. (2 μονάδες)Μη ορθός γιατί είναι μόνο έγκυρος κι όχι αληθής. (2 μονάδες)Β1. Τεκμήρια:Εμπειρική αλήθεια: «Πολιτιστικά είμαστε Ευρωπαίοι, ιστορικά νιώθουμε πριν απ’ όλα Έλληνες». (4,5 μονάδες)Ιστορικά γεγονότα ως παραδείγματα: «Η πτώση…πολιτισμού της». (4 μονάδες)Τρόποι πειθούς:Επίκληση στο συναίσθημα: «Μιλώντας…τυραγνούν». (4 μονάδες)Γ. ΠΙΘΑΝΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ - ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ (ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ)> Συγκέντρωση ισχύος στα χέρια των ισχυρών κρατών-μελών και επιβολή των απόψεών τους με μηαποδοχή εκάστοτε του δικαιώματος αρνησικυρίας (veto).> Αδυναμία εφαρμογής ενίοτε κοινής εξωτερικής πολιτικής.> Οικονομική-πολιτική εξάρτηση από τα ισχυρά κράτη-μέλη.> Ανεργία, με την ελεύθερη είσοδο Ευρωπαίων επαγγελματιών-επιστημόνων καλύτεραενημερωμένων-καταρτισμένων.> Κλίμα ανταγωνιστικό δυσχέρεια στην επικοινωνία και στις σχέσεις των ανθρώπων κυρίως στιςμεγάλες πόλεις.> Κοινωνικά προβλήματα λόγω της προσπάθειας σύγκλισης των εθνικών οικονομιών με κάθε τίμημα.> Άκριτη εφαρμογή προτύπων ζωής και πολιτισμικών στοιχείων  αλλοίωση εθνικών πολιτισμών καιθεσμών.> Μαζοποίηση ψυχαγωγίας και κουλτούρας.> Εισροή ξενόφερτων προτύπων βίας και εγκληματικότητας.> Άγχος - ένταση για να ακολουθηθούν οι ευρωπαϊκοί ρυθμοί.> Κίνδυνος αλλοίωσης εθνικής ταυτότητας:- αλλοίωση γλώσσας- σταδιακή προσπάθεια διαμόρφωσης ομοιογενούς ευρωπαϊκού πολιτισμού- σταδιακή αντιμετώπιση ηθών-εθίμων, θρησκείας, παραδόσεων ως φολκλορικών στοιχείων- παραγκωνισμός διαχρονικών ηθικών αξιών (εντιμότητα, ήθος, αξιοπρέπεια, ειλικρίνεια κτλ.) καιαντικατάστασή τους με νέες (κερδοσκοπία, ανηθικότητα, υποκρισία, χρησιμοθηρία, ιδιοτέλεια).Για την ουσιαστική υπέρβαση των εσωτερικών συνόρων στην ΕΕ δεν αρκούν τυπικές νομοθεσίες καιυποσχέσεις, αλλά απαιτείται ο σεβασμός και η αντιμετώπιση κάθε κράτους - μέλους με ισότητα στιςευκαιρίες για ανάπτυξη και συμμετοχή στα αγαθά που αυτή εξασφαλίζει. Οι φόβοι βέβαια για μιαάνιση και ουσιαστικά υποκριτική ΕΕ των ισχυρών και των ασθενέστερων μελών δεν πρέπει και ναοδηγήσουν τους λαούς στην εσωστρέφεια και τον απομονωτισμό, αφού και αυτή η τακτικήδοκιμασμένη στο παρελθόν από άλλες δυνάμεις, οδηγεί στην οπισθοδρόμηση και τη στασιμότητα.Αυτό που απαιτείται είναι σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης, σεβασμού της μοναδικότητας τηςταυτότητας κάθε λαού και δημοκρατική διαχείριση των ζητημάτων που αφορούν την ένωση. Οι φόβοιωστόσο που εγκυμονούν σχετίζονται με όλους τους τομείς του πολιτισμού ενός λαού και προκύπτουνακριβώς από την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των χωρών-μελών:
  11. 11. • Η διεθνοποίηση της οικονομίας και η απελευθέρωση των επενδύσεων και των κεφαλαίων γεννούντο φόβο της κυριαρχίας και επιβολής των ισχυρών οικονομιών στις ασθενέστερες χώρες τηςκοινότητας. Η αναζήτηση νέων εδαφών για επενδύσει προσανατολίζεται στις χώρες με φτηνά εργατικάχέρια και χαμηλό κόστος ζωής, με αποτέλεσμα αυτές να καθίστανται «όμηροι» των ισχυρών, πουελέγχουν μ ε τον τρόπο αυτό την οικονομία και τους ρυθμούς ανάπτυξης των αναπτυσσόμενων καιασκούν πιέσεις κάθε είδους σε αυτές, όχι μόνο οικονομικές, αλλά και πολιτικές. Έτσι καταργείται ηισότητα και η δικαιοσύνη και φτάνουμε να μιλάμε για το δίκαιο τη$ πυγμή$.• Η επικράτηση στην αγορά των ξενόφερτων αγαθών, είτε πρόκειται για υλικά είτε για πολιτιστικάαγαθά εγείρει τον κίνδυνο της πολιτιστικής ισοπέδωσης και του παραγκωνισμού του πολιτισμού τωνυπολοίπων χωρών. Ειδικά για χώρες με πλούσια ιστορία και παράδοση αλλά με ασθενή οικονομία γιανα προβληθούν, όπως η Ελλάδα, ο κίνδυνος και η ανησυχία είναι μεγαλύτερη. Τα ΜΜΕ και οιμηχανισμοί της διαφήμισης προωθούν και τελικά επιβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στη συνείδηση τουκόσμου τα ξενόφερτα αγαθά ως μόδα, η αναγνώριση της αγγλικής ως επίσημης γλώσσας για τιςχώρες-μέλη και τη μεταξύ τους επικοινωνία, η κυριαρχία της μαζικής βιομηχανίας του θεάματος πουπαρουσιάζεται ως αναγκαία στην εποχή μας για να μην είναι κανείς παρωχημένος καιαναχρονιστικός.....,τροφοδοτούν την ανησυχία αυτή και οδηγούν ακόμα και σε υπερβολές - στηνέξαρση της εθνικιστικής υστερίας και σε εφήμερους παροξυσμούς σοβινιστικού πάθους.• Όσο κι αν είναι περίεργο, η Ευρώπη έχει να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο από την άνοδο τωνακροδεξιών κομμάτων στους κόλπους της, τη φανατική προσκόλληση σε παραδόσεις καιχαρακτηριστικά κάθε έθνους, που μπορεί να εκφραστεί ακόμα και ως ανωτερότητα βιολογική και άραανάγκη προάσπισης της υποτιθέμενης εθνικής καθαρότητας αυτού. Η οικονομική κρίση και η αύξησητης ανεργίας καθοδηγούν την επιθετικότητα χιλιάδων ανθρώπων στο πρόσωπο των ξένων εργατών,των προσφύγων και των μεταναστών, που μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης κατέφυγανστη Δυτική Ευρώπη για μια καλύτερη ζωή. Αυτοί συνδέθηκαν με την ανεργία του εγχώριουπληθυσμού (αφού έχουν περισσότερη ανάγκη και προσφέρουν τον εαυτό τους με όποιον τρόποαμειβόμενοι), με τη βίαιη και εγκληματική συμπεριφορά (που τους προσάπτεται γενικευμένα καιαδιακρίτως), χωρίς να γίνεται κατανοητό ότι είναι θύματα μιας κατάστασης που δεν ελέγχεται απότους ίδιους. Ακόμα, η πολιτική κρίση, η αποκάλυψη σκανδάλων και φαινομένων διαφθοράς, ηαναποτελεσματικότητα του πολιτικού λόγου και η ανεπάρκεια των ιδεολογιών στην πρακτική τουςεφαρμογή δίνουν έδαφος σε λαϊκιστές ηγέτες που εκφράζουν ακροδεξιές αντιλήψεις ναεκμεταλλευτούν τη μαζική δυσαρέσκεια, την απογοήτευση και το φόβο του λαού για το μέλλον και νακαπηλευτούν τον πατριωτισμό και τα εθνικά ιδανικά αναγάγοντας λέξεις σε αξίες και φανατίζοντας τολαό με ιδέες αντιδημοκρατικές και αλαζονικές στην έκφρασή τους.
  12. 12. Ονοματεπώνυμο………………………………………………………………Τάξη Γ1 /12/2005 Ευρωπαϊκή Ένωση Ομάδα Β Η πολιτιστική μας ταυτότητα διαβατήριο για την Ευρώπη (Π.Κ. Ιωακειμίδης) Θα είχε κολοσσιαίο ενδιαφέρον και γι αυτό προσκαλούμε και προκαλούμε οποιονδήποτε νααναφέρει συγκεκριμένα ποια ρύθμιση, πράξη ή παράλειψη, δήλωση ή εκδήλωση της ΕυρωπαϊκήςΈνωσης συνιστά απειλή στην πολιτιστική μας ταυτότητα. Να αναφέρει ποια πτυχή της πολιτιστικήςμας ταυτότητας αλλοιώθηκε ή υπέφερε ως αποτέλεσμα της συμμετοχής μας στην ενοποιητικήδιαδικασία. Να αναφέρει συγκεκριμένες περιπτώσεις, όχι ρητορικές αυθαιρεσίες και «λόγια, λόγια,λόγια...». Γιατί η πραγματικότητα είναι σαφώς διαφορετική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει μίαμοναδική ευκαιρία για την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής μας ταυτότητας. Μία ευκαιρία πουουδέποτε στο παρελθόν είχε η Ελλάδα. Ας δούμε κάπως συνοπτικά πώς διαμορφώνεται η ενωσιακήπραγματικότητα. Σύμφωνα με τις Συνθήκες, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνιστά νέα φάση στη «διαδικασία της ολοέναστενότερης ένωσης των λαών της Ευρώπης» (άρθ. 1 Συνθήκης Ευρωπαϊκής Ένωσης - ΣΕΕ). Η Ένωσηβασίζεται όμως σε συγκεκριμένες αρχές, μία από τις οποίες που ρητά διατυπώνεται στη Συνθήκηείναι ότι «η Ένωση σέβεται την εθνική ταυτότητα των κρατών-μελών της» (άρθ. 6 ΣΕΕ). Η Ένωσηόμως βασίζεται και σε ορισμένες άλλες αρχές και ειδικότερα της ελευθερίας, της δημοκρατίας, τουσεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου,αρχές που (θεωρείται ότι) είναι κοινές σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. (άρθ. 6 ΣΕΕ). Σε γενικότερο επίπεδο, η Ένωση στηρίζεται στην έννοια της «κοινότητας»,έννοια που έχειπνευματικό περιεχόμενο και πηγαίνει πέρα από την απλή ματεριαλιστική αντίληψη της ζωής. Τοκανονιστικό όμως πλαίσιο της Ε.Ε. συμπληρώνεται με τις ειδικότερες ρυθμίσεις της Συνθήκης (άρθ.151 ΣΕΕ) για τον πολιτισμό, που δεν αφήνουν κανένα απολύτως περιθώριο για παρεξηγήσεις καικαλλιέργεια ψυχολογικών συνδρόμων φοβίας, ανασφάλειας και απειλών. Ειδικότερα, οισυγκεκριμένες ρυθμίσεις προβλέπουν: (i) ότι η Ένωση συμβάλλει στην ανάπτυξη του πολιτισμού των κρατών-μελών της. Στόχος δηλαδήτης πολιτιστικής πολιτικής της Ε.Ε. δεν είναι να προβάλλει κάποιο μονολιθικό, αφημένο, μυθικό«Ευρωπαϊκό πολιτιστικό μόρφωμα», αλλά τους επιμέρους πολιτισμούς των κρατών-μελών πουσυγκροτούν την Ένωση και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Στους πολιτισμούς αυτούς συγκαταλέγεταιβέβαια και ο ελληνικός πολιτισμός. (ii) στη διαδικασία διαμόρφωσης και υλοποίησης της πολιτιστικής της πολιτικής, η Συνθήκη ρητάπροβλέπει ότι η Ένωση σέβεται «την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία» των πολιτισμών της (άρθ.151, 1 ΣΕΕ). (iii) αλλά και όταν η Ένωση αναλαμβάνει δράσεις στα πλαίσια άλλων κοινών πολιτικών ήδιατάξεων (εκτός απ αυτές για τον πολιτισμό) και πάλι είναι υποχρεωμένη «να σέβεται και να προωθείτην πολυμορφία των πολιτισμών της» (άρθρ. 151, 4 ΣΕΕ). Το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης είναισυνεπώς σαφές. Η Ένωση δεν στηρίζεται στην αντίληψη ότι υπάρχει ένα μονολιθικό, ενιαίο,ομοιόμορφο ευρωπαϊκό πολιτιστικό μόρφωμα. Στηρίζεται στη θέση ότι υπάρχουν διαφορετικά εθνικάκαι περιφερειακά πολιτιστικά συστήματα, τα οποία οφείλει να σέβεται και, ακόμη περισσότερο, νααναδεικνύει και να προβάλλει. Γι αυτό και στον πολιτιστικό τομέα η δράση της Ένωσης αποσκοπείστη ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών και στην υποστήριξη και συμπλήρωσητης δράσης του κράτους σε συγκεκριμένους τομείς (διάδοσης του πολιτισμού και της ιστορίας τωνευρωπαϊκών λαών, κ.λπ.).Α. Να αποδώσετε την περίληψη του δοκιμίου με 100-120 λέξεις. (25 μονάδες)Β. «Θα είχε…πραγματικότητα»: να εντοπίσεις ένα συλλογισμό με τις προκείμενες και το συμπέρασμάτου και να τον αξιολογήσεις. (12,5 μονάδες)Β1. «Σύμφωνα…(άρθ. 6 ΣΕΕ)»: Ποια τεκμήρια και ποιους τρόπους πειθούς χρησιμοποιεί οδοκιμιογράφος στην παράγραφο αυτή; (12,5 μονάδες)Γ. Σε μια εισήγησή σας προς τους ευρωπαίους συμμαθητές σας, καλείστε να παρουσιάσετε ποιαμπορεί να είναι η προσφορά της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (370 λέξεις) ( 50 μονάδες
  13. 13. ΑπαντήσειςΑ. Ο αρθρογράφος αναφέρεται καταρχήν στη δυνατότητα ανάδειξης της πολιτιστικήςταυτότητας κάθε χώρας που παρέχεται μέσω της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Θεμελιώδη βάση τηςλειτουργίας της τελευταίας αποτελεί η προσήλωση σε συγκεκριμένες αρχές, όπως οσεβασμός της εθνικής ταυτότητας των μελών της, καθώς και ορισμένες άλλες που ισχύουν τοίδιο για όλα τα κράτη της. Η Ένωση στηρίζεται στο θεσμό της «κοινότητας» για τον οποίουπάρχουν συγκεκριμένες ρυθμίσεις, στις οποίες συγκαταλέγεται πρωτίστως η υποχρέωσή τηςνα προβάλλει τον πολιτισμό κάθε μέλους της μεμονωμένα. Επιπλέον, η Ένωση σέβεται την«εθνική και περιφερειακή πολυμορφία» των πολιτισμών της, ενώ παράλληλα πεποίθησή τηςαποτελεί η ύπαρξη διαφορετικών εθνικών πολιτιστικών συστημάτων, τα οποία οφείλει ναπροβάλλει. Στο πολιτιστικό τομέα, τέλος, στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύτων μελών της.Β. Συλλογισμός:α΄ προκείμενη: Ποια πτυχή της πολιτισμικής μας ταυτότητας αλλοιώθηκε ή υπέφερε ως αποτέλεσματης συμμετοχής μας στην ενοποιητική διαδικασία; (2 μονάδες)β΄ προκείμενη: Γιατί η πραγματικότητα είναι σαφώς διαφορετική (2 μονάδες)Συμπέρασμα: Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την ανάδειξη και προβολήτης πολιτιστικής μας ταυτότητας. Μια ευκαιρία που ουδέποτε στο παρελθόν είχε η Ελλάδα. (2,5 μονάδες)Αξιολόγηση συλλογισμούΈγκυρος γιατί υπάρχει λογική συνάφεια. (2 μονάδες)Μη αληθής γιατί οι προκείμενες και το συμπέρασμα είναι υποκειμενικές αλήθειες. (2 μονάδες)Μη ορθός γιατί είναι μόνο έγκυρος κι όχι αληθής. (2 μονάδες)Β1. Τεκμήρια: Οι συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα άρθρα τους. (4,5 μονάδες)Τρόποι πειθούς:Επίκληση στη λογική: Η αναφορά στις συνθήκες και στα άρθρα αποτελεί λογική επιχειρηματολογία. (4 μονάδες)Επίκληση στο ήθος: «Η Ένωση σέβεται την εθνική ταυτότητα των κρατών-μελών της», «βασίζεταικαι σε ορισμένες άλλες αρχές και ειδικότερα της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού τωνδικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου» (4 μονάδες)Γ. Ποια η προσφορά της Ελλάδας στην Ε.Ε. Η ΕΕ πρέπει να αποτελεί ευκαιρία συνεύρεσης διαφορετικών πολιτισμών και παραδόσεων και όχινα οδηγεί στην ισοπέδωση της φυσιογνωμίας των λαών υπό το βάρος τns επικράτησης ενόςπολιτισμού, μιας εθνικής γλώσσας, μιας συγκεκριμένης κουλτούρας κτλ. Οι ισορροπίες είναι βέβαιαλεπτές, καθώς οι λαοί έχουν την υποχρέωση να ακολουθήσουν τις εξελίξει, χωρίς να αλλοτριωθούνόμως πολιτιστικά και εθνικά. • Ακραία στάση απέναντι στην ΕΕ αποτελεί η εσωστρέφεια και ο απομονωτισμός, από το φόβοτης απώλειας τns εθνικής ταυτότητας. Η προγονοπληξία και η παρελθοντοκρατία απομακρύνουν τουςλαούς από την πρόοδο, καταδικάζουν σε στασιμότητα και δεν επιτρέπουν τη διάνθιση του πολιτισμούτους με αλλότρια στοιχεία, που εμπλουτίζουν και ανανεώνουν το πολιτιστικό οικοδόμημα. Εξάλλου, ηστάση αυτή γεννά τον εθνικισμό και τις ιδέες περί εθνικής καθαρότητας, οι οποίες εκτός του ότιαποτελούν μυθεύματα συντηρούν τη μισαλλοδοξία και το φανατισμό μεταξύ των χωρών. • Εξίσου ακραία στάση αποτελεί και η πλήρης και ολοκληρωτική παράδοση των λαών στις ξένεςεπιδράσεις και επιταγές, η προοδοπληξία, που ταυτίζει το ξενόφερτο με το μοντέρνο και τοπαραδοσιακό με το αναχρονιστικό και το ξεπερασμένο. Η συμπεριφορά αυτή απομακρύνει τους λαούςαπό την πολιτιστική τους περιουσία, που συνιστά ουσιαστικά την εθνική τους ταυτότητα και τουςαλλοτριώνει. • Καθήκον, λοιπόν, κάθε λαού είναι η διατήρηση των ιδιαίτερων πολιτιστικών χαρακτηριστικώντου στα πλαίσια τns συνύπαρξής του και της παράλληλης δημιουργίας κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης.Η πολιτιστική ποικιλία είναι αναγκαία για την ανάδειξη κοινού ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο οποίοςεπιτυγχάνεται μέσω της σύνθεσης των διαφορετικών στοιχείων. Οι τρόποι πραγμάτωσης του στόχου αυτού είναι οι εξής: α. Οικονομική ανάπτυξη-αναβάθμιση της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων,ώστε αυτά να προτιμούνται από τους ντόπιους καταναλωτές, αφού η κατανάλωση ξενόφερτων αγαθώναποτελεί έμμεση πολιτιστική αλλοτρίωση (σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η απαγόρευση
  14. 14. εισαγωγής ξένων προϊόντων, τα εγχώρια προϊόντα πρέπει να επιβληθούν μόνο λόγω της ποιότητάςτους). β. Αναβάθμιση της εκπαίδευσης κάθε χώρας-μέλους, ώστε να ενισχύεται ταυτόχρονα τόσο η εθνικήκαταγωγή μέσω της επαφής με την παράδοση και της διδασκαλίας της ιστορίας, όσο και η δημιουργίακοινής ευρωπαϊκής συνείδησης μέσω της ανάδειξης των κοινών ευρωπαϊκών χαρακτηριστικών, όπως ηδημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η καλλιτεχνική δημιουργία κτλ. Η εκπαίδευση καλείται νααναδείξει καταρτισμένους και ειδικευμένους επαγγελματίες που θα στελεχώσουν όλες τις βαθμίδες τηςκοινωνίας και της οικονομία ε και θα διασφαλίζουν την ανταγωνιστικότητα άρα και την πρόοδο. γ. Διαμόρφωση γονίμου πεδίου για την ανάδειξη πνευματικών ανθρώπων, οι οποίοι λόγω τηςδιεθνούς αναγνώρισής τους θα καταστούν πρότυπα για την ίδια την κοινωνία, θα διασφαλίζουν τοκύρος της σε διεθνές επίπεδο και δε θα χρειάζεται ο απλός πολίτης να αναζητά πρότυπα έμπνευσης καιδημιουργίας. δ. Τελικά, κάθε κοινωνία πρέπει να είναι δεκτική στις ξένες επιδράσεις, να τις ενσωματώνει και ναεμπλουτίζει τη δική της παράδοση, αφομοιώνοντας εκείνα τα στοιχεία που θα της επιτρέπουν νασυμβαδίζει με τις παγκόσμιες εξελίξεις.
  15. 15. Ονοματεπώνυμο………………………………………………………………Τάξη Γ5 /12/2005 Ευρωπαϊκή Ένωση Ομάδα Α Έλληνες ή Ευρωπαίοι·; (Κώστας Ε. Τσιρόπουλος) Θεωρώ την πατρίδα μου ως μάνα. Όχι μονάχα δική μου αλλά και του κόσμου που ζει με συνείδησητη ζωή του. Η μελαγχολική, ολόφωτη μειλιχιότητα τον ελληνικού τόπου ζωντάνεψε τις συνειδήσειςκαι βυθομέτρησε τον άνθρωπο με συνταρακτική δύναμη υπαρξιακού ηρωισμού. Η Ελλάδα, γεννήτριαπου τροφοδότησε φως στην Οικουμένη, μάνα της Ευρώπης και τροφός της επί τρεις χιλιάδες χρόνιασχεδόν. Έτσι, όπου κι αν σταθείς στην ήπειρό μας, σε βορρά, νότο, ανατολή και δύση της Ευρώπης, θ’αντικρίσεις έντονα και λαμπρά τα ελληνικά ίχνη. Οι άποικοι άφησαν μάρμαρα λαξεμένα, αγάλματα κιεπιγραφές μες στα τοπία που τα εξανθρώπισαν με τα ερείπιά τους. Οι δάσκαλοι, οι πρόσφυγες, οικαλλιτέχνες κι οι καλόγεροι έσπειραν τα ευρωπαϊκά κράτη με τον ελληνικό σπόρο τον πνεύματος. Ωςτα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια τα ευρωπαϊκά σχολεία ξεκινούσαν το φωτισμό των παιδιών απ’ τηνΕλλάδα. Δώσαμε τους σοφούς μας, τους θεούς κι ήρωές μας, την ιστορία μας σ ολόκληρο τον κόσμο.Κι ο κόσμος έτσι μας φαίνεται γνώριμος και φιλικός. Έχουμε ζήσει ως Έθνος σε βαθιά μοναξιά, αλλάποτέ η Ευρώπη δε μας φάνηκε, θαρρώ, άλλος, ξένος κόσμος. Είμαστε γνώριμοι, είμαστε συγγενείς, είμαστε οι πρόγονοι. Τα πρόσωπά μας μοιάζουν αδελφικά. Ηζωή μας έχει συγγένειες κι ομοιότητες, ο χαρακτήρας μας είναι αλλιώτικος, αλλά μπορεί ναεναρμονιστεί με το χαρακτήρα των άλλων λαών. Μιλώντας για χαρακτήρα αισθάνομαι μιαν ανάσχεση στον ενθουσιασμό μου. Ο δικός μαςχαρακτήρας είναι ζυμωμένος με το αίμα μιας μνήμης που δε διαθέτουν οι άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί.Φέρνουμε μεις οι Έλληνες μια διάσταση ιστορίας μέσα μας με γεγονότα που μας πονούν, με νίκες κιαποτυχίες που μας φτερώνουν ή μας τυραγνούν. Πολιτιστικά είμαστε Ευρωπαίοι, ιστορικά νιώθουμεπριν απ’ όλα Έλληνες, Η πτώση της Πόλης μας δένει κόμπο το λαρύγγι, ενώ τον Άγγλο ή το Γερμανότον αφήνει σχεδόν αδιάφορο. Το ξερίζωμα του ελληνισμού από τη Μικρασία οι Ευρωπαίοι πουναυλοχούσαν στο θαλασσινό κατώφλι της Σμύρνης και μας βλέπαν να μας σφάζουν, δεν το ένιωθανως ξερίζωμα της Ευρώπης, της ευγένειας, του πολιτισμού της. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, ο τεχνολογικός «πολιτισμός» συνταιριασμένος με την κοινωνία τηςκατανάλωσης λειαίνει τις ψυχές των λαών, ισοπεδώνει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τα μέσαεπικοινωνίας και δημοσιότητας μαζί με τα ομοιόμορφα βιομηχανικά προϊόντα επιβάλλουν στα έθνημιαν ενότητα ύφους ζωής - τουλάχιστον κατά τα φαινόμενα. Είναι δυνατό να δεχτούν οι Ευρωπαίοιπως μια τέτοια ισοπέδωση κι ομοιομορφία θα διευκολύνει την ενοποίηση της Ευρώπης, τη σωτηρίακαι την αξιοπρέπειά της ανάμεσα στις γιγάντιες δυνάμεις που τη συνθλίβουν; Ένωση της Ευρώπης χωρίς ψυχή είναι καταδικασμένη να θρυμματιστεί, όπως ο γάμος χωρίςελεύθερη συναίνεση των μελλονύμφων φέρνει μέσα του το θανάσιμο σπέρμα της αποτυχίας. Η ένωσηαυτή πρέπει να γίνει με ψυχή, πρέπει πρώτα να πραγματωθεί μέσα στη συνείδηση των Ευρωπαίων,ώστε η αλληλεγγύη τους να ξεκινά από την ίδια τους την ύπαρξη, για ν’ αγγίζει τις μεγάλες ενότητεςτων λαών. Κι ο κάθε λαός έχει ψυχή: έχει παράδοση δική του, μνήμη, ιστορία δική του, ιδιαίτερο ύφος ζωής,ιδιοσυγκρασία ξεχωριστή. Αν αυτά ισοπεδωθούν, η ενοποίηση δε θα μπορέσει να γίνει. Γιατί αυτή ηΈνωση πρέπει να είναι σαν μια ορχήστρα όπου το κάθε έθνος θα φιλοτιμείται να παίζει τ’ όργανό τουόσο καλύτερα μπορεί, πρέπει να είναι σαν ανθρώπινο κορμί συναρθρωμένο με πολλά όργαναδιαφορετικά, που εναρμονισμένα συνεργάζονται για την επιβίωση και την ενότητα του ανθρώπου. [...] Είναι η ώρα μιας σοφής και σπουδαίας ενότητας που θα εγγυηθεί την ελευθερία μας, που είναι τοαιώνιο στημόνι της γνήσιας ευρωπαϊκής ζωής και θα συνεχίσει την ιστορία μας μ έναν τρόποκαινούργιο, που δε θα πάψει να είναι ανθρώπινος. Έτσι θ αναχαιτιστεί η αβυσσαλέα δίψα τωνΥπερδυνάμεων να μας κατακτήσουν και θα κερδίσουμε ακόμη μια φορά, κατανικώντας τ’ αμαρτήματακαι τα λάθη μας, τη μάχη του πολιτισμού που είναι σάρκα από τη σάρκα της Ευρώπης και γέννημα τουτόπου μας που πλάστηκε για συνειδητή ελευθερία.Α. Να αποδώσετε την περίληψη του δοκιμίου με 100-120 λέξεις. (25 μονάδες)Β. Στις δυο παραγράφους «Ένωση…λαών» και «Κι ο κάθε λαός…ανθρώπου» να εντοπίσεις ένασυλλογισμό με τις προκείμενες και το συμπέρασμά του και να τον αξιολογήσεις. (12,5 μονάδες)Β1. «Μιλώντας…πολιτισμού της»: Ποια τεκμήρια και ποιους τρόπους πειθούς χρησιμοποιεί οδοκιμιογράφος στην παράγραφο αυτή; (12,5 μονάδες)Γ. Σε μια εισήγησή σας προς ευρωπαίους συμμαθητές σας, καλείστε να παρουσιάσετε την προσφοράτης Ευρωπαϊκής Ένωσης στα κράτη-μέλη. (370 λέξεις) ( 50 μονάδες)

×