Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ky thuat nuoi ca nuoc ngot danh cho huong dan vien

1,091 views

Published on

  • Be the first to comment

Ky thuat nuoi ca nuoc ngot danh cho huong dan vien

  1. 1. Dù ¸n ph¸t triÓn céng ®ång lång ghÐp Do oxfam-quebec tµi trîKü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät (Tµi liÖu dïng cho H−íng dÉn viªn) Ng−êi biªn so¹n: Ph¹m C«ng Phin C¸n bé dù ¸n OXFAM-Quebec Th¸ng 3 n¨m 2000
  2. 2. Môc lôcPhÇn I: Mèi quan hÖ gi÷a c¸c sinh vËt thøc ¨n trong vùc n−íc..........................................3PhÇn II: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i ...................................................................4 C¸ chÐp ..................................................................................................................................4 C¸ R« phi:..............................................................................................................................4 C¸ tr¾m cá .............................................................................................................................5 C¸ MÌ Tr¾ng..........................................................................................................................5 C¸ MÌ Hoa.............................................................................................................................6 C¸ Tr¾m ®en ..........................................................................................................................6 C¸ Tr«i:..................................................................................................................................7 C¸ Tr«i Ên §é .......................................................................................................................7 C¸ Trª ....................................................................................................................................8 C¸ Migran..............................................................................................................................8PhÇn III: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao................................................................................9 I. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸ ....................................................................................9 II. C¸c ®iÒu kiÖn cña mét cao nu«i c¸ tiªu chuÈn..................................................................9 III. ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ .......................................................................................................10 IV. ChuÈn bÞ gièng c¸..........................................................................................................13 V. C¸ch cho c¸ ¨n................................................................................................................15 VI. Bèn c«ng thøc nu«i c¸: Tû lÖ nu«i ghÐp theo c«ng thøc ...............................................18 VII. Th¨m ao hµng ngµy......................................................................................................20 VIII. Thu ho¹ch c¸...............................................................................................................21 IX. Phßng vµ ch÷a bÖnh cho c¸ ...........................................................................................21
  3. 3. 3
  4. 4. PhÇn II: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ chÐp sèng ë tÇng C©u hái: C¸ chÐp ¨n nh÷ng thøcC¸ ChÐp n−íc nµo? ¨n g×? - Sèng ë tÇng ®¸y Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: Sinh vËt ®¸y nh− èc, giun, c«n trïng, mïn b· h÷u c¬, thùc vËt non, phô phÕ phÈm n«ng nghiÖp, c¸ ¨n t¹p vµ thiªn vÒ ®éng vËt. C©u hái: Trong ao, c¸ r« phi sèng ë tÇng C©u hái: C¸ r« phi ¨n nh÷ng thøcC¸ R« phi: n−íc nµo? ¨n g×?Cã 2 lo¹i c¸ r« phi: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: 1. C¸ R« phi th−êng (kÐm lín h¬n c¸ r« phi R»n) 2. C¸ r« phi R»nC¸ r« phi v»n: - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Mïn b· h÷u c¬, t¶o l¾ng ë ®¸y ao, c«n trïng sèng trong n−íc, thùc vËt mÒm: rau, bÌo, sinh vËt phï du vµ phÕ phô phÈm n«ng nghiÖp. 4
  5. 5. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ tr¾m cá sèng ë tÇng C©u hái: C¸ tr¾m cá ¨n nh÷ngC¸ Tr¾m Cá n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng ë tÇng mÆt, tÇng gi÷a vµ ven bê cã thùc vËt Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: thñy sinh. - Thøc ¨n: Thùc vËt thñy sinh, rong rªu, cá mÒm, bÌo, rau xanh, bét, c¸m, thøc ¨n ®éng vËt. (ë nh÷ng ao cã nhiÒu cá n−íc, ng−êi ta th¶ tr¾m cá ®Ó vÖ sinh ao) C©u hái: Trong ao, c¸ mÌ tr¾ng sèng ë C©u hái: C¸ mÌ tr¾ng ¨n nh÷ng thøc ¨nC¸ MÌ Tr¾ng tÇng n−íc nµo? g×? - Sèng ë tÇng n−íc gi÷a vµ trªn, b¬i léi nhanh Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: nhÑn, sèng thµnh tõng ®µn. - Thøc ¨n: thùc vËt phï du lµ chÝnh. Ngoµi ra ¨n c¸m, b· ®Ëu, b· r−îu v.v 5
  6. 6. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ mÌ hoa sèng ë tÇng C©u hái: C¸ mÌ hoa ¨n nh÷ngC¸ MÌ Hoa n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng thµnh tõng ®µn ë tÇng n−íc gi÷a Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: Kh¸c víi mÌ tr¾ng, mÌ hoa ¨n ®éng vËt phï du lµ chñ yÕu, nªn thÝch hîp nu«i ghÐp víi c¸c loµi c¸ kh¸c. cßn ¨n c¸c thøc ¨n phô kh¸c nh− c¸m, bét mú, b· ®Ëu v.v... C©u hái: Trong ao, c¸ tr¾m ®en sèng ë C©u hái: C¸ tr¾m ®en ¨n nh÷ng thøc ¨nC¸ Tr¾m ®en tÇng n−íc nµo? g×? - Sèng ë tÇng ®¸y Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: èc, hÕn, cua, chÊt bét nh− b· ®Ëu, kh« dÇu trén víi bét c¸ kh¸c trong ao. 6
  7. 7. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ tr«i sèng ë tÇng C©u hái: C¸ tr«i ¨n nh÷ngC¸ Tr«i: n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng ë tÇng ®¸y, tÇng gi÷a Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: mïn b· h÷u c¬ lµ chÝnh. Ngoµi ra ¨n ph©n h÷u c¬, c¸m, b· ®Ëu vµ thøc ¨n chÊt bét d− thõa ch×m xuèng ®¸y ao.C¸ Tr«i Ên §é - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: t¹p ¨n nh− c¸ tr«i ViÖt Nam. 7
  8. 8. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ trª sèng ë tÇng C©u hái: C¸ trª ¨n nh÷ng thøc ¨n g×?C¸ Trª n−íc nµo? Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: ®Ó(Gåm c¸c loµi c¸ trª tr¾ng, trª vµng miÒn Nam, c¸ trª Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: gîi ývµng miÒn B¾c, c¸ trª Phi) - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Cua, t«m, èc, hÕn, ®éng vËt thèi r÷a. Phô phÈm n«ng nghiÖp vµ c¸c s¶n phÈm d− thõa trong sinh ho¹t gia ®×nh. C©u hái: Trong ao, c¸ Migran sèng ë tÇng C©u hái: C¸ Migran ¨n nh÷ngC¸ Migran n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng ë tÇng ®¸y Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: chÊt h÷u c¬ vôn n¸t, c¸t bïn, rong t¶o, thùc vËt v.v.. 8
  9. 9. PhÇn III: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao Néi dung Ph−¬ng ph¸p Dïng tranh vÏ vµ ®Æt c¸c c©u hái: B¸c hiÓu bøc tranh nµy thÕ nµo?I. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸1) Ao:2) C¸ gièng:3) Con ng−êi: CÇn cï lao ®éng, cã kü thuËt:4) Thøc ¨n cho c¸:II. C¸c ®iÒu kiÖn cña mét cao nu«i c¸ tiªu chuÈn1) Ao nu«i nguån n−íc dÔ dµng trong viÖc cÊp vµ tho¸t n−íc2) §Êt thÞt hoÆc thÞt pha c¸t ®Ó dÔ gi¶i ®éc n−íc3) Ao ph¶i quang ®·ng ®Ó tiÖn ®i l¹i ch¨m sãc.4) Ao h×nh ch÷ nhËt réng 300 ®Õn 500 m2, n−íc s©u 1 - 1.5 m.5) Cã cèng cÊp vµ tho¸t n−íc d−íi ®Æt so le nhau, ®¸y ao nghiªng vÒcèng tho¸t n−íc. 9
  10. 10. Néi dung Ph−¬ng ph¸pIII. ChuÈn bÞ ao nu«i c¸1) Tu bæ vµ tÈy dän ao nu«i c¸Tu bæ vµ tÈy dän tr−íc khi th¶ c¸ lµ ®iÒu kiÖn b¾t buéc ph¶i lµma) §èi víi ao míi ®µo ch−a nu«i - DÉn n−íc vµo ao vµi ba lÇn ®Ó röa ao - Bãn 10 - 20 kg v«i cho 100m2 ®Ó diÖt trïng, khö chua - Bãn lãt 50 kg ph©n chuång cho 100 m2 ao.b) §èi víi ao ®· nu«i - Th¸o c¹n n−íc cò ®Ó thu ho¹ch c¸.* VÐt bïn:§Ó lµm s¹ch ®¸y ao, gi¶i phãng khÝ ®écT¨ng dung tÝch ao (th× nu«i ®−îc nhiÒu c¸ h¬n) ®Ó l¹i ®¸y mét lípkho¶ng 10 - 15 cm lµ ®ñ. NÕu ao Ýt bïn th× chØ cÇn t¸t c¹n n−íc. 10
  11. 11. Néi dung Ph−¬ng ph¸pTr−êng hîp ®¸y ao lµ ®Êt c¸t:- LÊy ®Êt thÞt phñ lªn mÆt ®¸y ao líp dµy 20 cm. Bãn ph©n h÷u c¬ ®Òukh¾p mÆt ao råi cho n−íc x¨m x¾p vµo ng©m. Bê ao còng cÇn ®¾p thªm®Êt thÞt ®Ó khái bÞ s¹t lë.- San b»ng ®¸y aoPh¬i n¾ng 7 - 10 ngµy cho ®Õn khi ®¸y ao nøt r¹n ch©n chim.(§èi víi ®Êt chua phÌn: chØ võa se kh« lµ ®−îc ®Ó chèng x× phÌn")- Bãn v«i bét cho ®¸y ao. (10 - 15 kg cho 100 m2) nh»m môc ®Ých: Dïng tranh hái: C¸c b¸c hiÓu bøc tranh nµy thÕ nµo? - Khö chua - Phßng trõ ®Þch h¹i c¸ nh−: r¾n, Õch, cãc, c¸ d÷, c¸ t¹p.... - Trõ vi khuÈn vµ ký sinh trïng g©y bÖnh cho c¸ - Lµm cho líp bïn ®¸y xèp, tho¸ng khÝ, ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn hãa chÊt h÷u c¬ thµnh muèi dinh d−ìng. 11
  12. 12. Néi dung Ph−¬ng ph¸p- Bãn lãt ®¸y ao: B»ng ph©n chuång ®Ó t¨ng nguån thñy sinh ®¸y ao (50 kg cho 100 m2 ®¸y ao.)- Th¸o n−íc vµo ao (Sau khi tÈy ao xong): - N−íc lÊy vµo läc qua ®Ëp ch¾n ®Ó ng¨n r¸c vµ vµ c¸c lo¹i c¸ t¹p, c¸ d÷ vµo, møc n−íc läc vµo chØ cÇn 0,5 - 0,7 m s©u - Ng©m n−íc ao tõ 5 - 7 ngµy ®Ó n−íc ao ng¶ mµu xanh lôc (nghÜa lµ c¸c loµi thøc ¨n tù nhiªn ®· ph¸t triÓn phong phó) råi míi ®−îc th¶ c¸.- Ph¸t quang nh÷ng bôi rËm chung quanh ao: - §Ó ao kh«ng bÞ cím n¾ng - §Ó ®i l¹i dÔ dµng h¬n trong viÖc ch¨m sãc qu¶n lý ao§çi víi ao ®µo míi: Kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i tu bæ hµng n¨m. 12
  13. 13. Néi dung Ph−¬ng ph¸p- Söa ch÷a bê ao, lÊp kÝn c¸c hang hèc nÕu cã- Söa ch÷a cèng cÊp vµ tho¸t n−ícIV. ChuÈn bÞ gièng c¸1/ ChÊt l−îng con gièng: CÇn cã gièng c¸ tèt b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖnsau: - C¸ gièng ph¶i ®Òu con, quy cì tiªu chuÈn dµi 8 - 12 cm. - B¬i léi ho¹t b¸t, kh«ng dÞ h×nh. - V©y vÈy phñ kÝn, kh«ng mÊt nhít, kh«ng x©y x¸t kh«ng bÖnh tËt. - Cã mµu s¾c t−¬i t¾n tù nhiªn. (Ph¶i chó ý kh«ng bÞ lõa do c¸c hiÖn t−îng tiªu cùc ë kh©u giao nhËn.)2/ VËn chuyÓn c¸ vÒ ao nu«i:NÕu kho¶ng c¸ch gÇn cho vµo thïng x« , chËu, hoÆc sät lãt ni l«ngVËn chuyÓn tõ xa ph¶i dïng tói nil«ng vµ b¬m « xy. 13
  14. 14. Néi dung Ph−¬ng ph¸pÐp c¸ tr−íc khi vËn chuyÓn:Môc ®Ých:§Ó cho c¸ ®−îc luyÖn quen víi ®iÒu kiÖn chËt chéi, chÞu ®−îc ng−ìng «xy thÊp (th−êng c¸ gièng ®−îc luyÖn tr−íc khi chuyÓn ®i xa).Dï vËn chuyÓn b»ng c¸ch nµo, c¸ còng ph¶i ®−îc Ðp kü tr−íc khi vËnchuyÓn.C¸ch Ðp c¸:Nhèt c¸ gièng vµo mét c¸i lång b»ng l−íi ni l«ng (gäi lµ giai) víi mËt®é 1,200 con/m3 n−íc, ®Æt trong n−íc s¹ch cã dßng n−íc s¹ch ch¶y nhÑliªn tôc.LuyÖn c¸:- Môc ®Ých luyÖn c¸: §Ó cho c¸ quen víi m«i tr−êng chËt chéi tr−íc khivËn chuyÓn ®i xa.- C¸ch luyÖn: S¸ng sím hoÆc chiÒu dïng l−íi kÐo dån l¹i trong vßng tõ15 ®Õn 20. Råi bu«ng ra, mçi ngµy 2 lÇn, lµm liÒn trong 3 ®Õn 4 ngµy3/ Th¶ c¸ gièng:Tr−íc khi th¶ c¸ gièng cÇn t¾m n−íc tiÖt trïng phßng bÖnh cho c¸Thao t¸c th¶ c¸ cÇn nhÑ nhµng ®Ó c¸ quen dÇn víi n−íc aoKh«ng ®øng trªn bê vøt c¸ xuèng ao ®Ó c¸ khái bÞ cho¸ng. 14
  15. 15. Néi dung Ph−¬ng ph¸pV. C¸ch cho c¸ ¨n1) Cho ¨n theo 4 tiªu chuÈn quy ®Þnh:§Þnh l−îng:Môc ®Ých kh«ng ®Ó thiÕu thøc ¨n lµm c¸ chËm lín vµ còng kh«ng ®Óthõa thøc ¨n g©y l·ng phÝ, « nhiÔm m«i tr−êng n−íc ao.§Þnh chÊt:Phèi hîp c¸c thµnh phÇn thøc ¨n §¹m - L©n - Ka li (NPK), thøc ¨n th«vµ thøc ¨n tinh bét.§Þnh thêi gian:§Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n. ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n Cho c¸ thøc ¨n xanh vµo buæi chiÒu. Cho c¸ ¨n thøc ¨n tinh vµo buæi s¸ng§Þnh ®Þa ®iÓm:§Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n. ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n 15
  16. 16. Néi dung Ph−¬ng ph¸p2) Cho ¨n b»ng khung tre næi: ®Ó thøc ¨n xanh:(Cø 100 m2 ao th× lµm 1m2 khung tre). - Th¶ cá rau, bÌo vµo khung tre næi cè ®Þnh ®Ó c¸ ¨n tËp trung, dÔ lµm vÖ sinh vµ vít b· cò thõa. - Khung tre cho c¸ ¨n cÇn ®Æt c¸ch bê ao 1 - 2 m. - Tr−íc khi cho ¨n thøc ¨n míi ph¶i vít thøc ¨n cò thõa lªn bê råi cho thøc ¨n míi vµo khung.3) Cho ¨n b»ng giµn m¸ng: (®èi víi thøc ¨n tinh)Giµn chØ c¸ch ®¸y ao kho¶ng 50 cm c¸ch bê 1 mÐt.Cø 100 m2 ao cÇn 1 m2 giµn. 16
  17. 17. Khi cho c¸ ¨n, thøc ¨n tinh ph¶i nhµo n−íc cho dÎo, viªn thµnh viªncho vµo giµn ch×m vµo trong giµn ®Ó tiÖn theo dâi xem møc thøc ¨n choc¸ ngµy h«m tr−íc thõa hay thiÕu vµ lµm vÖ sinh giµn cho tiÖn.M¸ng th−êng xuyªn ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ vµ ®Ó cè ®Þnh. 17
  18. 18. Néi dung Ph−¬ng ph¸pVI. Bèn c«ng thøc nu«i c¸: Tû lÖ nu«i ghÐp theo c«ng thøca) Nu«i tr«i vµ Migran lµ chÝnh: mËt ®é th¶ 1 con/1m2 Gåm:R« phi 60%Migran 20%MÌ tr¾ng 10%Tr¾m cá 5%ChÐp 4%MÌ hoa 1% (1 sµo 360 con)b) Nu«i tr¾m cá lµ chÝnh: 0,7 - 0,8 con/m2. Gåm:Tr¾m cá 50%MÌ tr¾ng 20%Tr«i 18%R« phi 6%ChÐp 4%MÌ hoa 2% 18
  19. 19. Néi dung Ph−¬ng ph¸pc) Nu«i r« phi lµ chÝnh: MËt ®é th¶ 0,4 con/1m2. Gåm:R« phi 45%MÌ tr¾ng 20%Tr«i 20%ChÐp 6%MÌ hoa 5%Tr¾m cá 4%d) Nu«i c¸ mÌ tr¾ng lµ chÝnh: MËt ®é th¶ 1,4 - 1,5 con/m2. Gåm:MÌ tr¾ng 60%Tr«i 25%ChÐp 7%MÌ hoa 5%Tr¾m cá 3%Mét ao kh«ng thuËn tiÖn cho viÖc nu«i mÌ, tr«i, tr¾m, chÐp: Nªn c¶it¹o l¹i nu«i c¸ phi lai hoÆc nu«i Õch, l−¬n. 19
  20. 20. Néi dung Ph−¬ng ph¸pVII. Th¨m ao hµng ngµyMôc ®Ých cña th¨m hµng ngµy: - §Ó kiÓm tra bê ao, ®¨ng cèng ®Ó kÞp thêi tu bæ khi háng, nhÊt lµ vµo mïa m−a lò, møc n−íc ao§Æc biÖt vµo nh÷ng th¸ng chuyÓn mïa vµ chuyÓn trêi: - Theo dâi mµu n−íc ao, ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n. - CÇn th−êng xuyªn quan s¸t t×nh tr¹ng c¸: C¸ gÇy yÕu lµ c¸ ®ãi. CÇn t¨ng l−îng thøc ¨n vµ ph©n bãn trong ngµy. - C¸ b¬i yÕu, t¶n m¹n, dùa s¸t vµo bê lµ c¸ yÕu, bÞ bÖnh. CÇn kiÓm tra kü t×m nguyªn nh©n g©y bÖnh. NÕu c¸ m¾c bÖnh cÇn thay n−íc ao vµ ch÷a bÖnh cho c¸ b»ng thuèc. - C¸ næi ®Çu l©u, lê ®ê, t¶n m¹n lµ c¸ thiÕu « xy trÇm träng. CÇn cÊp n−íc cho ao ®Õn khi c¸ trë l¹i ho¹t ®éng b×nh th−êng hoÆc chuyÓn nhanh c¸ sang ao cã n−íc míi s¹ch.Thêi gian th¨m ao: nªn th¨m vµo buæi s¸ng 20
  21. 21. Néi dung Ph−¬ng ph¸pVIII. Thu ho¹ch c¸Nªn 6 th¸ng ®¸nh tØa th¶ bï vµ thu ho¹ch vµo nh÷ng ngµy cuèi n¨m.Môc ®Ých ®¸nh tØa th¶ bï lµ thu ho¹ch nh÷ng con ®· ®ñ lín.IX. Phßng vµ ch÷a bÖnh cho c¸T×m hiÓu nguyªn nh©n c¸ cã bÖnh. C¸c b¸c cho biÕt c¸ bÞ bÖnh th−êng do nh÷ng nguyªn nh©n g×? - Do m«i tr−êng: NhiÖt ®é , ®é pH, hµm l−îng « xy kh«ng thÝch hîp. - ChÕ ®é ch¨m sãc kh«ng ®¶m b¶o: MËt ®é, chÕ ®é ¨n, ®¸nh b¾t kh«ng phï hîp. - Do c¸c sinh vËt trong n−íc g©y bÖnh hoÆc do bÞ thiÕu vitamin vµ l©y lan bÖnh tõ c¸ kh¸c sang...1/ Phßng bÖnh cho c¸: Muèn phßng bÖnh cho c¸ ta nªn lµm nh− thÕ nµo?§èi víi c¸ viÖc ch÷a bÖnh rÊt khã kh¨n nªn cÇn phßng bÖnh lµ chÝnh. 21
  22. 22. Néi dung Ph−¬ng ph¸pAo nu«i c¸:§óng tiªu chuÈn kü thuËt.Tr−íc khi nu«i c¸, cÇn tÈy dän ao b»ng v«i bét, n−íc ao cÇn b¶o ®¶mtÝnh chÊt lý, hãa, sinh vËt häc. Nguån n−íc ao ph¶i s¹ch, kh«ng «nhiÔm vµ kh«ng cã mÇm bÖnh. Ao b¶o ®¶m ®é s©u, cã hÖ thèng cÊptho¸t n−íc tiÖn lîi.T¾m cho c¸ tr−íc khi th¶ c¸ gièng vµo ao nu«i.T¾m bµng dung dÞch muèi ¨n (NaCl) hoÆc b»ng thuèc tÝm ®Ó phßngbÖnh cho c¸.Nång ®é muèi cÇn dïng tõ 2% - 3% ( 2 - 3 kg muèi hßa tan víi 100 lÝtn−íc.T¾m trong vßng 5 - 10 phót. NÕu dïng thuèc tÝm nång ®é lµ 1/50.000®Õn 1/100.000 (tøc lµ l gram thuèc tÝm pha víi 50 ®Õn 100 lÝt n−íc).* C¸ch t¾m: ng©m c¶ v¹t c¸ cho vµo dông cô ®· pha s½n dung dÞchtrong thêi gian quy ®Þnh.Lo¹i bá c¸ yÕu, sau khi ®· t¾m cho c¸ xong råi míi th¶Nu«i c¸ theo ®óng quy tr×nh kü thuËt: - Ao c¸ ®−îc chuÈn bÞ nu«i tèt. MËt ®é c¸ th¶ võa ph¶i. - Cho c¸ ¨n ®Çy ®ñ theo 4 ®Þnh. - Qu¶n lý ch¨m sãc c¸ trong ao th−êng xuyªn. - Trõ ®éc thøc ¨n vµ n¬i c¸ ®Õn ¨n. 22
  23. 23. Néi dung Ph−¬ng ph¸p2/ C¸ch ph¸t hiÖn bÖnh c¸: - Khi ph¸t hiÖn c¸ cã thÓ bÞ bÖnh (c¸ bÞ bÖnh th−êng b¬i léi chËm, lê ®ê trªn mÆt ao hay róc vµo bê ao) - B¾t mét sè con lªn ®Ó kiÓm tra, quan s¸t mÆt ngoµi th©n c¸ dïng kÝnh lóp (quan s¸t kü tõ ®Çu, måm, m¾t, th©n, v©y, vÈy c¸ xem cã hiÖn t−îng bÖnh lý g× kh«ng) - Quan s¸t mang c¸ - Quan s¸t néi t¹ng (mæ c¸ ra ®Ó quan s¸t) 23
  24. 24. 3/ C¸ch ch÷a bÖnh cho c¸ (Dïng c¸c b¶ng ®Ó h−íng dÉn) Tªn bÖnh c¸ TriÖu chøng (biÓu hiÖn bªn ngoµi) C¸ch ch÷aBÖnh nÊm thñy mi Ban ®Çu thÊy c¸ b¬i léi lung tung trong ao vµ cä x¸t, Dïng xanh (Melylen) chøa Marachit t¾m cho dÇn dÇn c¬ thÓ bÞ thèi r÷a, c¸ vËn ®éng chËm kh«ng ¨n ®éng vËt thñy s¶n, nång ®é 1 PPM - 4 PPM (1(nÊm ký sinh nhiÒu ë trøng c¸ chÐp vµ vµ chÕt. Xem trªn th©n c¸ cã khèi b«ng tr¾ng, nÊm thñy - 4 gram/ lÝt n−íc). Thêi gian 15 - 30 phót.c¸ gièng, sèng trong vïng n−íc ngät, mi cã d¹ng nh÷ng sîi nhá, dµi, ph©n nh¸nh, ®−êng kÝnhph¸t triÓn nhÊt trong vô ®«ng xu©n) Phun xanh Marachit xuèng ao, liÒu l−îng 0,00 rÊt nhá. - PPM (0,06 - 0,1 gram/1 lÝt n−íc). Dïng muèi ¨n t¾m: nång ®é 2 - 3 %. Thêi gian tõ 15 - 30 phót cã thÓ h¹n chÕ ®−îc nÊm.BÖnh ®èm ®á Th©n c¸ cã nh÷ng ®¸m ®áBÖnh trïng b¸nh xe (th−êng gÆp ë c¸ Cã d¹ng h×nh chu«ng, cã mét vßng mãc b¸m gièng nh− C¸ch phßng trõ: dïng CuSOH phun th¼nggièng, cã khi trong ao nu«i c¸ h−¬ng) b¸nh xe ®ång hå ®Ó b¸m chÆt vµo da hoÆc mang c¸. xuèng ao víi nång ®é 0,5 - 0,7 gram/1 m3 Trªn th©n cã nhiÒu chÊt nhít mµu tr¾ng ®ôc, th−êng næi n−íc ao. HoÆc dïng hçn hîp ®ång + Marachit tõng ®µn trªn mÆt n−íc, b¬i léi lung tung vµ yÕu dÇn 0,5 PPM + 0,01 ®Õn 0,02 PPM (0,01 - 0,02 sau ®ã sau ®ã b¬i tËp trung vµo bê vµ n¬i cã n−íc ch¶y. mg/lÝt). Sau 1 - 2 ngµy c¸ sÏ khái bÖnh.BÖnh rËn c¸ Soi lªn kÝnh lóp thÊy sèng ký sinh trªn da th©n, v©y vµ Dïng l¸ xoan b¨m nhá liÒu 0,5 ®Õn 1 kg /m3. mang c¸. Hót m¸u vµ tiÕt chÊt ®éc lµm c¸ tæn th−¬ng, - Dipterex phun xuèng ao víi nång ®é 1PPM s−ng ®á, t¹o ®iÒu kiÖn cho ký sinh trïng kh¸c ph¸t (1 gram/m3 n−íc). triÓn. Th−êng ®èt c¸ vµo ban ®ªm lµm c¸ b¬i léi lung tung.)BÖnh nÊm mang Dïng kÐo c¾t bá x−¬ng n¾p mang, thÊy mµu s¾c mang Dïng nh− trÞ bÖnh nÊm thñy mi nhît nh¹tBÖnh bµo tö trïng Mæ c¸, dïng kÐo c¾t ruét, quan s¸t thÊy thµnh ruét mäng m¸u, viªm tÊy, cã nhiÒu h¹t tr¾ng nhá. 24
  25. 25. BÖnh giun s¸n Cã thÓ nh×n thÊy b»ng m¾t th−êngBÖnh trïng qu¶ d−a: C¸ bÞ bÖnh trªn da, v©y, mang, cã nhiÒu h¹t lÊm tÊm C¸ch ch÷a: Dïng Marachit víi nång ®é 0,3 nhá mµu tr¾ng ®ôc, cã thÓ thÊy râ b»ng m¾t th−êng, c¸ PPM phun 2 lÇn trùc tiÕp xuèng ao mçi lÇnGièng nh− qu¶ d−a ®−êng kÝnh 0.5 - 1 b¬i lê ®ê t¸ch ®µn quanh bê ao. c¸ch nhau 1 tuÇn.mm, gi÷a cã nh©n lín vµ 1 h¹ch nhá... Phun xanh Marachit xuèng ao, liÒu l−îng 0,00 - PPM (0,006 - 0,1 gram/lÝt n−íc). Dïng muèi ¨n t¾m: nång ®é 2 - 3%. Thêi gian tõ 15 - 30 phót cã thÓ h¹n chÕ ®−îc nÊm.Trïng má neo: Ký sinh hót chÊt dinh d−ìng lµm viªm loÐt da, v©y, Dïng l¸ xoan b¨m nhá th¶ xuèng ao víi liÒu xoang miÖng, t¹o ®iÒu kiÖn vi khuÈn x©m nhËp, c¸ kÐm l−îng 0,3 - 0,5 kh/m3 hoÆc Dipterex phunTh©n nhá nh− c¸ kim dµi tõ 6 - 12 ¨n gÇy yÕu, dÇu to, th©n nhá vµ mÊt mµu s¾c b×nh xuèng ao víi nång ®é 1 PPM (1 gram/m3mm ®Çu cã ®«i sõng nh− má neo ®i th−êng. C¸ b¬i lê ®ê, ph¶n øng kÐm. n−íc)s©u vµo c¸c tæ chøc ký chñ.BÖnh bä g¹o vµ bä cµy (sinh vËt h¹i Bä g¹o lµ c«n trïng nhá chiÒu dµi kh«ng qu¸ 13 mm, Dïng dÇu ho¶ hoÆc Dialai ®æ lªn mÆt n−íc t¹oc¸) cã mµu vµng sÉm, ®èm ®en, cã c¸nh cã thÓ bay tõ ao thµnh líp mµng ng¨n kh«ng cho bä lÊy khÝ trêi nµy sang ao kh¸c. Bä g¹o b¬i ngöa phÝa bông cã nhiÒu ®Ó thë. BiÖn ph¸p nµy diÖt ®−îc bä g¹o vµ bä l«ng ®á. cµy nh−ng vÉn an toµn cho c¸. Ph¶i diÖn chóng tr−íc khi th¶ c¸ 2 - 3 ngµy. Sau 10 - 15 ngµy sau khi th¶ c¸.BÖnh lë loÐt ë c¸c gèc v©y: th−êng Dïng dÇu ®æ vµo khu tre løa, rµo ch×m kÐo rªgÆp ë c¸ tr¾ng trªn mÆt ao. Ban ®ªm ®Ó yªn mét chç treo ®Ìn hoa kú. Tr−êng hîp qu¸ nhiÒu bä g¹o cã thÓ dïng dÇu ®æ kh¾p mÆt ao, liÒu l−îng kho¶ng 2 lÝt/sµo B¾c bé. 25

×