гадаад төлбөр тооцоо

12,427 views

Published on

Багшийн өгсөн материал

1 Comment
10 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
12,427
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
35
Actions
Shares
0
Downloads
436
Comments
1
Likes
10
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

гадаад төлбөр тооцоо

  1. 1. Гадаад төлбөр тооцоо<br />О. Бат-Эрдэнэ<br />FIN121<br />БАНК САНХҮҮГИЙН ҮНДЭС<br />
  2. 2. Аккредитив (letter of credit)<br />Аккредитив гэдэг нь:<br />Тухайн банк худалдан авагчийн хүсэлтээр буюу өөрийн нэрийн өмнөөс бэлтгэннийлүүлэгч нь гэрээнд тодорхой заасан баримтуудыг тогтоосон хугацаанд банкинд бүрдүүлж өгсөнийг үндэслэн 2 талын тохиролцсон валютаар мөнгийг төлөхийг хүлээсэн банкны үүрэг юм.<br />
  3. 3. Аккредитив<br />Аккредитивийн үйл тооцоонд оролцогч талууд:<br />Aккредитив нээлгэгч: <br />Аккедитив нээхийг хүсэгч буюу худалдан авагч буюу импортлогч<br />Нээгч банк:<br />Аккредитив нээснээр нөхцөлт баталгаа өгч буй банк (импортлогчийн банк)<br />Харилцагч банк буюу экспортлогчийн банк:<br />Аккредитив нээгдсэн тухай экспортлогчид мэдэгддэг аккредитив нээсэн банкны харилцагч банк юм. Зарим үед Аккредитибийн баталгаа гаргаснаараа тухайн банк батлан даагч болж хувирна<br />Бенифициар:<br />Худалдагч буюу экспортлогч <br />
  4. 4. Аккредитив<br />Аккредитивийн төлбөр тооцоонд дараах хоёр банк оролцох ёстой:<br />Худалдан авагч үйлчлүүлэгч нь болох аккредитив нээгдсэн банк<br />Худалдагч үйлчлүүлэгч нь болох худалдагчийн бизнесийн үйл ажиллагаа явуулж буй орны банк<br />Энэ банкинд аккредитив нээгддэггүй<br />Төлбөр дамжуулах<br />Аккредитив нээгч банк үүргээ хэрхэн биелүүлж байгаад хяналт тавих<br />
  5. 5. Аккредитив<br />Түүнчлэн дараах 2 банк оролцож болдог:<br />Худалдагч буюу экспортлогчийн орны ямар нэгэн банк: <br />Хэрэв худалдан авагчийн санхүүгийн нөөц улс төрийн аз туршилт хамаарч төлбөр саатсан, гүйлгээ хаагдсан зэрэг шалтгааны улмаас худалдагч аккредитив нээгдсэн банкинд итгэлтэй бус байх тохиолдол байна.<br />Төлбөр хийгч банк:<br />Тодорхой улсын валютаар нээгдсэн аккредитив болон төлбөр дамжуулах зэрэгт<br />
  6. 6. Аккредитив нээх дараалал <br />
  7. 7. Аккредитив<br />Стандартын маягтын дагуу дараахь шаардлагатай баримтуудыг банкинд бүрдүүлж өгнө. Үүнд:<br />Ачаа тээврийн байгууллагаас олгосон тээврийн дагалдах хуудас болон тээврийн бусад баримтууд<br />Даатгалын гэрчилгээ<br />Барааны сав, баглаа боодол<br />Худалдааны төлбөрийн нэхэмжлэх<br />Гарал үүслийн гэрчилгээ<br />Тээвэрлэлт шалгасан гэрчилгээ<br />
  8. 8. Аккредитив<br />Аккредитивийн ерөнхий нөхцөлд дараах зүйлүүд багтана:<br />Шаардагдах баримтууд<br />Төлбөрийн дүн ба төлбөр хийх арга<br />Худалдагчийн нэр хаяг<br />Барааны нэр төрөл тоо хэмжээ<br />Бараа ачуулах хугацаа болон бусад холбогдох баримтууд<br />Баталгаа<br />
  9. 9. Аккредитивийн төрлүүд<br />Баталгаат ба баталгаагүй<br />Буцаан дуудагдах ба буцаан үл дуудагдах<br />Хуваагдах ба үл хуваагдах<br />Сэргээгдэх<br />Шилжих<br />Контр<br />Улаан ногоон нөхцөлт<br />
  10. 10. Аккредитивийн төрлүүд<br />Баталгаат аккредитив нь:<br />Аккредитив нээсэн банк, түүнийг нээхийг хүссэн импортлогчийн банкнаас нөхөн төлөлт авах эсэхээс үл хамааран экспортлогчид төлбөрийн зохих дүнг төлөх банкны үүрэг юм<br />Баталгаагүй аккредитивнь:<br />Экспортлогчийн банк аккредитив нээгдсэн тухай үйлчлүүлэгчдээ мэдэгдэх л үүрэгтэй.<br />Буцаан дуудагдах аккредитив:<br />Энэ аккредитивийг нээгч банк импортлогчийн санхүүгийн байдлаас хамаарч аккредитивийг хугацаанаас нь өмнө хүчингүй болгох эрхтэй аккредитив.<br />
  11. 11. Аккредитивийн төрлүүд<br />Буцаан үл дуудагдах аккредитив: <br />Экспортлогчийн зөвшөөрөлгүйгээр хугацаа дуусахаас өмнө импортлогчийн банк хүчингүй болгох буюу өөрчилж болдоггүй.<br />Баталгаат бус буцаан үл дуудагдах аккредитив:<br />Бенефициар буюу худалдагчид харилцагч буюу өөр нэг банкаар (advising) дамжуулан мэдэгдэх ба энэ банк төлбөрийн ямарч хариуцлага хүлээдэггүй. Харин аккредитив нээгдсэн банк төлбөр баримтуудын талаар дангаар үүрэг хүлээнэ.<br />
  12. 12. Аккредитивийн төрлүүд<br />Баталгаат буцаан үл дуудагдах аккредитив:<br />Аккредитив нээгдсэн банкны шаардлагаар 3- дагчбанк баталгаа гаргадаг ба худалдан авагчийн үйлчлүүлэгч банкны төлбөрийн чадварт худалдагч эргэлзэж байгаа тохиолдолд энэ хэлбэрийг ихэвчлэн ашиглана <br />Хуваагдах аккредитив:<br />Гэрээнд тохиролцсон дүнг экспортлогчид хэсэгчилсэн ачилт бүрийн дараа төлдөг бол.<br />
  13. 13. Аккредитив<br />Үл хуваагдах аккредитив:<br />Бүх ачилт хийгдэж дууссаны дараа экспортлогчид холбогдох үнийн дүнг төлөхийг үл хуваагдах аккредитив гэдэг. <br />Сэргээгдэх аккредитив:<br />Аккредитив ашиглагдах нийт хугацааны дотор импортлогч аккредитив нээсэн банкинд экспортлогчид төлсөн төлбөрийн дүнгээр аккредитив нөхөн сэргээгдэхийг сэргээгдэх аккредитив гэдэг.<br />Шилжих аккредитив:<br />Жинхэнэ худалдагч (зуучлагч) нэг түүнээс дээш хэд хэдэн бэлтгэн нийлүүлэгчид аккредитив эзэмших эрхийг шилжүүлэх явдал бөгөөд мөн үүрэг хариуцлагыг мөн шилжүүлнэ.<br />
  14. 14. Аккредитив<br />Улаан нөхцөлт аккредитив:<br />Бараа хүрэлцэн ирэхээс өмнө төлбөрийнхөө зарим хэсгийг (75% хүртэлх) урьдчилж авахыг экспортлогчид импортлогч зөвшөөрөх бол.<br />Ногоон нөхцөлт аккредитив:<br />Улаан нөхцөлт аккредитивтэй төстэй боловч тухайн бараа агуулахад хадгалагдаж буйг баталсан үнийн дүнтэй агуулахын орлогын баримтаар баталгаажсан байна.<br />Контр аккредитив:<br />Энэ нь угтаа хоёр өөр аккредитив боловч аккредитивийн нөхцөлд тавих шаардлага нь ижил юм. Энэ аккредитивийг экспортлогч үндсэн бараа нийлүүлэгч биш тохиолдолд хэргэлдэг.<br />
  15. 15. Контр аккредитив<br />Нийлүүлэгчийн орон дахь B банкны харилцагч банк<br />Зуучлагчийн орон дахь А банкны харилцагч банк<br />Импортлогчийн Банк (A)<br />Зуучлагчийн банк (B)<br />Нийлүүлэгчийн банк (C)<br />Импортлогч<br />Нийлүүлэгч<br />Зуучлагч<br />Тээврийн байгууллага<br />
  16. 16. Аккредитив<br />Даалгавар:<br />Хугацаанд нь төлбөр хийх аккредитив<br />Акцептаар төлбөр хийх аккредитив<br />Негоцацийн аккредитив<br />Стэндбай аккредитив <br />зэргийг нэмж уншиж товчлол хий!!!<br />
  17. 17. Аккредитив<br />Аккредитивийн нөхцөл тохирох:<br />Гэрээ байгуулах хэлэлцээрийн явцад экспортлогч, худалдан авагч хоёр аккредитивийн нөхцөлийг харилцан тохиролцоно.<br />Аккредитив нээх:<br />Импортлогч өөрийн банкинд аккредитив нээх даалгавар өгнө.<br />Аккредитивийг ашиглах:<br />Экспортлогч аккредитивт заасан баримтуудыг банкиндаа хүлээлгэн өгч төлбөр хийлгүүлнэ. <br />
  18. 18. Инкассын тооцоо<br />Инкасс нь олон улсын худалдааны төлбөр тооцоонд хэрэглэгддэг чухал хэлбэр юм.<br />Зарим үед аккредитивтэй төстэй боловч гол ялгаа нь хаана хэзээ төлбөр хийх вэ гэдэг асуудалд оршдог.<br />Инкассын тооцооны үед баримтуудба бараанууд импортлогчийн орны банкинд хүрэлцэн ирснээр төлбөр хийгддэг ба энэ нь бараа ачуулснаас хойш хэдэн өдөр хэдэн долоо хоногч байж болдог.<br />Инкассын тооцооны үед импортлогч бараагаа хүлээж авахаас нааш төлбөр хийхгүй.<br /> Экспортлогч импортлогч бараагаа авахаас нааш төлбөр хүлээн авахгүй<br />
  19. 19. Инкассын тооцооны ажиллагааны схем<br />Импортлогчийн банк<br />Экспортлогчийн банк<br />Импортлогч<br />(Худалдан авагч)<br />Экспортлогч<br />(Худалдагч)<br />Ачаа тээврийн байгууллага<br />
  20. 20. Инкассын төлбөр импортлогчийн хувьд <br />Импортлогчийн төлөх инкассын төлбөрийн банкны хураамж нь аккредитивын хураамжаас харьцангуй бага байдаг.<br />Импортлогчийн хувьд захиалагдсан бараа ачигдсанаар ашигтай бөгөөд ачигдаагүй тохиолдолд түүний хувьд учирсан алдагдлыг нөхүүлэх боломжтой.<br />Худалдан авагч барааныхаа үнийг төлөхөөс өмнө бүх баримт бичгээ хүлээн авах нь санхүүгийн хувьд ашигтай<br />
  21. 21. Инкассын төлбөр экспортлогчийн хувьд <br />Гэрийн даалгавар!!!<br />Инкассын төлбөрийн үед экспортлогчийн хувьд үүсэж болох тааламжгүй нөхцөлүүдийг тоочиж бич.<br />
  22. 22. Инкассынтооцооны үед шаардагдах баримтууд<br />Вексель (Төлбөр нэхэмжлэл дээрх дүнг тусгасан байх, Импортлогчийн бүтэн нэр хаяг гэх зэрэг)<br />Төлбөрийн нэхэмжлэл (Импортлогчийн нэр дээр бичнэ. Үүнд худалдааны гэрээнд заасан барааны нэр төрлийг дэлгэрэнгүй бичих хэрэгтэй)<br />Ачаа тээврийн баримт бичгүүд (Тээврийн дагалдах хуудас)<br />Бусад баримтууд (Гарал үүслийн гэрчилгээ, Баглаа боодлын жагсаалт)<br />
  23. 23. Баталгаа<br />Баталгаа гэдэг нь:<br />Банкнаас гадаадын худалдан авагчид хандан экспортлогч худалдааны гэрээнд заасан үүргээ биелүүлж чадна гэдгийг бичгээр илэрхийлэн баталсан хэрэгсэл юм.<br />
  24. 24. Баталгааныгүйцэтгэхүүрэг<br />Импортлогчийг ирээдүйн алдагдалаас хамгаална.<br />Импортлогчийг тусгай эрх болон үйл ажиллагаагаар хангана<br />Импортлогчид хүндрэлгүй тэнцвэрт байдлыг өгч чаддаг<br />Хэрэв экспортлогч гэрээгээр хүлээсэн үүрэг хариуцлагаа биелүүлээгүй тохиолдолд импортлогч хуулийн байгууллагад хандах шаардлагагүй<br />
  25. 25. Баталгааныхэлбэрүүд<br />Шууд баталгаа:<br />Экспортлогчийн банк экспортлогчийн нэрийн өмнөөс импортлогчид баталгаа гаргах<br />Шууд бус баталгаа:<br />Экспортлогчийн банк импортлогчийн орны өөрийн харилцагч банкиндаа хандан импортлогчид баталгаа гаргахыг хүссэн<br />Давхар баталгаа:<br />Экспортлогчийн банк хоёр дахь банкаар давхар баталгаа гаргуулах<br />
  26. 26. Баталгааны төрөл<br />Зээлийн баталгаа<br />Тендерийн баталгаа<br />Төлбөрийн баталгаа<br />Гүйцэтгэлийн баталгаа<br />Урьдчилгаа төлбөрийн баталгаа<br />
  27. 27. Гадаад шилжүүлэг<br />Чек<br />Банкны драфт<br />Шуудан<br />Телекс<br />SWIFT<br />
  28. 28. Банкны драфт<br />Банкны драфт гэдэг нь:<br />Банк гадаадын харилцагч банкин дахь өөрийн харилцах данснаас төлбөр хийхийг зөвшөөрсөн чек юм. Энэ чекийг банк экспортлогч талд олгож төлбөр хийх зөвшөөрлийг өгнө.<br />
  29. 29. Банкны драфтын онцлогууд<br />Чекээс илүү хурдан<br />Банк өөрийн мэдлийн хөрөнгөнөөс төлбөрийг хийсний дараа харилцагчтайгаа төлбөрийн асуудлыг тооцдог.<br />
  30. 30. Шуудан<br />Шуудангийн шилжүүлэг нь шилжүүлэгч банкнаас хүлээн авагчийн нэр дээр төлөгч банкруу төлбөрийн даалгаврын эх баримтыг илгээх журмаар явагддаг.<br />
  31. 31. Телекс<br />Шуудангийн шилжүүлэгтэй адил боловч баталгаажсан сүлжээгээр төлбөрийн даалгаврыг дамжуулдгаараа онцлогтой<br />Давуу ба сул талууд<br />Давуу тал:<br />Цаг хугацаа алдахгүй учир хүүгийн зардал бага гардаг<br />Үрэгдэж алга болохгүй<br />Сул тал<br />Зардал өндөр<br />
  32. 32. SWIFT-Society for Worldwide Interbank Financial Telecomunication<br />SWIFT нь Олон улсын санхүүгийн харилцаа холбооны компьютерийн сүлжээ юм.<br />1974-Хэсэг банкууд нийлж нэгдсэн сүлжээ байгуулах санаачлага гаргаснаар SWIFT гэдэг байгууллага байгуулагдсан<br />Өнөөдрийн байдлаар SWIFT-ийн сүлжээгээр бүх тивийн 3000 шахам банкны байгууллага үйлчлүүлж байгаа бөгөөд өдөрт сая гаран нэгж мэдээ түүгээр дамжин боловсруулалт хийгдэж байна.<br />SWIFT-ээр төлбөр тооцоо хийх нь Телексээр төлбөр тооцоо хийхтэй адил бөгөөд ялгаатай тал нь нэг зэрэг мэдээллийг нэг дор солилцох буюу мэдээллийг файл хэлбэрээр бөөнөөр нь илгээдэг явдал юм. <br />Манай орны хувьд SWIFT-г Монгол банк, арилжааны банкууд ашиглаж байгаа бөгөөд SWIFT-ийн Гонк-Конг төвтэй салбарын хэрэглэгчид юм. <br />
  33. 33. SWIFT-ашигласны давуу талууд<br />Төлбөр тооцоо, мэдээ мэдээллийг цахим аргаар гуйвуулдаг<br />SWIFT-ээр гуйвууллага хийхэд оролцогч хоёр банк хоёулаа SWIFT-ийн гишүүн байх ёстой<br />Эрх бүхий кодоор аюулгүй байдлыг нь хангадаг<br />Төрөл бүрийн мэдээллийг төрөлжүүлж нэгэн стандартад оруулж форматалсан байдаг<br />Мэдээлэл түргэн шуурхай очих газраа хүрдэг<br />Мэдээллийн бүрэн бүтэн байдал, нууцлалт аюулгүй байдал дээд зэргээр хангагдана<br />Мэдээлэл дамжуулах үнэ телекс факсаар дамжуулахаас хямд<br />
  34. 34. Money gram<br />Гадаад мөнгөн гуйвуулгыг богино хугацаанд гүйцэтгэх үйлчилгээ юм.<br />Money gram үйлчилгээнд хэрэглэгдэх нэр томъёо:<br />Sender- Мөнгө шилжүүлэгч<br />Receier-Төлбөр хүлээн авагч<br />Reference number-Шилжүүлгэ бүрд АНУ-ын Денверт орших төвөөс өгөгдөх 8 оронтой тусгай дугаар<br />Agent-Money gram үйлчилгээ үзүүлэх эрх бүхий байгууллага<br />User ID-Ажилтан сүлжээний програмд нэвтрэх бүрд оруулах нэр<br />PIN- Сүлжээний програмд нэвтрэх нууц дугаар<br />Money Works- Money gram үйлчилгээг үзүүлэхэд зориулж суурилуулсан сүлжээний програм<br />
  35. 35. Western Union<br />1851онд Western Union компани байгуулагдсан.<br />Дэлхийн186 оронд321 агент96 мянган цэгээр үйлчилгээ үзүүлэхээс гадна АНУ-д төлбөр тооцооны 40-50%-ийг дангаараа гүйцэтгэдэг.<br />
  36. 36. Western Union-ындавууталууд<br />Гуйвуулгыг хэдхэн минутанд хүлээн авагчид дамжуулна<br />Гүйлгээ өөр хүнд очихоос найдвартай хамгаалагдсан<br />Харилцах данс нээгдэх шаардлагагүй<br />Найдвартай хурдан хэрэглэхэд амар<br />
  37. 37. TRAVELEX<br />1975 онд Ллойд Дорфман гэдэг хүн Лондон хотод жижигхэн солилцооны алба хэлбэрээр анх TRAVELEX-ийг байгуулсан. Өнөөдрийн байдлаар дэлхий дээр TRAVELEX нь валют солилцооны болон санхүүгийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг тэргүүлэгч компани юм.<br />Төв нь Лондон хотод байралдаг бөгөөд дэлхий даяар 6000 гаруй ажилтантай, 20 тэрбум фунт стерлингийн хөрөнгөтэй. 650-гаруйсалбартайбөгөөдтэдгээрийн324-ньнисэхбуудлуудадтөвлөрдөг.<br />
  38. 38. TRAVELEX- нь дараах чиглэлүүдээр тэргүүлэгч<br />Гадаад валют солих цэг<br />Онгоцны буудлын валют солих сүлжээ<br />Гадаад валют солих арилжаа<br />Аялалын чек олгогч<br />Урьдчилсан төлбөрийн карт олгогч<br />
  39. 39. TRAVELEX-ийн ашигтай талууд<br />Картанд суурилсан програм<br />Хэрэглэгч програмруу нэвтрэхэд төлбөргүй<br />Мөнгө шилжүүлэхэд цаг бага зарцуулна<br />Мөнгө гуйвуулах бүрт шинээр маягт бөглөх шаардлагагүй<br />Бусад олон төрлийн хөнгөлөлт эдэлнэ<br />

×