Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
KUVVET VE HAREKET
KUVVET NEDİR?   Duran bir cismi harekete geçiren, hareket    halindeki bir cismi durduran, cismin yön    ve doğrultusunu ...
KUVVETIN CISIMLERIN         HAREKETLERINDEKI ETKILERI   1) Kuvvet etki ettiği cisimlere hareket kazandırabilir.   2) Kuv...
KUVVETİN GÖSTERİLMESİ   Kütle, enerji, zaman, hız, kuvvet ve sıcaklık    gibi bir ölçme aracı ile ölçülebilen büyüklükler...
SKALER BÜYÜKLÜK   Yalnızca sayılarla ifade edilebilen ve bir birimi olan büyüklüklere  denir. Skaler büyüklükler, kütle, s...
KUVVETLERİN BİLEŞKESİ Her hangi bir cisme birden fazla kuvvetuygulandığında, cisme tek bir kuvvet uygulanıyormuşgibi olur....
   Şekildeki M kütlesine etkiyen F1 ve F2    kuvvetlerinin toplamı bileşke kuvveti verir.                      FB = F1 + ...
Zıt Yönlü Kuvvetlerin BileşkesiBir cisme aynı doğrultuda fakat ters yönlerde etkiyen iki kuvvetin bileşkesi, şiddeti büyük...
Kesişen Kuvvetlerin Bileşkesi   İki veya daha fazla kesişen kuvvetin etkisinde  olan bir cisim, kuvvetlerin arasında yer a...
1) UÇ UCA EKLEME METODU   Uç uca ekleme metodunda kuvvetler, yön, doğrultu ve şiddetinde    değişiklik yapılmadan ve sıra...
2) PARALEL KENAR METODU   Kuvvetlerin başlangıç noktası bir noktadan referans    kabul edilerek başlanır. Ortaya çıkan şe...
    Bir cismin konumu, başlangıç olarak seçilen sabit bir noktaya     göre alınır. Bu başlangıç noktasından cismin şu and...
   Sürat =Alınan yol / Geçen zaman (Sürat = x/t) formülünden hareket    edersek, bir nesnenin bir noktadan bir başka nokt...
ORTALAMA HIZ   Hızın bir vektör olduğu bilindiğinden, ortalama hız, bir    nesnenin başlangıç noktasından bitiş noktasına...
Sabit Hızlı HareketBir doğru boyunca, eşit zaman aralıklarında   eşit miktarda yer değiştiren cisim sabit hızlıdır. Böyle ...
Newtonun I. Hareket Yasası   Eylemsizlik ilkesi olarak da bilinen bu kural; bir cisme etki eden    kuvvetlerin bileşkesi ...
   Cisimlerin hareketleri her zaman sabit hızlı hareket    biçiminde olmaz. Gidilen yolun durumuna göre bazen    hızlanma...
Yukarıdaki şekli incelediğimizde, araba ilk 5 saniyede ortalama 5 m/s hızlagiderken, 10. saniyeden sonra hızını 10 m/s ye ...
Yavaşlayan Hareket  Bir cisim yavaşladığında hızı azalır. deltaV hız değişimi (-) işaretinialacağından cismin ivmesi de (-...
   Düzgün hızlanan harekette olduğu gibi aracın bulunduğu    her nokta için a1, a2, a3 ivmelerini hesapladığımızda a = -1...
    Kuvvet, cisimlerin hızını değiştiren etkidir. Fakat bir kuvvet, her cisimde     aynı zamanda aynı hız değişimini gerç...
   Bu bilgilerden yola çıkarak Newtonun II    Hareket Yasasını şu şekilde    tanımlayabiliriz: Cismi ivmelendiren kuvveti...
Newtonun III. Hareket Yasası (Etki-Tepki Yasası)   Eğer bir cisme herhangi bir büyüklükte bir    kuvvet etkirse, cisim de...
   Örneğin bir futbol topu şekilde olduğu gibi    duvara doğru yönlenmiş olsun. Top aşağıdaki    şekildeki gibi duvara ça...
SÜRTÜNME KUVVETİ   Bir cismi farklı yüzeylerde hareket ettirmenin, cismin hareketinde    değişiklikler yaptığını günlük y...
   Şekilde olduğu gibi iki traktör yolda gitmektedirler. Bu    traktörlerden bir tanesi asfalt yolda giderken diğer taşlı...
Sürtünme Kuvvetinin Bağlı Olduğu Etkenler                           a) Yüzeyin pürüzlü olması   Cismin hareket edeceği yüz...
Sürtünme Kuvvetinin Etkileri  Sürtünme kuvveti, cisimlerin yüzeyde tutunmasına yardım eden bir etkendir.Eğer sürtünme kuvv...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Kuvvet ve Hareket 2

13,960 views

Published on

  • Be the first to comment

Kuvvet ve Hareket 2

  1. 1. KUVVET VE HAREKET
  2. 2. KUVVET NEDİR? Duran bir cismi harekete geçiren, hareket halindeki bir cismi durduran, cismin yön ve doğrultusunu değiştiren veya cisimlerin biçimlerinde değişiklik yapan etkiye kuvvet denir.
  3. 3. KUVVETIN CISIMLERIN HAREKETLERINDEKI ETKILERI 1) Kuvvet etki ettiği cisimlere hareket kazandırabilir. 2) Kuvvet cisimlerin hızlarını değiştirebilir. 3) Kuvvet hareket eden cisimlerin yönünü değiştirebilir. 4) Kuvvet cisimlerde şekil değişikliğine sebep olabilir. 5) Kuvvetlerin cisimler üzerinde döndürme etkileri bulunur. NOT:Kuvvetin sağlandığı kaynaklar deşiktir.
  4. 4. KUVVETİN GÖSTERİLMESİ Kütle, enerji, zaman, hız, kuvvet ve sıcaklık gibi bir ölçme aracı ile ölçülebilen büyüklükler fiziksel niceliklerdir. Bu tür büyüklükler genel olarak iki kısımda incelenir. Bunlar: 1) Skaler Büyüklükler 2) Vektörel Büyüklüklerdir
  5. 5. SKALER BÜYÜKLÜK Yalnızca sayılarla ifade edilebilen ve bir birimi olan büyüklüklere denir. Skaler büyüklükler, kütle, sıcaklık, güç, zaman, iş vb. olarak incelenebilir. Örneğin; 3 metre, 5 kilogram, 35 oC, 600 Newton, 220 Volt gibi.VEKTÖLER BÜYÜKLÜK Ölçülen büyüklüklerin bazılarındaki sayısal değer ve birim bazen bu veriyi anlamak için yeterli değildir. Bu büyüklüğün yönü, şiddeti, başlangıç noktası ve doğrultusu da önem kazanır. Örneğin; "Araba Ankaradan İstanbula doğru saatte 90 km/sa hızla hareket ediyor" cümlesinde aracın yönü, doğrultusu ve hızı gibi kavramlar bilinmesi gereken değerlerdir. Vektörel büyüklük; şiddeti, yönü, doğrultusu ve başlangıç noktası belirlenebilen büyüklüklerdir. Yani yönlendirilmiş doğru parçalarına vektör denir. Vektörel büyüklükleri simgesi üzerine ok işareti konularak skaler büyüklüklerden ayırt edilmektedir.
  6. 6. KUVVETLERİN BİLEŞKESİ Her hangi bir cisme birden fazla kuvvetuygulandığında, cisme tek bir kuvvet uygulanıyormuşgibi olur. Burada bir nesneye etkiyen birden fazlakuvvetin etkisi söz konusudur. ile gösterilir.Örneğin bir kişinin A noktasından B noktasına taşıdığıbir yükü taşımak için bir başka kişi yardım edersebileşke kuvvet artacağından taşıma süresi kısalacaktır.Veya bir cisme doğu yönünde 10 Newton kuvvetuygulanırken, bu kuvvete zıt yönde 15 Newton kuvvetuygulandığında cisim ters yönde hareket edecektir. Buözellikler kuvvetin bileşke kuvveti olarak bilinmektedir. Aynı Yönlü Kuvvetlerin Bileşkesi Bir cisme aynı yön ve aynı doğru boyunca etkiyen ikive daha fazla kuvvetin birleşmesi ile bu kuvvetlerinbileşke kuvveti ortaya çıkar. Bileşkeninşiddeti, kuvvetlerin toplam şiddetine eşittir.
  7. 7.  Şekildeki M kütlesine etkiyen F1 ve F2 kuvvetlerinin toplamı bileşke kuvveti verir. FB = F1 + F2 Örneğin, M kütlesine 15 Newton ve 25 Newton’luk iki kuvvet aynı yönde etkilediğinde bileşke kuvvet; FB = F1 + F2 ise FB = 15 + 25 = 40 Newton olur.
  8. 8. Zıt Yönlü Kuvvetlerin BileşkesiBir cisme aynı doğrultuda fakat ters yönlerde etkiyen iki kuvvetin bileşkesi, şiddeti büyük olan kuvvet yönündedir. Bileşke şiddeti ise, kuvvetlerin şiddetinin farkına eşit olur. Ters yönlü kuvvetler eşit şiddete olursa bileşke kuvvet sıfır olur.Yukarıdaki M cismine etkiyen iki farklı kuvvet zıt yönlü olduklarından,cismin hareket yönü şiddeti büyük olan kuvvet yönünde olacaktır.Örneğin; F1 25 Newton iken F2 30 Newton olduğunda bileşke kuvvet;FB = F1 - F2 ise FB = 30 - 25 = 5 Newton olur. Bu cismin hareket yönü F2kuvveti yönündedir.
  9. 9. Kesişen Kuvvetlerin Bileşkesi İki veya daha fazla kesişen kuvvetin etkisinde olan bir cisim, kuvvetlerin arasında yer alan bir doğrultuda hareket eder. Kesişen kuvvetlerin bileşkesi bulunurken, vektörlerin ucundan diğer vektöre paralel çizgiler çizilerek ortaya çıkan paralel kenarın başlangıç noktasından iki vektörün birleştikleri vektör birleşik vektördür.Aynı noktaya etkiyen kuvvetlerin bileşkesini bulmak için iki farklı yöntem vardır.Bunlar uç uca ekleme ve paralel kenar metodudur.
  10. 10. 1) UÇ UCA EKLEME METODU Uç uca ekleme metodunda kuvvetler, yön, doğrultu ve şiddetinde değişiklik yapılmadan ve sıralarına dikkat edilmeksizin uç uca eklenerek birleştirilirler. Yani ilk kuvvetin başlangıç noktası ile son kuvvetin bitiş noktası birleştirilerek toplam kuvvet bulunur. Örneğin aşağıda verile iki kuvveti uç uca ekleme yöntemi ile birleştirecek olursak: şekilde verilen kuvvetlerin bileşkesini bulmak için aşağıdaki gibi uç uca ekleme yapılarak bileşke kuvvet bulunur.
  11. 11. 2) PARALEL KENAR METODU Kuvvetlerin başlangıç noktası bir noktadan referans kabul edilerek başlanır. Ortaya çıkan şekil paralel kenara olacak şekilde birleştirilir. Bu kuvvetlerin izdüşümleri alınarak başlangıç noktasından geçen köşegen uzunluğu bileşke kuvveti verir. Örneğin aşağıda verilen iki kuvvetin bileşkesini paralel kenar yöntemine göre bulacak olursa; Bu iki kuvvetin başlangıç noktalarını birleştirerek bileşke kuvveti bulabiliriz.
  12. 12.  Bir cismin konumu, başlangıç olarak seçilen sabit bir noktaya göre alınır. Bu başlangıç noktasından cismin şu anda bulunduğu yere çizilen vektöre ise konum vektörü denir. Cismin ilk bulunduğu noktadan bilinen başka bir noktaya ulaşmak için aldığı yola yer değiştirme denir. Cismin son bulunduğu noktadan ilk bulunduğu nokta çıkarılarak yer değiştirme miktarı bulunur. Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi yer değiştirme, kat edilen mesafeden farklıdır. a noktasından hareket eden bir nesne b noktasına ulaşmak için doğrusal bir hareket yapmasa da yer değiştirmesi bir vektör oluşturacak biçimde doğrusaldır. Burada yer değiştirmenin kat edilen mesafeden bağımsız olduğu görülmektedir. Kat edilen mesafe 500 metre , yer değiştirme ise 200 metre olabilir.
  13. 13.  Sürat =Alınan yol / Geçen zaman (Sürat = x/t) formülünden hareket edersek, bir nesnenin bir noktadan bir başka noktaya hareket etmesi sonucundaki yer değiştirmesinin, bu esnada geçen zamana bölümü sürati verir. Örnek: Yavuz 500 metreyi 250 saniyede gittiğine göre Alinin sürati nedir? Çözüm: Eldeki verilerden yararlanarak sürati bulmak için, Yavuzun aldığı yolun geçen süreye bölünmesi gerekir. Yani Sürat = 500 (m)/250 (s) ise Sürat = 2 m/sdir. Buradan çıkarılabilecek sonuç ise, Yavuzun saniyede 2 metre yürüyerek 250 saniye yol gitmiştir.. Yukarıdaki örnekte kısa mesafeler için kullanılan metre/saniye birimi kullanılmıştır. Ama daha uzun mesafeler ve zaman için kilometre/saat birimi kullanılmaktadır. Süratle hız kavramları günlük hayatta birbiri yerine kullanılmasına rağmen fizikte birbirlerinden farklı kavramlardır. Süratte gidiş yönü veya yer değiştirme noktaları belli değildir. Hız ise bu bilgileri kapsayan bir kavramdır. Sürat skaler bir büyüklük iken hız vektörel bir büyüklüğü ifade eder.
  14. 14. ORTALAMA HIZ Hızın bir vektör olduğu bilindiğinden, ortalama hız, bir nesnenin başlangıç noktasından bitiş noktasına kadar yer değiştirmesinin zamana bölümü ile bulunur. Cisimler yer değiştirirken belirli bir süre geçer. Bu nedenle birim zamanda yapılan yer değiştirmeye hız denir. Formül olarak ifade edecek olursak; Hız = Yer değiştirme / Geçen süre Hız bir vektörel büyüklük olduğundan bir yönü vardır. Hızın SIdeki birimlerini tablo halinde gösterecek olursak; ZamanYer değiştirmeHızSemboltxVBirimsaniyemetremetre/saniye
  15. 15. Sabit Hızlı HareketBir doğru boyunca, eşit zaman aralıklarında eşit miktarda yer değiştiren cisim sabit hızlıdır. Böyle bir cismin hareketine sabit hızlı hareket veya düzgün doğrusal hareket denir.
  16. 16. Newtonun I. Hareket Yasası Eylemsizlik ilkesi olarak da bilinen bu kural; bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfır ise cisim ya hareketsizdir veya düzgün doğrusal hareket ediyordur biçiminde ifade edilir. Cisimler hareket durumlarını kendi başlarına değiştiremezler. duran bir cismin hareket etmesi, hareket halindeki bir cismin durması için cisme dışarıdan bir kuvvetin etki etmesi gereklidir. Cisim belli bir hız kazandıktan sonra ona bir kuvvet etki etmezse cismin sabit hızlı hareketi devam eder. Bu kanuna örnek verilecek olursa; bir araç içerisinde gidiyorken araç hızlandığında öne veya arkaya doğru bir sendeleme meydana gelir. Veya duran bir araç hareket ettiğinde bir yere tutunulmadığında geriye doğru bir hareket yapılır. Arabalarda emniyet kemeri kullanılmasının, araçların ani durmasında veya bir yere çarpmasında içindeki kişilerin öne doğru hareket etmesini engellediği bilinmektedir.
  17. 17.  Cisimlerin hareketleri her zaman sabit hızlı hareket biçiminde olmaz. Gidilen yolun durumuna göre bazen hızlanma bazen de yavaşlama olur. Eğer cisim gittikçe hızlanıyorsa, hızın değeri zamanla büyürken, yavaşlayan cisimlerde hız küçülür. Buna göre, hızlanan cisim bir an öncesinden daha çok yol almaya, yavaşlayan cisim de daha az yol almaya başlar. İvme, hızın birim zamandaki değişim miktarı olarak tanımlanır. t1 anındaki hız V1 iken, t2 anındaki hız V2 olan bir cismin ivmesi V = deltaV2 - V1 ve bu hız değişimi içen geçen süre deltat = t2 - t1dir. Hızın birim zamandaki değişimi yani ivme ise şu şekilde formülleştirilir a = deltaV / deltat. İvmenin birimi ise m/s2dir.
  18. 18. Yukarıdaki şekli incelediğimizde, araba ilk 5 saniyede ortalama 5 m/s hızlagiderken, 10. saniyeden sonra hızını 10 m/s ye çıkarmış, 15. saniyedensonra ise hızı 15 m/s olarak belirlenmiştir. Bu duruma göre aracın hızlananhareket yaptığı söylenir.Yukarıda verilen şeklin hız zaman grafiğini çizecek olursak şu şekil ortayaçıkar:Şekilde de görüldüğü gibi hız zamanla artmaktadır. Araç 5. saniyede 5 m/shızla ilerlerken, 10. saniyede 10 m/s, 15. saniyede ise 15 m/s hızaulaşmaktadır. Yani araç zamanla hızını artırmakta ve düzgün hızlananhareket yapmaktadır.Her zaman aralığı için ivmeleri bulmak için kullanılacak formül a = deltaV / tdir. Yapılacak işlemler sonrasında a1, a2, a3 için ivmelerin 1 m/s2 olduğubulunmuştur.
  19. 19. Yavaşlayan Hareket Bir cisim yavaşladığında hızı azalır. deltaV hız değişimi (-) işaretinialacağından cismin ivmesi de (-) olur. Yani cismin ivmesi azaldığından cisim düzgün yavaşlayan hareket eder. Yukarıdaki verilen şekil incelendiğinde, araba ilk başlangıçta 15 m/s hızla giderken, 5. saniyeden sonra hızını 10 m/s ye , 10. saniyeden sonra ise hızı 15 m/sye düşürmüştür. 15. saniyeden sonra ise araç durmuştur. Bu duruma göre aracın yavaşlayan hareket yaptığı söylenir.
  20. 20.  Düzgün hızlanan harekette olduğu gibi aracın bulunduğu her nokta için a1, a2, a3 ivmelerini hesapladığımızda a = -1 çıkmıştır. Bu durumda İvme -zaman grafiğini şu şekilde çizebiliriz. İvme-zaman grafiğini incelediğimizde, aracın aynı ivme ile yavaşladığı görülmektedir. Bu durumdaki hareketlere düzgün yavaşlayan hareket denir.
  21. 21.  Kuvvet, cisimlerin hızını değiştiren etkidir. Fakat bir kuvvet, her cisimde aynı zamanda aynı hız değişimini gerçekleştirmez. Aynı büyüklükteki iki kuvvetten birisi bir sandalyeye diğeri futbol topuna aynı süre etki ettiğinde top sandalyeye göre daha fazla hız kazanacaktır. Yani sandalye küçük ivme kazanırken top büyük ivme kazanmış olacaktır. Cisimlerin kazandıkları ivme, hem cisme etki eden kuvvetin büyüklüğüne hem de cismin cinsine bağlı olarak değişiklik gösterir. Kuvvet etkisi ile hareketlenen cisimlerin ivmeleri aynı olduğunda büyük kütleli cisme etkiyen kuvvet daha büyüktür. Her hangi bir cismi, sırası ile F, 2F ve 3F kuvvetleri ayrı ayrı hızlandırdığında, bu cismin ivmesi sırası ile a, 2a ve 3a olur. Yani her defasında cismi hızlandıran kuvvetin, cismin kazandığı ivmeye oranı sabittir. Buradan şu formülü elde ederiz: Buradaki sabit oran, cismin ilerleme hareketine karşı gösterilen direnci simgeler. Buna da cismin eylemsizlik kütlesi ismi verilir. Eylemsizlik kütlesi m ile gösterilir. Eğer eylemsizlik kütlesi büyürse bu kuvvetin cisme kazandırdığı ivme azalır. Yani bir F kuvveti m kütleli bir cisme a ivmesi kazandırırsa, 2m ve 4m kütleli cisimlere a/2 ve a/4 ivmelerini kazandırır.
  22. 22.  Bu bilgilerden yola çıkarak Newtonun II Hareket Yasasını şu şekilde tanımlayabiliriz: Cismi ivmelendiren kuvvetin cisme kazandırdığı ivmeye oranı sabit ve cismin kütlesine eşittir. Formül olarak ise; Yukarıdaki formülde geçen kavramları tablolaştıracak olursak;
  23. 23. Newtonun III. Hareket Yasası (Etki-Tepki Yasası) Eğer bir cisme herhangi bir büyüklükte bir kuvvet etkirse, cisim de bu kuvvete eşit fakat zıt yönde bir tepki gösterir. Burada ortaya çıkan etki-tepki kuvvetlerinin büyüklükleri eşittir fakat yönleri birbirine terstir.
  24. 24.  Örneğin bir futbol topu şekilde olduğu gibi duvara doğru yönlenmiş olsun. Top aşağıdaki şekildeki gibi duvara çarptığında topun duvara uyguladığı kuvvetle aynı büyüklükte fakat zıt yönde bir kuvvet de duvar tarafından topa uygulanır. Yani uygulanan kuvvetler; şeklinde ortaya çıkar.
  25. 25. SÜRTÜNME KUVVETİ Bir cismi farklı yüzeylerde hareket ettirmenin, cismin hareketinde değişiklikler yaptığını günlük yaşantımızdan bilmekteyiz. Pürüzlü, kaygan veya cilalı yüzeylerde aynı cismin hareketi farklı farklı olmaktadır. Cam üzerinde bir cisim daha kolay hareket ederken tahta üzerinde hareket etmesi daha zordur. Cismin hareket ettiği yüzeyin pürüzlü olması, cismin harekete geçmesini zorlaştırırken, düz veya pürüzsüz yüzeylerde aynı cisim daha kolay harekete geçer. Bu nedenle halı, tahta, taşlı zemin gibi yüzeylerde cismi harekete geçirmek için gerekli olan kuvvet; cam, asfalt, yağlı zemin gibi yüzeylerdeki aynı cismi hareket ettirmek için gerekli olan kuvvetten daha büyüktür. Yani cismin temas ettiği yüzeyin pürüzlüğü arttıkça, cismin harekete geçmesi için gerekli olan kuvvete artmaktadır.
  26. 26.  Şekilde olduğu gibi iki traktör yolda gitmektedirler. Bu traktörlerden bir tanesi asfalt yolda giderken diğer taşlı bir yolda gitmektedir. Taşlı yolda giden traktörle düz yolda giden traktörün aynı hızda gitmeleri için taşlı yoldaki traktörün daha fazla kuvvet kullanması gerekmektedir. Bir zemin üzerinde bulunan bir cismi harekete geçirmek için, yüzeyin cisme uygulanan hareketin zıt yönünde oluşan sürtünme kuvvetinden daha büyük bir kuvvete gereksinim vardır. Aksi taktirde uygulanan kuvvet cismin sürtünme kuvvetinden daha küçük veya eşitse cisim harekete geçmez. Sabit hızla hareket eden bir cisme etkiyen sürtünme kuvveti ile harekete geçirici kuvvetin bileşkesi sıfırdır. Çünkü cismi harekete geçirici kuvvet ile sürtünme kuvveti ters yöndedir. Bu bilgilerden hareketle; cisimler hareket ederken temas ettikleri yüzeylerin sürtünmesinden kaynaklanan ve yer değiştirmeye zıt yönde ortaya çıkan kuvvete sürtünme kuvveti denir.
  27. 27. Sürtünme Kuvvetinin Bağlı Olduğu Etkenler a) Yüzeyin pürüzlü olması Cismin hareket edeceği yüzeyin pürüzlü olması cismin hareketinde önemlidir. Pürüzlü yüzeylerde cisimlerin hareket etmesi için daha büyük kuvvete ihtiyaç vardır.Bütün yüzeylerde mutlaka pürüz vardır. Cisimler birbiri üzerinde hareket ederken, yüzeylerindeki girinti ve çıkıntılar birbirinin içerisine girerekcismin hareket etmesini güçleştirirler. Cilalı yüzeylerde bu girinti-çıkıntılar daha az olduğundan sürtünme kuvveti de o oranda azdır. Bu nedenle pürüzlü yüzeylerin yağlanması ile bu girintiler azaltılarak daha az sürtünme kuvveti uygulaması sağlanabilir. b) Cismin ağırlığı Bir cismin ağırlığı arttığında cismin ve yüzeyin girinti-çıkıntıları daha fazla birbiri içine gireceğinden sürtünme de artar. Yani cismin hareketini engelleyen kuvvetin büyüklüğü de artar. Cismin hareket etmesini engelleyen bu kuvveti yenmek için, bu kuvvetten daha büyük bir kuvveti cisme uygulamak gerekir.
  28. 28. Sürtünme Kuvvetinin Etkileri Sürtünme kuvveti, cisimlerin yüzeyde tutunmasına yardım eden bir etkendir.Eğer sürtünme kuvveti var olmasaydı birçok yaşamsal faaliyet mümkün olmazdı. Yolda yürüyemez, bir yerde oturamaz, yemek yiyemez, yazı yazamaz, araç kullanamazdık. Örneklerde de görüldüğü gibi her türlü hayati olayıngerçekleşmesinde sürtünme kuvvetinin etkisi vardır. Araba örneğini biraz açacakolursak, yolda hareketine başlayan bir aracın durması sürtünme kuvvetinin etkisi ile oluşmaktadır. Bu kuvvet olmasaydı frenler tutmayacağı için araba sürekli hareket ederdi. Buzun sürtünme kuvvetinin toprak veya asfalta göre daha düşük bir sürtünmekuvveti olduğu bilinmektedir. Kışın buzlu yollarda araçlar daha fazla kaymakta ve frenlerin etkisi daha az olmaktadır. Bu nedenle kışın meydana gelen kazalar, diğer zamanlara göre daha fazla olmaktadır. Bu nedenle kışın buzun erimesi için tuz kullanılması (suyun donma sıcaklığını düşürür) veya toprak atılması bu sürtünme kuvvetini artırmak içindir. Sürtünme kuvvetinin hayatımızı kolaylaştıran çok büyük etkilerinin yanında günlük yaşantıda işleri zorlaştırdığı da bilinmektedir. Çünkü sürtünme kuvvetini yenerek, cisimleri harekete geçirmek için daha büyük kuvvet kullanılması gerekir. Ve büyük yükleri, sürtünme kuvveti nedeni ile kas gücümüzle hareket ettiremeyiz. Bundan dolayı çeşitli makineler kullanarak bu yükleri hareket ettiririz. Makineler çalışırken, içerisindeki parçalar birbirine sürtünürler. Sürtünen bu parçalar zamanla aşınarak kullanılmaz hale gelirler. Makinelerin yıpranmasını engellemek için sürtünme kuvvetini düşürücü önlemler almak gerekir. Yani sürtünme kuvvetinin çok büyük yararları olmakla beraber bazı zorlukları da vardır.

×