Successfully reported this slideshow.
Lichamelijke inspanning enDiabetes Mellitus Type 2:Kansen en aandachtspuntenvoor de fysiotherapeutNathan Hutting Fysiother...
Aan bod komen:•   Diabetes Mellitus Type 2 (DM2)•   Effecten van lichamelijke inspanning•   Risico inventarisatie m.b.t. c...
Diabetes Mellitus Type 2• Voortdurende hyperglykemie• Diagnose DM bloedglucosewaarde > 6,9  mmol/l (nuchter, veneus plasma...
Diabetes Mellitus Type 2 (2)• Pathofysiologie DM2: insulineresistentie  en onvoldoende insuline afgifte• DM is risicofacto...
Effecten van lichamelijkeinspanning• Opbouw conditie, spierkracht, coördinatie,  welbevinden, vermindering overgewicht• Pr...
Effecten van lichamelijkeinspanning• Zowel duurtraining als krachttraining  verbeteren de insulinegevoeligheid en  glucose...
Duurtraining vs krachttrainingWiley en Fiatarone Singh, Diabetes Care 2003
Aerobe / anaerobe training• Effect van intensiteit• Gebruikte energie• Intensiteit x duur x frequentie
Aanmelding en intake• Veel voorkomende complicaties• Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie   Hart- en vaatziekten  (DTF) ...
MaatwerkSubgroep     Patiëntprofiel                      Beweegdoel• Patiëntkenmerken glucose (>6,1 Bewegen alsA         G...
Inspannings ECG•   Diabetesduur > 10 jaar•   Cardiovasculaire event of interventie in voorgschiedenis•   Kortademigheid (t...
Vaststellen aanvangsniveau• Gegevens inspannings-ECG• Submaximale test door fysiotherapeut  Åstrand test  Steep-ramp test ...
DuurtrainingAlgemene richtlijnenFrequentieDuur                  3-7 keer per week                  Bij voorkeur niet meer ...
Invloed patiëntkenmerkenrecent gediagnosticeerd DM2 (< 2jaar) met overgewichtkenmerken         overgewichtdoel            ...
Invloed patiëntkenmerkenlanger bestaande DM2 (> 5 jaar) behandeld met insulinekenmerken        slechte lichamelijke condit...
Invloed patiëntkenmerkenoudere (> 70 jaar) persoon met DM2kenmerken          verlies van spiermassa waardoor verminderde s...
Hypoglykemie•   Hypoglykemie bij DM2•   (Afwezigheid van) symptomen•   Bloedglucose verlagende medicatie•   Aandachtspunte...
Diabetische voetulcus (DV)• Epidemiologie• De mogelijke rol van  fysiotherapeutische interventie bij de  preventie van de ...
DV: ontstaansfactorenalgemene factoren                          lokale factorenongecontroleerde hyperglykemie             ...
DV: Beweegprogramma•   Neuropathie – spierartrofie•   Limited Joint Mobility – plantaire druk•   Activiteiten•   FT: advie...
KANSEN VOOR DEFYSIOTHERAPEUT?
KNGF-StandaardBeweeginterventie Diabetes     Mellitus type 2
Multidisciplinaire     aanpak
Subgroep Subgroep     Patiëntprofiel               Patiëntprofiel                    Beweegdoel                           ...
Vragen   ?Blijf in beweging!DANK VOOR UW AANDACHT.
Lichamelijke inspanning en Diabetes Mellitus Type 2: Kansen en aandachtspunten voor de fysiotherapeut, Fysio Congres, 2008
Lichamelijke inspanning en Diabetes Mellitus Type 2: Kansen en aandachtspunten voor de fysiotherapeut, Fysio Congres, 2008
Lichamelijke inspanning en Diabetes Mellitus Type 2: Kansen en aandachtspunten voor de fysiotherapeut, Fysio Congres, 2008
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Lichamelijke inspanning en Diabetes Mellitus Type 2: Kansen en aandachtspunten voor de fysiotherapeut, Fysio Congres, 2008

1,107 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Lichamelijke inspanning en Diabetes Mellitus Type 2: Kansen en aandachtspunten voor de fysiotherapeut, Fysio Congres, 2008

  1. 1. Lichamelijke inspanning enDiabetes Mellitus Type 2:Kansen en aandachtspuntenvoor de fysiotherapeutNathan Hutting Fysiotherapeut
  2. 2. Aan bod komen:• Diabetes Mellitus Type 2 (DM2)• Effecten van lichamelijke inspanning• Risico inventarisatie m.b.t. complicaties• Aanmelding / verwijzing / intake• Trainingsprogramma• Hypoglykemie• Diabetische voetulcus• Kansen voor de fysiotherapeut?
  3. 3. Diabetes Mellitus Type 2• Voortdurende hyperglykemie• Diagnose DM bloedglucosewaarde > 6,9 mmol/l (nuchter, veneus plasma)• 80-95% DM2• Ontstaanswijze DM2• Relatie met overgewicht
  4. 4. Diabetes Mellitus Type 2 (2)• Pathofysiologie DM2: insulineresistentie en onvoldoende insuline afgifte• DM is risicofactor voor ontstaan hart- en vaatziekten• Doel behandeling DM2: verbeteren glycemische controle Hutting, Fysiopraxis 2005
  5. 5. Effecten van lichamelijkeinspanning• Opbouw conditie, spierkracht, coördinatie, welbevinden, vermindering overgewicht• Preventieve werking• Lichamelijke inspanning heeft een gunstige invloed op de preventie en het beloop van DM2
  6. 6. Effecten van lichamelijkeinspanning• Zowel duurtraining als krachttraining verbeteren de insulinegevoeligheid en glucose-intolerantie• Effecten zijn kortdurend• Bij frequent trainen tevens structurele aanpassingen
  7. 7. Duurtraining vs krachttrainingWiley en Fiatarone Singh, Diabetes Care 2003
  8. 8. Aerobe / anaerobe training• Effect van intensiteit• Gebruikte energie• Intensiteit x duur x frequentie
  9. 9. Aanmelding en intake• Veel voorkomende complicaties• Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie Hart- en vaatziekten (DTF) Retinopathie• Verwijsgegevens Perifere neuropathie Autonome neuropathie• Intake Microalbuminerie en nefropathie Musculoskeletale aandoeningen
  10. 10. MaatwerkSubgroep Patiëntprofiel Beweegdoel• Patiëntkenmerken glucose (>6,1 Bewegen alsA Gestoord nuchtere mmol/l (veneus plasma) preventicum• Subgroepen opbehandelde van patiëntprofielB Sub optimaal basis DM2 Bewegen als volgens NHG standaard 2006; therapeuticum• Specifieke patiëntgroepen HbA1c 7,0 en/of RR > 140/90 mmHg en/of Recent gediagnosticeerde DM2 (<2 jaar) bijwerkingen medicatieC Langer bestaande DM2 (>5 jaar) behandeld DM2 normaal ingesteld Bewegen ter bevordering van een met insuline actieve leefstijlD Oudere DM2 met ADL (>70 jaar) met Bewegen ter revalidatie persoon beperking volgens DM2 ICF / ernstige polÿfarmacie / > 3• Opbouw DM complicaties
  11. 11. Inspannings ECG• Diabetesduur > 10 jaar• Cardiovasculaire event of interventie in voorgschiedenis• Kortademigheid (tijdens inspanning) of pijn in de kuiten• Micro- of macro-albuminurie (>30 mg/24 h)• Retinopathie graad lll of hoger• Tekenen van cardiale autonome neuropathie• Intensieve (interval)duurinspanning (> 6 MET)• Suboptimaal behandelde persoon met DM2(HbA1c < 7% en / of RR > 140/90mmHG en /of bijwerkingen van de medicatie)
  12. 12. Vaststellen aanvangsniveau• Gegevens inspannings-ECG• Submaximale test door fysiotherapeut Åstrand test Steep-ramp test 6 minuten wandeltest• Krachtmeting 1 RM
  13. 13. DuurtrainingAlgemene richtlijnenFrequentieDuur 3-7 keer per week Bij voorkeur niet meer dan 2 achtereenvolgende dagen zonder lichamelijke inspanning 30-75 minuten per sessie + 3-10 min warming up / cooling downIntensiteit 50-60-90% van de HF max (220-leeftijd) of vastgesteld via een inspanningstest, waarbij (duur)training met hoge intensiteit in intervalvorm gedaan kan worden (410* 30-45΄ inspanning / 60-90΄ rust)KrachttrainingFrequentie 2-3 x per week met 1 dag tussen de trainingen Verhouding duur/krachttraining 3:1 /3:2Duur 8-15 herhalingen 2-3 sets per oefening 7-10 verschillende oefeningen + 3-10 min warming up / cooling downIntensiteit 50-60-85% 1RM (opbouw) / een gewicht dat niet meer dan 8-15 keer herhaald kan wordenCalorieverbruik300-500 Kcal per trainingMinimaal 1200-2000 Kcal per weekAandachtspuntenOpbouw van programma in 6-12 wekenVermijdt duurtraining en krachttraining van dezelfde spiergroep op één dagBij personen met een BMI > 30 wordt geadviseerd om een energiebeperkt dieet te gebruiken Hutting, Stimulus 2008
  14. 14. Invloed patiëntkenmerkenrecent gediagnosticeerd DM2 (< 2jaar) met overgewichtkenmerken overgewichtdoel verminderen vetmassa verbeteren aerobe capaciteit verbeteren insulinegevoeligheidinspanning matige intensiteit duurtraining minimaal verbruik 1200, liefst 2000 kcal per week combinatie met energiebeperkend dieet ter preventie van vermindering spiermassa minimaal 1× krachttraining per week specifieke aanbevelingen: duurtraining: 13* p/wk , 5080% Wmax, 3075΄ intervaltraining: 1-2*p/wk, 6085% Wmax, 415*30-45” inspanning / 60-90” rust krachttraining: 1-2*p/wk, 6085% 1RM, 2-3 series, 8-12 herhalingen Volgens Praet en van Loon; in Hutting, Stimulus 2008
  15. 15. Invloed patiëntkenmerkenlanger bestaande DM2 (> 5 jaar) behandeld met insulinekenmerken slechte lichamelijke conditie spierzwakte door neuropathie sarcopenie micro- en macrovasculaire aandoeningendoel normaal bewegingsprogramma is te intensief, tussentijds programma zodat de patiënt daarna kan deelnemen aan normaal diabetes beweegprogramma vergroten spierkracht vergroten functionele capaciteitinspanning korte, relatief hoge intensiteit activiteiten, met tussenpozen (interval) specifieke aanbevelingen: duurtraining: 0-2*p/wk, 5070% Wmax, 3045΄ intervaltraining: 1-3*p/wk, 70120% Wmax, 412*30” inspanning / 60” rust krachttraining: 1-3*p/wk, 6080% 1 RM, 2-3 series, 8-12 herhalingen Volgens Praet en van Loon; in Hutting, Stimulus 2008
  16. 16. Invloed patiëntkenmerkenoudere (> 70 jaar) persoon met DM2kenmerken verlies van spiermassa waardoor verminderde spierkracht en verminderd glucoseverbruikdoel vergroten spiermassa en spierkrachtinspanning progressieve opbouw krachttraining specifieke aanbevelingen: duurtraining: 1-2*p/wk, 5060% Wmax, 3045΄ intervaltraining: 2-3*p/wk, 90-120% Wmax, 412*30” inspanning / 60” rust krachttraining: 2-3*p/wk, 7080% 1RM, 2-3 series, 8-12 herhalingen Volgens Praet en van Loon; in Hutting, Stimulus 2008
  17. 17. Hypoglykemie• Hypoglykemie bij DM2• (Afwezigheid van) symptomen• Bloedglucose verlagende medicatie• Aandachtspunten ter voorkoming hypo Meten bloedglucosewaarde Aanpassen medicatie koolhydraatinname• Opvang van een hypoglykemie
  18. 18. Diabetische voetulcus (DV)• Epidemiologie• De mogelijke rol van fysiotherapeutische interventie bij de preventie van de diabetische voetulcus, Stimulus 4 2008 (verschijnt december)
  19. 19. DV: ontstaansfactorenalgemene factoren lokale factorenongecontroleerde hyperglykemie perifere neuropathieduur van de diabetes structurele voetafwijkingenperifere vasculaire aandoeningen traumata en slecht passende schoenenblindheid of vermindering van callusgezichtsvermogenchronische nierziekten eerder doorgemaakte ulceratieoudere leeftijd langdurig verhoogde druk beperkte mobiliteit (limited joint mobility) Frykberg e.a., J Foot Ankle Surg 2006
  20. 20. DV: Beweegprogramma• Neuropathie – spierartrofie• Limited Joint Mobility – plantaire druk• Activiteiten• FT: advies en monitoring patiënt• Specifiek beweegprogramma?• Verder onderzoek
  21. 21. KANSEN VOOR DEFYSIOTHERAPEUT?
  22. 22. KNGF-StandaardBeweeginterventie Diabetes Mellitus type 2
  23. 23. Multidisciplinaire aanpak
  24. 24. Subgroep Subgroep Patiëntprofiel Patiëntprofiel Beweegdoel BeweegdoelAA Gestoord nuchtereglucose (>6,1 Gestoord nuchtere glucose (>6,1 Bewegen als preventicum Bewegen als preventicumB • Voorbereidende fase binnen Bewegen 2008)•B Zelfstandig bewegenDM2 volgens (eerstelijns) Een interventie voor de Bewegen als therapeuticum mmol/l (veneus plasma) mmol/l (veneus plasma) Sub optimaal behandelde Sub optimaal behandeldeDM2 (t/m januarireguliere het als circuit om>mensenheten/of(een hoog risico zorg (bewegen inmmHg 7,0 en/of prototype Ontwikkeling NHG>mmHg en/ofmet volgens en standaard 2006;dagelijkse leven en/of NHG standaard 2006; HbA1c HbA1c therapeuticum 7,0 en/of RR onderbouwing RR 140/90 140/90•C Testfase beweegbegeleiders) 2 te bevordering op) diabetesmedicatie mellitus type bij lokale (februari 2008-november 2008) bijwerkingen medicatie bijwerkingenC DM2 normaal ingesteld DM2 normaal ingesteld Bewegen ter bevordering Bewegen ter• Bewegen onder supervisie vaneenleefstijl begeleiden naar eenprototypeeen leefstijl Uittesten/doorontwikkelen actievere pilotregio’s van een van actievein 7 actieve leefstijlD deskundige ondersteuningsaanbod DM2 met sportinstructeur (op D Ontwikkelen ADL beperking volgens ICF / / Bewegen ter revalidatie DM2 met ADL beperking volgens ICF Bewegen ter revalidatie ernstige polÿfarmacie / />>33DM ernstige polÿfarmacie DM doorverwijzing van de fysiotherapeut) Onderzoek door Unimaas complicaties complicaties• Bewegen bij de fysiotherapeut Toetsfase (januari 2009 e.v.) Onderzoek kosteneffectiviteit
  25. 25. Vragen ?Blijf in beweging!DANK VOOR UW AANDACHT.

×