GREZIA

2,437 views

Published on

GREZIA DBH4

Published in: Education, Spiritual
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,437
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
187
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

GREZIA

  1. 1. G R E Z I A
  2. 2. Penintsula balkanikoan + Asia txikiko kostan + Egeo itsasoko irletan bizi izan zen herria Izan zen POLIS / Hiri estatuetan Antolatu ziren Kolonizatu zuen zituzten sentitzen zen Kultura + hizkuntza batek elkartutako komunitatea Sistema ezberdinak: Atenas → sistema politiko demokratikoa Esparta → aristokrazia gerlariak zuzendutako sistema politikoa Itsaso Beltzaren eta Mediterraniar itsasoaren kostaldea ziren Kolonia komertzialak Beren hizkuntza Beren kultura Beren ohiturak Lantzeko lursailak Produkzioa saltzeko merkatuak Lehengaiak Sortu zuten Proportzio perfektuak zituen artea asmatu zuten Perspektiba
  3. 3. • Greziar zibilizazioa itsasoaren inguruan garatu zen – Itsasoko erremintak + komertzioa – Bidaia asko → artearen garapena • Filosofiaren sorrera – Errealitatea/natura ? → interpretazioak • “Demokraziaren” sorrera → denak herritar – Herritarren formazioa → oreka + edertasuna
  4. 4. • Artearen funtzioa → eredu ideala bilatzea – Edertasuna – Fisikoaren – psikikoaren oreka – Eredu tinko + artisautzatik → esperimentazio + bilaketara • Arkitekturan → natura ordenatzea – Plaza publiko / tenpluak irudiez • Eskulturan gizakia aztergai • Artistaren estatusa (sinadura) – Bere ideien alde borrokatuz + ikasten saiatuz
  5. 5. ARKITEKTURA
  6. 6. • Forma berrien sortzailea • Izadiak lege batzuei erantzuten die → gizakiak ere • Arkitektura paisaiarekin harmonizatua – ingurunearekin bat • Arkitekturan “ordena”ren ideia oinarri → ordena arkitektonikoak – Zati finkoak + forma zehatzei lotuak – Xehetasunak + osotasunaren edertasuna • Zatien arteko proportzioak • Modulu aritmetiko/geometrikoaren erabilera • Ikusmen “akatsen” zuzenketa (perspektiba) • Arkitektura sistema → dinteldua • Kolosalismotik → giza neurrira
  7. 7. Arkitektura ordenak Arkitektura arau batzuetara egokitzen da; hauek forma, neurria eta eraikinaren dekorazioa finkatzen dituzte.
  8. 8. • Ordenek harmonia erlazio bat ezartzen dute elementuen artean + eraikinaren dekorazio osoan • Ordena sistema bakoitzak sentsazio estetiko desberdina transmititzen du: – Doriarra → soila + sendoa – Joniarra → garaiagoa + arina – Korintiarra → dekorazio aberatsekoa + kolosalagoa • Arkitektoa → ordenak errespetatuz vs. askatasuna – Ordenak → modu ezberdinak – Eraikin berean ordena desberdinak konbinatuz
  9. 9. Arkitekturako hiru ordena edo estiloak: Doriar ordena (sendoa kapitelen soiltasuna); joniar ordena (estilizatuagoa); korintiarra (joniarraren aldaera; estilizatuena; landare dekorazioa). doriarra joniarra korintiarra Arkitekturan elementu sostengatzailea → ZUTABEA Arkitekturan elementu sostengatua → TAULAMENDUA + DINTELA  ESTALKIA → Taulamenduaren gainean (2 isurikoa gehienetan)  FRONTOIA → taulamendu - erlaitzaren lerro horizontalaren artean
  10. 10. Doriar ordena (eskema) •Estilobatoa •Zutabea (basamenturik gabe): –Fustea –Kapitela: oAbakoa oEkinoa oKoilarinoa •Taulamendua/dintela: –Arkitrabea –Frisoa (triglifoak + metopak) –Erlaitza •Estalkia: –Estalkia –Frontoia *Gargola
  11. 11. Joniar ordena (eskema) •Estilobatoa •Zutabea: –Basa –Fustea –Kapitela: oAbakoa oBolutak •Taulamendua/dintela: –Arkitrabea (3 zirrinda) –Frisoa (etenik gabeko banda) –Erlaitza •Estalkia: –Estalkia –Frontoia *Akrotera
  12. 12. Korintiar ordena (eskema) •Estilobatoa •Zutabea: –Basa –Fustea –Kapitela (landare dekorazioa): oAkanto loreak oKaulikuluak •Taulamendua/dintela: –Arkitrabea (3 zirrinda) –Frisoa (etenik gabeko banda) –Erlaitza •Estalkia: –Estalkia –Frontoia *Akrotera
  13. 13. Zein estilotakoa da tenplu txiki hau? FRONTOIA Frisoa Arkitrabea Kapitela Basa Estilobatoa
  14. 14. Arkitrabea Kapitela Fustea Basa Estilobatoa kariatideak
  15. 15. Arkitektura generoak Arkitektura erlijiosoa Tenemos Esparru sakratuak → eraikuntza erlijioso guztiak biltzen ditu •Bide sakratuaren luzeran jainkoei eskainitako tenpluak •Altxortegiak tenplu sinple antzera •Tholos-ak •…
  16. 16. Tenplua Jainkoaren irudikapenaren + altxorraren gordeleku •Txikia → ez da jendearen babesleku (ez da fededunak biltzeko) •Kultua + elizkizunak tenpluaren kanpoaldean (aldarea) •Oinplano angeluzuzena ↑ (Tholos-ak ezik; zirkularrak)
  17. 17. Aurrealdeko zutabeen arabera: –Distiloa (2 zutabe) –Tetrastiloa (4) –Hexastiloa (6) –Oktastiloa (8) Koloma kokapena: *In antis –Prostiloa (aurrealdean bakarrik) –Anfiprostiloa (aurre+atze) Tenplua zutabez inguratua: –Peripteroa (ilara 1) –Dipteroa (2 ilara)
  18. 18. Atenas-eko Akropolisa Partenoia Erekteiona Atenea Nike-ren tenplua 1 Parthenon 2 Old Temple of Athena 3 Erechtheum 4 Statue of Athena Promachus 5 Propylaea 6 Temple of Athena Nike 7 Eleusinion 8 Sanctuary of Artemis Brauronia 9 Chalkotheke. 10 Pandroseion 11 Arrephorion 12 Altar of Athena 13 Sanctuary of Zeus Polieus 14 Sanctuary of Pandion 15 Odeon of Herodes Atticus 16 Stoa of Eumenes 17 Sanctuary of Asclepius 18 Theatre of Dionysus Eleuthereus 19 Odeum of Pericles 20 Temenos of Dionysus Eleuthereus 21 Aglaureion
  19. 19. Atenea Nike-ren tenplua Partenoia Erekteiona
  20. 20. Delfos-eko santutegia Delfos-eko Orakulua (Tholos-a) Apoloren tenplua Delfos-en
  21. 21. Delfos-eko Orakulua (Atenea Pronaia-ren Tholos-a) Apoloren tenplua Delfos-en
  22. 22. Olinpiako santutegia Zeus-en tenplua Hera-ren tenplua
  23. 23. Zeus-en tenplua
  24. 24. Hera-ren tenplua
  25. 25. opistodomos Atalak: Naos / cella pronaos kolomak Cella / Naos → jainkoaren estatua dagoen ganbara angeluzuzena Pronaos → arkupe irekiak Opistodomos → kanpotik sarbide zuzena duen atzeko sala (altxortegia?)
  26. 26. Arkitektura zibila Agora Alboetan arkupeak (stoak) izaten zituen batzartokia (bizimodua gehien etxetik kanpora) Bouleuterioa Kontseiluaren batzartokia (harmailak + estalkia + oinplano angeluzuzena)
  27. 27. HARMAILAK Ikuslegoa ORKESTRA Korua ESZENA Aktoreak Polisek teatroak zeuzkaten (antzerkia oso maitatua zen) –Kanpoan egiten ziren, beti muino maldak aprobetxatuz. –Antzezpenak goizean antzezten ziren. –Aktoreak gizonezkoak ziren. –Maskarak.
  28. 28. Gimnasioa + palestra Garrantzitsuak (gorputz ariketa + borroka eskolak) Etxea Bi eraikin elkarri ezarriak → famili bizitza* + kanpoekiko erlazioak* *Ginezeoa (emakumeen gela) *Harrera-sala nagusia + liburutegia Barru-guneak + patio arkupetsua
  29. 29. ESKULTURA
  30. 30. • Bi printzipiori erantzunez: – Gizakia gauza guztien neurria – Gizaki perfektuaren ideala (akatsik gabea) • Edertasuna → perfekzio formala/proportzioharmonia • Gizaki eredua (ez konkretua) • Kanona (gorputz zatien artean) • Geometriko/estilizatu/eskematikotik → errealismo/naturalismora • Marmol zuria ↑ (brontzea ere)
  31. 31. Aldi arkaikoa  Gizakia artearen ardatz  Gehienak tamaina naturalean  Gizonezko biluzia edertasunaren gorespen (emakumezkoa biluzik ez)  Konbentzionalismoak: aurrekotasuna, hieratikotasuna, estatismoa, forma hertsiak (Egiptoko eragina handia) izan zen.  Gizonezko pertsonaiak KUROI deitzen ziren eta emakumezkoak KORAI.
  32. 32. Aldi klasikoa  “Perfektutzat” + edertasunaren eredu  Edertasun fisiko ideala → giza gorputz perfektua –Proportzioa matematikoki –Naturalismoaren bidetik → artistak hobetuz Edertasun fisiko + izpirituala(barne edertasuna) Jainko + heroien mundu mitikoaren gaiak Harrizkoak + erliebe polikromatuak + argizarigeruza(zati batzuetan) → errealismo bizia
  33. 33. Lehen klasizismo aldia: Miron Giza gorputzaren perfekzioa + mugimenduan interesa Diskoboloa Atenea Marsyas
  34. 34. Fidias  Idealismoa + arte grekoaren naturalismoa  Gizaki “perfektuak” + emozio adierazkorrak Mukulu biribileko eskultura Atenea Parthenos Olinpiako Zeus Parthenoi-ko dekorazioa
  35. 35. Polikleto  Giza gorputzaren proportzio ideala finkatu (lehen artista) –Burua gorputzaren zazpirena Doriforoa Diadumenoa
  36. 36. Bigarren klasizismo aldia: Arte figuratiboetan balore berriak: • Errealismoa ↑ → Erretratua ↑ • Giza sentimenduen espresio handiagoa • Gai erlijiosoen tratamendu arruntagoa + Idealismo klasikoak dirau → idealaren eredu berriak
  37. 37. Praxiteles  Aurpegiko espresioa azaltzen hasten da (tristura ↑)  Pertsonaiek silueta kurbatua → Praxitelesen kurba Olinpiako Hermes Apolo Sauroktono Cnidoko Venus
  38. 38. Eskopas Espresio patetikoa, larrialdia + sentimendu tragikoa Halikarnasoko mausoleoko frisoa Menade
  39. 39. Lisipo Edertasun maskulinoaren kanon berria –Burua gorputzaren zortzirena Jarrera naturalistagoa Apoximenos
  40. 40. Aldi helenistikoa  Arte figuratiboan gai oso ezberdinak: – Patetikoak + gogorrak – Barnekoiak + finak + samurrak – Kaleko eszenak + arruntak + samurrak + umoretsuak  Errealismoa erretratuetan ↑ – egiazaleak + gordinak + sakontasun psikologikoa Dinamismoa ↑ Inspirazioa inguruko bizitzan Irudikapen erraldoiak ere Miloko Venusa
  41. 41. Pergamoko aldareko erliebeak Laokonte eta semeak Farnesio zezena
  42. 42. Samotraziaren garaipena
  43. 43. PINTURA -ZERAMIKA
  44. 44. ZERAMIKA •Trebetasunak + ontzien formak + koloreen harmoniak → originaltasuna • Forma eta gai anitz dituzte: heroiak eta hauen istorioak, historiako pasarteak, joko atletikoak eta eguneroko bizitzako gaiak agertzen zaizkigu adierazita. Zeramikagilearen eta margolariaren sinadurak agertzen dira artelanetan, bien lanari garrantzia ematen zaiolarik.
  45. 45. • Etenik gabeko garapena: – Estilo geometrikoa • Kolore beltzetik → gaztaina ilunerantz • Marra hutsetik → txori / zaldi / oreinen siluetak + giza irudia – Aldi arkaikoa • Irudia handiagotuz + xehetasun handiagoz • Bi fase → irudi beltzak / irudi gorriak – Aldi klasikoa • • • • Zeramika – pintura ahaidetasuna Eskortzo + perspektiba Itzaleztadura Emozio-espresioa
  46. 46. • Estilo geometrikoa (k.a. X – VIII): horizontalki lerrokatutako motibo geometrikoak dira gai nagusia. Zentroan eszenak ageri ohi dira batzuetan (nagusiki hileta eszenak), eskematikoak,estilizatu ak, planoak diren irudien bidez; perspektiba ez dute izango, eta proportzioa ez da bereziki zainduko.
  47. 47. • Korintiar estiloa (k.a. VI arte): animaliak dira gai nagusiak (errealak ala ez) eta horizontalki lantzen dira, lerrotan, hondo argiaren, zuriaren gainean.
  48. 48. • Ekialdeko estiloa (k.a. VI arte): ekialdeko eragina azaltzen dute; giza irudia da nagusi, zerrenda -lerro horizontaletan landua.
  49. 49. • Figura beltzen zeramika (k.a. VI.etik): narratibotasuna nagusitzen da eta zerrendak desagertzen dira. Gai narratiboa ontziaren lodigunean irudikatzen da.
  50. 50. • Figura gorrien zeramika (k.a. VI amaieratik): k.a. V mendean indartzen da estilo hau. Naturalismo eta espresio adierazpen handia dute, baita espazio zentzua ere (perspektiba efektuak …). • Zeramika polikromatua (k.a. V.etik): kolore gehiago gehitzen zaizkio.
  51. 51. PINTURA • Ia erabat galdu zen. -literatur aipamenak + zeramika + mosaikoak + erromatarren kopiak direla eta ezagutzen dugu batez ere. • K.a. V- IV mendetik zeramikaren eta pinturaren garapena ez da aldi berean, parekatuta, emango, ordu arte bezala. Mosaikoek eta erromatarren kopiek adierazten dutenez, naturalismoa areagotuz joan zen aldi helenistikoan bolumena eta perspektiba menperatzen zituztelarik.

×