Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Konferencja Sport 2006

938 views

Published on

"Osobowość, aktywność sportowa i jakość życia sportowców" - Badania porównawcze sportowców gier indywidualnych i gier zespołowych

Published in: Sports, Business, Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Konferencja Sport 2006

  1. 1. Osobowość, aktywność sportowa i jakość życia sportowców Badania porównawcze sportowców gier indywidualnych i gier zespołowych Prof. Dr hab. Romuald Derbis, AJD Częstochowa mgr Karolina Jędrek, AJD Częstochowa XV Jubileuszowa Ogólnopolska Konferencja Psychologii Rozwojowej 22-25 czerwca 2006r., Ustroń Bieg życia-między uniwersalnością a wyjątkowością zmian w rozwoju Sympozjum: Wyznaczniki jakości życia   [email_address] www.myron.pl 
  2. 2. Podstawy teoretyczne <ul><li>Badania zostały osadzone w kontekście teorii cech i ujęć wąskozakresowych osobowości stosowanych w psychologii sportu. </li></ul><ul><li>VIII Światow y Kongres Psychologii Sportu - p ostulował szczególne zwrócenie uwagi na zdrowie, dobre samopoczucie a psychologię w sporcie (za:Gracz,Sankowski 2000). </li></ul><ul><li>Koncepcje poczucia jakości życia - płaszczyzna poszukiwań. </li></ul><ul><li>Założenie - wyczynowe uprawianie sportu jest aktywnością w obszarze pracy, która jest j ednym z wymiarów poczucia jakości życia . </li></ul>
  3. 3. Teorie cech i ujęcia wąskozakresowe w psychologii sportu <ul><li>Teorie cech (Cattell, Eysenck, Costa i McCrae ) próbują ujmować całą strukturę osobowości ludzkiej </li></ul><ul><li>Teorie wąskozakresowe zajmują się wycinkowymi aspektami osobowości i koncentrują się na wybranym, pojedynczym jej aspekcie takim jak np. niepokój, motywacja, skłonność do rywalizacji itp. </li></ul><ul><li>Za ich pomocą badacze próbują odróżnić sportowców od nie-sportowców (Schurr 1977, Eysenck 1982, Kremer i Scully 1994 i in.), sportowców odnoszących sukcesy od sportowców bez sukcesów (Tutko i Ogilvie 1966, Garland i Barry 1990, Davis 1991 i in.) oraz sportowców uprawiającymi różne dyscypliny (Schurr 1977, Clingman i Hilliard 1987, McGill 1986, Chirivella i Martinez 1994). </li></ul>
  4. 4. Płaszczyzna poszukiwań - poczucie jakości życia <ul><li>Doświadczanie codzienności </li></ul><ul><li>Poczucie jakości życia </li></ul><ul><li>Jakość życia </li></ul><ul><li>Dobrostan </li></ul><ul><li>Subiektywny dobrostan </li></ul>
  5. 5. Doświadczanie codzienności a poczucie jakości życia <ul><li>Doświadczanie codzienności oznacza coś więcej niż subiektywny dobrostan . Czymś innym jest także poczucie jakości życia i jakość życia , która nie musi być ujmowana fenomenologicznie. </li></ul><ul><li>Subiektywny dobrostan nie uwzględnia jakości życia psychicznego, stąd często używany jest termin poczucie jakości życia . W ang. literaturze przedmiotu różnicuje się także subjective well-bing od quality of life i feeling ( sense) of quality of life . </li></ul>
  6. 6. Aktywność i poczucie jakości życia <ul><li>Podejście odnoszące się do teorii zorientowanych na cel zawiera hipotezę , iż poziom SD zależy od zaangażowania się w interesujące aktywności . </li></ul><ul><li>Myślenie oraz zdolność do polegania na własnej wiedzy pomaga przetrwać, wobec czego aktywność i zaangażowanie (w przeciwieństwie do nudy) jest bardzo pobudzającą i cenną motywacją . </li></ul><ul><li>Aktywności interesujące to takie, które są zrównoważone pomiędzy zdolnościami jednostki a wymogami zadania (Csikszentmihalyi, 1975). </li></ul><ul><li>Aktywności są przyjemne gdy dostarczają optymalnej ilości nowych informacji </li></ul><ul><li>Dana aktywność jest nużąca, gdy wymaga jedynie małych umiejętności a stresująca, gdy wymaga zbyt wysokich. Aktywność zrównoważona między tymi dwoma przynosi przyjemne uczucie „flow” </li></ul><ul><li>Zadowolenie z pracy jest predyktorem zadowolenia z życia. Teoria aktywności dostarcza częściowego wyjaśnienia tego zjawiska, ponieważ praca może być interesująca i w ten sposób podnosić poziom poczucia jakości życia. </li></ul>
  7. 7. Aktywność sportowa w kontekście pracy <ul><li>W literaturze przedmiotu istnieje m in. trychotomiczny podział form aktywności ludzkiej (za: Tomaszewski). </li></ul><ul><li>Jak pisze Sankowski (2001) w zakresie szeroko pojmowanej działalności sportowej można wyróżnić kilka jej form. Jedną z nich jest sport profesjonalny- inaczej zwany wyczynowym. Dominującą forma aktywności sportowca wyczynowego jest praca, która jest jednym z wymiarów jakości życia. </li></ul>
  8. 8. Cel badań <ul><li>opis poczucia jakości życia </li></ul><ul><li>grup sportowców </li></ul><ul><li>zawodowo uprawiających </li></ul><ul><li>sporty indywidualne i sporty zespołowe </li></ul>
  9. 9. Problem badawczy <ul><li>Jak poczucie jakości życia sportowców łączy się z rodzajem aktywności sportowej (sporty indywidualne i zespołowe)? </li></ul><ul><li>Które ze zmiennych osobowościowych W-5 różnicują sportowców gier zespołowych vs indywidualnych i łączą się z ich poczuciem jakości życia? </li></ul>
  10. 10. Hipotezy badawcze <ul><li>Hipoteza 1 </li></ul><ul><li>S portowc y gier indywidualnych i zespołowych różnią się miedzy sobą w zakresie cech osobowości. </li></ul><ul><li>W obu grupach poziom ekstrawersji jest wysoki ale u sportowców zespołowych (piłkarze) wyższy niż u indywidualnych (tenisiści stołowi) </li></ul><ul><li>Piłkarze mają wyższy poziom niepokoju od tenisistów stołowych. </li></ul><ul><li>Ogólny wynik w zakresie sumienności jest wynikiem wysokim dla obu grup. </li></ul><ul><li>W obu grupach sportowców poziom otwartości na doświadczenie jest niski </li></ul><ul><li>Hipoteza 2 </li></ul><ul><li>Poczucie jakości życia w obu badanych grupach jest na stosunkowo wysokim poziomie. Istnieją różnice na poziomie wymiarów poczucia jakości życia pomiędzy sportowcami gier indywidualnych i zespołowych.- </li></ul>
  11. 11. Metody badawcze <ul><li>Pomiar cech osobowości </li></ul><ul><li>Test NEO FFI Costy i McCrae ujęcie osobowości w kategorii W-5 : Neurotyczność, Ekstrawersja, Sumienność,Otwartość na doświadczenie, Ugodowość </li></ul><ul><li>Pomiar jakości życia </li></ul><ul><li>Globalna ocena zadowolenia z życia- Drabinka Cantrila (GO) </li></ul><ul><li>Zadowolenie w 16 określonych dziedzinach życia- Satysfakcje cząstkowe (SC) </li></ul><ul><li>DziałanieRozmyślanie- Procent czasu w ciągu dnia poświęcany na różne formy działania (FD) </li></ul><ul><li>Poczucie szczęścia- Procent czasu określonego samopoczucia w ciągu dnia(S) </li></ul><ul><li>Subiektywna ocena jakości życia- Szczęście w ostatnich dniach (SZ) </li></ul><ul><li>Pragnienie życia- Pragnienie-wola życia (PR-WZ) </li></ul><ul><li>Pomiar aktywności sportowej </li></ul><ul><li>Pytania o u prawian ą dyscyplin ę sportu w formie zorganizowane j, częstotliwość treningów i ilość czasu poświęcanego na treningi oraz obecność trenera oraz zainteresowania </li></ul>
  12. 12. Osoby badane Grupy zawodników wyczynowo uprawiających sport i wiążących swoje życie zawodowe ze sportem <ul><li>Grupa 1 - sportowcy gier indywidualnych </li></ul><ul><li>tenis stołowy - N=30osób </li></ul><ul><li>wiek – śr. 21,8 lat </li></ul><ul><li>wykształcenie – </li></ul><ul><li>wyższe - 3,3% </li></ul><ul><li>średnie - 96,7% </li></ul><ul><li>inne - 0,0% </li></ul><ul><li>uprawiana dyscyplina – </li></ul><ul><li>do 10 lat - 60,0% </li></ul><ul><li>11-15 lat - 36,7% </li></ul><ul><li>powyżej 15 lat - 3,3% </li></ul><ul><li>Grupa 2 - sportowcy gier zespołowych </li></ul><ul><li>piłka nożna- N=30 osób </li></ul><ul><li>- wiek – śr. 23,5 lat </li></ul><ul><li>wykształcenie – </li></ul><ul><li>wyższe – 20,0% </li></ul><ul><li>średnie – 70,0% </li></ul><ul><li>inne – 10,0% </li></ul><ul><li>uprawiana dyscyplina – </li></ul><ul><li>do 10 lat - 50,0% </li></ul><ul><li>11-15 lat - 40,0% </li></ul><ul><li>powyżej 15 lat - 10,0% </li></ul>
  13. 13. Procentowy rozkład wyników w zakresie aktywności sportowej <ul><li>Tenisiści </li></ul><ul><li>zorganizowana forma aktywności </li></ul><ul><li>od 5 do 17 lat; śr. 9,5 lat </li></ul><ul><li>częstotliwość treningów </li></ul><ul><li>1-2 tyg. - 10,0% </li></ul><ul><li>3-5 tyg. - 86,7% </li></ul><ul><li>pow.5 tyg. - 3,3% </li></ul><ul><li>obecność trenera </li></ul><ul><li>T – 50% </li></ul><ul><li>N – 50% </li></ul><ul><li>Piłkarze </li></ul><ul><li>zorganizowana forma aktywności </li></ul><ul><li>od 7 do 18 lat; śr. 11,6 lat </li></ul><ul><li>częstotliwość treningów </li></ul><ul><li>1-2 tyg. - 10,0% </li></ul><ul><li>3-5 tyg. - 86,7% </li></ul><ul><li>pow.5 tyg. - 3,3% </li></ul><ul><li>obecność trenera </li></ul><ul><li>T – 100% </li></ul><ul><li>N – 0% </li></ul>W Y N I K I B A D A Ń
  14. 14. Średnie wyniki grupowe i wskaźniki istotności dla wymiarów osobowości (W-5) W Y N I K I B A D A Ń 0,05 52 -2,22 1,54 7,40 2,23 6,30 SUM n.s. 58 0,23 1,55 5,93 1,77 6,03 UGD 0,01 58 -2,83 1,11 3,87 1,08 3,07 OTW n.s. 41 -0,56 2,08 6,97 0,98 6,73 EKS 0,05 58 -2,60 2,13 6,23 1,94 4,87 NEU Istotność różnic df t s M s M Test t Piłkarze Tenisiści
  15. 15. Średnie wyniki grupowe i wskaźniki istotności w zakresie globalnej oceny życia (GO) W Y N I K I B A D A Ń n.s. 50 -0,48 1,68 8,23 2,57 7,97 za 5 lat n.s. 48 0,19 1,01 7,73 1,69 7,80 obecnie 0,001 58 7,48 1,13 4,97 1,50 7,53 Przed podjęciem aktywności sportowe j Istotność różnic df t s M s M Test t Piłkarze Tenisiści
  16. 16. Średnie wyniki grupowe i wskaźniki istotności w zakresie satysfakcji cząstkowych W Y N I K I B A D A Ń 0,001 37 -3,96 0,43 4,77 1,17 3,87 współpraca z trenerem 0,05 52 2,27 0,60 2,70 0,86 3,13 sytuacja w kraju 0,001 58 3,46 0,68 3,87 0,50 4,40 własne osiągnięcia życiowe 0,05 58 -2,05 0,58 4,93 0,67 4,60 stosunki z kolegami 0,001 58 4,13 0,59 4,00 0,66 4,67 okolica, w której żyjesz Istotność różnic df t s M s M Test t Piłkarze Tenisiści Dziedziny
  17. 17. Średnie wyniki grupowe i wskaźniki istotności dla wymiarów jakości życia W Y N I K I B A D A Ń n.s. 51 1,05 0,87 1,73 0,58 1,93 Szczęście w ostatnich dniach n.s. 58 -1,91 16,73 25,93 12,97 18,57 obojętnie n.s. 49 -1,60 10,07 17,57 15,71 12,10 nieszczęśliwy 0,05 58 2,61 18,44 56,50 19,64 69,33 szczęśliwy Samo- poczucie n.s. 58 1,56 12,49 18,17 17,48 24,30 nic n.s. 58 1,84 17,19 49,50 20,60 58,50 działanie 0,001 58 -3,48 17,21 32,33 16,45 17,20 rozmyślanie Formy działania Istotno ść ró żnic df t s M s M Test t Piłkarze Tenisiści
  18. 18. Współczynniki korelacji r Pearsona między wymiarami jakości życia a osobowości dla gru p tenisistów i piłkarzy W Y N I K I B A D A Ń SUM UGD EKS NEU SUM UGD EKS NEU n.s. n.s. 0,66 -0,65 n.s. -0,53 0,51 n.s. p ragnienie/ wola życia n.s. n.s. 0,42 -0,67 n.s. n.s. -0,45 n.s. s zczęście w ostatnich dniach n.s. -0,43 - 0,56 n.s. -0,83 -0,51 n.s. n.s. obojętnie n.s. n.s. n.s. 0,69 n.s. n.s. n.s. n.s. nieszczęśliwy 0,39 0,43 0,67 -0,62 0,56 n.s. n.s. n.s. szczęśliwy n.s. n.s. n.s. n.s. -0,66 n.s. n.s. n.s. nic n.s. n.s. n.s. -0,56 0,52 0,37 n.s. n.s. działanie n.s. n.s. n.s. 0,50 n.s. n.s. n.s. n.s. rozmyślanie Piłkarze Tenisiści 
  19. 19. Istotność pierwiastków łączących dziedziny cząstkowej satysfakcji a cechy osobowości W Y N I K I B A D A Ń 0,67 n.s. 12 18,92 0,33 0,57 0,39 0,05 26 44,92 0,42 0,65 pozycja 0,14 0,001 42 93,80 0,64 0,80 trening 0,03 0,001 60 165,65 0,78 0,88 środowisko 0,01 0,001 80 248,73 0,82 0,91 aktywność Lambda    p   df    2 Kanoniczne R 2 Kanoniczne R Pierwiastki
  20. 20. Wnioski H1- Cechy osobowości <ul><li>-         SI i SZ różnią się w zakresie następujących wymiarów osobowości: </li></ul><ul><li>     OTW > SZ- wyniki niskie, co koresponduje z zainteresowaniami </li></ul><ul><li>      NEU > SZ- wynik podwyższony </li></ul><ul><li>      SUM > SZ- wynik podwyższony </li></ul><ul><li>-          Nie stwierdzono różnic w zakresie: </li></ul><ul><li>        EKS- wysoki wynik w obu grupach, choć nieco wyższy u SZ </li></ul><ul><li>      UGD - wysoki wynik, choć nieco niższy u SZ </li></ul>
  21. 21. Wnioski H2- Poczucie jakości życia <ul><li>Globalna ocena poziomu poczucia jakości życia jest wysoka. W obu grupach zarysowuje się tzw. trend rozwojowy- ukierunkowany na przyszłość. </li></ul><ul><li>W zakresie form działania - różnice między badanymi grupami sportowców. Sportowcy zespołowi - większa tendencja do rozmyślania, co jest przejawem nieco gorszego dobrostanu. Koresponduje z samopoczuciem w ciągu dnia-gracze indywidualni, przez większą część dnia odczuwają szczęście. </li></ul><ul><li>Subiektywna jakość życia nie różnicowała sportowców, nieco lepsze wyniki osiągnęli gracze indywidualni. </li></ul><ul><li>Satysfakcje cząstkowe, które istotnie statystycznie różnicowały badanych to: </li></ul><ul><li>-okolica w której żyjesz i sytuacja w kraju, własne osiągnięcia życiowe - SI > SZ </li></ul><ul><li>- stosunki z kolegami i współpraca z trenerem - SI < SZ </li></ul><ul><li>SI- najw. zadowolenie- stan zdrowia, sposób spędzania wolnego czasu </li></ul><ul><li>SZ- najw. zadowolenie- stosunki z kolegami, współpraca z trenerem </li></ul>
  22. 22. Wnioski - Poczucie jakości życia a cechy osobowości <ul><li>PJŻ koreluje ist. stat. w obu grupach z: </li></ul><ul><li>EKS- silniejszy zw. u sportowców zespołowych </li></ul><ul><li>UGD </li></ul><ul><li>SUM- silniejszy zw. u sportowców indywidualnych </li></ul><ul><li>PJŻ – n.s. z NEU w sportach indywidualnych, i.s. z NEU w sportach zespołowych </li></ul><ul><li>PJŻ – n.s. z OTW </li></ul>
  23. 23. Dziękujemy za uwagę

×