Competencias básicas. CFR Vigo

2,558 views

Published on

Presentación de competencias básicas. Equipo de asesores Centro de Formación e Recursos do Profesorado de Vigo. Xaneiro-abril 2009.

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,558
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
15
Actions
Shares
0
Downloads
105
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Competencias básicas. CFR Vigo

  1. 1. Competencias básicas Sociedade do século XXI Centro de Formación e Recursos de Vigo. Curso 2008-09 NOVAS FORMAS DE PENSAR, DE SENTIR E DE ACTUAR
  2. 2. As competencias básicas Por que as Como avaliar as competencias? competencias? Que retos Como chegamos implican para os ata aquí? centros? Que son, como Cales son? se definen? 2009 © CFR Vigo
  3. 3. As novas realidades sociais precisan de novas formulacións educativas A escola tradicional Múltiples fontes de non pode proporcionar coñecemento en ámbitos tódolos saberes non formais e informais Porque ademais Por que as Porque existen competencias Porque se Porque é unha na escola? precisa meta Seguir aprendendo Preparar para a vida cotiá de por vida e para o mundo laboral 2009 © CFR Vigo
  4. 4. 2006 Anos 70 LOE Psicoloxía A Comunidade de Introdúcese o enfoque Comeza a aparecer o termo, Lei Orgánica Europea Educación psicoloxía, define as oito no competencial (8) ámbito no eido da introduce as competencias concepto a profesional, coclave parade relacionado laboral ecomo 2005 1990 competencias educación. ocupacional. básicas. capacidade potencial. C. Europea Ámbito laboral A orixe da proposta (percorrido histórico) 2000/2002 1996 Cumios OCDE OCDE. Consello de Europa “A educación encerra un Lisboa/Barcelona Informe Delors Lisboa: marco europeo de Definición e Selección común PISA: Informe comparativo tesouro” (UNESCO) 4 piares: competencias de adquisición sobre o grao clave Competencias aprender a coñecer, a facer, Barcelona: mellorar c. básicas das competencias. a vivir xuntos e a ser. 2000 1997 PISA Proxecto DeSeCo 2009 © CFR Vigo
  5. 5. Que son as Competencias Básicas ? Precedentes Informe Delors (UNESCO): “A educación encerra un tesouro”. Catro (4) piares básicos da educación:  Aprender a coñecer Adquisición dunha cultura xeral ampla.  Aprender a facer Utilizar os coñecementos na práctica para facer fronte a calquera situación.  Aprender a vivir Coñecer e comprender ás persoas, aprender a traballar en equipo, a emprender proxectos comúns, etc.  Aprender a ser Desenvolver a autonomía e a autoestima para potenciar as capacidades individuais. 2009 © CFR Vigo
  6. 6. Competencias Clave: Parlamento e Consello de Europa  Comunicación en lingua materna  Comunicación en linguas estranxeiras.  Competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía.  Competencia dixital.  Aprender a aprender.  Competencias interpersonais, interculturais e sociais, e competencia cívica.  Espírito de empresa.  Expresión cultural. 2009 © CFR Vigo
  7. 7. Competencias Básicas LOE: Decretos de primaria e secundaria. Comunidade Autónoma. 1. Competencia en comunicación lingüística. 2. Competencia matemática. 3. Competencia no coñecemento e na interacción co mundo físico. 4. Tratamento da información e competencia dixital. 5. Competencia social e cidadá. 6. Competencia cultural e artística. 7. Competencia para aprender a aprender. 8. Autonomía e iniciativa persoal. (Competencias segundo clasificación IES Celestí Bellera: comunicativas, metodolóxicas, persoais, convivir e habitar o mundo) 2009 © CFR Vigo
  8. 8. Que son as Competencias Básicas ? Elementos para definilas. (1/2)  Capacidade de responder a demandas complexas e levar a cabo diversas tarefas de forma axeitada. Supón unha combinación de: • Habilidades prácticas, • coñecementos, • motivacións, • valores éticos, • actitudes, • emocións • e outros compoñentes sociais e de comportamento • que se mobilizan conxuntamente para lograr unha acción eficaz. (DeSeCo)  Poder de acción que supoña a: • mobilización de recursos • con criterio, • para tomar boas decisións ante unha tarefa • específica en tempo real. (Perrenoud, 2005) •  Supoñen un enfoque funcional e pragmático dos contidos. (C. Gallego) 2009 © CFR Vigo
  9. 9. Que son as Competencias Básicas ? Elementos para definilas. (2/2) Características: • As CB orientan a aprendizaxe. • Non existe relación biunívoca entre cada CB e cada área: • cada área serve para desenvolver distintas competencias. • cada competencia desenvólvese a través de distintas áreas. • Ó desenvolvemento das competencias contribúen elementos formais, informais e non formais. • Algunhas competencias teñen un carácter especialmente transversal. • É responsabilidade da escola asegurar o desenvolvemento de CB como dereito cidadá de todos e todas, especialmente de aqueles en risco de vulnerabilidade social ou exclusión. (Baseado en Antonio Bolivar) 2009 © CFR Vigo
  10. 10. Aspectos que contribúen ao desenvolvemento das Competencias Básicas  Desde ámbitos formais: • Obxectivos, contidos, metodoloxía, recursos,… • Acción titorial… • Organización e funcionamento do centro e das aulas. • Procedementos de participación na escola. • Posta en práctica dos documentos, plans e proxectos de centro e aula. • Realización de actividades complementarias e extraescolares. • …  Desde ámbitos non formais: • Educación familiar. • Recursos sociais. • Accións sociais. • Tecnoloxías da información e da comunicación, medios audiovisuais. • …  Desde ámbitos informais (ou incidental): • Relacións sociais. • Xogos, accións nos tempos de lecer. • Situacións da vida real,… • … 2009 © CFR Vigo
  11. 11. Concluíndo: “…as competencias básicas concíbense como aprendizaxes que se consideran imprescindibles dende unha formulación integradora e orientada á aplicación dos saberes adquiridos e ínstase ós centros a facilitar a súa adquisición nos seus proxectos educativos”. PÉREZ, P. Y ZAYAS, F (2007) 2009 © CFR Vigo
  12. 12. En definitiva: “ Incluír as competencias como elemento de referencia supón partir da convicción de que aprender é sempre aprender a profundar, a establecer relacións. Fraco favor faríamos ó discurso sobre as competencias se se mantiveran currículos interminables, con grande peso conceptual, que impiden a todo o alumnado profundar e son unha barreira infranqueable para os que teñen dificultades”. PÉREZ, P. Y ZAYAS, F (2007) 2009 © CFR Vigo
  13. 13. Como se adquiren as Competencias Básicas ? As CB na educación : reflexións e propostas nas prácticas docentes 2009 © CFR Vigo
  14. 14. Como se adquiren as Competencias Básicas ? Metodoloxía, actividades e avaliación no enfoque competencial. “ …En lugar de centrar la educación en los contenidos de enseñanza, debemos ubicar el centro en los procesos de aprendizaje. Exige, trabajar regularmente por tareas, considerar los saberes disciplinares como recursos a movilizar, aprendizajes basados en problemas o proyectos, y por supuesto, nuevas formas de evaluación ”. (Perrenoud, 2000) 2009 © CFR Vigo
  15. 15. 1. Principios metodolóxicos básicos para o desenvolvemento de competencias no alumnado e no profesorado (1/4) • Priorizar a reflexión e o pensamento crítico do alumnado. – Exemplo: ante unha noticia de actualidade presentarlle ó alumnado diversidade de fontes e os seus principios ideolóxicos básicos e debater sobre o tema buscando posibles solucións. • Priorizar a construcción e aplicación do coñecemento fronte á aprendizaxe memorística. – Exemplo: en vez de comunicar contidos sobre a evolución da historia da música, que elaboren unha liña do tempo/elaboración dun cómic histórico/elaborar un artigo para un blogue sobre esta temática. • Propor situacións variadas de aprendizaxe que poñan en marcha procesos cognitivos variados no alumnado. – Exemplo: investigación do medio natural no horto escolar sobre sementes e procesos de sementado/proxectos en contraposición do seu tratamento descontextualizado soamente a través do libro de texto/,estudios e enquisas no entorno familiar sobre economía, alimentación. 2009 © CFR Vigo
  16. 16. 1. Principios metodolóxicos básicos para o desenvolvemento de competencias no alumnado e no profesorado (2/4) • Contextualizar as aprendizaxes no entorno socioeducativo vital. – Exemplo: en vez de estudar os contidos relativos á estrutura e características dos concellos, facer o estudio do propio concello, dos seus habitantes, oficios... • Dar importancia á interacción dialóxica, que permite interpretar o propio coñecemento e o do outro xerando a comprensión, enriquecendo o rol do profesorado como un educador mediador e guía de aprendizaxes. – Exemplo: debates, mesas redondas, asembleas, traballos colaborativos e cooperativos de aula, de ciclo como actividades base para adquirir competencias. • Integración de modelos de ensinanza :utilizar variadas estratexias metodolóxicas: aprendizaxe por descubrimento, aprendizaxe por proxectos, aprendizaxe directa , solución de problemas, proxectos interdisciplinares, etc. – Exemplo: realizar unha técnica de debate sobre unha temática curricular- medioambiental- con agrupamentos previos e asignación de tarefas sendo orientados na busca de fontes e recursos informativos e contextualizándoo no barrio ou parroquia. 2009 © CFR Vigo
  17. 17. 1. Decisións didáctico- organizativas que contribúen ao desenvolvemento das competencias básicas: (3/4) • Reflexión, avaliación global no centro educativo das orientacións didácticas para achegarse ás competencias básicas :  Analizar as prácticas didácticas consideradas positivas que xa se aplican no centro cara a adquisición de competencias básicas de forma colaborativa ( niveis, ciclos, disciplinares) e buscar modelos consensuados para a súa mellora, descartando os que non aporten tanto valor educativo. • Distribución de espacios e agrupamentos:  enriquecelos dando contido educativo aos espacios e potenciando o traballo colaborativo entre o alumnado e o profesorado e entre iguais. Aproveitar a potencialidade educativa do traballo por parellas, grupos titorizados, etc. • Distribución de tempos no centro e na aula:  flexible á demanda da actividade e do traballo colaborativo, utilizando criterios pedagóxicos e buscando solucións conxuntas entre o profesorado. • Recursos:  diversos e relevantes para o desenvolvemento das CB, utilización de distintas fontes documentais e prácticas críticas con elas. Recursos tradicionais e recursos tecnolóxicos presentes onde se produza o aprendizaxe.Estructurar o ambiente de aprendizaxe. • Instrumentos de avaliación:  diversos, utilizados en diversos contextos: probas escritas, proxectos, investigacións. • Colaboración metodolóxica e didáctica dos equipos docentes. Compromiso conxunto. • Apertura das actividades ó entorno:  a escola integrada na comunidade como “pequena universidade” contribuíndo a investigar e colaborar na solución de problemas reais. 2009 © CFR Vigo
  18. 18. En resumen… 1. Que supón un enfoque orientado metodoloxicamente cara as competencias básicas? (4/4) • Integrar as diversas dimensións do aprendizaxe: conceptual, procedimental e actitudinal nas prácticas de centro e de aula. • Orientar as tarefas ou actividades cara a contextos reais, sociais, persoais. • Transferencia e aplicabilidade das aprendizaxes. • Diversidade nos contextos de aprendizaxe. • Novos enfoques avaliativos. • Rol do docente como un deseñador de tarefas e contornos de aprendizaxe. • Traballo interdisciplinar. • Traballo colaborativo, consensuado do equipo docente. 2009 © CFR Vigo
  19. 19. 2. Tarefas de ensino-aprendizaxe en clave de competencias básicas. (1/4) Proporanse tarefas QUE: • Focalicen a acción en situacións reais propoñendo actividades contextualizadas. • Vinculen o coñecemento a situacións relevantes da vida cotiá: a funcionalidade dos contidos. • Utilicen plantexamentos orientados á integración e globalización dos coñecementos. • Organicen o espazo e o tempo de xeito flexible. • Utilicen estratexias relevantes: preparación de contornos da aprendizaxe. • Utilicen a cooperación entre iguais e as relacións sociais: diálogo, debate, discrepancia, respecto ás diferenzas, saber escoitar,… • Sexan multifuncionais: que propoñan o desenvolvemento de distintas CB. 2009 © CFR Vigo
  20. 20. 2. Tarefas de ensino-aprendizaxe en clave de competencias básicas. (2/4) COMO elaborar as nosas actividades? • Na elaboración e desenvolvemento de tarefas ou actividades debemos englobar os seguintes compoñentes: – Operacións mentais que o alumnado deberá realizar (razoar, argumentar, crear,sintetizar, memorizar,analizar) – Contidos que o alumnado precisa dominar: conceptuais, procedimentais, actitudinais. – Contexto no que se vai desenvolver a tarefa (real, simulado) – Actitudes cara a actividade: colaborativa, autoestima, negociación, respecto,etc. – Que recursos, organización-espazos, temporalización imos necesitar – Realidades escolares e sociais nos que poderase plasmar os recursos persoais que se logrará con esta actividade. Exemplo: Elaborar unha guía para as familias para realizar unha visita a un espazo natural, museo, etc. 2009 © CFR Vigo
  21. 21. 2. Tarefas de ensino-aprendizaxe en clave de competencias básicas. Tipos de tarefas que podemos traballar no centro e nas aulas: • Tarefas por proxectos: A auga, consumo sostible • Traballo interdisciplinar: Elaboración de contos interciclos con traballos conxuntos nas distintas áreas (linguas, plástica,…), planear a viaxe de fin de curso e elaborar orzamentos, gastos, itinerarios, normas. • Traballo sobre un centro de interese: Investigar sobre as saídas profesionais relacionadas cos bacharelatos elaborando un dossier. • Tarefas de investigación en Internet: miniquest, webquest, buscas do tesouro. • Outras 2009 © CFR Vigo
  22. 22. 2. Tarefas de ensino-aprendizaxe en clave de competencias básicas. Proxecto: A auga, consumo sostible (4/4) • Partimos dunha situación-problema na vida do centro, neste caso a análise do consumo da auga. • Reflexión conxunta e valoración do problema (consumo, avarías, ...) dende todas as áreas ou materias implicadas. – Educación Física – Coñecemento do Medio – Matemáticas – Linguas • Elabórase un Plan de Acción para intervir dende todas as áreas ou materias implicadas. • Infórmase a toda a comunidade do Plan de Acción e organízase por áreas o seu estudo, tratamento e solucións: 2009 © CFR Vigo
  23. 23. 3. A avaliación no enfoque competencial. (1/3) Que principios, actividades e probas son as máis axeitadas para valorar, avaliar se estamos educando cara á adquisición das competencias básicas? • A avaliación de CB non é a avaliación dos contidos adquiridos. A avaliación non se centra soamente na realización dun “exame”. • Consiste en propor actividades avaliativas nas que teñan que mostrar cómo utilizan os coñecementos que posúen para resolver a actividade (cómo os seleccionan, cómo os utilizan,…): exemplos • Manter unha conversa telefónica nunha lingua estranxeira a través de Internet • Realizar unha webquest sobre unha temática actual • Un posible enfoque na elaboración de probas escritas orientadas a competencias podémola atopar nas Probas PISA. 2009 © CFR Vigo
  24. 24. 3. A avaliación no enfoque competencial. (2/3) Proposta: Converter unha proba avaliativa en máis auténtica e significativa: 1. Cambios na situación problema: – A proba parte dunha situación problemática a partir da cal se realizan preguntas (noticia, caso, vídeo , experiencia). – Dita situación ¿relacionase con temas relevantes desta área? – Fidelidade da proba (coa vida real). 1. Cambios nas preguntas: – Variedade de tipo de respostas: múltiples, abertas, pechadas,… – Incluír distintos códigos de respostas: escritos, orais, visuais,etc. – As preguntas inclúen diferentes formas de presentar a información: Gráficos, símbolos, mapas, táboas. – Estas preguntas supoñen diferentes niveles de complexidade cognitiva (Bloom) Reproducir, comprender, analizar, sintetizar, … 1. Posibilidade de que os alumnos e alumnas reciban axudas: Compañeiros, Internet, outros recursos(para ver qué recursos escollen e cómo os utilizan). 1. Admítese a posibilidade de realizar as probas sen limitacións (na casa, con apuntes, en tempo flexible, on line). 2009 © CFR Vigo
  25. 25. 3. A avaliación no enfoque competencial. (3/3) Proposta: Converter unha proba avaliativa en máis auténtica e significativa: • Facer públicos, dende o principio os criterios de avaliación ao alumnado • Avaliar tamén o proceso de resolución e os procedementos e estratexias empregados de forma explícita. • Avaliar a reflexión sobre los propios acertos e erros . • Contemplar as auto e as coavaliacións. • Avaliar tamén resolucións realizadas en agrupamentos diversos: parellas, equipos. • Plantexar a devolución dos resultados como unha tarefa máis. 2009 © CFR Vigo
  26. 26. Resumindo… Que é e que non é traballar en base a competencias básicas? Metodoloxía e actividades NON SI •Conxugar distintos métodos de ensinanza •Utilizar soamente o libro de texto. segundo as necesidades e o valor e •Facer soamente tarefas escritas. idoneidade de cada un deles. •Traballar cada área por separado. •Utilizar propostas nas que o alumnado teña •Propoñer tarefas só de transmisión que realizar diferentes operacións mentais. profesor/a- alumno/a. •Situar as tarefas na situación real na que se produce na vida. • Analizar e estudar a realidade dende cada área sen realizar inferencias ou •Utilizar distintos recursos materiais, o máis integracións doutras disciplinas. auténticos posible. •Propor tarefas de investigación. •Converter o currículo na suma acumulativa de programas e contidos •Traballar tarefas nas que se implican de cada área e materia. distintas áreas. •Entender un método como universal •Traballar de xeito colexiado, colaborativo en xa que dependerá das situacións de propostas concertadas a nivel metodolóxico. aprendizaxe a deseñar. 2009 © CFR Vigo
  27. 27. Resumindo… Que é e que non é traballar en base a competencias básicas? Avaliación SI NON •Avaliar todo o proceso. •Avaliar soamente contidos disciplinares. •Propor probas de diferente tipo, con •Avaliar soamente mediante probas escritas. información en diferentes presentacións, … •Propor probas escritas non reais, descontextualizadas. •Propor probas para resolver casos reais. •Desenvolver probas para resolver con •Avaliar exclusivamente a resolución distintos materiais, en colaboración entre mecánica de operacións matemáticas ou de alumnos/as. ‘problemas’ que involucran esas operacións. •Avaliar actitudes, iniciativas. • A reprodución e a repetición soamente: o éxito escolar pode non ser éxito social. •Realizar as aprendizaxes conceptuais e procedimentais necesarias. 2009 © CFR Vigo
  28. 28. Proposta do CFR de Vigo Innovamos facéndonos preguntas A que situacións, problemas, …terá que enfrontarse o alumnado na vida real? Proxecto, (Persoais, interpersoais, sociais,…) problema,… Como podemos avaliar se o alumnado é competente nesas situacións reais? Que áreas precisan implicarse?..................Que colaboración do equipo docente? Que actividades terá que desenvolver? Competencias Implementación e avaliación Básicas 2009 © CFR Vigo
  29. 29. Proposta do CFR de Vigo (1/3) Cambiar a cultura de centro e a práctica: 1.Reflexión individual, de cada docente sobre problemas, situacións, realidades,... fundamentais típicos e os emerxentes, aos que o alumnado terá que dar resposta na súa vida como cidadán... para ese grupo, ese curso, en relación coa súa área tendo en conta: a) Os obxectivos e criterios de avaliación de áreas. b) As CB (a inclusión das mesmas no Decreto de currículum e as súas características). c) Os elementos contextualizadores do documento de concreción curricular do centro (en relación ás CB) (revisión futura) d) Outra información: áreas transversais LOXSE, programación TV, periódicos,…) 2009 © CFR Vigo
  30. 30. Programamos por competencias (2/3) 1. Traballo colaborativo de cada equipo docente, coas programacións de área diante para: a) Decidir proxectos, problemas… para cada grupo. b) Decidir que se vai avaliar para comprobar se o alumnado conqueriu as CB que queremos que desenvolva con cada proxecto, problema,… c) Decidir que áreas traballarán conxuntamente para cada proxecto, problema. 2009 © CFR Vigo
  31. 31. Programamos por competencias (3/3) 1. Decisión do equipo docente de cada proxecto: Que actividades xerais temos que desenvolver? • De área/ áreas. • Titoriais. • Coas familias. • Coas actividades complementarias. • Coas actividades extraescolares • … O deseño dos proxectos terá en conta globalización / interdisciplinariedade, CB e currículum (decreto de etapa). Para empezar, converter unha temática que xa 2009 © CFR Vigo
  32. 32. Proceso de programación por Competencias Básicas Elaboración da programación do equipo docente A partir de: CRITERIOS DE AVALIACIÓN DE TODAS AS ÁREAS DO CURSO Matemáticas Lingua … - -… Propóñense PROXECTOS (ou tarefas, ou tarefas integradas) PROGRAMACIÓN DE EQUIPO DOCENTE DO CURSO… PROXECTO A Área de … Criterios de Colaboración Temporalización CCBB que avaliación: AE, AC, se traballan (ou tarefa, ou Familias tarefa integrada) - -… Área de … Criterios de avaliación: - -… … … PROXECTO … … …. Colaboración Temporalización CCBB que … (ou tarefa, ou AE, AC, se traballan tarefa integrada) Familias 2009 © CFR Vigo
  33. 33. Proceso de programación por Competencias Básicas Elaboración da programación de área Modificacións respecto da anterior programación: PROGRAMACIÓN DA ÁREA DE …. CURSO………. Obxectivos Contidos Criterios de Contribución ás Colaboración Metodoloxía: Instrumentos avaliación CCBB con AAEE, de avaliación Metodoloxía didáctica. AACC e Temporalización Agrupamentos. familias. actividades., recursos Agrupar os (Incluir a (Incluir a (Incluir a Axustala á Axustala á contidos por agrupación contribución as colaboración proposta de proposta de PROXECTOS por proxectos, CB realizada na con…realizada aprendizaxe por aprendizaxe (ou tarefa, ou realizada na programación do na CB por CB tarefa programación equipo). programación integrada) do equipo). do equipo). Posteriormente haberá que CONCRETAR AS ACTIVIDADES a realizar, a metodoloxía e os instrumentos de avaliación na programación de cada proxecto (ou tarefa, ou tarefa integrada) 2009 © CFR Vigo
  34. 34. E nós… • Competencias do profesorado para educar en competencias: – Formación. – Reflexión conxunta. – Cambio de plantexamentos. – Práctica colaborativa. • Plantexarnos a nova situación como un reto profesional. • Como centro: – Replantexarnos a organización adecuándoa á nova situación creada (como a proposta de proxecto). – Decidir propostas consesuadas de metodoloxías colaborativas, decidindo liñas de traballo común (proxectos, aprendizaxe baseado en problemas, casos de pensamento, organización de saídas, exposicións,…) 2009 © CFR Vigo
  35. 35. Como centro de formación propoñemos: • Que se poñan en marcha pequenos proxectos no centro. • Formarse en distintas metodoloxías mediante PFAC, GT. SP. 2009 © CFR Vigo
  36. 36. Referencias útiles:  IV Congreso rexional en competencias básicas e práctica educativa. Abril 2007. Santander: http://213.0.8.18/portal/Educantabria/Congreso%20Competencias%20Bas (Videos) Especialmente: →Conferencia de Pérez Gómez. →Conferencia de Monereo. →Documentos de Pérez Gómez (Cuadernos de Educación 1. La naturaleza de las competencias básicas y sus aplicaciones pedagógicas. Cuadernos de Educación 2. Las competencias básicas y el currículo: orientaciones generales).  Conferencia do profesor Moya (CEP de Granada): http://competenciasbasicas.blogspot.com/2007/08/captulo-2.html  Presentación da Consellería de Educación 2009 © CFR Vigo
  37. 37. Moitas Grazas Competencias Básicas 2009 © CFR – VIGO
  38. 38. Competencias básicas Transformacións sociais importantes (C. Braslavsky) Crecemento exponencial do coñecemento e as comunicacións Maiores expectativas e calidade de vida Incremento das interdependencias que: • Modifican o lugar das persoas no mundo Mobilidade das • Modifican o perfil educativo que precisan e persoas demandan
  39. 39. A aprendizaxe por competencias. Orixe da proposta Psicoloxía (70): capacidade potencial/ actualización en realización concreta. • Ámbito profesional, laboral, ocupacional. • Conferencia Mundial de Jomtien (1990) Declaración Mundial sobre “Satisfacción das necesidades básicas de • aprendizaxe Conferencia Internacional de Amman(1996) • • Proxecto DeSeCo (OCDE)(1997) • PISA (OCDE, 2000) Foro Mundial sobre a Educación de Dakar (2000) • EEUU: Informe SCANS (2000) • Nova Zelanda (2004) . • EURYDICE (2002) • Cumio do Consello de Europa Lisboa (2000): Propón identificar as Competencias Básicas para garantir o acceso á • aprendizaxe na sociedade da innovación e o coñecemento. Cumio do Consello de Europa Estocolmo (2001) • Cumio do Consello de Europa (Barcelona, 2002). Acordo: Mellorar o dominio das Competencias Básicas impartindo as • linguas estranxerias desde una idade moi temperá e promovendo a dimensión europea da ensinanza e a súa integración nas Competencias Básicas. Consello de Europa (2003). • Consello de Europa (2005): oito competencias clave. • … • • LOE. MEC (2006): competencias básicas. 2009 © CFR Vigo
  40. 40. Buscando un currículum integrado e a integración de modelos • Trátase de integrar tódalas experiencias e modelos de ensinanza que teñan valor educativo dende... Modelos baseados Modelos baseados en enfoques persoais e Modelos baseados en enfoques cognitivos: Sociais: en enfoques conductuais: Modelo de formación Modelo de roles sociais e Modelo memorístico de proxectos Grupos interactivos Cadro de opcións metodolóxicas- actividades 2009 © CFR Vigo
  41. 41. Actividades de aula •Preparar unha visita guiada ao centro • Deseñar un mural con fotografías para •Exposición de carteis con temas de presentarse EXEMPLOS DE ACTIVIDADES actualidade. • Redactar un decálogo de normas para a •Encher formularios propios do centro convivencia e o respecto na clase (becas, instancias, etc.) • Xogar á lotería (para aprender os •Preparar un currículum vitae para un números) traballo • Investigar o tempo meteorolóxico para a •Dominó gastronómico semana a través da web. •Preparar unha dieta equilibrada • Dramatizar unha chamada ao médico de •Redactar a biografía dun personaxe urxencias famoso buscando e contrastando información. • Escribir tarxetas o cartas breves con presentacións, descricións o narracións •Emitir o informativo meteorolóxico a de experiencias vividas través de la radio escolar • Elaborar un pequeno dicionario •Deseñar murais de las distintas áreas curriculares . • Entrevistar na clase a un experto en •Escribir un decálogo para a saúde animais... 2009 © CFR Vigo
  42. 42. 1. Comunicación lingüística Se refiere a la utilización del lenguaje Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación De comunicación oral y escrita De la realidad Como instrumento Del conocimiento Del pensamiento De las emociones De la conducta  Objetivo de la enseñanza obligatoria El dominio de la lengua oral y escrita en múltiples contextos El uso funcional de, al menos, una lengua extranjera
  43. 43. 2. Matemáticas Habilidad para utilizar y relacionar los números, sus Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación operaciones básicas, los símbolos y las formas de expresión y razonamiento matemático.  Objetivo de la enseñanza obligatoria Aplicar destrezas y actitudes que permiten razonar matemáticamente Comprender una argumentación matemática Expresarse y comunicarse en el lenguaje matemático Utilizando herramientas de apoyo adecuadas Integrando el conocimiento matemático con otros diferentes
  44. 44. 3. Conocimiento e interacción con el mundo físico Habilidad para interactuar con el mundo físico, tanto Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación en sus aspectos naturales como en los generados por la acción humana.  Objetivo de la enseñanza obligatoria Del pensamiento La aplicación Interpretar la información recibida científico-técnico El desarrollo para Tomar decisiones con autonomía La diferenciación Del conocimiento científico al lado de otras formas de conocimiento La valoración De valores Asociados a la ciencia y al La utilización desarrollo tecnológico De criterios éticos FORMAN PARTE DE ESTA COMPETENCIA El cuidado del La protección El consumo El uso medio racional y responsable de de la salud ambiente individual y responsable los recursos colectiva naturales
  45. 45. 4. Tratamiento de la información y competencia digital Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación Habilidad para buscar, obtener, procesar y comunicar información y para transformarla en conocimiento.  Objetivo de la enseñanza obligatoria Usar habitualmente los recursos tecnológicos para resolver problemas reales Autónoma Eficaz La información En la y sus fuentes selección, Ser una Responsable valoración y persona Las diversas Crítica uso de herramientas tecnológicas Reflexiva Respetar la regulación social acordada sobre el uso de la información y sus fuentes, en los diferentes soportes
  46. 46. 5. Competencia social y ciudadana Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación Habilidad para comprender la realidad social, cooperar, convivir y ejercer la ciudadanía democrática en una sociedad plural, así como comprometerse y contribuir a su mejora.  Objetivo de la enseñanza obligatoria La convivencia Emplear el juicio Para afrontar ético Los conflictos Actuando con criterio propio La paz Ejercer la Contribuyendo al fomento de ciudadanía La Democracia Constructivas Solidarias Manteniendo actitudes Responsables
  47. 47. 6. Competencia cultural y artística Supone conocer, comprender, apreciar y valorar Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación críticamente diferentes manifestaciones culturales y artísticas y utilizarlas como fuente de enriquecimiento y disfrute.  Objetivo de la enseñanza obligatoria Actitud abierta, respetuosa y crítica ante El arte en su conjunto Otras manifestaciones culturales El empleo de recursos propios de la expresión artística Participar en la vida cultural El interés por Desarrollar la capacidad estética y creadora Contribuir en la conservación del patrimonio cultural y artístico 2009 © CFR Vigo
  48. 48. 7. Competencia para aprender a aprender Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación Habilidad para iniciarse en el aprendizaje y ser capaz de continuar aprendiendo de manera cada vez más eficaz y autónoma de acuerdo a los propios objetivos y necesidades.  Objetivo de la enseñanza obligatoria Tener el control y gestión de las propias capacidades y conocimientos Manejar de forma eficiente recursos y técnicas de trabajo individual Tener la capacidad de cooperar con los demás y autoevaluarse Desarrollando todos los supuestos y habilidades de la competencia A través de experiencias de aprendizaje conscientes y gratificantes
  49. 49. 8. Autonomía e iniciativa personal Conjunto de valores y actitudes tales como Fonte: Junta de Andalucía. Consejería de Educación responsabilidad, perseverancia, autoestima, control emocional, creatividad, calcular riesgos, afrontar problemas, elegir con criterio, etc.  Objetivo final de la enseñanza obligatoria SER CAPAZ DE Imaginar Emprender Desarrollar Evaluar Acciones y Proyectos Individuales y colectivos Sentido crítico Responsabilidad con Confianza Creatividad
  50. 50. Competencias básicas e materias ESO CC. CC. Sociais, Educación Educación Educación Informática Latín Lingua Lingua Matemáticas Música Tecnoloxía Natureza Xª e Plástica e Castelá e Estranxeira Física para a Historia Visual Literatura Cidadanía Comunicación lingüística Matemática Coñecem. e interacción mundo físico Tratamento inf. e comp. Dixital Social e cidadá Cultural e artística Aprender a aprender Autonomía e iniciativa persoal

×