Successfully reported this slideshow.

6-Portlar

1,505 views

Published on

Published in: Technology, Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

6-Portlar

  1. 1. T.C. Mİ EĞ Tİ BAKANLIĞ LLÎ İ M I MEGEP(MESLEKİ İ M VE ÖĞ EĞ Tİ RETİ Sİ M STEMİ N Nİ GÜÇLENDİ LMESİ Rİ PROJESİ ) Bİ ŞM TEKNOLOJİ Lİİ LERİ PORTLAR ANKARA 2007
  2. 2. Milli Eğ Bakanlıı itim ğtarafı geliş ndan tirilen modüller; Talim ve Terbiye Kurulu Baş ğnı 02.06.2006 tarih ve 269 sayı Kararı ı kanlı n lı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğ Okul ve Kurumları kademeli olarak itim nda yaygı tılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğ nlaşrı retim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandı rmaya yönelik geliş tirilmişöğretim materyalleridir (Ders Notları r). dı Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandı rmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacı öğ yla renme materyali olarak hazı ş rlanmı denenmek ve , geliş tirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğ itim Okul ve Kurumları nda uygulanmaya baş ş lanmı r. tı Modüller teknolojik geliş melere paralel olarak, amaçlanan yeterliğ i kazandı rmak koş ile eğ ulu itim öğ retim sı nda geliş rası tirilebilir ve yapı lması önerilen değ iklikler Bakanlı ilgili birime bildirilir. iş kta Örgün ve yaygı eğ kurumları letmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik n itim , iş kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaş abilirler. Bası ş lmımodüller, eğ kurumları öğ itim ılı nda rencilere ücretsiz olarak dağtır. Modüller hiçbir ş lamaz ve ücret karş ğ ekilde ticari amaçla kullanı ıı lı nda satı lamaz.
  3. 3. İ NDEKİ Çİ LER İ NDEKİ Çİ LERİ NDEKİ Çİ LER.......................................................................................................................... iGİ Ş.......................................................................................................................................1 RİÖĞ RENME FAALİ YETİ ....................................................................................................3 –11. Bİ SAYAR PORTLARI ................................................................................................. 3 LGİ /Çı ş 1.1. Giriş kı(I/O) Birimi ve Yapı ................................................................................3 sı /Çı ş 1.2. Giriş kı(I/O) Portları n Özellikleri ........................................................................4 nı 1.2.1. Paralel Port (DB25) ...............................................................................................4 1.2.2. Seri Port (RS232)...................................................................................................5 1.2.3. USB (Universal Serial Bus) Portu ......................................................................... 6 1.2.4. PS/2 Portu ..............................................................................................................7 1.2.5. Monitör VGA Portu ...............................................................................................8 1.2.6. Ethernet Portu RJ45...............................................................................................9 1.2.7. Modem Portu RJ-11...............................................................................................9 1.2.8. Firewire IEEE 1394 Port .....................................................................................10 1.2.9. Audio Portu.......................................................................................................... 11 1.2.10. S-Video Port ...................................................................................................... 12 1.2.11. DVI Monitör Portu ............................................................................................ 13 UYGULAMA FAALİ YETİ .............................................................................................. 15 ÖLÇME VE DEĞ ERLENDİ RME ....................................................................................16ÖĞ RENME FAALİ YETİ .................................................................................................. 20 –22.SERİ PARALEL PORTLAR........................................................................................ 20 VE 2.1. Seri ve Paralel PortlarıYapı ................................................................................... 20 n sı 2.1.1. Seri Portun Yapı................................................................................................ 21 sı 2.1.2. Seri Portun Özellikleri .........................................................................................22 2.2. Paralel Portun Yapı .................................................................................................. 23 sı 2.2.1.Paralel Portun Özellikleri .....................................................................................24 2.3.Harici Seri ve Paralel Portun Montajı .......................................................................... 25 UYGULAMA FAALİ YETİ .............................................................................................. 28 ÖLÇME VE DEĞ ERLENDİ RME ....................................................................................29ÖĞ RENME FAALİ YETİ .................................................................................................. 31 –33.USB PORTU ....................................................................................................................... 31 3.1. Usb PortlarıYapı....................................................................................................31 n sı 3.2. Usb PortlarıÖzellikleri .............................................................................................32 n 3.3. USB PortlarıMontajı n ................................................................................................ 32 UYGULAMA FAALİ YETİ .............................................................................................. 34 ÖLÇME VE DEĞ ERLENDİ RME ....................................................................................35MODÜL DEĞ ERLENDİ RME .............................................................................................. 37CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 43KAYNAKÇA .........................................................................................................................45 i
  4. 4. AÇIKLAMALARKOD 481BB0014ALAN Biliş Teknolojileri imDAL/MESLEK Alan OrtakMODÜLÜN ADI Portlar Bilgisayarlarda bulunan portlar ile ilgili bilgi veren ve buMODÜLÜN TANIMI portları tan bir öğ tanı renim materyalidir.SÜRE 40/16ÖN KOŞUL ş Disk Sürücüleri modülünü almıolmak. Güvenli bir ş ekilde bilgisayar portları nıkullanmak, buYETERLİ K portlara bağlanabilecek cihazlarımontajı yapabilmek. n nı Genel Amaç Öğ renci; bu modül ile bilgisayarda bulunan portları tanı yarak, bu portlara bağ lanabilecek cihazları montajı n nı yapabilecektir. Amaçlar /çış 1. Giriş kı portların yapını tanı nı sı yarak, konektör bağ ları öğ lantı nı reneceksiniz.MODÜLÜN AMACI 2. Seri ve paralel portları yapını yarak, sistem içinde n sı tanı bu portları kullanan cihazların montajını yapabileceksiniz. 3. USB portları n yapınıtanı nı sı yarak, sistem içinde bu portlarıkullanan cihazları montajı yapabileceksiniz. n nı 4. PS/2 Port, VGA Monitör Port, Mini Audio Jack, S-Video Port ,DVI, Monitör Port , Firewire IEEE 1394 Port, Modem RJ–11, Ethernet RJ45 portları nıtanıyarak bu portlarıkullanabileceksiniz. OrtamEĞİ M ÖĞRETİ Tİ M Güncel iş letim sistemli bilgisayar laboratuvarı.ORTAMLARI VE Donanı ve Yazım m lıDONANIMLARI Yı z ve Düz Tornavida ldı Modül içinde ve sonunda verilen öğ retici sorularla edindiğ iniz bilgileri pekiş tirecek, uygulama örneklerini ve testleri gerekli süre içinde tamamlayarak etkili öğ renmeyiÖLÇME VE gerçekleş tireceksiniz. Sı yla araşrma yaparak, grup rası tıDEĞERLENDİ RME çalışmaları katı na larak ve en son aş amada alan öğ retmenlerine danı şarak ölçme ve değ erlendirme uygulamaları gerçekleş nı tirin. ii
  5. 5. Gİ Ş Rİ Gİ Ş Rİ Sevgili Öğ renci, Bilgisayarları günümüze kadar olan geliş n imine baktıı zda büyük bir yol kat ğmıettiğimizi görürüz. İ olarak basit aritmetik iş lk lemler yapan bilgisayarlar ş anda milyarlarca ubilgiyi bir saniye içerisinde iş leyebilmektedirler. İ ş lenen bu bilgiler iletiş ve çevre imbirimleri üzerinden bilgisayarları ekranları n ndan veya yazıları cı ndan bizleregönderilmektedir. Bilgisayarlar sadece bu bilgileri bize göndermekle kalmayı istenildiğ p itaktirde gerekli bağ ları yapı yla diğ mikroiş lantı n lması er lemci tabanlısistemlere de bubilgileri gönderebilmektedir. Buradaki mikroiş lemci tabanlısistemler bir bilgisayarolabileceğ gibi robot, dijital telefon santrali, dijital uydu alısıcep telefonu, dijital fotoğ i cı, rafmakinesi veya kamera gibi donanı mlar olabilir. Nasıinsanlar birbirleriyle konuş l arak veiletiş kurarak birlik olup zor problemleri çözüyorsa bilgisayarlar da portları tası im vası yladiğ cihazlarla haberleş er erek daha zor problemlerin ve karmaş iş ı lerin üstesinden kgelmektedir. Bilgisayarları daha etkin bir ş ekilde kullanabilmeniz ve bilgisayar portları nıtanı z için bu modülde sizlere portlarla ilgili temel bilgiler verilecektir. Edindiğ bu manı inizbilgiler yardı yla bazen ister istemez aklıza gelen “acaba takarsam bozulur mu?” diye mı nıdüş ünmeyecek, bilinçli hareket ederek bilgisayar portları kullanabileceksiniz. nı 1
  6. 6. 2
  7. 7. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. ÖĞRENME FAALİ YETİ –1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİ YETİ –1 Bu öğ renme faaliyetinde bilgisayarları girişçış[Input/Output(I/O)] portları n n kı nıyapını sı özelliklerini ve bilgisayar anakartı üzerindeki yerlerini öğreneceksiniz. ARAŞTIRMA Ş an piyasada kullanı bilgisayarlarla 1995 yında kullanı u lan lı lmasıyavaşyavaşbı lan 80x86 tabanlıbilgisayarları port yapı rakı n larıüzerine araşrma yaparak bu tıbilgisayarları günümüzdeki bilgisayarlarla ortak ve farklı n ş z ı olan tarafları bulmaya çalını nıve bulduğ unuz bilgileri raporlayı sı fa sununuz. Daha sonra aş ı p nı ağdaki tablolarıdoldurunuz. 1. Bİ SAYAR PORTLARI LGİ 80X86(286-386-486 vs) iş lemcili PC özellikleri VAR YOK I/O Kartı I/O Entegresi (Mikro kontrolör-Chipset) Seri Port Paralel Port PS2 Klavye Portu Seri Klavye Portu USB Port IEEE1394 Fire Wire Portu Monitör Portu Pentium iş lemcili PC özellikleri VAR YOK I/O Kartı I/O Entegresi (Mikro Kontrolör-Chipset) Seri Port Paralel Port PS2 Klavye Portu Seri Klavye Portu USB Port IEEE1394 Fire Wire Portu Monitör Portu1.1. Giriş kı(I/O) Birimi ve Yapı /Çı ş sı Ş 1.1.1’ de Bilgisayarları Merkezi İ Biriminin Kontrol, Adres ve Veri yolları ekil n şlemüzerinden Bellek, Geniş leme Birimi ve Çevre Cihazları iletiş ş ile im eması gösterilmiştir.Bilgisayarlarda bulunan I/O birimi yardı yla iş mı lemci çevre birimleriyle iletiş kurar. imÇevre birimi klavye, monitör, seri veya paralel port olabileceğgibi hard disk CDROM veya iDVDRAM vs. olabilir. Burada I/O birimi çevre birimleri ile iş lemci arası ndaki gelen vegiden bilgi trafiğ kontrol etmektedir. Adres yolu üzerinden istenen donanı n adresine ini mıgidilerek gönderilmek veya alı nmak istenen veri data yolu üzerinden alınabilir. Kontrol yolubilgi trafiğ inin kontrolü için kullanı lmaktadı Örneğ eğ bilginin iletiminde problem r. in erçıkarsa kontrol yolu üzerinden bu bilginin sağ klıbir ş lı ekilde iletilmediğ sinyali igönderilecektir. 3
  8. 8. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Ş 1.1.1: Bir bilgisayarda temel iş ekil lemci bus yapı sı1.2. Giriş kı(I/O) Portları n Özellikleri /Çı ş nı Ş an günümüzde kullanı belli baş bilgisayar portları sı u lan lı nı ralarsak Tablo1.2.1’debelirtildiğ gibi sı i ralanı Yalnı burada bilgisayar portların sadece Tablo1.2.1’ de r. z nı ğıbelirtilenlerden ibaret olmadını düş ünmemeniz gerekir. Genelde port olarakdüş ünmediğ fakat bilgisayar sürücüleri ile iletiş kurmaya yarayan IDE, EIDE ve SCSI iniz imvs. gibi portlarda mevcuttur. Sizlere bu modülde tabloda belirtilen portlar hakkı genel ndabilgiler verilecektir. Paralel Port Seri Port USB Port PS/2 Port VGA Monitor Port Ethernet Port Modem RJ-11 Port Firewire IEEE 1394 Port Audio Portu S-Video Port DVI Monitor Port Tablo 1.2.1: Belli baş bilgisayar portları lı1.2.1. Paralel Port (DB25) ı Paralel Port ilk olarak Apple bilgisayarlar için saniyede yaklaş 150K’ lı bilgi veren k kve sadece çışiçin tasarlanmı kı şarabirim kartı olarak üretilmiş Daha sonra IBM Intel, tir. 4
  9. 9. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.Xircomi Zenith, Microsoft ve Hewlett Packard firmalarıparalel porta bugünkü ş eklinivererek PC bilgisayarlar için bu portu geliş tirmiş lerdir.. Paralel porttaki paralelin anlamıaynıanda birden fazla bitin alı p gönderilmesi nıolarak ifade edilebilir. Yani bir cihazda paralel port varsa bu port vası yla 8 bitlik veri tasıaynı anda gönderilip alı nabilir. Ş 1.2.1.1’ de PC bilgisayarlar için paralel port soketleri ekilerkek ve dişolarak gösterilmiş i tir. Ş 1.2.1.1: PC’de paralel port ekilÖdev 1: Herhangi bir bilgisayar veya elektronik ürün satan mağazaya giderek paralel port ile şçalı donanı an mları tını ve en az 3 tanesinin markası yazarak sı fa sununuz. (Not araşrı z nı nıparalel port desteğ olan donanı i mlar artı fazla üretilmemektedir. Bu nedenle yalnı belli k z lı cı ıbaş yazılarda bu portla karş abilirsiniz. ) laş1.2.2. Seri Port (RS232) RS232 standartı özdeş miş yla leş olan seri port ile birim zamanda bilgilerin ardı na ardıiletilmesiyle haberleş gerçekleş Paralel portta 8 bitlik bilgi tek çevrimde gönderilirken me ir.seri portta aynı bilgi 8 çevrimde gönderilir. Bu olayı u ş ş ekilde düş ünebilirsiniz. 8 kişilikarkadaşgrubunuzla beraber bir futbol müsabakası gidiyorsunuz. Kapı na lardan içerigireceksiniz yalnısadece bir kapı z (turnike) açı Bu durumda diğ arkadaş nı beraber k. er ları zlaarka arkaya kapı içeri gireceksiniz. Eğ 8 kapı dan er birden açı olsaydı k hepiniz aynı andakapı içeri girebilirdiniz. Yalnıburadan sakı ola ki seri portun paralel porta göre yavaş dan z nolduğ fikri aklıza gelmesin. Seri porttaki bir bilginin birim zamandaki bit iletim hına u nı zıbağ olarak (boud rate) seri portun hı belli olur. Ş 1.2.2.1’ de seri port soketleri erkek lı zı ekilve dişolarak gösterilmiş i tir.Ödev 2: Herhangi bir bilgisayar veya elektronik ürün satan mağ azaya giderek seri port ilehaberleş ebileceğ cihazları tınıve en az 3 farklı iniz araşrı z cihaz yazarak sı fa sununuz. nı 5
  10. 10. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Ş 1.2.2.1: PC’de seri port ekil1.2.3. USB (Universal Serial Bus) Portu Üniversal seri port olarak da bilinen bu port dijital cihazlara hı bir ş zlı ekilde veritransfer etmek için tasarlanmı şbir protokol çerçevesinde, seri olarak bilgi transferi içinüretilmiş Çoğ dijital kamera ve hafı kartı tir. u za okuyucuları port üzerinden bilgisayarlara bubağ lanmaktadı RS232 seri portlara göre hı fakat Firewire portuna göre yavaş r. zlı olan USBportların 1.0, 2.0 gibi versiyonlarımevcuttur. RS232 portuna sadece 1 adet cihaz nıtakılabilirken USB portununa 127 farklı cihaz takılabilir. Bu iş USB portuna USB Hub lem(Çoklayı) takı cı labilir. Ş larak yapı ekil 1.2.3.1’ de bir USB Hub’ıve USB konektörlerigösterilmektedir. Ş 1.2.3.1: PC’de USB portları ekil 6
  11. 11. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.Ödev 3: Herhangi bir bilgisayar veya elektronik ürün satan mağ azaya giderek USB port ilehaberleş ebileceğ cihazları tınıve en az 10 farklı iniz araşrı z cihaz yazarak sıfa sununuz. nı1.2.4. PS/2 Portu PS/2 portu fare ve klavye için 2 adet üretilmiş pinli konektörden oluş düş hı 6 an, ük zlıbir seri porttur. 1984 yında IBM tarafı lı ş ndan tasarlanmı r. Bu portun kullanı nda tı mıgenellikle klavye ve fare giriş karı rı ğ için kullanı problemleri çı leri ş ldı tı ı cı kmaktadı Ş r. ekil1.2.4.1’ de gösterildiğ üzere mor olan klavye için yeş olan fare içindir. Bu portlara i ilbilgisayar açıkken bağ lantıyapı lmasıdurumunda bilgisayar anakartı zarar verilebilir. naBöyle bir durumda klavye veya fare kı smıçalı şmayacağ ı ndan bilgisayar kullanılamazduruma gelebilir. Gerekli olan arı n giderilmesini bekleyebilir ya da USB klavye veya zanıUSB fare takarak çözüm üretebilirsiniz.Ödev 4: Bilgisayarlarda PS/2 portu olmadan önce klavye ve fare giriş için hangi portlar lerikullanıyordu araşrı z ve bu portları resimlerinin çı ları alısıfa sununuz. lı tını n ktı nı p nı Ş 1.2.4.1: PC’de PS/2 portları ekil 7
  12. 12. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.1.2.5. Monitör VGA Portu PC bilgisayarlar için standart haline gelen VGA monitör portu vası yla bilgisayarda tasıişlenen bilgilerin monitörlerde görüntülenmesi sağ lanmaktadı Ekran kartı r. üzerinde veyaanakart üzerinde bulunan porta monitör bağ lanmaktadı Uygun monitör görüntüsü için r.işletim sisteminde belirtilen ekran tazeleme oranı , çözünürlük ve renk derinliğ göre ekran ineayarlamalarıyapır. Yanlı lı şyapı lacak olan çözünürlük ve tazeleme frekansıayarlamasımonitörün görüntüsünü bozabilir. Bilgisayar açı veya kapalı olsun bilgisayar ekranları monitör portuna kbağ lanmadı nda sinyal yok iş kları areti verirler. Bu durumda ekran kablosu monitör portunatakı dı Takı ğ lmalır. ldı ıhalde yine aynı uyarıveriliyorsa monitör kablosu pinleri kontroledilerek tekrar takı dı Uyarın devam etmesi durumunda bir arı oluş lmalı r. nı za muşolabilir.Aynış ekilde bilgisayar ekranı bazırenklerin gözükmemesi monitör kablosunun ndakonektöründe bulunan pinlerle ilgili olabilir. Böyle bir durumda pinlerin kontrol edilip tekrartakı nda problem çözülebilir. Ş lması ekil 1.2.5.1’de monitör portu ve konektörügösterilmektedir.Ödev.5: PC bilgisayarları monitör portları Apple Macintosh bilgisayarları monitör n yla nportları aynı ? Bu bilgisayarları kullandı monitörler ile monitör portları mı n kları hakkı ndaaraşrma yapı z. Edindiğ bilgileri raporlayısı fa sununuz. tı nı iniz p nı Ş 1.2.5.1: PC’de monitör portu ekil 8
  13. 13. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.1.2.6. Ethernet Portu RJ45 LAN (Local Area Network) lokal alan ş ebeke yapı Xerox, DEC ve Intel firmaların sı nı kları ş1976 yında ortak yaptı çalı sonucu bulunmuş Ethernet bus veya yı z topoloji lı ma tur. ldıolmak üzere kullanı labilen ve 10 Mbps bilgi transferini gerçekleş tirebilen bir yapı sahiptir. yaGünümüzde 10/100 Mbps Base Ethernet ve Gigabit Ethernet gibi versiyonlarıkullanı lmaktadı Artı anakart üretici firmaları10/100 Mbit veya Gigabit Ethernet port r. kmodüllerini anakart üzerinde tümleş olarak üretmektedirler. IEEE 802.3 standartı ik ndaüretilen Ethernet CSMA/CD erişim metodunu kullanarak haberleş mesinigerçekleş tirmektedir. RJ45 konektörü vası yla bağ sı lan bu port ve kablosu Ş tası lantı yapı ekil1.2.6.1’ de gösterilmektedir.Ödev 6: 100Mbit base T(Fast Ethernet) ve (1000Mbit)Gigabit Ethernet hakkı araşrma nda tıyapı z. Bu Ethernet ağ için kullanı nı ları lacak kablo katagorileri hakkı bilgi toplayı sı fa nda p nısununuz. Ş 1.2.6 .1: PC’de ethernet portu ekil1.2.7. Modem Portu RJ-11 Modemler aracığyla uzaktaki bir bilgisayarla PSTN Telefon hattı lıı üzerinden bağ lantı zı layan bu portun yapı ve konektörü Ş 1.2.7.1’ de gösterilmiş Bu portkurmamı sağ sı ekil tir.genellikle internete bağlanmak için kullanılmaktadı Bu port ADSL ve normal V.92 r.modemlerde bulunmaktadı Bu portlara normal ev veya iş telefonları r. yeri paralel olarakbağlanabilir. YalnıADSL desteğ olan hatlarda splitter üzerinden bu bağ nı yapı z i lantı n lmasıgereklidir. 9
  14. 14. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.Ödev 7: RJ11 ve RJ45 konektörlerinin yapını sı inceleyerek farkları bulunuz. Tespitlerinizi nı nı ısıfla paylaş z. nı Ş 1.2.7.1: PC’de modem portu ekil1.2.8. Firewire IEEE 1394 Port USB portlara göre daha hı zlıolan Firewire portu genellikle dijital kameralardakullanılmaktadı Dijital kameralarda bulunan bu port vası yla görüntü aktarı nı r. tası mı videoyakalama kartıolmadan gerçekleş tirmek mümkündür. Ayrı bu port bazıhafı kart ca zaokuyucuları bulunabilmektedir. İ olarak Apple bilgisayarlar için üretilmiş nda lk olan bu portPC bilgisayarlarda da yaygı olarak kullanı n lmaya baş şr. Diğ bir adı Ay-link lamı tı er ylaolarak bilinen bu port dizüstü bilgisayarları hepsinde standart haline gelmiş Büyük ve n tir.küçük olmak üzere iki farklı konektör yapına sahip olan bu portun büyük olan versiyonu sıŞ 1.2.7.1’ de gösterilmiş ekil tir.Ödev 8: Büyük ve küçük olmak üzere iki farklıboyutu olan firewire portunun büyük ve küçük ı rı z.konektörlerini karş tını Belirlediğ yapı farklıkları nı sununuz. laş iniz sal lı sı fa 10
  15. 15. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Ş 1.2.8.1: PC’de firewire portu ekil1.2.9. Audio Portu Ses (Audio) portları hoparlör (speaker), mikrofon, veya harici bir cihaz bağ na layarakbilgisayardan ses çışve girişiş kı lemleri gerçekleş tirilmektedir. Ş 1.2.8.1’de gösterilen ekilyeş renkli port hoparlör çışiçin, kı zı il kı ı rmı mikrofon girişiçin, mavi ise harici cihaz veya iüç boyutlu (surround) ses sistemleri için ilave hoparlör bağ sı kullanır. Ayrı dijital lantında lı caolarak ses çışalmak içinde ilgili ayarlamalar yapı kı ı larak bu port kullanılabilir.Ödev 9: Analog olarak yapı hoparlör bağ sı dijital olarak yapı hoparlör lan lantıyla lanbağ sı n farkları araşrı z. Bulduğ lantını nı tını unuz sonuçları nı sununuz. sı fa 11
  16. 16. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Ş 1.2.9.1: PC’de Audio Portu ekil1.2.10. S-Video Port Ekran kartlarıüzerinde bulunan S-Video Portu üzerinden bilgisayar monitöründebulunan bilgiyi televizyon veya video kaydedicisine göndermek mümkündür. S-Videostandardı resim ve parlaklı bilgisi ayrı nda k ayrı farklı iki kablodan gönderilmektedir. Bunedenle tek kablodan gönderilen video sinyallerine göre S-Videodan elde edilen görüntüdaha kaliteli olmaktadı Ş 1.2.10.1’de S-Video Portu gösterilmektedir. r. ekilÖdev 10: S-Video portunun kullanı labileceğbir uygulama örneğ yazız. i i nı 12
  17. 17. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Ş 1.2.10.1: PC’de s-video portu ekil1.2.11. DVI Monitör Portu Yüksek kaliteli UXGA ve HDTV gibi yayı için 160 MHz tazeleme frekası nlar desteğ iolan DVI portu hem analog hem dijital monitörlerin kullanı labilmesi için analog sinyallerindijital sinyalleri dönüş türüldüğ bir porttur. Plazma ve LCD televizyonlarda bulunan bu port üile bilgisayarları bu ekranlara bağ n lanmasımümkündür. Yüksek kaliteli bir bilgisayargörüntüsünde saniyede 30 adet gönderilen resim bilgisinin bir tek resminde 2 MB bilgibulunmaktadı DVI portu vası yla bu yüksek yoğ r. tası unluklu bilgi verici tarafı sı şrıp nda kı lı tıalı da tekrar açı cı ş n ı larak çözümlenmekte ve yüksek kaliteli görüntü akını gerçekleş mesi buport üzerinden sağ lanmaktadı Ş 1.2.11.1’ de Ekran kartı r. ekil üzerinde bulunan DVI portu vekonektörü gösterilmektedir. 13
  18. 18. Ş 1.2.11.1: PC’de DVI Portu ekil Resim 1: Kablolar 14
  19. 19. UYGULAMA FAALİYETİUYGULAMA FAALİ YETİ İ ş Basamakları lem Öneriler1) Evinizde veya okulunuzda bulunan bir  Elektrik bağ sı n olmadından lantını ğıbilgisayarı bütün kablo bağ ları n lantı nı emin olunuz. Kabloları karı vidalı çı rkençı nı Bütün kablo bağ ları ktı karı z. lantı çı ktan olup olmadıı kontrol ediniz. ğnısonra aş ı aş ağ daki amalarıgerçekleştirin2) PS/2 portları klavye ve fareyi takı z. na nı  Fare ve kalvye portunu karı rmayı z. ştı nı Konektörleri porta takarken pinlerini bükmemeye özen gösteriniz.3) Monitör portuna monitör ara kablosunu  Eğ port girmiyorsa sakızorlamayı er n ntakı z. nı şı ters takmaya çalıyor olabilirsiniz. Sakince tekrar kontrol ederek takı n. Daha sonra konektörün yanları nda bulunan vidaları porta sışrı z. kı nı tı4) Modem veya Ethernet portuna kabloları  Ethernet portuna telefon kablosunu nıtakı z. nı takmayı n.5) Audio Portları hoparlör kablosunu  Yeş Renk hoparlör içindir. na iltakı z. nı6) Bilgisayarı 220 V besleme kablosunu  Öğ n retmeninize veya daha önceden butakarak bilgisayarı nı açı z. ş iş yapmıolan bir kiş lemi iye bağ nı kontrol ettiriniz. lantı zı7) Çalış mayan bir donanı n mı olup  Çalış mayan bir donanı varsa iş m lemolmadıı kontrol ediniz. ğnı basamakları baş tekrar ediniz. nı tan Takı ğnıbir konuda bilgi sayfaları ldıız nı tekrar okuyunuz. Öğ retmenlerinizin ayrı vereceğönerileri Uygulama Faaliyeti Tablosuna not ediniz. ca i 15
  20. 20. ÖLÇME VE DEĞERLENDİÖLÇME VE DEĞERLENDİ RME RME Bu kımda birinci öğ sı renme faaliyetinde verilen bilgilerle ilgili, düşünce gücünüzüölçecek sorular sorulacaktı Bazısoruları cevapları r. n nıhemen bulabilir bazı nı larıcevaplamanıise vakit alabilir. Bu bilinçle hareket ederek soruları z cevaplayı z. nıÖLÇME SORULARI 1Aş ı verilen sorular için uygun cevap seçeneğ iş ağda i aretleyiniz.1. Pin kavramı verilen bilgilerden hangisi doğ ile rudur? A) Port konektörlerine pin denir. B) Kablonun diğ bir adı dir. er pin’ C) Pin, Port konektörlerinin içlerindeki sivri uçlu iletkenlerdir. D) Pin, Portun diğ adır. er dı2. Yandaki ş ekilde verilen konektör hangi port içindir? A) PS2 B) Monitör C) Paralel D) DVI3. USB Port konektörü hangi ş gösterilmektedir? ıkta A) B) C) D) 16
  21. 21. 4. ş Paralel Port ve Seri Port ile ilgili verilen bilgilerin hangisi yanlı r? tı A) Paralel Portta aynı anda birden fazla bit verisi gönderilebilir. B) Seri Portta veriler birbirinin ardı ra iletilir. sı C) Paralel portta yazı bağ cı lanabilir. D) Seri port paralel porttan her zaman yavaşr. tı5. PS/2 portu ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur? A) Fare ve klavye herhangi bir PS/2 portuna takı labilir. B) Bir PC anakartı sadece bir tane PS/2 portu bulunur. nda C) USB klavye veya fare dönüş türücü kullanı larak PS/2 uyumlu olamaz. D) Fare ve klavyenin kendine özgü PS/2 girişvardı i r.6. Yandaki ş ekilde hangi arabirim aracığ Video ı lıyla sinyali aktarma iş gerçekleş lemi tirilebilir? A) S-Video Portu B) Monitör VGA Portu C) Seri Port D) USB Portu 17
  22. 22. 7. Yukarı verilen rakamları aret eden portlarısı hangi ş doğ verilmiş da iş n rası ı kta ru tir? A) 1:Audio 2: Paralel 3:Monitör 4:USB B) 1:Mikrofon 2: Paralel 3:Monitör 4:Firewire C) 1:Audio 2: Paralel 3:Comm 4:USB D) 1:Mikrofon 2: Paralel 3:Comm 4:Firewire1.8. Yandaki ş ekilde verilen port ile ilgili söylenenlerden hangisi ş yanlı r? tı A) ı Iş ile iletim sağ r. k lanı B) Gigabit ve 100 Mbit versiyonları mevcuttur. C) RJ45 konektörü ile ilgili portuna bağ r. lanı D) LAN sistemlerinde haberleş mede kullanır. lı2.9. Plazma TV’lerde de bulunan ve yüksek kalitede resim bilgisinin iş lenmesini sağlayan port aş ı ağdakilerden hangisidir? A) VGA B) S-Video C) Video D) DVI10. Firewire portu ile ilgili ş ıklarda verilen bilgilerden hangisi doğ rudur? A) USB portundan yavaşr. tı B) Dijital kameralarda bilgisayara görüntü aktarı için kullanı mı labilir. C) Tek tip konektöre sahiptir. D) Belli bir standarda sahip değildir. 18
  23. 23. Resim2B-DEĞERLENDİ RME 1 Cevapları zı ile ı rı z. nı modül sonunda bulunan cevap anahtarı karş tını Unutmayı laş nkendinizi deniyorsunuz. Eğ eksikliğ hissettiğ er ini iniz bir konu ile karş ı z bilgi ı rsanı laşsayfaları tekrar dönebilirsiniz. Araşrma yaparak, uygulama faaliyetlerini tekrar na tıgerçekleştirerek eksiklerinizi giderebilirsiniz. Ayrı konu ilginizi çektiyse daha fazla bilgi caedinmek için araşrma yapmanıönerilir. tı z 19
  24. 24. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. ÖĞRENME FAALİ YETİ -2 ÖĞRENME FAALİ YETİ –2 AMAÇ Bu öğrenme faaliyetinde girişçışportları kı ndan seri ve paralel portu daha ayrı lı ntıinceleyeceğ iz. ARAŞTIRMA Bilgisayarları birbirleriyle ya da çevre donanı yla haberleş n mları mesinde seri veparalel portun ne kadar sı kla kullanı ğnı tın. Bu portları yerine baş portları klı ldıı araşrı n ka nkullanıp kullanı lı ğ öğ ı lmadı nı renin. Edindiğ bilgileri sı fla paylaş iniz nı ı n. 2.SERİ PARALEL PORTLAR VE2.1. Seri ve Paralel Portları Yapı n sı Genellikle bilgisayarları çevre donanı yla haberleş n mları mesinde kullanı seri ve lanparalel portlar artı günümüzde bilgisayar anakartları n üzerinde tümleş olarak k nı ikgelmektedir. PC bilgisayarları üretilmeye baş ğ ilk yı n landıı llarda PCI veya ISA slotları natakı I/O kartı lan üzerinde bulunan bu portlar, Pentium iş lemciler için üretilen anakartları nüzerinde tümleş olarak üretilmeye baş şr. Yani I/O kartıanakart üzerinde I/O ik lamı tıentegresine dönüş tür diyebiliriz. Ş müş ekil 2.1.1’ de I/O kartıve günümüz anakartıgösterilmektedir. Ş 2.1.1: I/O Kartı anakart ekil ve 20
  25. 25. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Anakartları bazı nda seri ve paralel port konektörleri ayrı verilmektedir. Bu n ları cadurumda anakartı beraberinde verilen uzatma kablolarıile portun kasaya kullanı n cı ndan monte edilmesi gerekmektedir. Genellikle AT yapı anakartlarda karş ıtarafı daki ı lan laşbu durumda kabloları anakart montaj kitapçıı bakı n ğna larak ilgili pinlere takı ndan lmasısonra kasaya vidalanması gerekir.2.1.1. Seri Portun Yapı sı ş Seri Portta bilgi transferi giden bilgi için tek hat aynıekilde gelen bilgi için de tek hatüzerinden yapı lmaktadı Bu nedenle seri port çift yönlü [full dubleks] çalı r. ş abilen(bidirectional) bir porttur. Seri haberleş mede bilgi paketleri baş ç ve bitişbitleriyle langıişaretlenerek birbirinin ardı ra gelen sinyallerle gönderilir. sı PC bilgisayarlarda seri port haberleş mesi RS232 standardı yapı nda lmaktadı RS232 r.standardın sinyal seviyeleri TTL seviyesinden yüksektir. RS 232 sinyallerini TTL nıseviyesine dönüş türmek için bilgisayar anakartları içerisinde seviye uygunlaşrı entegreler tıcıkullanı lmaktadı Ayrı UART adı r. ca verilen arabirim sayesinde seri gelen bilgiler paralel halegetirilip bilgisayar anakartı içerisinde iş ş lenebilir hale gelir. Yine aynı ekilde bilgisayardangönderilmek istenen paralel bilgi UART vası yla seri hale dönüş tası türülür. Ş ekil 2.1.1.1’de seri port diş ve erkek konektörlerinin yapı i sıgösterilmektedir.Genelde 9 pinli konektör yapı seri portlar için kullanı sı lmaktadı Eski 25 pinlik konektörler r.artı kullanı k lmamaktadıve bu büyük konektörün büyük olması r ndan baş hiçbir özelliğ ka iyoktur. Ş 2.1.1.1: Seri port erkek ve dişkonektörleri ekil i 21
  26. 26. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.2.1.2. Seri Portun Özellikleri Seri portta bilgi gönderme iş ş ş lemi u ekilde ifade edilebilir. 8 tane öğrencinin tek sı rahalinde dizildiğ ve bu öğ ini renci grubunun baş ı ve sonunda birer rehber öğ nda retmeninolduğ kabul edelim. Bu grubun gezi için bir yere gittiğ ve güvenlik önlemenin alı ğ unu ini ndı ıbu yerden turnikeden geçerek teker teker içeri girdiklerini düş ünelim. Bu grubu izleyengüvenlik görevlisinin ilk öğ retmenin giriş grubun geldiğ son öğ iyle ini, retmenin içeriyegirmesiyle de grubun tamamen içeride olduğ gözlemleyeceğ çok rahat diyebiliriz. İ unu ini ş teseri port haberleş teker teker 1 ve 0 (var/yok) bilgilerinin iletilmesiyle gerçekleş mesi ir. RS232 standardı eğ bilgi 0 olarak algı ysa bu bilgi +3V ile +25V arası nda er landı ndabir değ olabilir. Eğ bilgi 1 olarak algı ysa bu bilgi -3V ile -25V arası gerilim er er landı ndadeğ almı r. eri ş tı İ cihaz seri haberleş portu üzerinden haberleş ki me tirilmek isteniyorsa birinin bilgigönderen ucu diğ erinin bilgi alan ucuna çapraz ş ekilde bağ lanmalı ş (GND) uçları ve asebirleştirilmelidir. Ayrı iki cihazı seri port hını belirlendiğ boudrate’ inin aynı ca n zı n i olmasıgerekmektedir. Aksi taktirde alı verilerde hata meydana gelecektir. Ş 2.1.2.1’ de seri nan ekilport kablosu gösterilmektedir. Ş 2.1.2.1: Seri port kablo sinyalleri ekil 22
  27. 27. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Kablolarıtaş ğsinyaller aş ı gösterilmiş n ı ı dı ağda tir: 1. Taş cı ı Tespit [Carrier Detect] – Modemin çalı bir telefon hattı takıp yı şan na lı takılmadıı tespit etmek için kullanır. ğnı lı 2. RX Bilgi Alma [Receive Data] – Gönderilen bilgi sinyallerini almak için kullanır. lı 3. TX Bilgi Gönderme[Transmit Data] -Bilgi Sinyali göndermek için kullanır. lı 4. Bilgi Terminali Hazı [Data Terminal Ready] – Karş tarafla anlaş r ı mak için hazıolunduğ belirtmek için kullanır. r unu lı 5. GND Ş ase-Toprak [Ground] - Toprak 6. Bilgi Gönderme Hazı [Data Set Ready] –Karş r ıtarafı anlaş n mak için hazı r olduğ belirtmek için kullanı unu r. 7. Gönderme İ i [Request To Send] – Karş steğ ıtarafa bilgi gönderilebilirliğin uygunluğ sormak için kullanır. unu lı 8. Gönderme İ i Tamam [Clear To Send] – Karş tarafı bilgi göndermenin steğ ı n uygun olduğ belirtmek için kullanır. unu lı 9. Zil İaretçisi [Ring Indicator] – Telefonla modem arandında çağ sinyali bu ş ğı rı hat üzerinden gönderilir. Seri Portlar PC BIOS yazım üzerinden 2E8h, 2F8h, 3E8h, 3F8h donanı baş ç lı m langıadreslerinden herhangi ikisine Comm1 veya Comm2 olarak ayarlanabilmektedir. NOT: Windows iş letim sisteminde Donatı letiş kı nda bulunan Hyper lar/İ im smıTerminal programı seri haberleş portu kullanı yla me labilmektedir.2.2. Paralel Portun Yapı sı Paralel portta bilgi 8 bitlik data hattı üzerinden yapı lmaktadı Seri haberleş r. meninaksine paralel haberleş mede iletilmek istenen 8 bitlik veri aynıanda iletilebilmektedir. Seriportta anlatı öğ lan retmen öğ renci grubu olayı tek kapı değ de grubun sanki 8 ayrı nı dan ilkapı bir anda geçerek içeri girdiğ düş dan ini ünerek paralel port için uyarlayabiliriz. Ayrıcaparalel portta Kontrol (Control) ve Durum (Status) sinyallerinin alı p gönderildiğ pinler nı ibulunmaktadı 25 pinlik erkek ve dişkonektörle kullanı paralel portun Ş 2.2.1.1’de r. i lan ekilkabloları gösterilmiştir. Ş 2.2.1.1: Paralel port konektörleri ekil 23
  28. 28. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.2.2.1.Paralel Portun Özellikleri SPP, EPP ve ECP olarak 3 farklı modu bulunan 25 pinlik paralel port bidirectional birporttur. Tablo2.2.2.1’ de gösterilen EPP modundaki sinyal tablosuna göre 2–9 arası pinlertek yönlü (half dubleks) veri aktarı için kullanı mı lmaktadı Yalnı 18–25 arası r. z pinler ş aseiçin ayrı şolmakla beraber istenirse çift yönlü (full dubleks) haberleş için data hattı lmı meolarak da kullanı labilir. EPP ve ECP’ nin IEEE tarafı ndan standart olarak kabul edilmesinerağ bilgisayarlar SPP modunda desteklemektedir. Ş 2.2.2.1’ de paralel port ve sinyal men ekilkabloları gösterilmiş tir. Ş 2.2.2.1: Paralel port sinyal kabloları ekil Paralel portun SPP, ECP, EPP gibi modları mevcuttur. Bu modlar PC’ lerin BIOSyazımı lı üzerinden değ tirilebilmektedir. Ayrı veri hattı langı adreslerinin 287h veya iş ca baş ç387h olarak yapılması BIOS üzerinden mümkündür. ş SPP( Standart Paralel Port) modu tekyönlü (unidirection) olarak çalı bir moddur. anBu mod aynı ş anda bir yönden bilgi alı veriş (half dubleks) sağ ini ş ı layarak çalır. Yani aynıanda hem bilgi alma hem bilgi gönderme iş gerçekleş lemi tirilemez. EPP (Enhanced Parallel Port) modu saniyede 500 Kbyte ile 2 Mbyte veri aktarı na mıizin verebilmektedir. Bu mod genellikle depolama aygı için kullanı tları lmaktadı Bu nedenle r.herhangi bir depolama (back up) aygı paralel porta bağ tı lanacaksa bilgisayarla olan moduyuş umuna dikkat edilmesi gerekmektedir. Tablo2.2.2.1’ de EPP modundaki pin sinyalbilgileri gösterilmektedir 24
  29. 29. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Tablo2.2.2.1: EPP Sinyalleri EPP Pin EPP Sinyali Pin EPP Sinyali Pin EPP Sinyali 1 Yazma 10 Kesme 19 Şase 2 DATA 0 11 Bekleme 20 Şase 3 DATA 1 12 Yedek 21 Şase 4 DATA 2 13 Yedek 22 Şase 5 DATA 3 14 Data Tutma 23 Şase 6 DATA 4 15 Strobe* 24 Şase 7 DATA 5 16 Yedek 25 Şase 8 DATA 6 17 Reset 9 DATA 7 18 Adres Strobe ECP (Extended Capabilities Port) modu ECP’ nin hemen ardı ndan yazıları cıhı zlandı ş rmak için tasarlanmı r. Tablo2.2.2.2’de ECP sinyal bilgileri gösterilmektedir. tı Tablo2.2.2.2: ECP Sinyalleri ECP Pin ECP Sinyali Pin ECP Sinyali Pin ECP Sinyali 1 Sunucu Cihaz CLK 10 Bağ lanan Cihaz CLK 19 Şase Bağlanan Cihaz Kabul 2 DATA 0 11 20 Şase Acknowledge* 3 DATA 1 12 nAcknowledge TERS 21 Şase 4 DATA 2 13 X Bayrağı 22 Şase 5 DATA 3 14 Sunucu Acknowledge 23 Şase 6 DATA 4 15 Bağlanan Cihaz İ stek 24 Şase 7 DATA 5 16 nİ TERS stek 25 Şase 8 DATA 6 17 1284 Aktif 9 DATA 7 18 Şase Strobe ve Acknowledge pinlerini örnekle anlatmak istersek Strobe ucundaki sinyalin+5V’ tan 0V’ a düşmesi demek verinin yazıya gönderildiğ ifade eder. Acknowledge ucu cı ini şaynıekilde ki seviye düşmesinde yazınıbilgiyi aldını cı n ğ ifade etmektedir. ı2.3. Harici Seri ve Paralel Portun Montajı Harici seri ve paralel portları montajı n anakartlar üzerine kolayca yapı labilmektedir.Burada dikkat edilmesi gereken husus anakartı üzerinde bulunan iş n aretlerdir. Harici portunanakartla birleş ecek olan konektörü incelendiğ konektör üzerinde çentiklere veya kapalı inde ıpin uçları karş abilirsiniz. Bu iş yla laş aretler bize montaj aş aması kopya vermektedir. ndaÖrneğ Ş 2.3.1’ de gösterildiğ gibi anakart üzerinde bulunan harici Comm2 portunun in ekil i 25
  30. 30. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.kondansatörün hemen altı ndaki pini bulunmamaktadı Bu kı n konektördeki karş ğ ucu r. smı ıı lıkapalı olan pin yeridir. Konektör takırken aynı lı hizaya gelecek ş ekilde dikkat edildiğindehiçbir problemle karş ıı lmayacaktı Baş dikkat edilmesi gereken bir husus konektör laş r. kagireceğ yere büyük veya küçük geliyorsa ya da zor giriyorsa anakarttaki konektör yerleri itekrar ve tekrar kontrol edilmelidir. Hiçbir ş ekilde zorlama yapılmamalır. dı Ş 2.3.1’ de sadece seri port için harici bağ ya örnek verilmiş Bilgisayar ekil lantı tir.anakartları harici paralel port bağ sı sı karş ı nda lantıyla k ı lmaması rağ laş na men karş ı ğ ı ldı laş ıdurumda aynı yukarı ifade edilen montaj kuralları uyarak iş da na lemin gerçekleş tirilmesigerekmektedir. Ş ekil 2.3.1’ de ayrı belirtilmişolan IRDA portu dikkatinizi çekebilir. caHarici olarak hemen hemen tüm anakartlarda olan bu port kıl ötesi iletiş kurmamı zı im zısağ layan bir seri porttur. Bu portun kullanılabilmesi için kıl ötesi harici donanı nı alıp zı mı n nıbilgisayara bağ lanması gerekir. Ş 2.3.1: Harici paralel ve seri port bağ sı ekil lantı Ş 2.3.2’de aş aş kasaya konektör kı monte edilmiş pinlik harici seri ekil ama ama smı 9port bağ sıgösterilmiş 4. aş lantı tir. amada ayrı istenildiğ taktirde 25 pinlik harici seri ca iportun 9 pinlik seri port yerine takı labilirliğ gösterilmiş i tir.Ödev 11: İ nternet üzerindeki arama motorları kullanarak arama motoruna paralel ve seri port nıyazı sadece resim olarak arattı ğnı çı resimleri inceleyiniz. Farklıolduğ p ı rdı zda kan una ğ z ı ıinandı nıresimleri sıfla paylaş z. nı nı 26
  31. 31. Ş 2.3.2: Seri port bağ ekil lantı amaları aş Resim 2 27
  32. 32. UYGULAMA FAALİ YETİ UYGULAMA FAALİ YETİ İş Basamakları lem Öneriler1)AT veya ATX yapı bir bilgisayar  Eğ kasanıATX ise Paralel Port ve da er zkasasın portları bakarak Paralel ve Seri nı na Seri Port Anakart üzerinde tümleş ikPortun yerini belirleyiniz. olacaktır.  AT kasada ise Paralel ve Seri Portun anakarta harici olarak bağ ş lanmıolması yüksektir.2)Kasaya bağ lıolan kablolarısökün ve  Bu iş lemleri öğretmeninizin ı n.bilgisayar kasası n kapağ açı nı nı gözetiminde gerçekleş tirin. 3)Paralel Portun ve Seri Portun anakartla  AT kasalarda paralel portun ve seribirleş i yerleri kontrol edin. tiğ portun PCI yuvaları ayrı ş için lmıolan boş luklara vidalandıı ve uzatma ğnı! Eğ Seri Port ve Paralel Port bilgisayar er kablosu ile anakarta bağ ğnı landııanakartı lehimli ise lehim bölgelerini iyice na göreceksiniz.inceledikten sonra iş basamağ lem ı6’ ya  ATX’ de bu portlar direk anakartageçiniz. lehimlidir. Yalnıharici olarak bir tane z Seri Port yerinin anakart üzerinde bulunduğ görebilirsiziniz. unu4)Eğ bilgisayar kasasıAT yapı veya  Genellikle bu tip bağ larda kablo er da lantıParalel ve Seri Portu harici olarak bağysa; lı sonları bulunan delikli konektörün ndabağ oldukları yerden çı p tekrar lı kartı bir tarafı çentik bulunmaktadı Bu nda r. ş z. ıtakmaya çalını çentik kabloyu yuvası ters sokmanı na zı engeller.5)Kabloları bağ sı düzgün olarak  Ters takabilirsiniz. Sakıyanlı n lantını n ş ğ zı ıyaptı nı kontrol ediniz. yapmaktan korkmayı Konektörlere n. cihaz bağ lamadıı z sürece uzatma ğnı kabloları ters takı nı lması arı bir zaya sebebiyet vermeyecektir.6) Bilgisayarı zı kasası nın nıkontrol edip  Öğ retmeninize veya daha önceden bu ıkapağ kapatı z. nı nı iş yapmıolan bir kiş yaptıı z lemi ş iye ğnı iş kontrol ettiriniz. lemi Öğ retmenlerinizin ayrı vereceğönerileri Uygulama Faaliyeti Tablosuna not ediniz. ca i 28
  33. 33. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu kımda birinci öğ sı renme faaliyetinde verilen bilgilerle ilgili, düşünce gücünüzüölçecek sorular sorulacaktı Bazısoruları cevapları r. n nıhemen bulabilir bazı nı larıcevaplamanıise vakit alabilir. Bu bilinçle hareket ederek soruları z cevaplayı z. nıA-ÖLÇME SORULARI 2 Aş ı verilen sorular için uygun cevap seçeneğiş ağda i aretleyiniz.1. Paralel Portun pin sayı aş ı seçeneklerden hangisinde doğ verilmiş sı ağdaki ru tir? A) 20 B) 22 C) 24 D) 252. ş Seri Port ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlı r? tı A) Boudrate kavramı kullanılacak olan comm port numarası belirler nı B) Küçük konektörü 9 pinlidir. C) Büyük konektörü 25 pinlidir. D) Paralel porta nazaran bilgiler birbirinin ardı ra iletilir. sı3. I/0 kartı ilgili verilen bilgilerden hangisi kesinlikle doğ ile rudur? A) Üzerinde yalnıparalel port bulunur. z B) Üzerinde yalnıseri port bulunur. z C) Günümüz anakartları I/O kartı lmayabilir. na takı D) Günümüz anakartları n yanı I/O kartı nı nda verilmektedir.4. ş RS232 ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlı r? tı A) PC bilgisayarlarda seri port haberleş standardı r. me dı B) Sinyal genlikleri TTL seviyesindedir C) Bir standarttı r. D) Lojik 1 sinyal seviyesi -3V -25V arası r. ndadı5. İ cihazı basit bir ş ki n ekilde haberleşebilmesi için aş ı verilen ş ağda artlardan hangisi uygun değildir? A) RX-TX ve GND uçları kullanı dı lmalır. B) Birinin RX ucu diğ erinin TX ucuna bağ lanmalı r. dı C) GND uçları ortak bağ lanmalı r. dı D) 9 Pinin hepsinin bağ lanması gereklidir.6. Paralel port ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğ rudur? A) Sadece EPP modunda çalı şabilir. B) Veri hattı bittir 25 C) Kontrol Durum ve Veri hattı ndan oluşur D) Bilgi seri olarak iletilir. 29
  34. 34. 7. 287h veya 387h adresleri neyi ifade etmektedir? A) Paralel port veri baş ç adreslerini langı B) Seri port veri baş ç adresini langı C) Paralel port standart numarası nı D) Sseri port standart numarası nı8. AT kasalar için üretilen anakartlarla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi kesinlikle ş yanlı r? tı A) Seri port harici olarak bulunabilir. B) Paralel port anakartıüzerine lehimlenmiş n tir. C) Paralel port için anakart üzerinde bağ lantınoktası mevcuttur. D) Seri port için anakart üzerinde bağ lantı noktası mevcut değ ildir.9. ş Paralel ve Seri Port konektörleri için verilenlerden hangisi yanlı r? tı A) 25 Pinlik seri konektör fazla kullanı lmamaktadı r. B) Küçük seri port konektörü monitör konektörü ile aynı ebattadıyalnıpin sayı r z ları farklır. dı C) Paralel port konektörünün PC de bulunan kı diş smı idir. D) Büyük seri port dişkonektörü Paralel port konektörüne uyar. i10. Aş ı verilen ş ağda ıklarda hangisinde en az bilgi iletimi olmuş tur? A) 8 Darbe boyunca 8 bitlik seri port bilgisi B) 8 Darbe boyunca 8 bitlik paralel port bilgisi C) 1 Darbe boyunca 8 bitlik seri port bilgisi D) 1 Darbe boyunca 8 bitlik paralel port bilgisiB-DEĞERLENDİ RME 2 nı ı rı z. Cevapları zımodül sonunda verilen cevap anahtarıile karş tını Unutmayı laş nkendinizi deniyorsunuz. Eğ eksikliğ hissettiğ er ini iniz bir konu ile karş ı z bilgi ı rsanı laşsayfaları tekrar dönebilirsiniz. Araşrma yaparak, uygulama faaliyetlerini tekrar na tıgerçekleştirerek eksiklerinizi giderebilirsiniz. Ayrı konu ilginizi çektiyse daha fazla bilgi caedinmek için araşrma yapmanıönerilir. tı z 30
  35. 35. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. ÖĞRENME FAALİ YETİ –3 ÖĞRENME FAALİ YETİ –3 AMAÇ Bu öğ renme faaliyetinde bilgi aktarı nda çok yaygı kullanı USB Portunu mı n lan(Universal Serial Bus) ayrı lı ş ntı bir ekilde inceleyeceğ iz. ARAŞTIRMA USB portları ilgili araşrma yaparak bu portu kullanan donanı çeş yla tı m itleriniinceleyiniz. Bu portun kullanı ğ ve kullanı ldıı lmadıı ğ donanı mları ediniz. USB portunu notkullanmayan bir donanı karş ı z baş bir markanı veya modelin USB desteğ mla ı rsanı ka laş n iolup olmadıı sorunuz. Edindiğ bilgileri sı fla paylaş ğnı iniz nı ı n. 3.USB PORTU3.1. Usb Portları Yapı n sı USB portları şseri ekilde hı bilgi transferi için geliş zlı tirilmişportlardı Bilgi iletimi r.seri olarak 2 kablo üzerinden yapılmaktadı Ayrı diğ beseleme için +5 V ve ş için 2 r. ca er asekablo daha bulunmaktadı Toplam 4 kablo içeren USB portundan maksimum 500 mA akı r. mçekilebilir. Bu özelliğ sayesinde bu porta bağ i lanacak çoğ donanı ayrı enerji u m cagereksinimi duymadan çalı şabilir. Paralel porttan 24 mA akı çekilebileceğ m idüş ünüldüğ ünde USB portu bu özelliğile büyük avantaj sağ i lamaktadı Ş 3.1.1’ de USB r. ekilport kabloları gösterilmiştir. Ş 3.1.1: USB kablo Sinyalleri ekil USB port konektörleri çeş ş itli ekillerde olabilir. Çoğ firma ürettiğ cihazı yapına u i n sıgöre uygun USB konektörünü belirlemektedir. Ş ekil 3.1.2’ de USB portu ve en çokkullanı USB konektörleri gösterilmektedir. lan 31
  36. 36. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only. Ş 3.1.2: USB Portu ve konektörleri ekil3.2. Usb Portları Özellikleri n USB portları veri aktarı hı seri ve paralel porttan yüksek Firewire portundan ise nda m zıdüş üktür. 127 adet cihaz bu port üzerine bağlanabilir. USB portuna birden fazla cihaztakmak için USB Hubları kullanılmaktadı USB1.0, USB1.1, USB2.0 gibi versiyonları r. olanbu portun USB2.0’ da bilgi aktarı saniyede 480 Mbit’dir. USB2.0 USB1.0 versiyonundan mı20 kat daha hı dı USB portunu kullanan cihazlarıtak çı özelliğbulunmaktadı Yani zlı r. n kart i r. ş ıbilgisayara zarar vermeden bilgisayar çalırken bu porta çok rahatlı donanı takı kla m pçı labilir. kartı USB portunu kullanan donanı 3 modda kullanı mlar lmaktadı Bunlar: r.a) Kesme Modu: USB fare veya klavye gibi fazla bilgi göndermeyen donanı bu modu mlarkullanmaktadı r.b) Hacim Modu: Yazı cıgibi paket olarak bilgi transferi yapan cihazlar bu modukullanmaktadı Paketlerin transferlerinden sonra doğ r. rulama yapı lmaktadı r.c) Asenkron Modu: USB hoparlör gibi devamlı surette bilgi alan donanı mlar bu modda şıçalır. Bilgi aktarı nda hata doğ mı rulamasıyoktur.3.3. USB Portları Montajı n Yeni bilgisayar donanı mlarıgenellikle USB desteğ ile piyasaya çı i kmaktadı Gitgide r.kullanı yaygı an bu portlar için anakart üreticileri hem anakartlara tümleş olarak mı nlaş ikUSB portları tasarlamakta hem de harici USB portunun montajı anakart üzerinde yer nı içinbırakmaktadı Ş 3.3.1’ de harici USB portun montaj aş r. ekil amalarıgösterilmektedir. Burada 32
  37. 37. Edited by Foxit Reader Copyright(C) by Foxit Software Company,2005-2008 For Evaluation Only.dikkat edilmesi gereken husus anakart üreticisinin montaj kitapçıı bakarak harici USB ğnaportun anakart üzerinde nerede olduğ unun doğ bir ş ru ekilde belirlenmesidir. Kasa üzerindeUSB bağ lantı noktası belirlendikten sonra bağ lantı kabloları n yerine takı nı lmasıgerçekleş tirilir. Aynış ğ ekilde kitapçıa bakarak ya da anakarttaki bağ lantınoktasın nıüzerinde yazan ifadeler doğ ş rultusunda markalanmı kabloları yerine yerleş n tirilmesigerekmektedir. Bu kablolar +5V, D-, D+ ve GND kablolarır. Bu kabloları ters takı dı n lmasıdurumunda USB portuna bağ lanan donanı anı zarar verilebilir. Bu nedenle montajı n ma nda nıdikkatli bir şekilde yapı lması gerekmektedir. Ş 3.3.1: Harici USB bağ ekil lantı sı 33
  38. 38. UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İ ş Basamakları lem Öneriler1)Bir bilgisayar kasası n portları bakarak  Kasanın arka tarafı anakarta dahili nı na zı ndaUSB portun yerini belirleyiniz. ön tarafı ise harici USB bağ ları nda lantı bulunmaktadı r. 2)Kasaya bağ lıolan kablolarısökün ve  Bu iş lemleri öğ retmeninizin ı n.bilgisayar kasası n kapağ açı nı nı gözetiminde gerçekleş tirin. 3)USB portun anakartlarla birleş i  Anakarta tümleş USB portu tiğ iknoktalarıkontrol ediniz. lehimlenmiş tir.  Harici USB portu ise kablo aracığı lıyla anakarta monte edilmiş Anakart tir. üzerinde harici USB bağ noktası lantı nda “USB” ifadesine dikkat edin.4)Harici USB bağ sı çı n. lantını karı  Kablolarıhangi pinden çı ğ dikkat n ı ktına edin. UnutmayıUSB bağ sı n lantında yapı ş lacak olan bir yanlı k bu porta lı bağ lanan donanı n arı mları zalanması na neden olacaktı r.5)Çı ğnı kabloları bağ sı  Eğ sı nıaş ysanıveya kardıız n lantını er rası ş ı rdı zsı na göre tekrar yapı z. rası nı ğ z ı yaptınıbağ yı lantı kontrol etmek ğı istiyorsanı anakartı kitapçında ilgili z n sayfayı açarak kontrol edin.  Ayrı anakart üzerinde de kabloları ca n bağ ı lanacağyerler ifade edilmiş tir.6) Bilgisayarı zı kasası nın nıkontrol edip  Öğ retmeninize veya daha önceden bu ıkapağ kapatı z. nı nı iş yapmıolan bir kiş yaptıı z lemi ş iye ğnı iş kontrol ettiriniz. lemi Öğ retmenlerinizin ayrı vereceğönerileri Uygulama Faaliyeti Tablosuna not ediniz. ca i 34

×