Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Culturele diversiteit in de huisartsenpraktijk <ul><li>Even voorstellen </li></ul><ul><li>Leerdoelen </li></ul>
Programma Programma <ul><li>Waarom? </li></ul><ul><li>Wat weet je al? </li></ul><ul><li>Nieuwe kennis </li></ul><ul><ul><l...
Waarom??? <ul><li>http://www.youtube.com/watch?v=Q96Mv2hkA40 </li></ul><ul><li>http://www.youtube.com/watch?v=ygNgK2V2WzE ...
Kennis en vaardigheden <ul><li>Basisvaardigheden consult voeren  </li></ul><ul><li>(APC) </li></ul><ul><li>Cultuur (h)erke...
Cultuur <ul><li>Collectieve mentale programmering van mensen </li></ul><ul><li>Onderscheidt leden van de ene groep van de ...
Theorieën <ul><li>Geert Hofstede </li></ul><ul><li>Begin 20 e  eeuw </li></ul><ul><li>Werktuigbouwkundige  </li></ul><ul><...
Geert Hofstede <ul><li>Iedere cultuur zoekt oplossingen voor: </li></ul><ul><ul><li>Maatschappelijke ongelijkheid </li></u...
Geert Hofstede <ul><li>Vijf culturele dimensies: </li></ul><ul><li>Kleine machtsafstand       grote machtsafstand </li><...
Individu       groep
Geert Hofstede maatschappelijke ongelijkheid <ul><li>Kleine machtsafstand       grote machtsafstand </li></ul><ul><ul><l...
Geert Hofstede Individu       groep <ul><li>Collectivisme       individualisme </li></ul><ul><li>Individualistische cu...
Geert Hofstede rolverdeling ♂       ♀   <ul><li>Femininiteit       masculiniteit </li></ul><ul><li>Masculiene cultuur:...
Geert Hofstede omgaan met onzekerheid <ul><li>Sterke       zwakke onzekerheidsvermijding </li></ul><ul><li>Sterke onzeke...
Geert Hofstede kijken naar de toekomst <ul><li>Korte termijn       lange termijn gerichtheid </li></ul><ul><li>Korte ter...
Geert Hofstede Vijf culturele dimensies:  in het consult <ul><li>Wie heeft de macht om te beslissen? </li></ul><ul><li>Wel...
Geert Hofstede Kritische kanttekeningen <ul><li>Dimensies onderscheiden groepen  </li></ul><ul><li>(geen model voor indivi...
David Pinto <ul><li>Antwoord op kritiek Hofstede </li></ul><ul><ul><ul><li>Structuren theorie / Drie Stappen Model </li></...
David Pinto Structuren theorie <ul><li>Verschillen tussen mensen ontstaan door verschillen in structuur van hun gedragsreg...
David Pinto <ul><li>Fijnmazige       losmazige structuren </li></ul><ul><ul><li>Fijnmazige structuren </li></ul></ul><ul...
David Pinto <ul><li>Indeling (F/M/G) afhankelijk van: </li></ul><ul><ul><ul><li>Welvaart </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><...
David Pinto <ul><li>Gevolgen F-structuur voor op individueel niveau </li></ul><ul><li>Wens tot duidelijkheid </li></ul><ul...
David Pinto <ul><li>Motivatie piramide van Pinto </li></ul>
David Pinto Drie Stappen Model <ul><li>Motivatie verschillen overbruggen </li></ul><ul><li>Behoud van ieders eigenheid </l...
David Pinto Drie Stappen Model <ul><li>Stap 1 </li></ul><ul><ul><ul><li>Eigen cultuurgebonden normen / waarden </li></ul><...
Culturele diversiteit <ul><li>Hindernis   of uitdaging? </li></ul><ul><li>Drie aspecten uit eigen cultuur </li></ul><ul><l...
Film <ul><li>http://www.allesgemist.nl/video/Is+dit+de+wil+van+Allah%3F/14761 </li></ul><ul><li>Observatiepunten: </li></u...
Casus  <ul><li>Mw. Nisar, 26 jaar   </li></ul><ul><li>Tetouan, in Ned. sinds 4e jaar </li></ul><ul><li>HAVO, MBO-opleiding...
Vraag 1: <ul><li>Welke verschillen in prevalentie </li></ul><ul><li>bestaan er tussen etnische  </li></ul><ul><li>groepen ...
Vraag 1: <ul><li>Surinaams-Hindoestaanse afkomst: 35% </li></ul><ul><li>3-6 keer vaker bij allochtonen </li></ul><ul><li>A...
Vraag 2: <ul><li>Welke aandachtspunten zijn er </li></ul><ul><li>bij de voorlichting over diabetes </li></ul><ul><li>bij a...
Vraag 2 <ul><li>Taal barrière </li></ul><ul><li>Eetgewoonten / dieet </li></ul><ul><li>Ramadan </li></ul><ul><li>Leefstijl...
<ul><li>Mw. Nisar maakt een passieve, </li></ul><ul><li>gelaten indruk, stelt geen spontane </li></ul><ul><li>Vragen… </li...
Vraag 3: <ul><li>Welke rol speelt de gelatenheid </li></ul><ul><li>in de communicatie met de </li></ul><ul><li>huisarts/PO...
Vraag 3 <ul><li>Passieve communicatie: </li></ul><ul><li>Onvoldoende informatie uitwisseling </li></ul><ul><li>Let op! </l...
<ul><li>Getrouwd  </li></ul><ul><li>Zwangerschapswens met huisarts besproken </li></ul><ul><li>   eerst stabiel instellen...
Vraag 4: <ul><li>Welke culturele overwegingen zijn belangrijk voor mw. Nisar bij het uitstellen van een zwangerschap? </li...
Vraag 4 <ul><li>Invloed familie! </li></ul><ul><li>Gemiddeld 8 jaar jonger zwanger </li></ul><ul><li>50% heeft kinderen op...
<ul><li>Zwanger: 6e week </li></ul><ul><li>Huisarts verbaast zich:  </li></ul><ul><li>heeft mw. Nisar de huisarts niet goe...
Vraag 5 <ul><li>Hoe kan het misverstand tussen </li></ul><ul><li>de huisarts en mw. Nisar zijn </li></ul><ul><li>ontstaan?...
Vraag 5 <ul><li>Taalproblemen </li></ul><ul><li>Verkeerde verwachtingen </li></ul><ul><li>Leven tussen twee culturen </li>...
<ul><li>Monotherapie insuline </li></ul><ul><li>Controles: Prima gereguleerd! </li></ul>
Vraag 6 <ul><li>Waarom is de suiker van mw. </li></ul><ul><li>Nisar nu zo goed gereguleerd? </li></ul>
Vraag 6 <ul><li>Leven met een chronische ziekte : </li></ul><ul><li>Aandoening begrijpen </li></ul><ul><li>Ernst inschatte...
Vraag 7 <ul><li>Wat is er nodig om een goede </li></ul><ul><li>diabetesregulatie in deze </li></ul><ul><li>situatie te han...
Vraag 7 <ul><li>Blijven voorlichten en checken </li></ul><ul><li>Let op (on)mogelijkheden van </li></ul><ul><li>de patiënt...
Vraag 8 <ul><li>Samenvattend:  Wat had er </li></ul><ul><li>beter gekund aan deze casus? </li></ul>
Vraag 8 <ul><li>Verschillende invalshoeken </li></ul><ul><li>Te snelle conclusie over oorzaak van misverstand </li></ul><u...
Casus <ul><li>Mw. Özgul, 30 jaar, geboren in Turkije </li></ul><ul><li>20 jaar    getrouwd Nederlands-Turkse man </li></u...
Vraag 1 <ul><li>Wat is somatisatie? </li></ul><ul><li>Hoe vaak ziet de huisarts somatisatie? </li></ul><ul><li>Wat doet so...
Vraag 1 <ul><li>Somatisatie: </li></ul><ul><li>Neiging om lichamelijk onbegrepen klachten te ervaren, </li></ul><ul><li>di...
Vraag 2 <ul><li>Welke rol hebben taal- en </li></ul><ul><li>cultuurverschillen bij  </li></ul><ul><li>somatisatie? </li></ul>
Vraag 2 <ul><li>De diagnose somatisatie is cultuur gebonden </li></ul><ul><ul><li>Klachtenpresentatie       referentieka...
<ul><li>Recent bevallen van drieling </li></ul><ul><li>Kleine woning </li></ul><ul><li>Echtgenoot veel weg i.v.m. werk </l...
Vraag 3 <ul><li>Wat kan de huisarts doen? </li></ul>
Vraag 3 <ul><li>Anamnese </li></ul><ul><ul><li>Somatiek / cognitief / emotioneel / gedrag / sociaal </li></ul></ul><ul><li...
<ul><li>Uitgebreide voorgeschiedenis:  </li></ul><ul><li>onverklaarde lichamelijke klachten </li></ul><ul><li>Praten met v...
Vraag 4 <ul><li>Waar moet de AIOS op letten als </li></ul><ul><li>hij/zij psychosociale problematiek  </li></ul><ul><li>ve...
Vraag 4 <ul><li>Barrières </li></ul><ul><ul><ul><li>Taal: soms ‘verborgen’ </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Cultuur: sc...
Vraag 5 <ul><li>Hoe ervaar je patiënten die steeds </li></ul><ul><li>terugkomen op het spreekuur met </li></ul><ul><li>kla...
<ul><li>Vader in Turkije overleden:  </li></ul><ul><li>Hartstilstand </li></ul><ul><li>Hoofdpijn, pijn op borst </li></ul>...
Vraag 6 <ul><li>Welke persoonlijke omstandigheden  </li></ul><ul><li>Van mw. Özgul spelen een rol bij haar  </li></ul><ul>...
Vraag 6 <ul><li>Ziekbed vader: </li></ul><ul><ul><ul><li>Niet aanwezig geweest </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen af...
<ul><li>Gesprekken worden opener / somberheid  </li></ul><ul><li>bespreekbaar / wil zich graag beter voelen </li></ul><ul>...
Vraag 7 <ul><li>Hoe heeft de houding van de AIOS  </li></ul><ul><li>bijgedragen aan het feit dat mw. Özgul </li></ul><ul><...
Vraag 7 <ul><li>Juiste moment / juiste wijze </li></ul><ul><ul><ul><li>Twee-sporen-beleid </li></ul></ul></ul><ul><li>Vold...
Vraag 8 <ul><li>Wat is de valkuil voor de huisarts </li></ul><ul><li>bij somatisatie bij allochtonen? </li></ul>
Vraag 8 <ul><li>Somatisatie wordt gezien als  </li></ul><ul><li>onveranderbare culturele eigenschap </li></ul><ul><ul><ul>...
Vraag 9 <ul><li>Van welke factor(en) is de prognose </li></ul><ul><li>van somatisatie afhankelijk? </li></ul>
Vraag 9 <ul><li>Snelle diagnostiek  </li></ul><ul><ul><ul><li>Chronische somatisatie heeft slechte </li></ul></ul></ul><ul...
Links <ul><li>http://www.aofamsterdam.nl/index.php/nieuws/49-zorg-buiten-de-kaders </li></ul><ul><li>http://www.doktersvan...
Literatuur <ul><li>Allemaal anders denkenden - Geert Hofstede </li></ul><ul><li>Interculturele communicatie - David Pinto ...
Vragen uit casuïstiek <ul><li>Communicatie via (informele) tolk </li></ul><ul><li>Barrière om LO te verrichten </li></ul><...
Wat neem je mee??? <ul><li>Leerpunten </li></ul><ul><li>Leerbehoeften </li></ul><ul><li>En nu in de praktijk….. </li></ul>
Wat nemen wij mee??? <ul><li>Evaluatie!!! </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Masterclass ecd 3e jaar huisartsenopleiding uv a

2,120 views

Published on

Basisprincipes bij culturele verschillen in huisartsenpraktijk

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Masterclass ecd 3e jaar huisartsenopleiding uv a

  1. 1. Culturele diversiteit in de huisartsenpraktijk <ul><li>Even voorstellen </li></ul><ul><li>Leerdoelen </li></ul>
  2. 2. Programma Programma <ul><li>Waarom? </li></ul><ul><li>Wat weet je al? </li></ul><ul><li>Nieuwe kennis </li></ul><ul><ul><li>Theorie </li></ul></ul><ul><ul><li>Reflectie </li></ul></ul><ul><li>Film & discussie </li></ul><ul><li>Casuïstiek </li></ul><ul><li>Rol van de huisarts </li></ul><ul><li>Consult voeren </li></ul><ul><li>Afsluiting </li></ul><ul><ul><li>Leerpunten </li></ul></ul><ul><ul><li>Leerbehoeften </li></ul></ul><ul><ul><li>Voornemens </li></ul></ul>
  3. 3. Waarom??? <ul><li>http://www.youtube.com/watch?v=Q96Mv2hkA40 </li></ul><ul><li>http://www.youtube.com/watch?v=ygNgK2V2WzE </li></ul><ul><li>Raamplan Geneeskunde 2001! </li></ul>
  4. 4. Kennis en vaardigheden <ul><li>Basisvaardigheden consult voeren </li></ul><ul><li>(APC) </li></ul><ul><li>Cultuur (h)erkennen </li></ul><ul><li>(2e jaar chronisch / vandaag nieuwe kennis+vaardigheden) </li></ul><ul><li>Cultuurverschil overbruggen </li></ul><ul><li>(ervaring in de praktijk: wie??? / vandaag vaardigheden oefenen) </li></ul><ul><li>Epidemiologie / farmacologie </li></ul><ul><li>EBM – culturele bias </li></ul>
  5. 5. Cultuur <ul><li>Collectieve mentale programmering van mensen </li></ul><ul><li>Onderscheidt leden van de ene groep van de leden van de andere groep. </li></ul>
  6. 6. Theorieën <ul><li>Geert Hofstede </li></ul><ul><li>Begin 20 e eeuw </li></ul><ul><li>Werktuigbouwkundige </li></ul><ul><li>Sociaal psychologisch onderzoek IBM </li></ul><ul><li>Hoogleraar culturele antropologie </li></ul><ul><li>David Pinto </li></ul><ul><li>Multiculturele achtergrond </li></ul><ul><li>Franse taal / semitische talen </li></ul><ul><li>‘ Taal van de omgangsregels’ </li></ul><ul><li> hoogleraar interculturele communicatie </li></ul>
  7. 7. Geert Hofstede <ul><li>Iedere cultuur zoekt oplossingen voor: </li></ul><ul><ul><li>Maatschappelijke ongelijkheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Individu   groep </li></ul></ul><ul><ul><li>Rolverdeling ♂   ♀ </li></ul></ul><ul><ul><li>Omgaan met onzekerheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Kijken naar de toekomst </li></ul></ul>
  8. 8. Geert Hofstede <ul><li>Vijf culturele dimensies: </li></ul><ul><li>Kleine machtsafstand   grote machtsafstand </li></ul><ul><li>Collectivisme   individualisme </li></ul><ul><li>Femininiteit   masculiniteit </li></ul><ul><li>Sterke   zwakke onzekerheidsvermijding </li></ul><ul><li>Korte termijn   lange termijn gerichtheid </li></ul>
  9. 9. Individu   groep
  10. 10. Geert Hofstede maatschappelijke ongelijkheid <ul><li>Kleine machtsafstand   grote machtsafstand </li></ul><ul><ul><li>Kleine machtsafstand: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Duitstalige landen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Noord-Europese landen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>VS </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Grote machtsafstand: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Arabische landen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Afrikaanse landen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aziatische landen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Oost-Europese landen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Latijns-Europese landen / Latijns-Amerikaanse landen </li></ul></ul></ul>
  11. 11. Geert Hofstede Individu   groep <ul><li>Collectivisme   individualisme </li></ul><ul><li>Individualistische cultuur: </li></ul><ul><ul><ul><li>Losse banden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ieder zorgt voor zich </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Westerse landen </li></ul></ul></ul><ul><li>Collectivistische cultuur: </li></ul><ul><ul><ul><li>Hechte groep </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bescherming in ruil voor loyaliteit </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Individuele kritiek = kritiek op de groep </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zuid-Europese landen / Aziatische landen / Latijns Amerikaanse landen </li></ul></ul></ul>
  12. 12. Geert Hofstede rolverdeling ♂   ♀ <ul><li>Femininiteit   masculiniteit </li></ul><ul><li>Masculiene cultuur: </li></ul><ul><ul><ul><li>Duidelijke scheiding sociale sekserollen: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>♂ : assertief, materieel / ♀ : bescheiden, levenskwaliteit </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Werk voor beloning </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Armoede = eigen schuld </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Japan </li></ul></ul></ul><ul><li>Feminiene cultuur: </li></ul><ul><ul><ul><li>Overlapping sociale sekserollen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Werk voor ontplooiing </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zorg voor ‘armen’ </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Nederland </li></ul></ul></ul>
  13. 13. Geert Hofstede omgaan met onzekerheid <ul><li>Sterke   zwakke onzekerheidsvermijding </li></ul><ul><li>Sterke onzekerheidsvermijding: </li></ul><ul><ul><ul><li>Veel (in)formele regels </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen tolerantie afwijkend gedrag </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Drang om hard te werken </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Stress / agressie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Latijns-Amerika/Latijns-Europa/ Mediterrane landen/Oost-Europa </li></ul></ul></ul><ul><li>Zwakke onzekerheidsvermijding: </li></ul><ul><ul><ul><li>Weinig regels </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Grote tolerantie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Werken is geen doel op zich </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gemoedelijke sfeer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Denemarken/Jamaica/Singapore/(Nederland) </li></ul></ul></ul>
  14. 14. Geert Hofstede kijken naar de toekomst <ul><li>Korte termijn   lange termijn gerichtheid </li></ul><ul><li>Korte termijn gerichtheid </li></ul><ul><ul><ul><li>Gericht op heden/verleden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tradities </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Sociale verplichtingen </li></ul></ul></ul><ul><li>Lange termijn gerichtheid </li></ul><ul><ul><ul><li>Beloning in de toekomst </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Vasthoudendheid/spaarzaamheid </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aziatische landen/VS/Groot-Brittanië/(Nederland) </li></ul></ul></ul>
  15. 15. Geert Hofstede Vijf culturele dimensies: in het consult <ul><li>Wie heeft de macht om te beslissen? </li></ul><ul><li>Welke groepsfactoren spelen voor de patiënt? </li></ul><ul><li>Wat is het doel van de patiënt? </li></ul><ul><li>(taakgericht / affectgericht) </li></ul><ul><li>Welke communicatieregels? </li></ul><ul><li>Welke motivatie voor gezondheid op lange termijn? </li></ul>
  16. 16. Geert Hofstede Kritische kanttekeningen <ul><li>Dimensies onderscheiden groepen </li></ul><ul><li>(geen model voor individuen) </li></ul><ul><li>Aantal dimensies is arbitrair </li></ul><ul><li>Statisch / stigmatiserend </li></ul><ul><li>Cultuurverschillen  hindernis </li></ul>
  17. 17. David Pinto <ul><li>Antwoord op kritiek Hofstede </li></ul><ul><ul><ul><li>Structuren theorie / Drie Stappen Model </li></ul></ul></ul><ul><li>Multiculturele achtergrond </li></ul><ul><ul><ul><li>Portugees-Joods / Berbers / Israël / Nederland </li></ul></ul></ul><ul><li>Interculturele communicatie UvA </li></ul><ul><ul><ul><li>Franse taal / Semitische talen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>‘ Taal der omgangsregels’ </li></ul></ul></ul>
  18. 18. David Pinto Structuren theorie <ul><li>Verschillen tussen mensen ontstaan door verschillen in structuur van hun gedragsregels </li></ul><ul><li>(NIET door verschillende gedragsregels) </li></ul>
  19. 19. David Pinto <ul><li>Fijnmazige   losmazige structuren </li></ul><ul><ul><li>Fijnmazige structuren </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Volle, gedetailleerde structuur </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Strakke omgangsregels </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Somalië/Marokko </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Grofmazige structuren </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lossere structuur </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Globalere omgangsregels </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>VS/Canada/Nederland </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Mixed structuren </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Oost-Europa/Caraïbisch gebied </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>2 e generatie migranten </li></ul></ul></ul>
  20. 20. David Pinto <ul><li>Indeling (F/M/G) afhankelijk van: </li></ul><ul><ul><ul><li>Welvaart </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Religie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Sociaal milieu </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Genetische eigenschappen </li></ul></ul></ul><ul><li>Indeling te gebruiken voor: </li></ul><ul><ul><ul><li>Grote culturele groepen (etniciteit) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kleine culturele groepen (bedrijf/gezin/vereniging) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Individuen </li></ul></ul></ul>
  21. 21. David Pinto <ul><li>Gevolgen F-structuur voor op individueel niveau </li></ul><ul><li>Wens tot duidelijkheid </li></ul><ul><li>Groep staat centraal </li></ul><ul><li>(extern referentiekader goed   kwaad) </li></ul><ul><li>Weinig verschil persoonlijk / zakelijk </li></ul><ul><li>(alles wordt persoonlijk opgevat) </li></ul><ul><li>Vorm van de relatie belangrijker dan inhoud </li></ul><ul><li>Eer is het hoogste streven </li></ul><ul><li>(niet zelfontplooiing) </li></ul>
  22. 22. David Pinto <ul><li>Motivatie piramide van Pinto </li></ul>
  23. 23. David Pinto Drie Stappen Model <ul><li>Motivatie verschillen overbruggen </li></ul><ul><li>Behoud van ieders eigenheid </li></ul>
  24. 24. David Pinto Drie Stappen Model <ul><li>Stap 1 </li></ul><ul><ul><ul><li>Eigen cultuurgebonden normen / waarden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Door welke bril kijk je? </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><li>Stap 2 </li></ul><ul><ul><ul><li>Normen/waarden/gedragscodes van de ander </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Door welke bril kijkt de ander? </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><li>Stap 3 </li></ul><ul><ul><ul><li>Omgaan met geconstateerde verschillen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Waar liggen grenzen van aanpassing/acceptatie? </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Helderheid / duidelijkheid </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  25. 25. Culturele diversiteit <ul><li>Hindernis of uitdaging? </li></ul><ul><li>Drie aspecten uit eigen cultuur </li></ul><ul><li>Drie vooroordelen over andere cultuur </li></ul><ul><li>(door welke bril kijk je eigenlijk?) </li></ul><ul><li>Welke rol speelt dat in je consult? </li></ul><ul><li>(Wat kun je doen om die bril af te zetten?) </li></ul>
  26. 26. Film <ul><li>http://www.allesgemist.nl/video/Is+dit+de+wil+van+Allah%3F/14761 </li></ul><ul><li>Observatiepunten: </li></ul><ul><li>Eigen ideeën </li></ul><ul><li>Ideeën uit de cultuur die we in de film zien </li></ul><ul><li>Kun je een patiënt uit zo’n cultuur tegemoet komen? </li></ul>
  27. 27. Casus <ul><li>Mw. Nisar, 26 jaar </li></ul><ul><li>Tetouan, in Ned. sinds 4e jaar </li></ul><ul><li>HAVO, MBO-opleiding </li></ul><ul><li>DM type II </li></ul><ul><ul><ul><li>Slecht instelbaar </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Novomix / metformine </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hypertensie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>BMI >30 </li></ul></ul></ul>
  28. 28. Vraag 1: <ul><li>Welke verschillen in prevalentie </li></ul><ul><li>bestaan er tussen etnische </li></ul><ul><li>groepen in Nederland? </li></ul>
  29. 29. Vraag 1: <ul><li>Surinaams-Hindoestaanse afkomst: 35% </li></ul><ul><li>3-6 keer vaker bij allochtonen </li></ul><ul><li>Allochtone diabeten slechter ingesteld </li></ul><ul><li>Verklaring? </li></ul><ul><li>Migratie </li></ul><ul><li>Leefstijl </li></ul><ul><li>Slecht aansluitende zorg </li></ul>
  30. 30. Vraag 2: <ul><li>Welke aandachtspunten zijn er </li></ul><ul><li>bij de voorlichting over diabetes </li></ul><ul><li>bij allochtone patiënten? </li></ul>
  31. 31. Vraag 2 <ul><li>Taal barrière </li></ul><ul><li>Eetgewoonten / dieet </li></ul><ul><li>Ramadan </li></ul><ul><li>Leefstijl (sport?) </li></ul><ul><li>NB: </li></ul><ul><li>Complexe aandoening </li></ul><ul><li>Vraagt veel inzet van patiënt </li></ul>
  32. 32. <ul><li>Mw. Nisar maakt een passieve, </li></ul><ul><li>gelaten indruk, stelt geen spontane </li></ul><ul><li>Vragen… </li></ul>
  33. 33. Vraag 3: <ul><li>Welke rol speelt de gelatenheid </li></ul><ul><li>in de communicatie met de </li></ul><ul><li>huisarts/POH? </li></ul>
  34. 34. Vraag 3 <ul><li>Passieve communicatie: </li></ul><ul><li>Onvoldoende informatie uitwisseling </li></ul><ul><li>Let op! </li></ul><ul><li>Herkennen </li></ul><ul><li>Veilige sfeer / oprechte interesse </li></ul><ul><li>Info checken en herchecken </li></ul><ul><li>Gesloten vragen vermijden </li></ul>
  35. 35. <ul><li>Getrouwd </li></ul><ul><li>Zwangerschapswens met huisarts besproken </li></ul><ul><li> eerst stabiel instellen op monotherapie insuline </li></ul>
  36. 36. Vraag 4: <ul><li>Welke culturele overwegingen zijn belangrijk voor mw. Nisar bij het uitstellen van een zwangerschap? </li></ul>
  37. 37. Vraag 4 <ul><li>Invloed familie! </li></ul><ul><li>Gemiddeld 8 jaar jonger zwanger </li></ul><ul><li>50% heeft kinderen op 21e jaar </li></ul><ul><li>95% wordt moeder </li></ul><ul><ul><ul><li>(Autochtone vrouwen: 75%) </li></ul></ul></ul><ul><li>Individualistische culturen zijn </li></ul><ul><li>wereldwijd de (westerse) uitzondering! </li></ul>
  38. 38. <ul><li>Zwanger: 6e week </li></ul><ul><li>Huisarts verbaast zich: </li></ul><ul><li>heeft mw. Nisar de huisarts niet goed </li></ul><ul><li>begrepen? </li></ul>
  39. 39. Vraag 5 <ul><li>Hoe kan het misverstand tussen </li></ul><ul><li>de huisarts en mw. Nisar zijn </li></ul><ul><li>ontstaan? </li></ul>
  40. 40. Vraag 5 <ul><li>Taalproblemen </li></ul><ul><li>Verkeerde verwachtingen </li></ul><ul><li>Leven tussen twee culturen </li></ul><ul><ul><ul><li>Patiënt: dubbele oriëntatie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Arts: verkeerde verwachting culturele oriëntatie </li></ul></ul></ul>
  41. 41. <ul><li>Monotherapie insuline </li></ul><ul><li>Controles: Prima gereguleerd! </li></ul>
  42. 42. Vraag 6 <ul><li>Waarom is de suiker van mw. </li></ul><ul><li>Nisar nu zo goed gereguleerd? </li></ul>
  43. 43. Vraag 6 <ul><li>Leven met een chronische ziekte : </li></ul><ul><li>Aandoening begrijpen </li></ul><ul><li>Ernst inschatten </li></ul><ul><li>Verantwoordelijkheid nemen </li></ul><ul><li>Zelfvertrouwen </li></ul><ul><li>Zelfzorg kunnen uitvoeren </li></ul><ul><li>Patiënten actief betrekken! </li></ul>
  44. 44. Vraag 7 <ul><li>Wat is er nodig om een goede </li></ul><ul><li>diabetesregulatie in deze </li></ul><ul><li>situatie te handhaven? </li></ul>
  45. 45. Vraag 7 <ul><li>Blijven voorlichten en checken </li></ul><ul><li>Let op (on)mogelijkheden van </li></ul><ul><li>de patiënt. </li></ul>
  46. 46. Vraag 8 <ul><li>Samenvattend: Wat had er </li></ul><ul><li>beter gekund aan deze casus? </li></ul>
  47. 47. Vraag 8 <ul><li>Verschillende invalshoeken </li></ul><ul><li>Te snelle conclusie over oorzaak van misverstand </li></ul><ul><li>De huisarts gaat er van uit dat er een overeenkomst is </li></ul><ul><li>Signalen: </li></ul><ul><li>Boosheid / onbegrip / irritatie </li></ul>
  48. 48. Casus <ul><li>Mw. Özgul, 30 jaar, geboren in Turkije </li></ul><ul><li>20 jaar  getrouwd Nederlands-Turkse man </li></ul><ul><li> migratie naar Nederland </li></ul><ul><li>Hoofdpijn, hartkloppingen, slaapproblemen, moe, misselijk </li></ul><ul><li>LO: verharde spiergroep nek </li></ul><ul><li>DD.: somatisatie </li></ul>
  49. 49. Vraag 1 <ul><li>Wat is somatisatie? </li></ul><ul><li>Hoe vaak ziet de huisarts somatisatie? </li></ul><ul><li>Wat doet somatisatie met de arts-patiënt relatie? </li></ul>
  50. 50. Vraag 1 <ul><li>Somatisatie: </li></ul><ul><li>Neiging om lichamelijk onbegrepen klachten te ervaren, </li></ul><ul><li>die toe te schrijven aan een lichamelijke ziekte, </li></ul><ul><li>daar medische hulp voor te zoeken. </li></ul><ul><li>10 – 40% van de klachten in de huisartsenpraktijk </li></ul>
  51. 51. Vraag 2 <ul><li>Welke rol hebben taal- en </li></ul><ul><li>cultuurverschillen bij </li></ul><ul><li>somatisatie? </li></ul>
  52. 52. Vraag 2 <ul><li>De diagnose somatisatie is cultuur gebonden </li></ul><ul><ul><li>Klachtenpresentatie   referentiekader </li></ul></ul><ul><ul><li>Scheiding lichaam / geest meer in westerse wereld </li></ul></ul><ul><li>Taalbarrière  lichamelijk onderzoek </li></ul><ul><ul><li>Bevestigt dat er iets met het lichaam is </li></ul></ul>
  53. 53. <ul><li>Recent bevallen van drieling </li></ul><ul><li>Kleine woning </li></ul><ul><li>Echtgenoot veel weg i.v.m. werk </li></ul>
  54. 54. Vraag 3 <ul><li>Wat kan de huisarts doen? </li></ul>
  55. 55. Vraag 3 <ul><li>Anamnese </li></ul><ul><ul><li>Somatiek / cognitief / emotioneel / gedrag / sociaal </li></ul></ul><ul><li>Psychiatrisch onderzoek </li></ul><ul><ul><li>depressie / angststoornis / somatisatie? </li></ul></ul><ul><li>Lichamelijk onderzoek </li></ul><ul><ul><li>en op geleide klachten: lab / beeldvormend </li></ul></ul><ul><li>Beïnvloedende factoren </li></ul><ul><ul><li>In stand houdend / prognostisch ongunstig </li></ul></ul><ul><li>Bevindingen bespreken </li></ul><ul><ul><li>Positieve bewoordingen / aansluiten bij zorgen van de patiënt / </li></ul></ul><ul><ul><li>uitleg vicieuze cirkels / relatie psychisch   lichamelijk </li></ul></ul><ul><li>Behandeling </li></ul><ul><ul><li>Eerste lijn / tweede lijn </li></ul></ul>
  56. 56. <ul><li>Uitgebreide voorgeschiedenis: </li></ul><ul><li>onverklaarde lichamelijke klachten </li></ul><ul><li>Praten met vriendinnen helpt niet </li></ul>
  57. 57. Vraag 4 <ul><li>Waar moet de AIOS op letten als </li></ul><ul><li>hij/zij psychosociale problematiek </li></ul><ul><li>verder bespreekt met mw. Özgul? </li></ul>
  58. 58. Vraag 4 <ul><li>Barrières </li></ul><ul><ul><ul><li>Taal: soms ‘verborgen’ </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Cultuur: schaamte / problemen is geen ziekte </li></ul></ul></ul><ul><li>Belastende levensloop </li></ul><ul><ul><ul><li>Migratie / vlucht? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gezinshereniging? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Familie in thuisland? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Remigratiewens? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Discriminatie? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Traditionele genezers? </li></ul></ul></ul><ul><li>NB. Open vragen!!! </li></ul>
  59. 59. Vraag 5 <ul><li>Hoe ervaar je patiënten die steeds </li></ul><ul><li>terugkomen op het spreekuur met </li></ul><ul><li>klachten waarvoor geen lichamelijke </li></ul><ul><li>oorzaak te vinden is? </li></ul>
  60. 60. <ul><li>Vader in Turkije overleden: </li></ul><ul><li>Hartstilstand </li></ul><ul><li>Hoofdpijn, pijn op borst </li></ul><ul><li>Bang dat ze ook dood gaat </li></ul><ul><li>Nergens zin in </li></ul>
  61. 61. Vraag 6 <ul><li>Welke persoonlijke omstandigheden </li></ul><ul><li>Van mw. Özgul spelen een rol bij haar </li></ul><ul><li>rouw? </li></ul>
  62. 62. Vraag 6 <ul><li>Ziekbed vader: </li></ul><ul><ul><ul><li>Niet aanwezig geweest </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen afscheid genomen </li></ul></ul></ul><ul><li>Overlijden vader: </li></ul><ul><ul><ul><li>Cultuur / rituelen </li></ul></ul></ul><ul><li>Heimwee </li></ul><ul><ul><ul><li>Verbondenheid familie / traditie </li></ul></ul></ul><ul><li>Migranten bestaan: </li></ul><ul><ul><ul><li>Verlies / afscheid </li></ul></ul></ul>
  63. 63. <ul><li>Gesprekken worden opener / somberheid </li></ul><ul><li>bespreekbaar / wil zich graag beter voelen </li></ul><ul><li>AIOS bespreekt beleid: </li></ul><ul><ul><ul><li>Nog één maal LO </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Psychische hulp </li></ul></ul></ul><ul><li>Verwijst nr. 1e lijnspsycholoog </li></ul><ul><ul><ul><li>SSRI / psychotherapie </li></ul></ul></ul>
  64. 64. Vraag 7 <ul><li>Hoe heeft de houding van de AIOS </li></ul><ul><li>bijgedragen aan het feit dat mw. Özgul </li></ul><ul><li>nu wel open staat voor psychotherapie? </li></ul>
  65. 65. Vraag 7 <ul><li>Juiste moment / juiste wijze </li></ul><ul><ul><ul><li>Twee-sporen-beleid </li></ul></ul></ul><ul><li>Voldoende vertrouwen </li></ul><ul><ul><ul><li>LO / persoonlijke omstandigheden begrepen </li></ul></ul></ul>
  66. 66. Vraag 8 <ul><li>Wat is de valkuil voor de huisarts </li></ul><ul><li>bij somatisatie bij allochtonen? </li></ul>
  67. 67. Vraag 8 <ul><li>Somatisatie wordt gezien als </li></ul><ul><li>onveranderbare culturele eigenschap </li></ul><ul><ul><ul><li>Ieder individu kan zich aanpassen </li></ul></ul></ul><ul><li>Onbetrouwbaar gedrag </li></ul><ul><ul><ul><li>Dubbele boodschap </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bagataliseren </li></ul></ul></ul><ul><li>Irritatie en vooroordelen </li></ul><ul><ul><ul><li>Risico: (nieuwe) lichamelijke oorzaken over het hoofd zien </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>NB. Ook bij autochtonen!!! </li></ul></ul></ul>
  68. 68. Vraag 9 <ul><li>Van welke factor(en) is de prognose </li></ul><ul><li>van somatisatie afhankelijk? </li></ul>
  69. 69. Vraag 9 <ul><li>Snelle diagnostiek </li></ul><ul><ul><ul><li>Chronische somatisatie heeft slechte </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>prognose </li></ul></ul></ul><ul><li>Twee-sporen-beleid </li></ul><ul><ul><ul><li>Snel en adequaat </li></ul></ul></ul>
  70. 70. Links <ul><li>http://www.aofamsterdam.nl/index.php/nieuws/49-zorg-buiten-de-kaders </li></ul><ul><li>http://www.doktersvandewereld.org/home </li></ul><ul><li>http://www.huisarts-migrant.nl/ </li></ul><ul><li>http://ipsy.nl/ </li></ul><ul><li>http://www.allekleur.nl/ </li></ul><ul><li>http://lhv.artsennet.nl/Actueel/Nieuws6/Nieuwsartikel/Definitief-Tolkendiensten-niet-meer-vergoed.htm </li></ul>
  71. 71. Literatuur <ul><li>Allemaal anders denkenden - Geert Hofstede </li></ul><ul><li>Interculturele communicatie - David Pinto </li></ul><ul><li>Arts van de wereld - Karien Stronks </li></ul><ul><li>Valkuilen in de multiculturele huisartspraktijk Hans Harmsen </li></ul><ul><li>Vreemde vogels – Wouter van Kempen </li></ul>
  72. 72. Vragen uit casuïstiek <ul><li>Communicatie via (informele) tolk </li></ul><ul><li>Barrière om LO te verrichten </li></ul><ul><li>Taalprobleem compenseren door uitgebreid LO </li></ul><ul><li>Niets lijkt de patiënt te helpen </li></ul><ul><li>Illegaal en onverzekerd </li></ul>
  73. 73. Wat neem je mee??? <ul><li>Leerpunten </li></ul><ul><li>Leerbehoeften </li></ul><ul><li>En nu in de praktijk….. </li></ul>
  74. 74. Wat nemen wij mee??? <ul><li>Evaluatie!!! </li></ul>

×