Ø.Îþóíöýöýã, Ã.Áÿìáàöýðýí, ×.Æà÷èí, Õ.̺íõæàðãàë,      Æ.Ìýíäýý, Ö.Îþóí, Ä.Ò¿ìýíäýìáýðýë, Â.Õàæèäìàà,                     ...
DDC494.23’077M-692Çîõèîã÷èä:        Ø.Îþóíöýöýã           ìàãèñòð        Ã.Áÿìáàöýðýí          ìàãèñòð        ×.Æà÷èí     ...
Õàéðò õ¿¿õä¿¿ä ýý!  Òà íàð ¿ëãýð ñîíñîõ äóðòàé þó? ªºðººóíøèæ, áè÷èæ ñóðìààð áàéíà óó? ׺뺺òýéñàéõàí ÿðüæ ñóðàõûã õ¿ñýæ á...
Õè÷ýýë4
5
Ìàíàé ãóäàìæ6
7
Õºãæèëòýé àÿëàë8
9
Ìàíæèí              ?10
11
Ýâòýé äºðâºí àìüòàí12
Óõààíò òóóëàé                13
Àëòàí ºíäºãò òàõèà14
Ìîäíû òóñ            15
Ìèíèé ãàð16
17
Àìüäðàë18
Ñîíèðõîëòîé çóðàã                    19
Àâèà20
Ý    È                    àÎ           Ó    é           ª        û       ¯
Àà                            à   à                    à   à     à     à   à                            à         A à À à ...
àà                       à - aaà   àà        àà        àà       à    àà         Aa   Aa   aa           Àà àà              ...
Ýý         ý   ý                  ý   ý                      ý ý   ý                 Ý ý Ý ý                              ...
ýý                           ý - ýýý   ýý         ýý    ý                   ýý                        ý   ýý              ...
Èè     è   è                            è       è              è  ? à à                     è     à       à   à àà àà àà  ...
èé û                         è - èéè è è      é è ýý à     è      ûèé èé èé    à è    é è û       è                àà     ...
àé ýé                       à – àà – àé                       ý – ýý – ýé       àé       àé            À à àà àé ý Àé è àé...
à        àà                 èé                ýý    àé              è                    ý         ýé                     ...
Îî                                             î - îî             îî    î                     î                 èé        ...
îéîé                           î - îî - îé     î    îé       îé        à              î                                  ý...
Óó                                             ó - óó             óó     ó                          ó              óó     ...
óé                    ó - óó - óé óó              óé               àé        îé       óé             óé óé                ...
ªº                                             º     º      º                       º    º                                ...
ºº          º-ºººººº                         º - ººà    îîý    óó                        º    ººè    ºº      ººî    èéó   ...
¯¿                                                    ¿ - ¿¿ ¿                        ¿              ¿                    ...
¿é                     ¿ - ¿¿ - ¿é          ¿é¿  - ¿¿ - ¿            ¿ ¿  - ¿é -            óé  ó  - óó -             ¿¿  ...
ý            î        è     à                             èé            ýý           îî     àà                            ...
È             Î Ó             Ý                                             ªÀ                                            ...
àà             à                                                        îî                                                ...
Ì       ÐÑ               Â        Õ                Ø    Ë       Í
ì¿                                                        ìº                                           ìó       à         ...
àì   àìààýì   ýìýýèì   èéì    ?                43
ìà - ìàà - ìàé                       Ìààì      óó.èéì                            àé                          ý ýý     Ì   ...
ñà    ñý                              ñî    ñè                                        ñó                              ñº  ...
ó - óó           ñó - ñóó                         ñà - ñàà         ñ¿ - ñ¿¿                 ñà                     ñàà    ...
ñàì                       ñà-ìñóì                       ñó-ìñýì                       ñý-ì               ñººì àì          ...
º           ¿                                      ó                                                 îñ à                 ...
Ñî   ñîð   ìóó    ðàà         ñý    ðýý                        ?                       Ìóóð           Ñîñîð îî,           ...
óð - óóð   ñýð - ñýýð     ñàð - ñààð - ñàéð         ¿ð - ¿¿ð   ìºð - ìººð     ¿ð - ¿¿ð - ¿éð     ̺ðººð                  ý...
õý    õà                                         õè                                               õî                      ...
º                     õº      𺺠      õà       ñà   ðàà                                    ñà âàð                      ì...
õà - õàà - õàé  à                      õý ðýì õà     ìàð                      ñà ìàð ñà      àé àéõ     õàé - õàéõ      îé...
âà                                              âý                                  âî     âó             âè              ...
àâ          ààâ           àéâ                  õàâ         õààâ          õàéâ       àâàâ.                       õààâ.     ...
?      ý - âýð     õà - âàð                    ðº                                       º                â      º - âºð   ...
Ñ          Ð          Õ      Ì                                           Â              ì       ñ      ð       õ        â ...
ªâºº                                                õàðâàâ.        õèéâ. ªâºº                         àâàâ.               ...
ëý                       ë¿                                     ëî                              ëè         ëó             ...
à ë   ì                                ë   ð             Õèéë     Ìàðàë          àâàâ.     Ìàðàë õèéë ñóðàâ.              ...
1                  5 ìàë 2                    4       3            ìàéë ëàà.           캺ð 뺺.            Ñ¿¿           ...
íà                                           í¿                                                         íý                ...
íàà    íýý          íèé      íóó      íºº        í¿¿           íàà                      íàà           íýý                 ...
àí        èí        óí        ¿í                ýí        îí        ºí     õóí                     Íîìûí ñàí             Ý...
îí - îíî            ýí - ýíý    ñàí - ñàíà          õàí - õàíà       ñàí õàðñàí        ñîí îðñîí       ñýí èðñýí         ñ...
ø                         ø                              øà                                    øè                         ...
øîî            øîî       øî        ð    ø¿¿                               øóâóó                           -õ              ...
Øàðàà õóøíààñ                   Øàð øóâóó íèñýâ.ñàìàð îëëîî.           ØÀÐØàðàâ ¿õðýý óñëàâ.                Ø¿ðýý øàð     ...
Ð Õ           Â Ë         Ñ                                                       Í                                       ...
Ìàðàë                           Ìàðàë  Ìàðàë   6    íàñõ¿ðëýý. Ýìýý   ëàààâàâ. Ààâ  6   ëàà                         îî Àìà...
Íîì     óí-           ñàé                                         -                           øèõ                         ...
Øèíý îí                Øèíý îí                 èðëýý     Ìèíèé      ºâºº72
1 íàñ                           íýìëýý              ªâºë, ºâºë              ñàéõàí àà        7 íàñ                        ...
Ñóðñíàà ñîðèîðîé                             Õàâàð  Õàâðûí óëèðàë ñàéõàí. Íàð ýýíý. Íóóðûí ìºñõàéëíà. Õàëóóí îðíîîñ óñíû ø...
Ò    Ä           ÁÃ        ü                Ö ×    Ç                Æ
Ãã                                ì º º ãà             ãî   ãó      ãý                   㺠    ã¿           ãè           ...
Óñíû øóâóó  Õàâàð áîëîâ. Óñíû øóâóó èðëýý. Îëîí øóâóó íèñýíèðýâ. Ãàëóó, àíãèð, õóí õóðëàà. Íàìàð õàëóóí îðîíóðóó ãàà íèñýâ...
ã¿¿íèé ñààì                        ýðýýí ìîãîé          ¿¿ðèéí ãýãýý                       îé øóãóé                       ...
Ìàóãëè  -“Ìàóãëè õ¿¿“ íîìûã óíøñàí óó?Õ¿ì¿¿ñ Ìàóãëè õ¿¿ã øèIðýíIãýíîéãîîñ îëñîí. Øèðýíãýí îé èõõàëóóí. Øèðýíãýí îéã øóãóé ...
Ää                                  ì î                   äà   äý                        äý                               ...
Äýëã¿¿ð  Ýíý õ¿íñíèé äýëã¿¿ð. Äýëã¿¿ð ä¿¿ðýí àëèì,ëèéð áàéíà. Äýë ã¿¿ ðýýñ õ¿íñíèé íîãîî àâëàà.             íîãîî õ¿íñíèé ...
Äààì  Ìèíèé ä¿¿ ĺë㺺í íýã ä¿ ãýýð àíãèä ñóðäàã.ĺë㺺í äààì í¿¿õäýý ñàéí. Ä¿¿ îëîí í¿¿äýëìýääýã. ĺë㺺í íàäàä äààì ºãºâ...
Òò                             òèòà     òý         òî    òº                                        õî       òó     ò¿ õîò ...
òýý òýé                              òý               òî         òà                                             òîî       ...
òàà             òóó             ò¿¿                             ä¿¿                             äóó                       ...
Áá                               º õ        áý         áî        Ạῠáà          áè         áó     áàðèõ                ...
áèé     áèéð           Ẻ   áººð        áóó     áóóð           á¿¿   á¿¿âýé       äàëáàà           äýëáýý                ...
Ìºí ¿¿?                 Áèë ã¿¿í                 Áèë ã¿¿ íèé áºìáºã                 Áèëã¿¿í áºìáºã àâàâ.                 Á...
ü                                               õîíü               àì     àìü                õîíü óñëàõ               àõ  ...
Õóðäàí ìîðü  Ñóìûí íààäàì áîëëîî. Íààäìààðìîðü ó ðàë äàâ. Áè ìîðü óíàâ. Õóðäàíìîðü óíàõ ñàéõàí. Õ¿¿õýä á¿ð õóðäàíìîðü óíàõ...
Ä         Ò       Á                                          Ü       Ã            Àðàã àðàã òîì     Äàë äàëààð òîîë       ...
Öö               î í ã î öà öý öè     öî öó öº ö¿                          öýã                     îíãîö      öàã      öý ...
öàã                                         ààí         öàñ           Öààñàí øóâóó                 Áàãø öààñàí øóâóó õèéõ ...
àðö     öàíà - öààíà - öàéíà          îðö     öîë - öîîë - öîéë          óðö     öóë - öóóë - öóéâàí                      ...
×÷í à â ÷à         ÷î          ÷º      ÷è           ÷ó         ÷¿                                   ÷è, áè         öàâóó õ...
õîíü        ÷èí                                  ìàë         ÷èí                                  ×èì         ãýý         ...
Òºë ìàëÒóãàë òóãàë òîãëîíîÒóóë ãîëäîî î÷íîÓíàãà óíàãà òîãëîíî             óÎíîí ãîëäîî î÷íîÁîòãî áîòãî òîãëîíîÁîãä óóëàíäà...
Öàãààí ñàð               Òýã ýý,              ìèíèé õ¿¿                       Áè ºâººä                      õàäàã áàðèõ   ...
Àìàð áàéíà     Îíä ìýíä,   óó?       òàðãàí òàâòàé               îðîâ óó?                       99
Çç                                     õ ¿ ð                    çà          çè        çó                                  ...
çà - çàà       çî - çîî                      çý - çýý       çó - çóó                                 çº - 纺       çàé   ...
à÷ çýý        ç¿¿ óòàñ     ç¿éð ¿ã         çàé áàðèõ íýã çóó       çîî íóðóó    óñ 纺õ         íîì çààõ                  ...
Ææó ã æà    æè æî     æº       æ¿    æóæèìñ      óãæ           òóóëàéí áºæèíæ¿ðæ      öîîæ          æèæèã áîëæìîð         ...
Òàãòàà áà øîðãîîëæ 1. Øîðãîîëæ óñ       2. Øîðãîîëæ óñàíä 3. Òýð ìº÷èð øèäýæóóõààð ãîðõè óðóó     óíàæ óðñàõ øàõàâ. øîðãîî...
Àõ, ýã÷, ä¿¿ áèäÒîì àõ ò¿ëýý õà ãàë íà          ªíäºð ýã÷ öàé ÷àíàíàÁàãà àõ ò¿¿íèéã õó ðàà íà.      ªºðºº áè ãýðýý öý âýð ...
1 ãºðººñÑèìáà çóãààëàâ                                7 æàðààõàé                    Ñèìáà  Ñèì áà ãèéí ààâ áîë à ðààò íû õ...
2 áàð                          3 òàõü                 5 öººâºð ÷îíî                                   4 àíààø6 çààí       ...
Ñóðñíàà øàëãààðàé.                    Æààõàí Òóëãàà  Æààõàí Òóëãàà õàøààíäàà íîãîî òàðüæýý. Òýðýõëýýä “Íîãîîí çàëààòàé, óë...
ú                Êÿ   Å       Ï                    Ù¨    Þ       Ô
ßÿ                                                ÿ í ç à ã à                         ÿíãèð            óÿ        óÿà      ...
ÿëààíû      áÿöõàí          ÿí ãè ðûí                         öýíõýð  äàëàâ÷      ÿíçàãà            ýâýð                  ...
Åå                         Öýöýðëýãò õ¿ðýýëýíä                                 Áèëåò                                àâàõ ó...
Ýýæ                  Áè      Çà çà!          ýý!                äàðàà                             õýëüå!                 Á...
¨¸                                                      ¸ ð î î ë                                       ¸ë          õî¸ð  ...
¸       ãî¸        î¸     õî¸ð¸î      ãî¸î       î¸î    ñî¸î               ñî¸î     Ãàðàà ¸           ãî î         ðãóé   ...
ú                                            õàðúÿ                      õàðüÿ - õàðúÿ     áîäú¸                      òàðüÿ...
Ñî¸ëìàà: -Õî¸óëàà ãóë ãóó ðûí òàëáàé äýýð                    î÷ú¸. Ãóëãàæ ñóðúÿ.           Áÿìáàà:     -Çà òýãüå, õè÷ýýëèé...
Þþ                                      þ ¿ ë ¿ ¿ ð                    Þíäýí             Þìæèð                    Þì÷èí   ...
Õýí áý?                     Þó âý?    Þíäýí Þì÷èí                         þ¿äýí   Îþóí         Àþóø           þ¿ë¿¿ð      ...
Ïï                                             ï ó ó æ è í                             ïý        ïî          ïº           ...
ÏààíäàéÏààíäàé ãýäýã õººðõºí ãºëºã ìèíüÏààöãà ïààöãà ã¿éæ ÿâààäÏàãìà ýã÷èéí ò¿ì ïýí òýé óñûãÏàë õèéòýë àñãàæ îðõèâ.       ...
Êê                                         ì à ð ê  êèíî        êóðñ         êîìïüþòåð       ïàðê  êàññ        êëóá       ...
Êèíî   Õîòîä îëîí êèíî òåàòð áàéäàã. Áèä õ¿¿ õýë äýéíêèíî ¿çýõ äóðòàé. ¯çñýí êèíîãîî ààâ, ýýæ, ä¿¿íàðòàà ÿðüæ ºãäºã. Òýä è...
Ôôô î ò î ôîíä     ôåðì     ôîðì        ôèçèê   ãîëüô                      Ìàðàôîí ã¿éëòòåëå          Ìà ðà ôîí áîë õîëûí ...
Ùù                 Ï.Å. Ùåòèíêèí  Ï.Å. Ùå òèí êèí áîë Îðîñûí öýðãèéí äàðãà. Ùåòèíêèíìàíàé àðä ò¿ìýíä òóñàëæ áàéñàí. Ìîíãîë...
þ - þó           þó âý?                       åý              ÿà     å            þ - þ¿           þ¿ âý?ß         ÿ      ...
Ê                     Ô             Ï                                          Ù  Ǻâ äàðààë ëààð óíø.                    ...
128
129
Ñóðñíàà øàëãààðàé.1.Ýâë¿¿ëæ áè÷ýýðýé.                       2. Õýäýí ¿ñýã áàéíà âý?íîìîî óíø...                     å     ...
Óí ø èí à            äà               à,    ÷ íý äýýá è
Ìàíàé ãýðèéíõýí     Áè ààâ, ýýæ, àõ, ýã÷òýéãýý îéä î÷èâ.       Ààâ, ýýæ õî¸ð     òîì ñàâààð æèìñ         Àõ, ýã÷ õî¸ð àðàé...
Ìèíèé ààâÀàâ ìèíüÀæëààñàà èðýýäÀñóóñàí áîëãîíä õàðèóëíà     Àëèâàà øèíèéã ìýäýõ ãýæ     Ààâûãàà áè õ¿ëýýíýÀàâ ìèíüÀæëààñàà...
Ìèíèé ýýæÝýæ ìèíüÝðýýí àë÷óóðòàéÍîãîîí äýýëòýéÝýæèéãýýÝðýýí àë÷óóðòàé íüÍîãîîí äýýëòýé íüÇóð÷èõëàà áèÁóä÷èõëàà áè         ...
“Ìèíèé ààâ”, “Ìèíèé ýýæ” ø¿ëãèéã óíøààä õ¿¿õä¿¿ä ààâ,      ýýæèéíõýý òóõàé ÿðèëöæýý.1. Ààâ, ýýæèéíõýý òóõàé õ¿í á¿ð áîäíî....
Õ¿¿ ãºëºã õî¸ð   ßàãààä¿ãýíä îðîõã¿é                       Áè ÷àìàéã   áàéíà?                          øèéòãýíý ýý.       ...
Ãýðòýý õ¿ðýýä       Íààø èð!                     èðëýý ø¿¿.         Õî¸óëàà                     Áàÿðëàëàà           òîãëî¸...
Òîî áîäëîãî¯åèéí æààõàí îõèíòîé öóãªäºðæèí ãàäàà äýýñ òîãëîâ¯äøèéí á¿ðèéä ãýðòýý îðîíãóóòÃýðèéí äààëãàâðàà ãýíýò ñàíàâÒàâ ...
ÕàðàíäààÕàðàíäààÕàðàíäàà                       Ǻâ õîëáîîðîéÕîðîãäñîîðÕîðîãäñîîð                                          ...
Çàõèäàë                              Áîðîî îðñîîð. Ãàâàð ãýðòýý óéäàæ                           ñóóëàà. Õýíä çàõèà áè÷äýã ...
ªâººãèéí ñóðãààëÕàðààë ¿ãèéã öýýðëýæ ÿâÅðººë ¿ãèéã öýýæèëæ ÿâÕ¿í á¿ðèéã õ¿íäýëæ áàé                                       ...
ÝýæÎéí öýöýðëýã òàðæ áàéíàÕàà ñàéã¿é îðîí ãýðýý çîðüæ ÿâíà   ªºäºñõºí çàðàà   Æààõàí òýðýã ò¿ðæ ÿâíà   ªðãºñòýé õî¸ð Ẻäè...
Ýìãýí   Õ¿¿ îõèí õî¸ð ÿâæ áàéâ. Çàì õàë òèð ãàà èõòýé áàéëàà. Òýäíèéºìíº ÿâæ áàéñàí ýìãýí õàëòèð÷ óíàâ. Õ¿¿ “Ìèíèé ö¿íõèéã...
Ãóðâàí òîîðîé   1. Àõ ä¿¿ ãóðâàí òîîðîéáàéæýý. Òýäíèé îéðîëöîî íýã÷îíî àìüäàðäàã áàéâ.   Ãóðâàí òîîðîé çóíû òóðøòîãëîæ, èõ...
6. Íýã ºäºð ÷îíî ãóðâàí òîîðîéã                               èäýõýýð    èðýâ.   Ýõëýýä    ºâñºí                          ...
Ýõ íóòãàà ñàíàëààÃýðýýñýý ãàð÷ ñóì îðîîä                    Àéìãààñàà õîò îðîîäÃýðýý áè ñàíàëàà                           ...
Òýì¿¿æèí Áîîð÷è õî¸ð   Òý ì¿¿ æèí íàéìàí øàðãà ìîðèî àëäæýý. Ìîðüäîî ãóðâàí ºäºðýðýýä îëñîíã¿é. Õîò àéëûí ãàäàà î÷âîë íýã ...
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Mongol hel 1
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Mongol hel 1

5,871 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
5,871
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
43
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mongol hel 1

  1. 1. Ø.Îþóíöýöýã, Ã.Áÿìáàöýðýí, ×.Æà÷èí, Õ.̺íõæàðãàë, Æ.Ìýíäýý, Ö.Îþóí, Ä.Ò¿ìýíäýìáýðýë, Â.Õàæèäìàà, ª.Õàäàà, Ò.Ýíõòóÿà ÌÎÍÃÎË ÕÝË 1 Åðºíõèé áîëîâñðîëûí 12 æèëèéí ñóðãóóëèéí íýãä¿ãýýð àíãèéí ñóðàõ áè÷èã Ñóðãóóëèéí íîìûí ñàíäÁîëîâñðîë, Ñî¸ë, Øèíæëýõ óõààíû ÿàìíû çºâøººð뺺ð õýâëýâ. Óëààíáààòàð. 2008 îí
  2. 2. DDC494.23’077M-692Çîõèîã÷èä: Ø.Îþóíöýöýã ìàãèñòð Ã.Áÿìáàöýðýí ìàãèñòð ×.Æà÷èí äîê.(Ph.D) Õ.̺íõæàðãàë ìàãèñòð Æ.Ìýíäýý ìàãèñòð Ö.Îþóí äîê.(Sc.D) Ä.Ò¿ìýíäýìáýðýë äîê.(Ph.D) Â.Õàæèäìàà ìàãèñòð ª.Õàäàà ìàãèñòð Ò.Ýíõòóÿà ìàãèñòð Ìîíãîë õýë 1 Åðºíõèé áîëîâñðîëûí 12 æèëèéí ñóðãóóëèéí íýãä¿ãýýð àíãèéí ñóðàõ áè÷èã ÓÁ.; “Ìîíñóäàð” õýâëýëèéí ãàçàð, 2008.172í.; ISBN 978-99929-0-617-0Ðåäàêòîð: Ñóðàõ áè÷ãèéí øèíæýý÷èä: ×.Öýäýíáàë äîê.(Ph.D) Æ.Òºìºð÷ºäºð ìàãèñòð Ø.Îþóíöýöýã ìàãèñòð Í.Áàòáàÿð ìàãèñòð Á.Îþóíàà ìàãèñòðÄèçàéíåð: Ä.ßíæìàà ìàãèñòð Ø.Ãàíòóóë ß.ÄîëãîðÇóðàà÷: Õýâëýëèéí øèíæýý÷èä: Á.Íàðàíòóëãà Ö.Îþóí÷èìýã ìàãèñòð Ö.Öýíãýë Ä.Äàìäèíñ¿ðýí ìàãèñòð Á.Æàâõëàíòºãñ Á.Áîðõîíäîé ìàãèñòð Ë.Áóì-Ýðäýíý ¯.Áàòæàðãàë ìàãèñòð Á.̺íõ-Îðøèõ Ö.Öîëìîí ìàãèñòð Öààñíû ôîðìàò: 84õ108/16 Áîäèò õýâëýëèéí õóóäàñ (xx): 18 Òîîöîîíû õýâëýëèéí õóóäàñ (xx): 10.75 ¯ñãèéí òºðºë: Arial Mon Öààñ: Îôñåò õýâëýëèéí 70 ãð/ì2 Õýâëýñýí òîî: 8047ø Admon õýâëýëèéí ¿éëäâýðò îôñåò õýâëýëèéí àðãààð õýâëýâ. 2008 îí Õóóëáàðëàí îëøðóóëàõûã õîðèãëîíî. © ÌÎÍÑÓÄÀÐ ÕÝÂËÝËÈÉÍ ÃÀÇÀÐISBN 978-99929-0-617-0
  3. 3. Õàéðò õ¿¿õä¿¿ä ýý! Òà íàð ¿ëãýð ñîíñîõ äóðòàé þó? ªºðººóíøèæ, áè÷èæ ñóðìààð áàéíà óó? ׺뺺òýéñàéõàí ÿðüæ ñóðàõûã õ¿ñýæ áàéíà óó? Ýíý õ¿ñëýý áèåë¿¿ëýõýä ÷èíü ìàíàé íîìòóñëàõ áîëíî. Òà íàðò àìæèëò õ¿ñüå! Õ¿íäýòãýñýí: Çîõèîã÷èä Òàíèõ òýìäýã àæèãëàõ áîãèíî ýãøèã ÿðèëöàõ óðò, õîñ ýãøèã óíøèõ ãèéã¿¿ëýã÷ áè÷èõ òýìäýã ¿ñýã á¿òýýõ, õàìòðàõ ¿å ñîðèë ¿ã ºã¿¿ëáýð ýõ
  4. 4. Õè÷ýýë4
  5. 5. 5
  6. 6. Ìàíàé ãóäàìæ6
  7. 7. 7
  8. 8. Õºãæèëòýé àÿëàë8
  9. 9. 9
  10. 10. Ìàíæèí ?10
  11. 11. 11
  12. 12. Ýâòýé äºðâºí àìüòàí12
  13. 13. Óõààíò òóóëàé 13
  14. 14. Àëòàí ºíäºãò òàõèà14
  15. 15. Ìîäíû òóñ 15
  16. 16. Ìèíèé ãàð16
  17. 17. 17
  18. 18. Àìüäðàë18
  19. 19. Ñîíèðõîëòîé çóðàã 19
  20. 20. Àâèà20
  21. 21. Ý È àÎ Ó é ª û ¯
  22. 22. Àà à à à à à à à à A à À à ? Àà22
  23. 23. àà à - aaà àà àà àà à àà Aa Aa aa Àà àà àà ? 23
  24. 24. Ýý ý ý ý ý ý ý ý Ý ý Ý ý Ý ý À à À à ? Ýý Àà24
  25. 25. ýý ý - ýýý ýý ýý ý ýý ý ýý Àà Ýý À Ý àà Àà ýý ? 25
  26. 26. Èè è è è è è ? à à è à à à àà àà àà ý ý ý ý ý ý à àà ýý ? ýý è è ? ý ýý Èè Ýý Àà26
  27. 27. èé û è - èéè è è é è ýý à è ûèé èé èé à è é è û è àà è ýû û û è è ý èé è û à è 27
  28. 28. àé ýé à – àà – àé ý – ýý – ýé àé àé À à àà àé ý Àé è àé Àà ýý ýé Ý èé28
  29. 29. à àà èé ýý àé è ý ýé û Àà... àà... Ýý... Ýý... 29
  30. 30. Îî î - îî îî î î èé îî ýý ààà - àà àý - ýý ý î îî ûè - èé è Îî Èè Ýý Àà30
  31. 31. îéîé î - îî - îé î îé îé à î ýîî îî àà ýý î îî îé àé îé àé ýé îé îé 31
  32. 32. Óó ó - óó óó ó ó óó à - àà î - îî ý - ýý ó - óó óó. Óó Îî Èè Ýý Àà32
  33. 33. óé ó - óó - óé óó óé àé îé óé óé óé ýé óé óé ó- óé óóóé óó -óé 33
  34. 34. ªº º º º º º à ý ªº ªº Àݪ ÎÓª¯ î ? ªº Óó Îî Èè Ýý Àà34
  35. 35. ºº º-ºººººº º - ººà îîý óó º ººè ºº ººî èéó àຠýý ºº º º ºº 35
  36. 36. ¯¿ ¿ - ¿¿ ¿ ¿ ¿ ¿ à-à î-î ¿ ¿¿ ¿ - ¿¿ î à ¿¿ ? - ýý ó óó ó - óó è - èé ý ? ó ¯¿ ªº Óó Îî Èè Ýý Àà36
  37. 37. ¿é ¿ - ¿¿ - ¿é ¿é¿ - ¿¿ - ¿ ¿ ¿ - ¿é - óé ó - óó - ¿¿ ¿¿ ¿¿ ¿é ¿ ¿¿ 37
  38. 38. ý î è à èé ýý îî àà û ýé îé àé ¿ º ó ¿¿ ºº óó ¿é óéà ý è î àà ýý èé ýé óé îî óó ºº ó ¿ º àé îé ¿é ¿¿ àé ýé óé ¿é îé38
  39. 39. È Î Ó Ý ªÀ ¯ îî î îé àé ó àà aà óó à à óé è èé àé ý ¿é ýý ¿¿ ýé ¿ º ºº O 39
  40. 40. àà à îî ? ý ? èé ? àé îé ºº î ? º ? óé ? ¿é ¿¿ îî àé óé óó èé ¿é î îé ýý ¿ î ó ý º à àà è ¿¿ ýé40
  41. 41. Ì ÐÑ Â Õ Ø Ë Í
  42. 42. ì¿ ìº ìó à ìî ìè ìàÌì ìý ì ì ì ýì À È Î Ó àì èì Ý Ì ª ¯ Ìì42
  43. 43. àì àìààýì ýìýýèì èéì ? 43
  44. 44. ìà - ìàà - ìàé Ìààì óó.èéì àé ý ýý Ì ìàà óó44
  45. 45. ñà ñý ñî ñè ñó ñº ó ñ¿Ññ ñý ñó ñ¿ ñî ñà ó óñ ì àì ñ ¿ñ ¿ à ñ àñ Ññ Ìì 45
  46. 46. ó - óó ñó - ñóó ñà - ñàà ñ¿ - ñ¿¿ ñà ñàà ñó ñóó ñ¿ ñ¿¿ àì àìàà Ýìýý ñóó ñóó. Ýìýý ñ¿¿ óó. ýì ?46
  47. 47. ñàì ñà-ìñóì ñó-ìñýì ñý-ì ñººì àì ñ óó ñ ñ¿ì ñ ìº ñýì ýì ñóì ìºñ ì àì ñà à àà ñàà. ñàì ? 47
  48. 48. º ¿ ó îñ à è à ýÐð Ñ Î Ð àð îð ýð óð ¿ð ñàð ñîð ñýð ñóð ñ¿ð Ð Ð Ð Ð =? Ð Ðð Ññ Ìì48
  49. 49. Ñî ñîð ìóó ðàà ñý ðýý ? Ìóóð Ñîñîð îî, -àà ñýðýý. Ìóóð àà, ñ¿¿ óó. 49
  50. 50. óð - óóð ñýð - ñýýð ñàð - ñààð - ñàéð ¿ð - ¿¿ð ìºð - 캺ð ¿ð - ¿¿ð - ¿éð ̺ðººð ýð. ªºð ìºð àñóó. ? ?50
  51. 51. õý õà õè õî õó à õº õ¿Õõ õî õý õº õà õó õý õè õî ¯õýðõà - Àõ àà, ¿õðýý õóðààõ óó? -ð õº - Õóðàà, õóðàà. õ¿ õó Õõ Ðð Ññ Ìì 51
  52. 52. º õº 𺺠õà ñà ðàà ñà âàð ìóóð õý ðýìõóóð àì õàìàð õºðºº ñ¿õ Õóóð Õà ñàð àõ õóóð ñóð. Îñîð Ñî ñîð 2 õóó ðàà õó ðàà.52
  53. 53. õà - õàà - õàé à õý ðýì õà ìàð ñà ìàð ñà àé àéõ õàé - õàéõ îé îéõ õóé - õóéõ- Àìàð àà, ñàìàð õàéõ óó? - Ñàìàð õàé, õàé. 53
  54. 54. âà âý âî âó âè ⿠⺠õ àÂâ â? 10 4 3 5 àâ - ààâ õàâ - õààâ Õàâ Àõ õàâ àâàâ. õà ì ìàõà â ñà ? ñõó ðàà Ààâ õèéâ. õý â Ââ Õõ Ðð Ññ Ìì54
  55. 55. àâ ààâ àéâ õàâ õààâ õàéâ àâàâ. õààâ. õàéâ. ªâñ Àõ ºâñ àâàâ. õà âàð â à ð õî âîð õ î ªâñºº õà ìàâ. õº âºðÀõ -ºº õó ðààâ. â º ð ì ñ ð ìàé ? â õ 55
  56. 56. ? ý - âýð õà - âàð 𺠺 â º - âºð õà - ðàâ ñº ñà - âàð õà - âàõ Ààâ ñ ì ñ¿ ìà â â¿Ààâ õàðàâ. âà âý ñº âî âóÀàâ àâàâ. ñý âè âºÀõ ààâûí ñóóâ. ìó ñó ìý56
  57. 57. Ñ Ð Õ Ì Â ì ñ ð õ â à ìà ñà ðà õà âà ý ìý ñý ðý õý âý è ìè ñè ðè õè âî î ìî ñî ðî õî âî ó ìó ñó ðó õó âó º ìº ñº ðº õº ⺠¿ ì¿ ñ¿ ð¿ õ¿ â¿ ñàð ñà - âàð ñàì - ñààì ñàì ñà - ìàð ñàâ - ñààâ ....... ....... ....... ....... õà àð ....... ....... õà àð ì,â ....... ....... Ñ î ñî ð 2 ñ Ñ àðàà ¿¿ óóâ.Ñ îéìñ Ýì ý ý ºìñ º â. Ì Àìàð ñàð õàÐ ðàâ. ? 57
  58. 58. ªâºº õàðâàâ. õèéâ. ªâºº àâàâ. Ààâ ñóð ªâºº ñóì õèéâ. ªâºº ñóð õàðâàâ. ªâºº î ó â â â õà ýõ â ý ð õý àõ ñ ý è õ¿ ýõ ð õó àõ ì ì ð ìº ì õ ñó ýõ ó à î ì ñý ºõ ñº àõ ì ì ì â à àð ñà â àâàâ. À àâ  Àõ õà ð õ àâ à à Õ õàéâ.58
  59. 59. ëý ë¿ ëî ëè ëó ëà ëº îë õîë ñàë óëñõ è é óë õóë ñýë õóëñ ºë õºë ñóë õºëñ ¿ë õ¿ë ñ¿ëËë õýëýâ ýíý õýë õèéë ñóðëàà. Ìàðàë ëàà ñóðëàà ëýý õ¿ñëýý ëîî îðëîî 뺺 ºñ뺺 Ëë Ââ Õõ Ðð Ññ Ìì 59
  60. 60. à ë ì ë ð Õèéë Ìàðàë àâàâ. Ìàðàë õèéë ñóðàâ. ? Ìàðàë õèéëýý õó ðàà ëàà.60
  61. 61. 1 5 ìàë 2 4 3 ìàéë ëàà. 캺ð 뺺. Ñ¿¿ à Àìàà ¿õðýý ñààâ. Ñ¿¿ õººðºâ. ?Ìàðàë ñ¿¿ óóëàà. 61
  62. 62. íà í¿ íý íº íè íó íîõ à àÍí íýðñ íóì íîì ì ì ì íà íî íó ð ð ð º âºë àâíà. õà âàð Õàíà õèéíý. íà ìàð õàðíà. Íí Ëë Ââ Õõ Ðð Ññ Ìì62
  63. 63. íàà íýý íèé íóó íºº í¿¿ íàà íàà íýý íýý íèé íèé íóó â íóó õ íºº íºº í¿¿ í¿¿íàà íýý íà íèé íýíóó í¿¿ íºº íº Íîì Íîðîâ íîì àâëàà. Íîðîâûí íîì õîâîð íîì. Ýíý íîì èõ ñîíèí. ÍîìûíÕýðýìõýí íýð “Õý ðýì õýí”. 63
  64. 64. àí èí óí ¿í ýí îí ºí õóí Íîìûí ñàí Ýíý íîìûí ñàí. Ýíõýý ̺íõºº íàð íîì àâëàà. Ñàðàí ñîíèí íîì õàéâ.64
  65. 65. îí - îíî ýí - ýíý ñàí - ñàíà õàí - õàíà ñàí õàðñàí ñîí îðñîí ñýí èðñýí ñºí ºðñºíÍàðàí: Îíîí: -Ýíý þó âý? - Ýíý íîìûí ñàí.- Õýí õýí íîì àâàâ? - Ýíõýý ̺íõºº íàð íîì àâñàí.- Õýí ñîíèí íîì õàéâ? - Ñàðàí ñîíèí íîì õàéñàí. 65
  66. 66. ø ø øà øè øî øó øº õ ó ø¿Øø øàð øèð øàí õóø øàë øèë øîí õóñ õóøíû ñàìàð õóñíû ø¿¿ñ Øàð øóâóó ? øºíº íèñíý. Øø Íí Ëë Ââ Õõ Ðð Ññ Ìì66
  67. 67. øîî øîî øî ð ø¿¿ øóâóó -õ î é ¿ ø¿ øóó øèé øø ø ìàøèí à øóìóóë ø à õ àøºíº íõ ð¿¿ø à íà ãà íààø 67
  68. 68. Øàðàà õóøíààñ Øàð øóâóó íèñýâ.ñàìàð îëëîî. ØÀÐØàðàâ ¿õðýý óñëàâ. Ø¿ðýý øàð øèðýý àâàâ. Õóø Õàø õóø õàðàâ. Õóøíààñ îëîí ñàìàð óíàëàà. Õàø, Ø¿ðýý íàð ñàìàð àâëàà. Õîøóó íý ìý õýýð Õóðóó íýì.68
  69. 69. Ð Õ Â Ë Ñ Í Ø Ì Õàâ ìóóð 3 Ýíý Àìàðûí . Õàð õàâ õàðàâ. Ìóóðõàâààñ èõ àéâ. Õàðèí ìóóðààñ àéâ. Ìóóð õººâ.Ìóóðûí àðààñ õàâ õººâ. í¿õ óðóó îðîâ. Àìàðõàâàà õàéâ.1. Õàð õàâ ........................ õººâ? ìóóð2. ...........-ààñ àéâ? õàâ ìóóð à í àà õ • í õ Õ •  í õ • • í õ Ø¿õýðÝíý õý èé ¿õýð âý? ð ñ õ í øÝ ý Ìàðà ûí ø¿ ýð. ì ë â 69
  70. 70. Ìàðàë Ìàðàë Ìàðàë 6 íàñõ¿ðëýý. Ýìýý ëàààâàâ. Ààâ 6 ëàà îî Àìàðàñààâ. Ìàðàë ëàà Õîñ Íàðàí ðàí¿ëýýâ. Ñà À Í Ð Ý Í ñà - ñà à õî õ - õî îõ Í Ð70
  71. 71. Íîì óí- ñàé - øèõ õàí. Íîì ñóðàâ Àíààø ìýë õèé 2 íîì ñóðàâ. Ìýëõèé îëîí øèíý íîìóíøñàí. Àíààø ìýëõèéíýýñ îëîí íîì óíøèâ. 2 øèíý íîì àâñàí. õ à õ à õ -Ìýëõèé îëîí íîì ý à ý ó óíøñàí óó? ë ñ ñ -Àíààø îëîí íîì óíøñàí óó? ý ¿ à à õ º õ º õ 71
  72. 72. Øèíý îí Øèíý îí èðëýý Ìèíèé ºâºº72
  73. 73. 1 íàñ íýìëýý ªâºë, ºâºë ñàéõàí àà 7 íàñ õ¿ðëýýªâëèéí ºâºº èðëýý 73
  74. 74. Ñóðñíàà ñîðèîðîé Õàâàð Õàâðûí óëèðàë ñàéõàí. Íàð ýýíý. Íóóðûí ìºñõàéëíà. Õàëóóí îðíîîñ óñíû øóâóó èðíý. 1. Íóóðûí ìºñ õàéëàõ óëèðëàà îëîîðîé. ºâºë õàâàð íàìàð 2. Óñíû øóâóó õààíààñ èðýõ âý? íóóðààñ õàëóóí îðíîîñ ? Ì Â Ø Ð Õ Í Ë - Ýíý õý èé ¿õýð âý? - Ý ý Ìàðà ûí ø¿ ýð. Ñ ¿ õ ý ð ¿íýí . . . . . . . . .... ............ í í î ì ............ ý ì ý ý ............ ý í ý í ............74
  75. 75. Ò Ä ÁÃ ü Ö × Ç Æ
  76. 76. Ãã ì º º ãà ãî ãó ãý 㺠㿠ãè ãàë îëîí 캺ã ãîë ãàðàõ ìàë ñ¿ðýã ãýðýë øàð ¿íýã ̺ºã ? Ãàðìàà Ãýðëýý íàð캺ã îëîâ. Ãàðìàà 캺㺺óãààâ. Ãýðëýý 캺㺺ð õîîë ¯+ 1=õèéëýý. Ãã76
  77. 77. Óñíû øóâóó Õàâàð áîëîâ. Óñíû øóâóó èðëýý. Îëîí øóâóó íèñýíèðýâ. Ãàëóó, àíãèð, õóí õóðëàà. Íàìàð õàëóóí îðîíóðóó ãàà íèñýâ. àðàã ñàâàð àðãàë õîðãîë 77
  78. 78. ã¿¿íèé ñààì ýðýýí ìîãîé ¿¿ðèéí ãýãýý îé øóãóé Ýõ îðîí Ìèíèé ýõ îðîí Ìîíãîë. ìàë ñ¿ðýã îëîí. Ìàíàé îðíû óóë íóðóó ñ¿ðëýã. ãîë ìºðíèé óñ àðâèí. ªºð ¿ãèéã îëîîðîé. ãà õóðãà óíà ì î ãî é èøè ã Ñóðãààë ¿ã Õ¿í íýðýý õàéð ëà íà Øóâóó ñ¿¿ëýý õàéð ëà íà78
  79. 79. Ìàóãëè -“Ìàóãëè õ¿¿“ íîìûã óíøñàí óó?Õ¿ì¿¿ñ Ìàóãëè õ¿¿ã øèIðýíIãýíîéãîîñ îëñîí. Øèðýíãýí îé èõõàëóóí. Øèðýíãýí îéã øóãóé ãýíý. Õ¿¿ã îéãîîñ îëîîðîé. 79
  80. 80. Ää ì î äà äý äý äî äî äè äº ä¿ äó Õóñ Õóø Íàðñ ìîä óðãàâ. ºä Óëèàñ îä ìîä Îé ìîä Îéä îëîí ìîä óðãàäàã. Ìîäîä ñàëõèíä íàéãàíà.äàë ºäºð ñàéí ºäºð Îé ìîäîî õàéð ëàà ðàé.äýë ñóäàð íîì ñóäàð Ää Ãã80
  81. 81. Äýëã¿¿ð Ýíý õ¿íñíèé äýëã¿¿ð. Äýëã¿¿ð ä¿¿ðýí àëèì,ëèéð áàéíà. Äýë ã¿¿ ðýýñ õ¿íñíèé íîãîî àâëàà. íîãîî õ¿íñíèé äýëã¿¿ð ? äàã ñóðäàã àëèì äýã ìýääýã óëààí äîã îëäîã ëèéð äºã ºãäºã 81
  82. 82. Äààì Ìèíèé ä¿¿ ĺë㺺í íýã ä¿ ãýýð àíãèä ñóðäàã.ĺë㺺í äààì í¿¿õäýý ñàéí. Ä¿¿ îëîí í¿¿äýëìýääýã. ĺë㺺í íàäàä äààì ºãºâ. Ä óó â. Îäìàà äóó äóóëà Ä¿¿ ä óó ä¿¿... Ä ¿¿ ñîíñ äàà... îâ . äàãà àä äóóëëàà. Àõàà àëä õ¿íäýë Ä¿¿ãýý äýëýì õ¿íäýë82
  83. 83. Òò òèòà òý òî òº õî òó ò¿ õîò òàë òàâ øàòàð øàð øàòàð øàò òóã òèâ íóòàã òàë íóòàã Õîò íîìõîí Ìèíèé õîò ñàéõàí. õººðõºíÕºøºº äóðñ ãàë îëîíòîé. òàéâàíÌàíàé õîò ãý ðýë òýé. ò ò Òò Ää Ãã 83
  84. 84. òýý òýé òý òî òà òîî òàé òîé òàà Òóñ1 2 3Òóóëàé ëóóâàí Äàðàà íü Äàõèàä òàðâàñ îëîâ. îëëîî. îëñîí.4 5 òóñëàâ. Îëóóëàà àì òàð õàí èäëýý. óõààíòàé àëèì ....... Òóóëàé .......... îëîâ. íýðñ ....... òàðâàñ ò84
  85. 85. òàà òóó ò¿¿ ä¿¿ äóó äààì àà à âýð Ò ¿¿  ý Ð òàà óó à òóó âàð ¯ãèéí òàà òààëàà. Ø¿ëãèéí âýð óíøèâ. ò¿¿ âàð Òîãëîîì Һ𺺠àâàâ. Àõ îëîí òîãëîîì àâëàà.Òóóëä õ¿¿IõýëIäýé ºã뺺. òàðèâ.Òºðººä ìàøèí ºãºâ.Õ¿¿õä¿¿ä óäààí òîãëîâ. õó ðàà ëàà. 85
  86. 86. Áá º õ áý áî Ạῠáà áè áó áàðèõ áóäàõ á¿ñëýõ áîäîõ òîî áîäîâ. Áºõ íàð áóäàâ. Íààäìààð îëîí áºõÁè áà ðèë äàâ. Áºõ õ¿í îëîí á¿ñ á¿ñëýâ. áºìáºã áàðèâ. ìýõ ìýäíý. Áºõèéí ìýõ óðàí. Áá Òò Ää Ãã86
  87. 87. áèé áèéð Ẻ Ẻð áóó áóóð á¿¿ á¿¿âýé äàëáàà äýëáýý õîëáîî Áàéøèí áàðèâ Áèä ýëñýýð áàéøèíáàðèâ. Áè ýëñýý óñààðíîð ãî ëîî. Áàò, Áîëä íàðýëñýý îâîîëîâ. Áèä ñàéõàíáàéøèí áàðèëàà. ... òîãëî ìîäîíä ... àâèð á¿¿ ãàëààð ... òîãëî 87
  88. 88. Ìºí ¿¿? Áèë ã¿¿í Áèë ã¿¿ íèé áºìáºã Áèëã¿¿í áºìáºã àâàâ. Áèëã¿¿íèé áºìáºã ýíý ìºí ¿¿? Áàéíà óó? - Áàéíà óó, áàãø àà? - Áàéíà. Õýí áý? - Áè Áèëã¿¿í áàéíà. - Ñàéí áàéíà óó? Áèëã¿¿í ýý. - Ñàéí. Òà ñàéí áàéíà óó? Áè òîîãîî áîäñîí. - Ñàéí áàéíà. - Ñàéõàí àìðààðàé.88
  89. 89. ü õîíü àì àìü õîíü óñëàõ àõ àõü ìîðü óíàõ òàâ òàâü õàðü õîë áàð áàðü õóëàí òàõü Õîíü Ñîëü îëîí õîíü óñëàâ. ?Õî íè íû ñ¿¿ ºòãºí. Íîî-ñîîð íü ýñãèé õèéäýã. ì õ í ü Ñàâ íü òîì ð Ñààëü íü àðâèí áàéã. ò õ ü ü Áá Òò Ää Ãã 89
  90. 90. Õóðäàí ìîðü Ñóìûí íààäàì áîëëîî. Íààäìààðìîðü ó ðàë äàâ. Áè ìîðü óíàâ. Õóðäàíìîðü óíàõ ñàéõàí. Õ¿¿õýä á¿ð õóðäàíìîðü óíàõûã õ¿ñäýã. -Õýí ìîðü óíàâ? 50 20 òîòü òàâü òîëü õîðü90
  91. 91. Ä Ò Á Ü Ã Àðàã àðàã òîì Äàë äàëààð òîîë Àðãà àðãà èõ Òàë òàëààð òóóëẺ- õèé Áºìáºã ðºí- Õèéòýé àëàã áºì- ëºã Õººðõºí áºìáºã áº- Õ¿ðýë àõûí áºì-áºã Õ¿¿ãèéí áºìáºã Áºìáºã áºìáºã áºìáºã Áºâ Ẻðºíõèé áºìáºã ... òàã áºõ ìîðü äàë 91
  92. 92. Öö î í ã î öà öý öè öî öó öº ö¿ öýã îíãîö öàã öý öàãààí öýã ðýã öàìö öîã öóã Îíãîö öºë Öàãààí îíãîö 9 öàãò èðëýý. Îíãîöíîîñ ö¿íõ îëîí õ¿í áóóëàà. Èðñýí îíãîöîíä õ¿ì¿¿ñ ñóóâ. Öîëìîí Öýðìàà 2 àõûãàà ¿äýâ. Îíãîö àãààðò õººð뺺. -Îíãîö õýäýí öàãò èðñýí áý? Öö ü Áá Òò Ää Ãã92
  93. 93. öàã ààí öàñ Öààñàí øóâóó Áàãø öààñàí øóâóó õèéõ àðãûã öààñ õýëýâ. Õ¿¿õä¿¿ä öààñààð øóâóó õèéëýý. Òýä öààñàí øóâóóãàà íèñãýâ. Öîãòûí öààñàí øóâóó ºíäºðò íèñëýý. öàà öýý öèé öîî öóó öººö¿¿ 93
  94. 94. àðö öàíà - öààíà - öàéíà îðö öîë - öîîë - öîéë óðö öóë - öóóë - öóéâàí Öààòàí Öààòàí àðä òàéãàä àìü äàð äàã. Òýä óðöàíäàìüäàðíà. Öààòàí õ¿í öàà áóãà óíàäàã. Öàà áóãûí àðüñ,ýâýð, ñ¿¿ã à øèã ëà äàã. óðö ãýð94
  95. 95. ×÷í à â ÷à ÷î ÷º ÷è ÷ó ÷¿ ÷è, áè öàâóó õàé÷ ýöýã ýõ öàã õóãàöàà ÷èõýð ýã÷ ä¿¿ öàíà ÷àðãà à÷ ãó÷ öàà áóãà íàâ÷ ÷ºäºð Íàâ÷ Íàìàð áîëîâ. Íàâ÷ óíàâ. Áèä îëîí òºðëèéí íàâ÷ò¿¿â. Íàâ÷ààð íààìàë õèéâ. ×èìãýý, ×óëóóí íàðûííààìàë ñàéõàí áîëñîí. ×÷ Öö ü Áá Òò Ää Ãã 95
  96. 96. õîíü ÷èí ìàë ÷èí ×èì ãýý ÷èé ðýã ìàë ÷èä Õóðãà÷èí ×óëóóí õóðãà, èøãýý òóóñààð èðëýý. Òýð ìàëàà “÷àà÷àà” ãýâ. Ä¿¿ ×èíáàò äàâõèí î÷èâ. ×èíáàò ìîðèî “÷¿¿÷¿¿” ãýâ. Ìàë÷èä ìàëàà õàøèâ. Ñ¿¿äýð ........ ........ ........ ªã뺺 àâ ÷ýý. ªäºð ×èìãýý íîì ñóð ÷ýý. Îðîé ºã ÷ýý.96
  97. 97. Òºë ìàëÒóãàë òóãàë òîãëîíîÒóóë ãîëäîî î÷íîÓíàãà óíàãà òîãëîíî óÎíîí ãîëäîî î÷íîÁîòãî áîòãî òîãëîíîÁîãä óóëàíäàà î÷íî á Ýðòý÷ õ¿¿ ýöýãòýý òóñòàé Ýðò áîñîõ ºäºðòºº òóñòàé 97
  98. 98. Öàãààí ñàð Òýã ýý, ìèíèé õ¿¿ Áè ºâººä õàäàã áàðèõ óó?98
  99. 99. Àìàð áàéíà Îíä ìýíä, óó? òàðãàí òàâòàé îðîâ óó? 99
  100. 100. Çç õ ¿ ð çà çè çó çî ç¿ çý çº çà çý òîì ð ñ õ¿ðç çó ç¿ òºìºð õóëãàíà çàðààíû çºãèéí àëòàí çóðàì ¿ñ áàë çàãàñ Çàãàñ Ìàíàé îðîíä çàãàñ ýëáýã. Òîì ãîë ìºðºíä òóë, çýâýã,ìºðºã çýðýã çàãàñ áàéäàã. Òóë áîë òîì çàãàñ. Õºâñãºëíóóð öàãààí çàãàñ èõòýé. -Ìýääýã çàãàñàà íýðëýýðýé? Çç ×÷ Öö ü Áá Òò Ää Ãã100
  101. 101. çà - çàà çî - çîî çý - çýý çó - çóó çº - 纺 çàé ç¿ - ç¿¿ ç¿é Çààí Çààí õàëóóí îðîíä àìü äàð íà. Çààíû ÷èõ òîì, õîøóó óðò, õºë á¿ä¿¿í. Çààí íîìõîí äºë㺺í çàíòàé. çàí çààíøààç ãàé çýýð ààëç çºâ ? 101
  102. 102. à÷ çýý ç¿¿ óòàñ ç¿éð ¿ã çàé áàðèõ íýã çóó çîî íóðóó óñ 纺õ íîì çààõ Çàéðìàã Çîëáîî, Çóëõ¿¿, Îëçâîé íàð çàéðìàã àâëàà. Õ¿¿õä¿¿äçàéðìàã èäýõ äóðòàé. Çàéðìàã àìòòàé áàéâ. ñ¿¿òýé öºö ãèé òýé çàéðìàã ààðöòàé Ç¿éð öýöýí ¿ã ? Ǻâä çºí人 ýçýíòýé Áóðóóä áóöàõ ýöýíã¿é102
  103. 103. Ææó ã æà æè æî æº æ¿ æóæèìñ óãæ òóóëàéí áºæèíæ¿ðæ öîîæ æèæèã áîëæìîð Çàðàà íàéç àà! Áè æèìñòýé áîîâ õèéñýí. Èäýýðýé. Áºæèí áèä 2 æèðõòýé óóëçàõ áîëëîî. Ò¿ëõ¿¿ð ò¿ëýýí äîîð áèé. Òóóëàé ÷èíü - ßìàð àìüòàí çàõèà áè÷ñýí áý? Ææ Çç ×÷ Öö ü Áá Òò Ää Ãã 103
  104. 104. Òàãòàà áà øîðãîîëæ 1. Øîðãîîëæ óñ 2. Øîðãîîëæ óñàíä 3. Òýð ìº÷èð øèäýæóóõààð ãîðõè óðóó óíàæ óðñàõ øàõàâ. øîðãîîëæèéã àâðàâ. î÷èâ. Òàãòàà íèñýæ èðýâ. (Ë. Òîëñòîé)Çóðãèéã àæèãëààä, ¿ëãýðèéã ã¿éöýý.4. 5. 6. Ç¿éð öýöýí ¿ã ªºðèéí òóñûã óðä íü ºã ͺõðèéí òóñûã ñ¿¿ëä íü àâ104
  105. 105. Àõ, ýã÷, ä¿¿ áèäÒîì àõ ò¿ëýý õà ãàë íà ªíäºð ýã÷ öàé ÷àíàíàÁàãà àõ ò¿¿íèéã õó ðàà íà. ªºðºº áè ãýðýý öý âýð ëý íý. Ààâ ýýæ àæëààñ èðýýä Àëæààë òàéëæ àìàðíà. Õ¿¿õäèéí òóñ èõ ãýæ Õºðø àé ëûí õàí áèäíèéã ìàãòàíà. (Ö. Ýðäýíýáàò) Àæèë õèéæ õ¿í áîëäîã. Àð äàâæ õ¿ëýã áîëäîã 105
  106. 106. 1 ãºðººñÑèìáà çóãààëàâ 7 æàðààõàé Ñèìáà Ñèì áà ãèéí ààâ áîë à ðààò íû õààí àðñëàí. Ààâíü õ¿¿äýý ãàçàð íóòãàà çààæ ºãñºí. Ñèìáà íýã óäà຺ðèéí íóòãààñ ãàðòàë îëîí ÷îíî äàéð÷ýý. Ààâ íüò¿¿íèéã àâðàâ.106
  107. 107. 2 áàð 3 òàõü 5 öººâºð ÷îíî 4 àíààø6 çààí 107
  108. 108. Ñóðñíàà øàëãààðàé. Æààõàí Òóëãàà Æààõàí Òóëãàà õàøààíäàà íîãîî òàðüæýý. Òýðýõëýýä “Íîãîîí çàëààòàé, óëààí òàõèà”-ã òàðèâ. Äàðààíü “Ãýçýã íü íîãîîí, ãýäýñ íü öàãààí”-ûã òàðüæýý.1. Òóëãààãèéí òàðüñàí íîãîîã îë.2. Õýí íîãîî òàðüñàí áý? à) æààõàí Òóëãàà á) óëààí òàõèà â) öàãààí ãýäýñò3. Öýãèéí îðîíä ¿ãèéã íºõºæ áè÷. íºõºõ ¿ã: öàãäàà, ýì÷, æîëîî÷, ñóðàã÷ óíøèíà.Õè÷ýýë äýýð ......... áè÷íý. àñóóíà. õàðèóëíà.4. Àëü ¿ã íü áóñäààñàà ººð âý? íîãîîí öàãààí òºìñ óëààí à) íîãîîí â) òºìñ á) öàãààí ã) óëààí108
  109. 109. ú Êÿ Å Ï Ù¨ Þ Ô
  110. 110. ßÿ ÿ í ç à ã à ÿíãèð óÿ óÿà ÿìàà õàÿ õàÿà ÿòóó áàÿð òàÿã áÿëóó íàÿ ÿëàà áàÿí õàÿã áÿñëàã ñàÿ Àÿëàë Òóÿà, Àìàð íàð àÿëàëä ÿâëàà. Òýä áàÿð õººðòýé áàéâ.Ýõëýýä àìüòíû õ¿ ðýý ëýíä î÷ëîî. Õ¿¿õä¿¿ä ÿíãèð,ÿíçàãà õàðëàà. Öààø ÿâàâ... Àÿëàë ñàéõàí áîëëîî. -Õýí õýí àÿëàëä ÿâñàí áý? -Õààíà õààíà î÷ñîí áý? ßÿ110
  111. 111. ÿëààíû áÿöõàí ÿí ãè ðûí öýíõýð äàëàâ÷ ÿíçàãà ýâýð ÿðãóé à ñ ó õàÿà õ àé ÿ ñ ÿ óÿà ÿ ó ó ÿ ÿ ÿ Îíüñîãî ßñã¿é áèå ßðã¿é ìîä ( . . ãîé) ìýëõèé ßíçàãà ÿñ ò ëàà ðßíçàãà ãýäýã íýðòýé áà óóßìàà ìàíàéä áàéäàã þì ñ óóßì áà òàé ãýäýã íü æèãòýé í ìàà áàßíçûí ýðõ àìüòàí ø¿¿ 111
  112. 112. Åå Öýöýðëýãò õ¿ðýýëýíä Áèëåò àâàõ óó? Áè ÷àìä ìºí㺠ºãüå! å ý â ý í åð åðººë áèå ¿åí åñ åðººë÷ áèåý ¿åð Ee ßÿ112
  113. 113. Ýýæ Áè Çà çà! ýý! äàðàà õýëüå! Áè òàíä òóñëàõ óó? Áè 纺å! Áèçàéðìàã èäüå! Õ¿¿õä¿¿ä ýý, äàñãàëàà õèéå!äýëõèé åðòºíö áîð åýâýí åðòºíöèéí ãóðàâ åðõºã ºâñ ìºíãºí åìá¿¿ åñèéí òîî 113
  114. 114. ¨¸ ¸ ð î î ë ¸ë õî¸ð ¸ðîîë ¸ñ ãî¸ë î¸äîë ãî¸ ñî¸ë ¸ñëîë Àìòàò áàë Ǻãèéí¿¿ä áàë õóðààæ ãýíý. Áàëàà õî¸ð òîðõîíä õèéæýý.ñàâíû ðîîë áàÿð ¸ñëîë çààíû ñî¸î ¸ñ çàíøèë Íýã áàì áà ðóóø òîðõòîé áàëûã õàðàâ. Òýãýýä áàëûã äîëîîæ ýõëýâ. ¸ Òîðõíû ¸ðîîëûã ãàðòàë äîëîîâ. Ǻ ãèé í¿¿ä íèñýýä èðëýý. ¨î, ¸î, ¸î. Áàìáàðóóø îäîî ÿàíà äàà. ¨¸ Ee ßÿ114
  115. 115. ¸ ãî¸ î¸ õî¸ð¸î ãî¸î î¸î ñî¸î ñî¸î Ãàðàà ¸ ãî î ðãóé ðîîë ëàà ÿ ñ õî ð íãèð íçàãà å ð ýâýí îòîí á ëóó Ãî¸î Ãîâèéí ãî¸î ãî¸õîí óðãàìàë Áàðèà Ãîéä àìòòàé ýìèéí óðãàìàë 115
  116. 116. ú õàðúÿ õàðüÿ - õàðúÿ áîäú¸ òàðüÿ - òàðúÿ óíøúÿ ñîðü¸ - ñîðú¸ çóðúÿ óðüÿ - óðúÿ ñóðúÿ Ñóðàõ àðãàÀæèæ ñàéí õàðúÿÀíõààð÷ ñàéí ñîíñú¸Òóíãààæ ñàéí áîäú¸ õàðÒîä ñàéõàí ÿðüÿ çóð áîäÄàõèí äàõèí óíøúÿ ñîíñÄààìàé ñàéí ñóðúÿÕè÷ýýæ ñàéí áè÷üåÕ¿íýýñ äóòàõã¿é ñóðúÿ ú ¨¸ Ee ßÿ116
  117. 117. Ñî¸ëìàà: -Õî¸óëàà ãóë ãóó ðûí òàëáàé äýýð î÷ú¸. Ãóëãàæ ñóðúÿ. Áÿìáàà: -Çà òýãüå, õè÷ýýëèéí äàðàà ÿâúÿ. Ñî¸ëìàà: -Áè òýø¿¿ð àâúÿ. Õî¸óëàà öóã ÿâúÿ. Áÿìáàà: -Öàãèéí äàðàà óóëçúÿ. Îíüñîãî Áè ¿¿ãýýð ÿâ ÿ ×è ò¿¿ãýýð ÿâ Áèë¿¿òèéí ãîëä óóëç ÿ (ãýðèéí á . ñë .. ð)ªã¿¿ëáýðèéã çºâ õîëáîæ óíøààðàé. ñàéõàí. Òýø¿¿ðýýð ãóëãàõ 117
  118. 118. Þþ þ ¿ ë ¿ ¿ ð Þíäýí Þìæèð Þì÷èí Àþóø ñ¿¿ þ¿ëýõ þ¿äýí ºìñºõ îþó ýðäýíý Þ¿ë¿¿ð Þíäýí, Þì÷èí õî¸ð óñ þ¿ëýõ áîëîâ. Òýä ÿàæ þ¿ëýõýýìýäýõã¿é áàéëàà. Þìæèð ýìýý þ¿ë¿¿ð ºãñºí. Òýä óñàà àñãàëã¿é þ¿ëýâ.Òýä ýìýýä òà ëàðõ æýý. -Õ¿¿õä¿¿ä þóãààð óñàà þ¿ëñýí áý? Þþ ú ¨¸ Ee ßÿ118
  119. 119. Õýí áý? Þó âý? Þíäýí Þì÷èí þ¿äýí Îþóí Àþóø þ¿ë¿¿ð îþó- Ýíý þó âý? - Þíäýí!- Ýíý þ¿äýí. - Þó ãýíýý?- Ýíý õýí áý? - Þ¿äýíãýý ºìñººä èðýýðýé!- Ýíý Àþóø, - Òýãüå, òýãüå. Îþóí õî¸ð. Îíüñîãî ¯ã á¿òýýãýýðýé.Áèåã¿é áàéæ èíýýäýã þó âý? öóóðàé íÓóëûí öýöãèéã èâýýäýã þó âý? à é íàðàí ðÕàìãèéí õóðäàí íü õîðâîîä þó âý? à ñàëõè í (Ìîðèñ) 119
  120. 120. Ïï ï ó ó æ è í ïý ïî ïº ïà ï¿ ïè ïó îëèìï çóíû îëèìï Åâðîï òèâ ïóóæèí ïóóæèí õººðºõ ßïîí óëñ ï¿ðýâ ï¿ðýâ ãàðàã Ïàðèñ õîòÄýëõèéí òàòàõ õ¿÷èéãÄèéëæ öîéëñîí õºëºã óóâàíÎã òîð ãóéí óóäàìä àÿëàõ Ï, Ë óóæèíÎíöãîé õóðäàí óíàà ( ...æèí ) (Î.Ñóíäóé) Ïï120
  121. 121. ÏààíäàéÏààíäàé ãýäýã õººðõºí ãºëºã ìèíüÏààöãà ïààöãà ã¿éæ ÿâààäÏàãìà ýã÷èéí ò¿ì ïýí òýé óñûãÏàë õèéòýë àñãàæ îðõèâ. Ïààíäàé ìèíü îäîî ÿàíà Ïàãìà ýã÷ óóð ëà âàë ÿàíà Ïààö ãàð õàí ÷àìàéã õàì ãààëæ Ïàà ëàí òàé ò¿ìïýíä óñ ä¿¿ðãýå. (Á. Âààí÷èã) ÿéöýýæ óíøààðàé. Ǻâ õîëáîîðîé. Åðòºíöèéí ãóðâàí 1 áààñàí 2 äàâàà õóðäàí 3 ìÿãìàðÇýý ãýõýä ìîðü õóðäàí 4 ï¿ðýâÒóó ãýõýä íîõîé ...... 5 íÿìÒóóãààä î÷èõîä òóóëàé ...... 6 ëõàãâà 7 áÿìáà 121
  122. 122. Êê ì à ð ê êèíî êóðñ êîìïüþòåð ïàðê êàññ êëóá øîêîëàä ìàðê Ìàðê Áè ìàðê öóãëóóëäàã. Ìàðêèéã çàõèäëûí äóãòóé äýýðíààäàã. Ìàðê öóã ëóó ëàõ äàà: 1. Ìàðêèéã öý âýð õýí õóóëæ àâíà. 2. Ìàðêàà òóñãàé õàâòàñíû çàâñàð õàäãàëíà. 3. Ìàðêàà òºðºë, òºð뺺ð íü õèéíý. êó êà ðå êó Êê Ïï122
  123. 123. Êèíî Õîòîä îëîí êèíî òåàòð áàéäàã. Áèä õ¿¿ õýë äýéíêèíî ¿çýõ äóðòàé. ¯çñýí êèíîãîî ààâ, ýýæ, ä¿¿íàðòàà ÿðüæ ºãäºã. Òýä èõ äóðòàé ñîíñäîã. -Òà íàð ÿìàð êèíî ¿çñýí áý?Õ¿¿õäèéí ïàðêàä òîãëîæ áàéãàà ¿ëãýðèéíáààòðóóäûã íýðëý. 123
  124. 124. Ôôô î ò î ôîíä ôåðì ôîðì ôèçèê ãîëüô Ìàðàôîí ã¿éëòòåëå Ìà ðà ôîí áîë õîëûí çàéí ã¿éëò þì.ìàðà ôîí Ìàðàôîí ã¿éëò íü î ëèì ïèéí ñïîð òûíìèêðî àíõíû òºðëèéí íýã. Îëèìïèéí òîãëîëòûã ìàðàôîí ã¿éëòýýð õààäàã. Ôô Êê Ïï124
  125. 125. Ùù Ï.Å. Ùåòèíêèí Ï.Å. Ùå òèí êèí áîë Îðîñûí öýðãèéí äàðãà. Ùåòèíêèíìàíàé àðä ò¿ìýíä òóñàëæ áàéñàí. Ìîíãîë÷óóä ò¿¿íèéãÒºìºðáààòàð æàíæèí ãýäýã. Ùåòèíêèí áîë çîðèãòîé, ñàéõàí ñýòãýëòýé õ¿í. Öººí ¿ãýíä îðäîã ÷ Öàãààí òîëãîéí ¿ñãèéí íýã Ïï Ôô Ø, × õî¸ðûã íèéë¿¿ëæ õýëäýã Èõ ñîíèí ¿ñýã Êê ? Ùù Ôô Êê Ïï 125
  126. 126. þ - þó þó âý? åý ÿà å þ - þ¿ þ¿ âý?ß ÿ åº áèå - áèåý ¿å - ¿åý ÿó î¸ - î¸î ãî¸- ãî¸î þó óÿ - óÿà õàÿ - õàÿàÅ ¸î þ ¸ þ¿ ¸ó ìîðèíû óÿà ãîâèéí ãî¸î¨ íàðíû òóÿà çààíû ñî¸î úÞ Áèå áèåý õàéðëàÿ. Ãî¸ëûí äýýëýý . Îíüñîãî Õàð áÿðóó Õàð õóðãà ßñàí õîäîîäòîé ßñàí Ẻðòýé Òýð þó âý? Òýð þó âý? (÷.âã.) (ì..ë) ßàãààä? Òýð þó âý? 126
  127. 127. Ê Ô Ï Ù Çºâ äàðààë ëààð óíø. Ïàíäà Ïàíäà áààâãàé Ïàíäàã àìüòíûÕÿòàäûí óóëàðõàã õ¿ðýýëýíä õàðæãàçàðò àìüäàðäàã. áîëíî. Ïàíäà íü õóëñàí Èéìýýñ Ïàíäàãîéä àìüäàð÷, õóëñíû áààâãàéõóëñààð õîîëëîíî. ãýæ íýðëýäýã. -Õóëñíû áààâãàéã þó ãýæ íýðëýäýã âý? -Ïàíäà õààíà àìüäàðäàã âý? Ǻâ õîëáîæ, ¿ã á¿òýýãýýðýé. -äà ... êè í ... òð - -øè -òî ... àê - -öåðòêîí- ôî - -í î ... ... ïàí- -òî ... - ïèé ð 127
  128. 128. 128
  129. 129. 129
  130. 130. Ñóðñíàà øàëãààðàé.1.Ýâë¿¿ëæ áè÷ýýðýé. 2. Õýäýí ¿ñýã áàéíà âý?íîìîî óíø... å ü¿ãýý áè÷... ¸ úòîîãîî áîä... ÿ3. ÿéöýýæ áè÷ýýðýé. 4. Òîõèðîõã¿é ¿ãèéã îëîîðîé. Ãî¸î áîë ................... ã¿éå, õàðàéÿ, ãî¸î5. ¯ñýã íºõºæ áè÷ýýðýé. È Ï Î Ê ñ ê ÿ îí ê í î ñ îðò î ë ì ï îìïîò6. Ä¿ðñèéã àøèãëàí ¿ã á¿òýýæ áè÷ýýðýé. À È Ë Î Ï Í Ì Ä130
  131. 131. Óí ø èí à äà à, ÷ íý äýýá è
  132. 132. Ìàíàé ãýðèéíõýí Áè ààâ, ýýæ, àõ, ýã÷òýéãýý îéä î÷èâ. Ààâ, ýýæ õî¸ð òîì ñàâààð æèìñ Àõ, ýã÷ õî¸ð àðàé ò¿¿ëýý. áàãà ñàâààð æèìñ ò¿¿ëýý. Áè õàìãèéí æèæèã ñàâààð æèìñ ò¿¿ëýý. Ò¿¿ñýí æèìñýýðýý àìòàò ÷àíà ìàë õèéâ... (Ò. Æàìüÿíñ¿ðýí) -Õýí õýí æèìñ ò¿¿â? ¯ãèéí ñ¿ëæýýã íºõºæ áè÷ýýðýé. â æ á õ ã Àæèë õèéâýë ÷ Àì òîñîäíî132
  133. 133. Ìèíèé ààâÀàâ ìèíüÀæëààñàà èðýýäÀñóóñàí áîëãîíä õàðèóëíà Àëèâàà øèíèéã ìýäýõ ãýæ Ààâûãàà áè õ¿ëýýíýÀàâ ìèíüÀæëààñàà èðýýäÄóõàí äýýð ¿íñýíý Ààâûíõàà ýíý øàãíàëûã Ààâ Àâàõ ãýæ äàíäàà áîäíî... • äóõàí äýýð ¿íñýíý • àñóóñàí áîëãîíä (ª. Ãèâààáàëæèð) õàðèóëíà Ààâûãàà Ø¿ëãýý ÿàæ • áîäíî öýýæëýõ âý? • õ¿ëýýíý Õàðèí ýý! ªã¿¿ëáýðèéã ã¿éöýýí, õóóëæ áè÷ýýðýé. Ìèíèé ààâûí íýðèéã ...................... ãýäýã. Íàìàéã .......................... -èéí ............................. ãýäýã. 133
  134. 134. Ìèíèé ýýæÝýæ ìèíüÝðýýí àë÷óóðòàéÍîãîîí äýýëòýéÝýæèéãýýÝðýýí àë÷óóðòàé íüÍîãîîí äýýëòýé íüÇóð÷èõëàà áèÁóä÷èõëàà áè Ýýæ ìèíü Íàéðñàã çàíòàé Íàääàà õàéðòàé Íàéðñàã çàí Íàíäèí õàéðûã Õýðõýí çóðàõ âý? Õýëæ ºãíº ¿¿, òà (Æ. Äàøäîíäîã) Òà íàð ýýæèéãýý ä¿ðñ ëýí áîäîîðîé. Öýãèéí îðîíä òîõèðîõ ¿ãèéã íºõºí áè÷ýýðýé. Ìèíèé ýýæèéí íýð ........................ óðàí .............. Ààâûí ñóðãààë àëò Ìèíèé ýýæ Ýýæèéí ñóðãààë ýðäýíý ..............134
  135. 135. “Ìèíèé ààâ”, “Ìèíèé ýýæ” ø¿ëãèéã óíøààä õ¿¿õä¿¿ä ààâ, ýýæèéíõýý òóõàé ÿðèëöæýý.1. Ààâ, ýýæèéíõýý òóõàé õ¿í á¿ð áîäíî. Ààâ, ýýæ Ààâ, ýýæ íàäàä ......... íàäàä Ààâ, ýýæ õàéðòàé. òóñàëäàã. íàìàéã ¿íñäýã.2. Íàéç íàðààñàà ààâ, ýýæèéíõ íü òóõàé àñóóæ ÿðèëöàíà. Òàíàé ààâ, Ààâ, ýýæ ÷èíü ýýæ ÷àìä Òýä ÷àìàéã ÷èíèé àñóóëòàä õàéðòàé þó? ¿íñäýã ¿¿? õàðèóëäàã óó? ...?3. Íàéçûíõàà àñóóëòàä õàðèóëíà. .... .... 135
  136. 136. Õ¿¿ ãºëºã õî¸ð ßàãààä¿ãýíä îðîõã¿é Áè ÷àìàéã áàéíà? øèéòãýíý ýý. Áè ÷èíü õààíà áàéíà àà? Ãýðýý îëîõã¿é íü, ÿàíà àà! Èé! Èé! Õ¿¿å!, Ýíý ÷èíü ìèíèé Ãýðýý îëîõ ãºëºã ìºí óó, ãºëºã ¿¿? ìèíü?136
  137. 137. Ãýðòýý õ¿ðýýä Íààø èð! èðëýý ø¿¿. Õî¸óëàà Áàÿðëàëàà òîãëî¸. ãºëºã ìèíü. - Õ¿¿ ãºë㺺 ÿàæ øèéòãýñýí áý? - Õ¿¿ þóíû à÷ààð ãýðòýý èðýâ? Óíøñàíàà íàéç íàðòàà ÿðüæ ºãººðýé.ßðèõäàà: ßàæ ÿðèõÝõëýýä áèëýý?Äàðàà íüÒýãýýä ÿàñàí áý?ÃýòýëÝöýñò íü Ç¿éð öýöýí ¿ãèéã õóóëæ áè÷ýýðýé. Äýì äýìýíäýý Äýýñ ýð÷èíäýý 137
  138. 138. Òîî áîäëîãî¯åèéí æààõàí îõèíòîé öóãªäºðæèí ãàäàà äýýñ òîãëîâ¯äøèéí á¿ðèéä ãýðòýý îðîíãóóòÃýðèéí äààëãàâðàà ãýíýò ñàíàâÒàâ äýýð íýìýõ íü çóðãàà, òýíö¿¿?Òà ìèíü ýý, ÿìàð õà÷èí þì áý?Àõèí àõèí õóðóóãàà òîîëîâ÷Àðãàã¿é íýã äóòààä áàéõ þì ààÅñ äýýð íýìýõ íü äºðºâ, òýíö¿¿?Åðººñºº ÿìàð õà÷èí þì áý?Ãóðâàí õóðóó áàñ ë äóòëàà Ç¿éð ¿ãÃóòëàà òàéëæ áîääîã þì áèë¿¿? Óñàí äàëàé áóëãààñ ýõòýé (Ã. Íÿìàà) Óõààí äàëàé íîìîîñ ýõòýé 8+3= Öýãèéí îðîíä òîõèðîõ ¿ñãèéã íºõºí áè÷ýýðýé. 5+6= àðâ í í ã 9+4= 7+6= àðâ í ã ð â138
  139. 139. ÕàðàíäààÕàðàíäààÕàðàíäàà Ǻâ õîëáîîðîéÕîðîãäñîîðÕîðîãäñîîð Õàð Õàìàã áèå íü Áàðàãäñààð Íîãîîí Áàðàãäñààð¯ñýã òîîã ìèíü ÕºõÁè÷¿¿ëñýýð ØàðÁè÷¿¿ëñýýð ¯çñýí õàðñíûã ìèíü Óëààí Çóðóóëñààð Áîð ÇóðóóëñààðÝý õººðõèéÍàðèéí áèåý äóóñãàëààÍàäàä á¿õíýý çîðèóëëààÝðäýì ñóðàõàä òóñàëëàà - Ýðäýì ñóðàõàä þó þó òóñ áîëäîã âý?Ýðýëõýã ÷àìäàà áàÿðëàëàà (Æ. Äàøäîíäîã) Ò¿ðãýí Çà, õýëüå! Ò¿ðãýí õýëëýã òýãüå. Øàâðûã óñààð çóóðíà Ñàâðûã õóñààð çîðíî ªã¿¿ëáýðèéã çºâ äàðààëëààð áè÷ýýðýé. éí Áè äýëã¿¿ðýýñ Ø àð ºíãè îíãîâ. 1 õàðàíäàà àâëàà. ãñ õà ðàíäàà Á¿õ õà Øàð õàðàíäààãààð ðà ¿ç¿¿ðë íäààãàà íàð çóðàâ. ýâ. 139
  140. 140. Çàõèäàë Áîðîî îðñîîð. Ãàâàð ãýðòýý óéäàæ ñóóëàà. Õýíä çàõèà áè÷äýã þì áèëýý? ãýæ áîäëîî. Îëëîî, îëëîî! Õºë íü ãýìòñýí ãºë÷ãèé íàéçäàà çàõèà áè÷üå. ª÷èãäºð áàìáàðóóø, áºæèí,õýðýìõýí ãóðàâòàé õºãæèëòýé òîãëîñîí. Öººðºì óðóó ÿâæ çóãààëñàí. Àìòòàéñàéõàí õîîë èäñýíýý áè÷ìýýð áàéëàà. Ãýâ÷ ãàâàð îëîí ¿ã çºâ áè÷èæ ñóðààã¿é áàéâ. Òýãýýä “Ýäãýðñýí áîë õàìò òîãë ãýæ áè÷èâ. Ãàâàð çàõèà áè÷ñýíäýý áàÿðòàéáàéâ. Òýãýýä øóóäàí÷ áîëîí ã¿éëýý. -Ãàâàð ãºë÷ãèéä çàõèàãàà õýðõýí õ¿ðãýñýí áý? -úë÷ãèéí áè÷èõ çàõèàã ã¿éöýýæ áè÷.140
  141. 141. ªâººãèéí ñóðãààëÕàðààë ¿ãèéã öýýðëýæ ÿâÅðººë ¿ãèéã öýýæèëæ ÿâÕ¿í á¿ðèéã õ¿íäýëæ áàé åðººëÕýí á¿õýíòýé ìýíäýëæ áàé Àæèë ¿éëä àìæèëò õ¿ññýí Àÿòàé åðººë àéëòãàæ ñóð ãýæ ªâºº íàäàä çàõèæ ñóðãàíà õàðà ðà ðààë õàðààë ªºðºº ò¿¿íèéãýý ¿ðãýëæ ñàõèíà. (Ä. Ñàíææàâ) -ªâºº þó ãýæ ñóðãàñàí áý? 1. Óðò ýãøãèéã íºõºæ áè÷ýýðýé. åðººë Åðººë ºâºº ýìýý Óðò íàñàëæ ààâ ? Óä í æàðã ðàé ? ýã÷ 141
  142. 142. ÝýæÎéí öýöýðëýã òàðæ áàéíàÕàà ñàéã¿é îðîí ãýðýý çîðüæ ÿâíà ªºäºñõºí çàðàà Æààõàí òýðýã ò¿ðæ ÿâíà ªðãºñòýé õî¸ð Ẻäèé Çàäãàé á¿õýýãýýñ öóõóéæ ÿâíà Õºõ ÷îíî àâ àäèëõàí Çóðãààí áýëòðýãýý ÿçýýíä õèéãýýä Àìàíäàà çóóæ ÿâíà Áàéðíûõàà ĺðâºí èë öºìèéã íü Áÿðòàé ñîãîî ¯¿ð÷ ÿâíàÀìüñ ãààä ñààð, òóóëàéÑ¿éõ òýðýã ÷èð÷ ÿâíàÒàâàí äýëäýí áºæèíÑ¿éõýí äîòðîîñ äýëäèéæ áàéíà ¯ð à÷àà Ǻºæ ÿâàà àìüòàí á¿õýíä áè ªºðèéíõºº Ýýæ øèã, ýìýý øèã õàéðòàé (Ò. Ãàëñàí) Ýõèéã àøèãëàæ, ºã¿¿ëáýðèéã ã¿éöýýí áè÷ýýðýé. Ñîãîîíû èë ãýäýã. Òóóëàéíû ..... ãýäýã. çóëçàãûã Çàðààíû ..... ãýäýã. ×îíûí ..... ãýäýã. Ç¿éð öýöýí ¿ã Ýýæ íü á¿¿âýéëæ õàéðëàíà Ààâ íü ýâèéëæ õàéðëàíà142
  143. 143. Ýìãýí Õ¿¿ îõèí õî¸ð ÿâæ áàéâ. Çàì õàë òèð ãàà èõòýé áàéëàà. Òýäíèéºìíº ÿâæ áàéñàí ýìãýí õàëòèð÷ óíàâ. Õ¿¿ “Ìèíèé ö¿íõèéã áàðüæ áàé”ãýæ õýëýýä ýìãýíä òóñëàõààð ã¿éâ. Õ¿¿ã ýðãýí èðýõýä: -Ýíý õ¿í ÷èíèé ýìýý þ¿? ãýæ îõèí àñóóëàà. -¯ã¿é ýý, ãýæ õ¿¿ õàðèóëàâ. -Ýýæ ÷èíü þì óó? ãýæ àñóóõàä õ¿¿: - ¯ã¿é ýý, ãýëýý. -Òýãâýë òàíüäàã õ¿í ÷èíü ¿¿? ãýñýíä -¯ã¿é, ¿ã¿é. Ç¿ãýýð ë íýã ýìãýí ãýæ õ¿¿ è íýýì ñýã ëýí ºã¿¿ëæýý. (Â. Îñååâà) Ýíý ýõèéã óíøààä õ¿¿õä¿¿ä ººð ººð áîäîëòîé áàéâ. -Òà íàð õýíèéã íü äýìæèæ áàéíà âý? ßðèëöààðàé. Áè çºâõºí ººðèéíõºº ýìýý, Õ¿í á¿ðèé㠺⺺ä ë òóñàëíà. Òóñëàìæ õýðýãòýéõ¿íäýëæ, òóñëàõûã á¿õýíä òóñëàõ õ¿ñäýã. õýðýãòýé. Öýãèéí îðîíä òîõèðîõ ¿ãèéã íºõºæ õóóëæ áè÷ýýðýé. Ç¿éð öýöýí ¿ã à ý ... õ¿íä ñóðãàìæ õýðýãòýé î ? ... õ¿íä ºðãºìæ õýðýãòýé ó ¿ (Õºãøèí, Çàëóó) è 143
  144. 144. Ãóðâàí òîîðîé 1. Àõ ä¿¿ ãóðâàí òîîðîéáàéæýý. Òýäíèé îéðîëöîî íýã÷îíî àìüäàðäàã áàéâ. Ãóðâàí òîîðîé çóíû òóðøòîãëîæ, èõ õºãæèëòýé áàéâ. Ãýòýëíàìàð áîëæ, äààð÷ ýõýëæýý. 2. Òýãýýä äóëààõàí, áàò áýõ áàéøèí áàðèõààð øèéäýâ.3. Áàãà òîîðîé ºâñºí áàéøèí áàðèâ. 4. Äóíä òîîðîé ìîäîí áàéøèí áàðèâ. 5. Àõ òîîðîé òîîñãîí áàéøèí áàðèâ.144
  145. 145. 6. Íýã ºäºð ÷îíî ãóðâàí òîîðîéã èäýõýýð èðýâ. Ýõëýýä ºâñºí áàéøèíã ¿ëýýæ íóðààâ. 7. Äàðàà íü ìîäîí áàéøèíã ¿ëýýæ íóðààâ. Õî¸ð ä¿¿ íü àõûíõàà áàéøèíä ã¿éæ èðýâ. 8. ×îíî òîîñãîí áàéøèíã íóðààæ äèéëñýíã¿é. Õî¸ð ä¿¿ íü àõòîîðîéí à÷ààð àâðàãäæýý. -¯ëãýðýýñ þó íü òààëàãäàâ? Äýýðõ ýõýýñ þó âý? àñóóëòàä õàðèó ëàãäàõ ¿ãñèéã ò¿¿æ áè÷ýýðýé.Þó âý? òîîñãî .... ºâñ .... .... ÷îíî öýöýã “Ãóðâàí òîîðîé” ¿ëãýðýýñ õîñ ýãøèãòýé ¿ãèéã ñîíãîæ, ¿åýð òàñëàí áè÷ýýðýé. òîî ðîé, ....... Ç¿éð öýöýí ¿ã Ýðõèéã ñóðàõààð àé ýé ¿é óé Áýðõèéã ñóð îé 145
  146. 146. Ýõ íóòãàà ñàíàëààÃýðýýñýý ãàð÷ ñóì îðîîä Àéìãààñàà õîò îðîîäÃýðýý áè ñàíàëàà Àéìãàà áè ñàíàëàà Ñóìààñàà àéìàã îðîîä Ýíäýýñ õèëýý àëõààä Ñóìàà áè ñàíàëàà Ýõ îðíîî á¿òíýýð íü ñàíàëàà (Ä. Ï¿ðýâäîðæ) Îðõîí Äàðõàí Óâñ ÕºâñãºëÁàÿí-ªëãèé Áóëãàí Ñýëýíãý Äîðíîä Çàâõàí Àðõàíãàé Òºâ Õýíòèé Õîâä Óëààíáààòàð Ñ¿õáààòàð Ãîâü-Àëòàé ªâºðõàíãàé Äóíäãîâü Áàÿíõîíãîð Äîðíîãîâü ªìíºãîâü Ãýð, ñóì, àéìãàà õýí ñàíàñàí áý? ãýðýý ..... ñóìàà ñàíàëàà. àéìãàà Çóðàã á¿ðèéí ýõíèé ¿ñãýýð ¿ã á¿òýýãýýðýé. 2. Öýãèéí îðîíä òîõèðîõ ¿ãèéã íºõºæ áè÷ýýðýé. Ìèíèé ýõ îðîí ............................................... Áè ................................ àéìàã (õîòîä) òºðñºí. Ìàíàé ñóìûí (ä¿¿ðãèéí) íýð ...............................146
  147. 147. Òýì¿¿æèí Áîîð÷è õî¸ð Òý ì¿¿ æèí íàéìàí øàðãà ìîðèî àëäæýý. Ìîðüäîî ãóðâàí ºäºðýðýýä îëñîíã¿é. Õîò àéëûí ãàäàà î÷âîë íýã õ¿¿ ã¿¿ ñààæ ñóóâ. Ò¿¿íèéãÁîîð÷è ãýäýã. Òýì¿¿æèí õ¿¿ãýýñ ìîðüäîî àñóóâ. Òýãýýä öààø õàìòÿâæýý. Òýä ìîðüäûí ìºðººð ýðñýýð îëîâ. Òýì¿¿æèí Áîîð÷èä òàëàðõàæ, ìîðü ºãüå ãýâ. Ãýòýë Áîîð÷è “×àìààñþó ÷ àâàõã¿é ýý” ãýëýý. Èíãýæ Òýì¿¿æèí Áîîð÷è õî¸ð àíä áîëîâ. (“Ìîíãîëûí íóóö òîâ÷îî” çîõèîëîîñ) - Õýí Òýì¿¿æèíä òóñëàâ? - Áîîð÷è ÿìàð õ¿¿ âý? ×èíãèñ õààíû áàãûí íýð Òýì¿¿æèí. Ýõýýñ õ¿íèé íýðèéã îëæ áè÷ýýðýé. .......... .......... Ç¿éð öýöýí ¿ã Õ¿íèé ñàéíûã íºõºðëºæ ìýäíý Ìîðèíû ñàéíûã óíàæ ìýäíý 147

×