RBOH                                                                    wtdsd                            ...
wtdsd                                                                          RBOHKADER: FloodProBE     ...
RBOH                                                                 wtdsd                               ...
wtdsd                                                                          RBOHFloodProbe worden tech...
RBOH                                                                     cë	puctsoverstroming direct inzetbaa...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Rboh 4 10 Meerlaagsveiligheid

636 views

Published on

Publicatie in vakblad Recht, Bestuur en Organisatie van Hulpdiensten over het concept Rotterdam Emergency Airport

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
636
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Rboh 4 10 Meerlaagsveiligheid

  1. 1. RBOH wtdsd nig af van de effectiviteit van maatregelen in de waterveiligheids- tweede en derde laag. Het is dan ook om deze reden dat in het Interreg project MARE een beleid pilotproject Meerlaagsveiligheid wordt uitge- voerd. Dit project verkent voor het eiland van Dordrecht de mogelijkheden om de maatre- gelen voor waterveiligheid in de verschillendeMeerlaagsveiligheid: lagen zo te combineren dat zij optimaal bij- dragen aan waterveiligheid en andere ruimte-van theorie naar lijke opgaven in het gebied. In het kader van een ander Europees project FloodProbe wordtpraktijk thans onderzoek gedaan naar slimme vlucht- plaatsen of shelters tegen overstromingen. DeTwee voorbeelden Nederlandse locatie die in dit onderzoek wordt gebruikt als concreet studieobject is Rotter-door drs. E.T.G. Kelder, ir. S. van Herk Msc en dam-The Hague Airport.ir. P.A. Minnema KADER: MAREHet begrip ‘meerlaagsveiligheid’ is in het kadervan het Nationaal Waterplan als centrale bena- Het project MARE: ‘Managing Adaptivedering ontwikkeld voor het waterveiligheids- REsponses to changing flood risk’, is eenbeleid. Het beleid richt zich op bescherming innovatief, praktijkgericht en vraaggestuurdtegen het water én beperking van maatschap- onderzoeksproject naar hoogwater- en kli-pelijke ontwrichting bij een onverhoopte cala- maatbestendige stedelijke ontwikkelingen. Hetmiteit. Meerlaagsveiligheid wordt opgebouwd moet ons inzicht geven hoe we de komendein drie lagen: jaren onze steden kunnen beschermen tegen1. Preventie als primaire pijler van beleid, bij- hoogwater – zowel overstromingsrisico als voorbeeld waterkeringen; wateroverlast – zodat deze veilig en aantrekke-2. Duurzame ruimtelijke planning om de lijk blijven. Uiteindelijk moet het project alge- gevolgen van een mogelijke overstroming mene, praktische handvatten aanreiken om te beperken; verschillende ruimtelijke oplossingen tegen3. Rampenbeheersing op orde krijgen en elkaar af te kunnen wegen. Dordrecht werkt houden. samen met vijf buitenlandse steden Sheffield en Rotherham (Verenigd Koninkrijk), Han-Het is op dit moment nog onduidelijk op welke nover (Duitsland), Bergen (Noorwegen) enwijze concreet invulling gegeven moet worden Seattle (Verenigde Staten). Elke stad vormtaan deze benadering. Het vraagt in ieder geval het centrum van een netwerk waarin publiekeom een integrale aanpak waarbij ingrepen op partijen (ambtelijk en bestuurlijk), bedrijvenmeerdere ruimtelijke schaalniveaus op elkaar en kennisinstellingen samenwerken. In Neder-afgestemd zullen moeten gaan worden. Tradi- land werkt de gemeente Dordrecht samen mettioneel ligt de nadruk in Nederland op de eerste Waterschap Hollandse Delta, Rijkswaterstaatveiligheidslaag: preventie om overstromingen Zuid-Holland, Provincie Zuid-Holland, DGte voorkomen. Op dit moment beschikken Water, Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid,we nog niet over een beoordelingsystematiek Dura Vermeer, UNESCO-IHE, Deltares en dedie een dergelijke, relatief complexe afweging TU Delft. MARE wordt ondersteund door hetmogelijk kan maken en weten we relatief wei- Interreg 4b Noordzee programma.174 RBOH, december 2010, afl. 4 Sdu Uitgevers
  2. 2. wtdsd RBOHKADER: FloodProBE buitendijks, omgeven door rivieren met wis- selende waterstanden door eb en vloed. In deFloodProbe: ‘Technologies for the cost-effecti- traditie van de stad is de wens met de fysiekeve Flood Protection for the Built Environment’, inrichting van de Stadswerven het water op teis een EU 7e kaderproject dat in november zoeken in plaats van de stad ervan af te keren.2009 van start gegaan is en nader onderzoek Hierdoor doen zich nieuwe mogelijkhedendoet naar de volgende thema’s: voor om interessante en dynamische woon-1. de kwetsbaarheid van kritieke infrastruc- en leefmilieus te ontwikkelen die inspelen op tuur aangezien daar de belangrijkste scha- de unieke kwaliteit van Dordrecht. Centraal de door overstromingen ontstaat; in het plan komt een dijklichaam te liggen2. de betrouwbaarheid van de stedelijke maat- met een hoogte van 5.00 + NAP. Door vanaf regelen voor het bestrijden van waterover- de hoger gelegen as naar het water te kunnen last door het beter begrijpen en beoordelen lopen wordt de beleving en de zichtbaarheid van faalprocessen die van belang blijken bij van het water sterk vergroot. Op deze manier recente overstromingen; ontstaat een veilige route bij extreem hoge3. de technologieën en concepten voor het waterstanden. bouwen van overstromingsbestendige gebouwen en infrastructuurnetwerken om op verantwoorde wijze de overstromings- gevoeligheid van het stedelijke systeem te verminderen en waterkeringen aan te pas- sen en te repareren;4. bijdragen aan beslissingsondersteunende systemen en richtlijnen om bij te dragen aan inpassing en bredere toepasbaarheid van de ontwikkelde kennis en technolo- gie.Er zijn testlocaties in Nederland, maar ook inFrankrijk, Engeland en Tsjechië. De resultatenvan dit onderzoek zullen naar verwachting eenbelangrijke impuls in Nederland geven aan de Oefenen in Dordrecht: Nederland in hetpraktische toepasbaarheid van het concept kleinvan ‘meerlaagsveiligheid’. De projectresulta-ten zijn daarnaast relevant in het kader van de In het algemeen is het eiland van Dordrechtimplementatie van de EU Flood Directive. Het een unieke casus om te oefenen met meerlaags-consortium bestaat uit veertien partners uit zes veiligheid. Het omvat één volledige dijkring,landen en wordt door Deltares geleid. buitendijkse en binnendijkse, industriële, lan- delijke en stedelijke gebieden. Bovendien is deStadswerven: buitendijks oefenen met de bestuurlijk context eenduidig: één gemeente,tweede en derde veiligheidslaag één waterschap en één veiligheidsregio, binnen één provincie en met één regionale dienst vanTijdens de planvorming voor De Stadswerven Rijkswaterstaat. Als meerlaagsveiligheid geenheeft Dordrecht al ervaring opgedaan met het toegevoegde waarde biedt in Dordrecht, dandenken in de tweede en derde veiligheidslaag, hoogstwaarschijnlijk ook niet voor de rest vanrespectievelijk ruimtelijke ordening en ram- Nederland.penbeheersing. De Stadswerven ligt immersSdu Uitgevers RBOH, december 2010, afl. 4 175
  3. 3. RBOH wtdsd lingen op de kaart op het gebied van wonen, werken, mobiliteit en water. In deze ontwik- kelingen ligt een uitgesproken focus op water, zowel waterkwaliteit als waterveiligheid. Hier- naast bestaat de ambitie van Rotterdam om voorloper te zijn als klimaatbestendige stad en in haar stedelijke ontwikkeling anticiperen op overstromingsrisico’s. Uit hoogwater studies blijkt de locatie Rotter- dam-The Hague Airport een veilige plek te zijn vanwege lage overstromingsdiepte en – snel- heid. Dit maakt de locatie interessant voor hoogwaterbestendige inrichting (tweede laag veiligheid) en als uitvalsbasis voor rampenbe- strijding (derde laag veiligheid) in het gevalVeelzijdig gezelschap; unieke van watercalamiteiten zoals overstromingkruisbestuiving door een dijkdoorbraak.Zo brengt het MARE project een bijzonder De inrichting van het gehele gebied als shel-gezelschap bij elkaar. Van preventie-experts ter is gezien de ruimtelijke ontwikkelingenvan Waterschap, Rijkswaterstaat en de TU die de komende jaren zijn voorzien wellichtDelft, via conceptontwikkelaars en steden- eenvoudig te realiseren. Als waterveiligheidbouwkundigen van de gemeente, tot het Rode en in het bijzonder het creëren van een shelterKruis, politie, brandweer en het leger. Tijdens wordt meegenomen in de planvorming kan ditde eerste workshop ‘Meerlaagsveiligheid tegen uiteindelijk voor veel minder kosten wordenoverstroming Dordrecht’ werd deze kruisbe- gerealiseerd.stuiving als uniek en leerzaam ervaren. Voor de In het gebied zijn verschillende infrastructu-verschillende gebiedstypen op het eiland werd rele lijnen aanwezig, zoals de snelwegen A13,men verplicht vanuit andere veiligheidslagen A16 en de Hofplein-spoorlijn. Onderzochtte denken en de meerwaarde van coördinatie wordt in hoeverre deze kunnen worden aange-te zoeken. Deelnemende bewoners waren ook past om te functioneren als (tijdelijke) water-enthousiast. Hun belang is evident, maar ook kering. Een realisatie van de A13-A16 bypasshun ideeën zijn waardevol. Immers, bij een kan deze mogelijke ‘dijkring Rotterdam Air-onverhoopte calamiteit willen zij veilig kun- port’ sluiten.nen blijven of vluchten en schade en overlastminimaliseren.Rotterdam-The Hague Airport: gunstiggelegen locatieDe voormalige luchthaven Zestienhoven, nuRotterdam-The Hague Airport, is een lucht- Het dijk-in-dijk concept is één van de fysiekehaven met regionale economische betekenis. uitwerkingen van het concept ‘Rotterdam-TheIn de omgeving van de luchthaven staan een Hague Emergency Airport’. In het kader vanaantal grootschalige ruimtelijke ontwikke-176 RBOH, december 2010, afl. 4 Sdu Uitgevers
  4. 4. wtdsd RBOHFloodProbe worden technieken ontwikkeld sisgebieden waar ook ter wereld eenvoudig tedie getest worden op de luchthaven. organiseren.Kansen voor rescue-and-relief in de Business case: combinatie regulier gebruikgebiedsontwikkeling & calamiteitengebruikMaar in plaats van het gebied in te richten voor De combinatie tussen regulier gebruik alseen eenmalige gebeurtenis, zoals overstroming rescue-and-relief-center en shelter in het gevaldoor een dijkdoorbraak, kan ook een combi- van een dijkdoorbraak maakt Rotterdam-Thenatie worden gezocht met regulier gebruik. Hague Airport vanuit meerdere oogpuntenNederland, en in het bijzonder Rotterdam, wil interessant. De kansen voor hulpverleninghaar kennis op het gebied van deltatechnologie wereldwijd en de toeleverende industrie zijnen waterbouw delen met de wereld. Innovaties groot. Een gericht cluster van bedrijven voorin hulpverlening en wederopbouw, zoals com- hulpverlening op de luchthaven zal innova-pacte drinkwaterzuiveringsunits en modulaire tie op dit gebied versnellen. Hierdoor kan debouwsystemen, kunnen veel mensen wereld- luchthaven zich tevens profileren als Emer-wijd helpen. gency Airport, logistiek en organisatorischHet opzetten van een rescue-and-relief-center centrum in wereldwijde crisisbestrijding. Eengericht op innovatie, prototyping en produc- business case voor de regio.tie van goederen en diensten voor hulpverle- De strategische positionering van bedrijvenning zou op Rotterdam-The Hague Airport in het shelter-gebied zorgt tevens voor eentot bloei kunnen komen. Met de luchthaven permanente aanwezigheid van hulpgoederenen de zeehaven dichtbij is logistiek naar cri- en –diensten. Deze zijn in het geval van eenSdu Uitgevers RBOH, december 2010, afl. 4 177
  5. 5. RBOH cë puctsoverstroming direct inzetbaar in het Rotter-dam-Rijnmond gebied en wellicht breder: in officiëlede Randstad. publicatiesAan de hand van deze casussen proberen wemet deze ideeën praktijk en beleid te onder-steunen. Het zijn leertrajecten waarin samen- Periode 8 september t/m 9 november 2010werking en innovatie centraal staan. Graagnodigen wij anderen uit om met ons te leren Officiële publicaties zijn te raadplegen open te werken. www.overheid.nl of te bestellen bij Sdu Uitge- vers, Postbus 20025, 2500 EA Den Haag, of viaDe auteurs zijn vanuit beleidsmatige, bedrijfs- internet: www.sdu.nlmatige en/of wetenschappelijke achtergrondenbetrokken bij de ontwikkeling en toepassing van VAN KRACHT GEWORDENmeerlaagsveiligheid: Besluit veiligheidsregio’sEllen Kelder is strategisch beleidsmedewerker 01-10-2010, Staatsblad 2010, 255bij de gemeente Dordrecht en projectleider vanzowel het kennisproject MARE als de gebiedspi- Regeling personeel veiligheidsregio’slot Meerlaagsveiligheid Dordrecht. 01-10-2010, Staatscourant 2010, 10340Sebastiaan van Herk (Bax & Willems) onder- Besluit personeel veiligheidsregio’ssteunt als adviseur het initiatief Rotterdam-The 01-10-2010, Staatscourant 2010, 253Hague Emergency Airport én is extern projectcoördinator van het kennisproject MARE, waar- Besluit brandweer BESbinnen de gebiedspilot Meerlaagsveiligheid Dor- 01-10-2010, Staatscourant 2010, 377drecht wordt uitgevoerd. Hij promoveert bij hetUNESCO-IHE en TU-Delft op leerprocessen als Regeling aanvullende regels veiligheiddeze. wegtunnels 01-10-2010, Staatscourant 2010, 7184Peter Minnema is business developer bij DuraVermeer en projectleider van het initiatief Rot- Regeling provinciale risicokaartterdam-The Hague Emergency Airport in deze 01-10-2010, Staatscourant 2010, 15315opstartfase. Benoeming staatssecretaris van Veiligheid en Justitie 18-10-2010, Staatscourant 2010, 16534 Besluit houdende departementale her- indeling met betrekking tot veiligheid 18-10-2010, Staatscourant 2010, 16528178 RBOH, december 2010, afl. 4 Sdu Uitgevers

×