Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

SAMOTNIA ARTYSTÓW - DAWNA PRACOWNIA CERAMICZNA H. I R. HUSARSKICH W KRAKOWIE - "Kawał ziemi i dom" (wystawa)

286 views

Published on

Wystawa plenerowa przygotowana w ramach XIX Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego (2017).

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

SAMOTNIA ARTYSTÓW - DAWNA PRACOWNIA CERAMICZNA H. I R. HUSARSKICH W KRAKOWIE - "Kawał ziemi i dom" (wystawa)

  1. 1. Przegorzały to nazwa dawnej wsi malowniczo położonej na lewym brzegu Wisły zaledwie 7 km na północ od Krakowa, posadowiona pomiędzy kopcem Kościuszki, parkiem Decjusza a klasztorem na Bielanach. To na jej obrzeżach, na południowych stokach pasma Sowińca, z końcem lata 1902 roku osiedlili się Karolina i Wincenty Sataleccy – pradziadowie rodziny Husarskich, dzisiejszych właścicieli Samotni. Kawał ziemi i dom Wygląd domu w 1905 roku O ile nie podano inaczej, wszystkie zdjęcia pochodzą ze zbiorów rodzinnych Anny i Juliusza Husarskich Wystawa powstała w ramach XIX Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego Od kuchni Opracowanie tekstów i koncepcji wystawy: Joanna Nowostawska-Gyalókay Opracowanie graficzne: Marcin Hernas Korekta: Agnieszka Szewczyk, Marcin Hernas dnidziedzictwa.plOrganizator: Patronat honorowy: Gospodarz:
  2. 2. Karolina, Wincenty i Aniela Sataleccy, lata 10. XX wieku. Aniela Satalecka w przegorzalskiej willi, uwagę zwracają rattanowe fotele, lata 10. XX wieku. Młodzi małżonkowie z dwunastoletnią córką Anielą szukali zapewne wygodnej willi z dala od miejskiego hałasu. Przegorzały – miejsce modne na przełomie XIX i XX wieku – na pewno spełniały te wymogi. Przed przejażdżką. Na pierwszym planie siedzi Stanisław Burtan, lata 10. XX wieku. Wesołe towarzystwo w ogrodzie Sataleckich. Aniela pierwsza od prawej, z boku przygląda się jej z uśmiechem przyszły mąż Stanisław Burtan, lata 10. XX wieku
  3. 3. Willa Sataleckich w pierwotnej formie powstała prawdopodobnie w drugiej połowie XIX wieku i miała cechy neobarokowego dworku. Na zdjęciu z 1905 roku zwraca uwagę patriotyczne malowidło przedstawiające powstańca styczniowego z żołnierskimi atrybutami: armatą, bagnetem i rogatywką. Nad głową powstańca widnieje napis „Jeszcze polska nie zginęła”. Obok willi widoczna dozorcówka z ozdobnymi lukarnami, a także szklarnie i rabaty ogrodowe. Dom ok. 1920 roku został przebudowany, dodano piętro i taras od południowej strony. Kolejna przebudowa przypadła na rok 1937.
  4. 4. W 1917 roku Aniela Satalecka wyszła za mąż za Stanisława Burtana, późniejszego właściciela zakładów ceramicznych w Krakowie. Burtan w 1914  roku zaangażował się w tworzenie Polskich Drużyn Strzeleckich, działalność legionową, a później polityczną. Przez dwa lata był posłem na Sejm II RP. Burtanowie podczas letnich wakacji w latach 10. i 30. XX wieku.
  5. 5. Aniela z synem Julianem przed Pałacem Dożów w Wenecji Burtanowie z dziećmi prawdopodobnie w Przegorzałach Rodzina ­Burtanów na tarasie prze- budowanego w 1920 roku domu; widocz- na fantazyjna balustrada ­balkonu Helena od najmłodszych lat tworzyła ceramiczne figurki. Swoje pierwsze prace projektowe wykonała dla fabryki w Ćmielowie. Wzory Smok i Taniec zbójnicki do dziś znajdują się w katalogu fabryki. Juliusz, Helena i Stanisław Burtanowie na ganku domu Na zdjęciach widzimy Stanisława i Anielę z dorastającymi dziećmi Juliuszem i Heleną. Zaangażowanie Stanisława Burtana w życie publiczne oraz prowadzona przez niego działalność gospodarcza (był między innymi właś­ci­- cielem fabryki Marywil w Radomiu i filii tego zakładu w Suchedniowie, posiadaczem akcji fabryki porcelany w Ćmielowie) sprawiły, że dopiero w Przegorzałach  mógł się w pełni oddać życiu rodzinnemu. Burtanowie z dziećmi, prawdopodobnie w Przegorzałach Wszystkie zdjęcia pochodzą z okresu międzywojnia.
  6. 6. Jedna z licznych karykatur rysowa- nych przez Roma- na Husarskiego Wnętrze pracowni Husarskich lub Pracownia Rzeźby w Ceramice w krakowskiej ASP (działała w latach 1955–1988). W ogrodzie Zdjęcie wykonane prawdo- podobnie w pracowni Xawerego Dunikow- skiego (ASP). Podczas drugiej wojny światowej dom zarekwirowali Niemcy. W okresie powojennym natomiast w budynku funkcjonowały rozmaite instytucje państwowe, sanatorium, służba zdrowia. W czasie II wojny światowej zmarł Stanisław Burtan, a jego syn zginął w obozie zagłady. W 1945 roku Helena poznała Romana Husarskiego. Oboje rozpoczęli studia w krakowskiej ASP. Pobrali się i zamieszkali w budynku starej oranżerii, gdzie jeszcze w latach 50. zorganizowali własną pracownię z dużym piecem ceramicznym. Miejsce to stało się wówczas prawdziwym tyglem artystycznym dla wielu młodych ludzi. Helena Husarska w fantazyjnym berecie i zabrudzonym fartuchu w przegorzalskim ogrodzie Wszystkie zdjęcia oraz karykatura wykonane na przełomie lat 40. i 50. XX wieku.
  7. 7. Humorystyczne obrazki Romana przedstawiające młodych podczas jazdy na nartach Husarscy sprawdzali się w różnych dziedzinach. Helena rzeźbiła, tworzyła mozaiki, pisała wiersze do „Tygodnika Powszechnego”. Sama wymyślała skład materiału, w którym pracowała. Roman też pisał. Wspólnie ze Stanisławem Lemem w 1951 roku wydali sztukę zatytułowaną Jacht „Paradise”. Publikował także opowiadania z gatunku „pulp fiction” w „Co Tydzień Powieść”. Malował, rzeźbił, opracowywał wynalazki. Małżonkowie nie zaniedbywali przy tym ogrodu. Piękny, wielki, stary sad z jabłoniami rodził mnóstwo jabłek. Helena wyczarowała też w ogrodzie plantację kasztana jadalnego z sadzonek przygotowanych samodzielnie z owoców kasztanowców zasadzonych na przełomie XIX i XX wieku w Lasku Wolskim przez Juliusza Lea, prezydenta Krakowa. A w chwilach wolnych młodzi chodzili do sąsiadującego z gospodarstwem ogrodu zoologicznego, by zbierać owłosienie z liniejących żubrów dla matki Romana, która dziergała z niego swetry. Takie to były czasy!
  8. 8. Na przełomie lat 40. i 50. Stanisław Lem został obdarowany przez Helenę psem rasy łajka o imieniu Sybir. Matka Sybira, Tajga, była zaś ulubienicą Heleny. A Roman Husarski na każdy temat rysował karykatury.
  9. 9. Projekt konkurso- wy na Civic Cen- ter Plaza w San Francisco (1965) napisany wspólnie z małżeństwem Sokalskich. Husar- scy byli autorami zegara słoneczne- go i grupy Ikarów. Wnętrze biura Orbis w hotelu Cracovia, na ścianie widoczna mozaika Miasta Heleny i Roma- na Husarskich oraz Barbary Sokalskiej (1965). Materiał został wykonany w pracowni w Prze- gorzałach przez Helenę Husarską. Ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa Roman Husarski pra- cuje nad modelem pomnika przedsta- wionego w konkursie na Pomnik Powstań- ców Śląskich w Kato- wicach (1965) przez zespół projektantów Witolda Cęckiewicza i małżeństwo Hu- sarskich. Koncepcja konkursowa została jednak zrealizowana w Sosnowcu (1967) jako Pomnik Czynu Rewolucyjnego. Zo- stał zdemontowany w 1990 roku. Prace przy realizacji fryzu grunwaldzkiego (1960). Ok. 150 płyt wy- konanych w techni- kach mozaiki, reliefu i piropiktury wykonano w przegorzalskiej pra- cowni i zamontowano na miejscu. Prace (w ogrodzie w Przegorzałach) nad projektem mozaiki zrealizowanej w pawilonie wystawowym, będącym częścią założenia grunwaldzkiego, autorstwa Heleny i Romana Husarskich oraz Marii Ledkiewicz (pomnik zaprojektowali Witold Cęckiewicz i Jerzy Bandura)
  10. 10. Roman i Helena Husarscy w pierw- szej połowie lat 50. XX wieku opraco- wali ­jedną z najciekawszych i najory- ginalniejszych technik stosowanych do dekoracji architektury. Była nią ­piro­piktura (nazwa pochodzi z greki i oznacza malowanie ogniem). Piropik- tura dawała wiele możliwości. Można ją było stosować na różnych materia- łach, w tym na gruzobetonie i na pły- tach odpornych na działanie wysokich i niskich temperatur. Dzięki możliwo- ści gradacji kolorów dawała ona efekt głębi obrazu. Po złączeniu płyt można było uzyskać kompozycje o dowolnych rozmiarach. Rozwinięciem piropiktury miała się stać telechromia. Ta techni- ka z kolei miała ułatwiać wykonywanie dekoracji na miejscu, bez rusztowania, za pomocą pająka, czyli zdalnie ste- rowanego urządzenia wyposażonego w rozpylacz farb, palnik i rylce. Piropiktura Era Żelaza zaprojektowana w 1957 roku dla Huty im. Lenina

×