Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
1 of 20

Publikacja Sieć animatorów w działaniu

0

Share

Download to read offline

Materiał Zachodniopomorskiego Forum Kultury
Autorzy projektu: Tomasz Bukowski, Jacek Gralczyk, Zbigniew Łukaszewski, Józef Szkandera, Marek Sztark, Agnieszka Wlazeł

Related Books

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Related Audiobooks

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Publikacja Sieć animatorów w działaniu

  1. 1. FK ZACHODNIOPOMORSKIE FORUM KULTURY Podręcznik dobrych praktyk
  2. 2. Zachodniopomorskie Forum Kultury ?sieć animatorów w działaniu Pierwszy projekt sieciowy partnerstwa podmiotów kultury Pomorza Zachodniego zrealizowany w 2012 roku. Autorzy projektu: Tomasz Bukowski, Jacek Gralczyk, Zbigniew Łukaszewski, Józef Szkandera, Marek Sztark, Agnieszka Wlazeł Partnerzy i współautorzy projektu: Małgorzata Chołuj, Aneta Drą ewska, Julita Kołda, Romana Kowalewicz, Marcin Kowalski, Stanisław Motyka, Izabella Sozańska-Majchrzak Lider projektu: Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim, dyrektor Tomasz Bukowski Koordynatorka projektu: Aneta Olszacka Redakcja publikacji: Marek Sztark Wydawca: Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury ul. Dworcowa 6, 78-540 Kalisz Pomorski tel/fax 94 361 63 22 e-mail: mgokkp@wp.pl http://kultura-kaliszpom.com Dofinansowano ze środków Programu operacyjnego - Edukacja kulturalna Pod auspicjami: FK FORUM KRAKÓW W październiku 2011 r. Zachodniopomorskie Forum Kultury tworzą: Goleniowski Dom Kultury w Goleniowie, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim, Kamieński Dom Kultury w Kamieniu Pomorskim, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Lubniewicach, Nowogardzki Dom Kultury w Nowogardzie, Miejsko- Gminny Ośrodek Kultury w Pełczycach, Fundacja Kultury i Sportu „Prawobrze e” w Szczecinie, Sławieński Dom Kultury w Sławnie, SZCZECIN-EXPO Towarzystwo Wspierania Rozwoju Pomorza Zachodniego, Złocieniecki Ośrodek Kultury w Złocieńcu.
  3. 3. Spotkanie Forum Kraków w Małopolskim Istytucie Kultury. Fot. Piotr Knaś W kulturze nie mo na pracować w pojedynkę... Po raz pierwszy spotkaliśmy się w kuluarach Kongresu Kultury Kraków ukonstytuowało się jako formalne zrzeszenie, bez Polskiej, we wrześniu 2009 roku, w szerokiej, ogólnopolskiej osobowości prawnej. Wtedy ustanowiliśmy statut i wybraliśmy reprezentacji, choć z Pomorza Zachodniego było nas tylko kilkoro. zarząd. Zaczęliśmy odtąd mówić o sobie : „sieć”, a tak e wspierać Połączyło nas wspólne wra enie, e podczas plenarnych sprzeczek powstawanie regionalnych sieci podmiotów kultury pod pomiędzy prof. Hausnerem i prof. Balcerowiczem, podczas auspicjami Forum Kraków. tematycznych dyskusji pochylonych nad raportami specjalistów, zabrakło głosu tych, którzy są w polskiej kulturze najliczniejsi - Regionalna sieć podmiotów kultury animatorów kultury. Inicjatorami pierwszego, korytarzowego Instytucje, dla których organizatorem jest samorząd, mimo spotkania byli: Jacek Gralczyk ze Stowarzyszenia CAL i Joanna ustawowej autonomii, stają się często instrumentem w rękach Orlik, dyrektorka Małopolskiego Instytutu Kultury. Wzięło w nim urzędników do realizacji celów odległych od rozumienia udział ponad 30 osób. Usiedliśmy w kręgu ustawionych działalności kulturalnej. Domy kultury realizują strategie pospiesznie krzeseł i chciało nam się gadać o tym, co i jak robimy. promocyjne, organizują działalność sportową i rekreacyjną, Postanowiliśmy spotykać się regularnie. Raz na kwartał. Taki był produkują kolejne „dni miasta”, prowadzą działalność początek Forum Kraków. propagandową, często zaniedbując swoje dotychczasowe zadania Zebrani pod szyldem Forum Kraków rozpoczęliśmy dyskusję w zakresie animacji, edukacji kulturalnej i artystycznej, czy te o naszych doświadczeniach, o kształcie domu kultury na nowe zaspokajania potrzeb kulturalnych mieszkańców. czasy, o organizacjach pozarządowych jako instytucjach animacji Regionalna sieć podmiotów kultury mo e stać się platformą kultury, o programie Dom Kultury+, o kulturze z punktu widzenia wymiany poglądów i odpowiedzi na następujące pytania: jak organizatora instytucji kultury, o klubokawiarniach, o instytucjach rozumiane są pojęcia związane z kulturą? Jak rozumiane są regionalnych i ich obowiązkach, i w końcu - o sieciowaniu zadania statutowe podmiotów kultury? Jakie są modele podmiotów kultury. Na VI spotkaniu w marcu 2011, Forum funkcjonowania podmiotów kultury? Sieć powinna być miejscem 3
  4. 4. uzgodnienia skutecznej metody upowszechniania tej wiedzy o potencjalnych partnerach lub podejmować współpracę między w społecznościach, w których działamy, a tak e wśród władz. sobą. Członkowie sieci, dopóki jest niewielka, mogą sami tworzyć partnerstwo na rzecz wspólnego przedsięwzięcia. Rozwój kompetencji Działanie w sieci tworzy okazje dla jej uczestników do wymiany Efekt synergii doświadczeń, do uczenia się od siebie, wymiany pomysłów, Synergia to uzyskiwanie zwielokrotnionych korzyści dzięki wymiany know-how. Podczas spotkań członków sieci mogą umiejętnemu połączeniu części składowych całości. Uczestnicy odbywać się prezentacje udanych praktyk, prezentacje modeli regionalnej sieci podmiotów kultury razem osiągną więcej ni instytucji, czy metod pracy. Spotkania mogą przyjąć formę w pojedynkę. I to nie tylko w przypadku zorganizowania tournée warsztatową, pracy w grupach roboczych, formę seminarium. artysty zamiast zakupu pojedynczego koncertu. Istotą pracy w sieci jest podejmowianie takich form działania, które zagwarantują Oddziaływanie efekt synergii. Przynale ność do sieci zwiększa siłę oddziaływania głosu instytucji kultury wobec władzy publicznej (organizatora, innych Obawy i zagro enia władz samorządowych i państwowych). Wspólne stanowisko Istnieją te negatywne aspekty federalizacji podmiotów uczestników sieci nie jest jedynie pojedynczą opinią. Sieć (jej w kulturze, których nale y się wystrzegać. Istnieje prawdo- zarząd) mo e przyjąć obowiązek rzecznictwa, występowania podobieństwo, e włączenie się do sieci spowoduje utratę w imieniu kogoś lub czegoś, reprezentacji uczestników sieci. niezale ności instytucji. Znane są przypadki nadmiernej Przynale ność do sieci zmienia te postawę instytucji kultury biurokratyzacji, która doprowadziła do zatarcia celów w stosunku do władzy publicznej: z postawy roszczeniowej na zało ycielskich sieci. Obawa o utratę to samości podmiotów rzecz postawy partnerskiej i gotowości do współpracy. kultury oraz niechęć do podporządkowania się innym strukturom, Wizerunek, budowanie marki Wielu dyrektorów biorących udział w programie Dom Kultury+ Ustka zwróciło uwagę na zbawienną siłę marki DK+ dla poprawy Miejscowości zaanga owane Darłowo wizerunku domu kultury. Wyeksponowanie informacji o tym, e w sieć podmiotów kultury na Pomorzu Zachodnim ośrodek bierze udział w programie Dom Kultury+ niejednokrotnie w listopadzie 2012 r. Sławno poprawiło postrzeganie placówki przez lokalne władze i mieszkańców. Stało się tak, poniewa silna marka sieci, do której nale y instytucja, poprawia jej wizerunek. Dobre, markowe cechy Kamień Pom. przenoszone są na uczestników sieci. Nie dzieje się tak od razu, od momentu przystąpienia do sieci, ale z czasem z pewnościa się opłaca. Nowogard Goleniów Złocieniec Nowe partnerstwa Wierzchowo Szczecin Wydawałoby się, e w dobie Internetu nawiązanie nowych Kalisz Pom. kontaktów, które zaowocują współpracą w kulturze jest bardzo proste. Znalezienie partnerów do projektów kulturalnych przy Pełczyce u yciu Internetu nie jest jednak łatwe. Głównie z powodu braku zaufania. „Narzędzia” internetowe są bezosobowe, a w budowaniu partnerstw wa ne są kontakty osobiste. Uczestnicząc FK ZACHODNIOPOMORSKIE w federacji, instytucje mogą wymieniać się rekomendacjami Lubniewice FORUM KULTURY 4
  5. 5. Jak zało yć sieć podmiotów kultury? Sieci nie da się stworzyć odgórnie. Nie pomogą uchwały 1 i oficjalne zalecenia. Sieć muszą stworzyć zainteresowani. Oni te FK będą gwarantami jej trwałości. 2 Przy zakładaniu nowej sieci obowiązują zasady, np. zasada Regionalne sieci podmiotów kultury pod auspicjami Forum Kraków w Polsce FK 4 dobrowolności uczestnictwa, zgody na ró norodność, zasada wg kolejności powstawania: suwerenności ka dego z członków, otwartości na nowych 1. Zachodniopomorskie Forum Kultury, FK uczestników sieci, pracy na rzecz sieci, jak najprostszej struktury 2. Forum Kultury Mazowsze, organizacyjnej oraz reprezentacji wyłącznie uczestników sieci. 3. Forum Kultury Południowej Małopolski 4. Lubelskie Forum Kultury, 5 5. Śląskie Forum Kultury, FK 3 Cykl ycia sieci Sieć podmiotów kultury, jak ka da grupa, podlega procesom, stan: październik 2012 FK które mo na uło yć w następującym cyklu: formowanie, burzenie, normowanie, działanie. Po zakończeniu ostatniego etapu ponownie następuje pierwszy. Kolejne etapy będą następować po sobie tym szybciej, im częściej członkowie sieci będą się ze soba mo e powstrzymywać potencjalnych uczestników sieci. Obawie spotykać i podejmować wspólne działania. Dlatego najlepszym tej towarzyszyć mo e równie przekonanie o konkurencyjności sposobem na sprawdzenie się członków sieci jest podjęcie i konieczności rywalizacji w zdobywaniu środków na kulturę. wspólnej realizacji projektu. Przedstawiciele podmiotów niesfederalizowanych mogą upowszechniać tezę o niejasnych, czy wręcz nieuczciwych Podsumowanie intencjach nowo powstałej sieci. Instytucje kultury federalizują się bran ami, rzadko przystępują do sieci geograficznych. Z czego to wynika? Być mo e Struktura formalna czy nieformalna? z niskiego poczucia autonomii i suwerenności lub te z powodu Czy regionalna sieć podmiotów kultury powinna się uzale nienia od organizatora. Nieinstytucjonalne podmioty sformalizować? Czy jej uczestnicy powinni przyjąć formę związku, kultury, takie jak: organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa organizacji lub stowarzyszenia? Raczej tak. Struktura formalna kultury, kolektywy artystyczne, łączą się chętniej i skuteczniej. ułatwia udział w debacie publicznej, poniewa jest oficjalną W praktyce jednak, w sieciach uczestniczą często liderzy, a nie reprezentacją członków sieci, jest lepiej postrzegana przez instytucje czy organizacje. Dyrektorzy instytucji kultury, często instytucje publiczne lub inne organizacje. Staje się partnerem do niepewni swych posad, nie są tak e chętni do federalizowania się. negocjacji, daje tak e swoim członkom większe poczucie Dlatego sieci rodzą się w bólach i nie zawsze funkcjonują w takim współudziału. Sieć mo e więc przyjąć formę organizacyjną kształcie, w jakim powstały. Jeśli przetrwają jednak trudny związaną z osobowością prawną. Mo e te przyjąć formę początek, to z pewnością regularne spotkania i praca, nada im stowarzyszenia zwykłego. Dla sformalizowania sieci wystarczy nowy, trwały kształt. Ich członkowie przekonają się, jak wiele równie umowa- porozumienie. mo na osiągnąć we współpracy. Wtedy sieci staną się istotną Du ą wagę nale y przyło yć do organizacji sekretariatu sieci. stroną w negocjacjach, zwiększą mo liwość pozyskiwania Mo e być prowadzony przez jej kolejnych uczestników (np. przez środków, utworzą nowe partnerstwa. pół roku), mo e być te prowadzony przez jeden podmiot. W Czy jest recepta na sukces regionalnej sieci kultury? Tak. Dobra drugim przypadku pozostali członkowie sieci są uzale nieni od wola wszystkich uczestników, myślenie interesem wspólnym, dobrej woli władz lub organizatora tego pomiotu. Umowa- a nie osobnym, a tak e dialog i pozostawanie z dala od doraźnej porozumienie mo e te zobowiązać uczestników sieci do polityki - to gwarancja trwałości sieci. współfinansowania niezale nego sekretariatu. 5
  6. 6. Zachodniopomorskie Forum Kultury - sieć animatorów w działaniu
  7. 7. Świetlica wiejska w Starej Studnicy. Gmina Kalisz Pomorski. fot. Tomasz Bukowski Zachodniopomorskie Forum Kultury to regionalna sieć i w Kaliszu Pomorskim (Metoda “Nowej Kultury”). Proces ośrodków kultury z północno-zachodniej Polski, która powstała opracowania i wdro enia metody animacyjnej został udo- zainspirowana ideą i pod auspicjami Forum Kraków. kumentowany na filmie. W 2012 r. sieć, obejmująca dziesięć podmiotów kultury, w tym Ponadto, wa nym celem projektu było rozszerzenie sieci dwie organizacje pozarządowe, realizowała swój pierwszy, Zachodniopomorskiego Forum Kultury, do którego w trakcie 2012 r. partnerski projekt. Przedsięwzięcie dofinansowane było ze przystąpiły cztery nowe podmioty. W prace ZFK włączają się zarówno środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dyrektorzy instytucji, władze organizacji NGO, jak i animatorzy w ramach Programu Operacyjnego - Edukacja Kulturalna. Liderem kultury współpracujący ze zrzeszonymi podmiotami. projektu był Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim. Pierwszy projekt sieciowy realizowany przez 10 podmiotów kultury Projekt "Sieć animatorów w działaniu" polegał na opraco- zakończył sie sukcesem. Nauczeni doświadczeniem w działaniu waniu, wdro eniu i upowszechnieniu przez animatorów z 10 polecamy: ośrodków kultury regionu Pomorza Zachodniego modelu animacji lokalnej „Nowa Kultura”. Model mo na zastosować w miej- Praktyczne sprawdzenie wiedzy scowościach o zaburzonym ładzie przestrzennym i społecznym. Ka da sesja warsztatowa powinna kończyć się zadaniem, które Od marca do października 2012 r. odbył się cykl czterech animatorzy wykonaja w swoich ośrodkach. Kolejne spotkanie 2-dniowych warsztatów: „Diagnoza społeczna”, „Audience rozpoczyna relacja z praktycznego zastosowania metody. Wybrane development - rozwój widowni”, „Finansowanie działań animacji ośrodki organizują du e wydarzenia z udziałem publiczności. kultury”, „Logistyka i produkcja wydarzenia artystycz- Pozostali uczestnicy projektu obserwują działanie. nego/animacyjnego” prowadzonych przez ekspertów zew- Rolę ko-trenera nętrznych oraz ko-trenerów z grona partnerstwa. Animatorzy Ka demy zaproszonemu ekspertowi towarzyszy ko-trener (partner), z trzech ośrodków (Goleniów, Złocieniec, Kalisz Pom.) spośród członków sieci. Dzięki temu sieć kształci swoich własnych przeprowadzili działania w 3 miejscowościach organizując ekspertów. wydarzenia artystyczne wg wypracowanej metody. Otwarte seminaria Postęp prac był prezentowany i upowszechniany podczas Oprócz warsztatów dla animatorów siec organizuje seminaria trzech seminariów otwartych dla publiczności: w Goleniowe otwarte dla wszystkich współpracowników instytucji uczest- (Audience development), w Sławnie (Zmiana społeczna) niczących w pracach sieci. 7
  8. 8. Od diagnozy do zmiany społecznej
  9. 9. Warsztaty: Diagnoza społeczna. Stara Studnica. fot. Tomasz Bukowski Stawiamy przed sobą pytania: w jaki sposób działania Kiedy mówimy o zmianie społecznej zdajemy sobie sprawę, kulturalne i artystyczne mogą się przyczynić do zmiany e jej dokonywanie jest długim procesem. Rozwój społeczny społecznej? Jak badać wpływ działalności ośrodka kultury na zale y od wielu czynników, a kultura jest zaledwie jednym rozwój społeczny? Jak mierzyć i opisywać powstałą zmianę z nich. Zakładamy jednak, e u ywając znanych nam metod, społeczną? mo emy dać impuls do zmiany społecznej. Przy pomocy Kiedy mówimy o diagnozie społecznej, nie chodzi nam o wydarzenia artystycznego mo emy zwrócić uwagę na miejsce, prowadzenie profesjonalnych badań. Wprawdzie uczymy się wywołać o nim dyskusję i stworzyć okazję do podjęcia nowych i dyskutujemy o metodach badawczych w naukach działań, równie w sferze kultury. społecznych, ale naszą diagnozę nazywamy raczej: Szukamy problemów i ukrytych zasobów. Jedne i drugie są „przyglądaniem się”. Przyglądamy się uwa nie miejscom obecne w przestrzeni. Zastanawiamy się, jak przestrzeń, jej i ludziom. Chcemy zobaczyć ich z bliska, poznać, zrozumieć. ukształtowanie, porządek, architektura determinują rozwój Robimy to z własnej woli, bez przymusu. „Przyglądanie się” społeczny, kulturalny i gospodarczy. W jaki sposób zaburzony z jednej strony przybli a nas do miejsc i ludzi w naszym ład przestrzenny mo e być czynnikiem hamującym rozwój. otoczeniu, zmniejsza dystans i pozwala zobaczyć i zrozumieć Metoda „Nowej Kultury” to skupianie uwagi na miejscach, to, co niewidoczne z daleka. „Przyglądanie się” to równie zwiększanie percepcji miejsca, „u-miejscowianie”. wyra enie szacunku i chęć współodczuwania miejsca. 9
  10. 10. Finansowanie animacji kultury
  11. 11. Warsztaty: Finansowanie animacji kultury. Stara Studnica. fot. Tomasz Bukowski Na manowce prowadzi nas następujące myślenie: my - i organizacyjnie, a sponsorzy kupią trochę rozgłosu dla siebie. animatorzy kultury uprawiamy kulturę, nasza publiczność Czy to bajka? Nie. W „Nowej Kulturze” to się zdarza. przychodzi na organizowane przez nas imprezy, a władza za W rozwa aniach nad problemami finansowania animacji to płaci. kultury dochodzimy do wniosku, e nie mo na oddzielić tego Po pierwsze; nie mamy monopolu na uprawianie kultury. aspektu działalności od pozostałych. Pozyskiwanie pieniędzy Ma prawo to robić ka dy, równie ci, których nazywaliśmy na działania animacyjne jest ściśle powiązane z budowaniem niemym tłumem. Przekonujemy się o tym łatwo zaglądając relacji w środowisku z przyszłymi uczestnikami i współ- do Internetu. Po drugie; nie ma ju publiczności. Jest twórcami wydarzeń. Oderwanie finansowania animacji od niej wspólnota, środowisko, którego sami jesteśmy częścią i dla samej sprawia wra enie, e jest jakaś wy sza siła sprawcza, którego pracujemy. Po trzecie; pieniądze potrzebne do która bierze odpowiedzialność za problemy. uprawiania kultury są środkiem dostępnym nie tylko władzy. Dom kultury działający w sposób animacyjny, staje się Wspólnota, dla której pracujemy, poniesie koszty naszych częścią wspólnoty, w której i na rzecz której działa. wysiłków, jeśli uzna, e robimy to dobrze i w słusznej I jeszcze jedno: finansowanie jest potrzebne miejscom sprawie. Niektórzy zapłacą za bilet, inni obejmą nasze i ludziom , a nie projektom, które realizujemy. To wa ne. działanie mecenatem, aktywni pomogą technicznie 11
  12. 12. Audience development czyli rozwój widowni
  13. 13. Warsztaty: Logistyka i produkcja wydarzenia. Stara Studnica. fot. Tomasz Bukowski Trudno się pogodzić z tym, e spora grupa ludzi nie „Audience development” to sztuka anga owania pub- odwiedza naszego domu kultury. Przecie znamy wszystkich liczności, zrozumienia jej potrzeb, a tak e stymulowania do mieszkańców i wiemy wiele o ich potrzebach. Często działania. Pracując metodą „Nowej Kultury” podchodzimy do pozostajemy w przekonaniu o tym, e nie mają publiczności inaczej ni dotychczas. Wtedy niepotrzebne wykształconych potrzeb kulturalnych. Nic bardziej złudnego. oka ą się dziesiątki plakatów i setki ulotek. Najskuteczniejsze Wokół nas yją i mieszkają ludzie o wysokich aspiracjach są oczywiste metody porozumiewania się: rozmowa, osobiste kulturalnych, szukający intelektualnych i estetycznych relacje, SMS. Wybieramy metody adekwatne do sytuacji. prze yć. Tacy, których nasz sposób uprawiania kultury nie „Nie bywam w domu kultury, bo on jest dla wszystkich. zadowala. A ja, to nie wszyscy” - mówi mieszkaniec miasteczka X. „Nie Uświadamiając sobie te fakty, nale y inaczej pomyśleć mam tam nic do zrobienia” - dodaje sąsiadka. o pracy w kulturze. Nale y podnieść poprzeczkę, opracować „Nowa Kultura” indywidualnie zaprasza do włączenia się ambitniejsze projekty i przedstawić je nieobecnym. Nale y w działanie na rzecz niezwykłych miejsc w najbli szej okolicy. zaprosić ich do współtworzenia współuczestnictwa Takie podejście, bezposrednie i autentyczne, poskutkuje na w kulturze. pewno na płaszczyźnie lokalnej. A wspólnota nowej publiczności pozostanie wierna na długo. 13
  14. 14. Logistyka i produkcja wydarzenia
  15. 15. Warsztaty: Logistyka i produkcja wydarzenia. Stara Studnica. fot. Tomasz Bukowski Nikomu nie wydaje się tak bardzo, e zna się na logistyce W pracy animatora najskuteczniejsze są mapy myśli, które i produkcji wydarzeń artystycznych jak pracownikowi domu zwiększają efektywność pracy i zapamiętywania oraz kultury. „Przecie my się na tym znamy najlepiej!” - słyszymy, aktywują intuicję. Na mapie myśli znajdą miejsce zarówno i widzimy postać, która witając honorowych gości, w jednej twarde fakty, jak i emocje. ręce trzyma mikrofon, a w drugiej śrubokręt. Pozostaje tylko przeniesienie danych z mapy myśli na Logistyka opiera się na planowaniu, a sztuka planowania diagram Gantta. Uwzględnia się w nim podział projektu na nie znosi. Podejmujemy więc próbę opracowania poszczególne zadania oraz rozplanowanie ich w czasie. Dzięki skutecznych metod pracy w kulturze, takich które pozwolą tym metodom mikrofon i śrubokręt znajdą swoje nale ne nam przygotować dzieło na czas i zgodnie z wcześniejszym miejsce i nie spotkają się w tym samym miejscu i czasie. wyobra eniem i artystycznym duchem. 15
  16. 16. Model animacji lokalnej w oparciu o wydarzenie artystyczne
  17. 17. Próba do koncertu w Danowie. Wydarzenie organizowane przez Goleniowski Dom Kultury. Fot. Z. Łukaszewski Miejsce świeckie, stare zabudowania, cmentarze i pomniki. W „Karcie Drahimskiej”, która została podpisana przez Człowiek podlega środowisku, w którym mieszka, ład uczestników warsztatów „Potyczki z architekturą” w Czaplinku przestrzenny ma dobroczynny wpływ na jego rozwój, kulturę i los. latem 2001 r. czytamy: „Ka dy ma prawo do pięknego krajobrazu, Zaburzenie tego ładu - zaburza ład społeczny. Ka de miejsce ma ycia w zdrowym środowisku i harmonijnym otoczeniu” i potem: jednak swoją nową szansę. A jej siłą są jego mieszkańcy. „ka de miejsce opowiada swoją historię”. Te postulaty tworzą Animatorzy pracujący metodą „Nowej Kultury” obserwując fundament metody animacji kultury w miejscach o zaburzonym otoczenie, diagnozując je, wskazują i wybierają miejsce, które ładzie przestrzennym nazywanej później „NOWA KULTURA”. wymaga interwencji. Zapomniany, zaniedbany zabytek, zamknięty Metoda powstała podczas działań na Pojezierzu Drawskim dwojga przed ludźmi obiekt o funkcji publicznej, miejsce „tabu”, lub po animatorów: Marzanny Groblewskiej i Marka Sztarka. prostu miejsce ciekawe, potrzebujące wsparcia i rozgłosu. „Karta Drahimska” narodziła się na Pomorzu Zachodnim, w regionie, w którym po II wojnie światowej nastąpiła całkowita Publiczność wymiana ludności. Nowi mieszkańcy tych ziem długo Publicznością wydarzeń „Nowej Kultury” są „ludzie z pobli a”. przyzwyczajali się do nowego krajobrazu. Zanim zaakceptowali i Mieszkańcy okolicznych miast, w promieniu jednodniowej uznali nowe miejsca ycia za swoje, upłynęło du o czasu. Do dziś, dostępności. Mieszkający nie dalej ni 80-100 km od miejsca jednak, nie znają dobrze historii tych ziem, a przede wszystkim animacji. Cechują ich wy sze ni przeciętne aspiracje kulturowe, najbli szego otoczenia. Ład przestrzenny wiosek, miasteczek i mają zdefiniowane potrzeby i ambicje. To ludzie, którzy poszukują miast, stworzony przed wiekami, został zaburzony przez nowych doświadczeń, chcą odkrywać to, co nieznane. To osoby, zniszczenia wojenne, biedę lub złe odczytanie elementów które z łatwością i z chęcią wchodzą w nowe relacje, cieszą się ze krajobrazu i narzucenie nowych układów i struktur. Szczególnie spotkania nowych ludzi, nawiązywania kontaktów. Publiczność dotkliwie doświadczyły tego obiekty zabytkowe, sakralne i „Nowej Kultury” włącza się w misję. Z przyjemnością zaświadczy 17
  18. 18. Wiejskie dró ki. Wydarzenie w Lubieszewie organizowane przez Złocieniecki Ośrodek Kultury. Fot. M. Sztark swoją obecnością, aktywnością i opłaceniem kosztów biletów, e na standardzie zachowań: Goście jadą, trzeba posprzątać!, spełnia wyznaczoną przez organizatorów misję. motywuje nawet najbardziej zatwardziałych malkontentów. Mieszkańcy z pozycji biernych obserwatorów stają się Interwencja gospodarzami miejsca. Muzyka powa na ma szczególny wpływ na Misją „Nowej Kultury” jest zwrócenie uwagi na miejsce. zachowania, wymaga szacunku, bezwarunkowej akceptacji, W nietypowej przestrzeni odbywa się prezentacja dzieła: koncert, traktowania wydarzenia jak święta, a nawet rytuału. spektakl, wystawa. Odbywa się spotkanie z wybitnym artystą, Przygotowania do koncertu muzyki powa nej zobowiązują. wirtuozem swojej sztuki. Wirtuozowski popis harfistki, koncert kwartetu smyczkowego lub orkiestry kameralnej, recital Finansowanie fortepianowy, wystawa wybitnego fotografika przyciąga Interwencja metodą „Nowej Kultury” jest tym skuteczniejsza aspirującą publiczność z okolicznych miast. Zwraca uwagę na im więcej odpowiedzialności za przygotowanie i finansowanie wybrane miejsce, jego historię i problemy. Przykuwa uwagę przedsięwzięcia będzie po stronie społeczności z otoczenia. mediów i decydentów. Wydarzenie „Nowej Kultury” wprowadza Metoda opiera się na zało eniu, e w promieniu ok. 80 km są miejsce do obiegu myśli i działania, do obiegu kultury. wszyscy interesariusze wskazanego miejsca: mieszkańcy najbli szego otoczenia, często bezradni i najbardziej Motywacja do działania poszkodowani zaburzonym ładem przestrzennym, przed- Animator pracuje w miejscu wydarzenia tak długo, a stawiciele kluczowych podmiotów, instytucji (proboszcz, dyrekcja doprowadzi do skutecznego finału. Włącza przy tym lokalną szkoły, urzędnicy), właściciele i pracownicy firm, właściciele ziemi społeczność do działania w procesie przygotowań. Zasada oparta i posesji, gestorzy obiektu. Ponadto interesariuszami miejsca 18
  19. 19. pośrednio są członkowie publiczności: liderzy opinii, aspirujący, wydarzenia. Zmiana mo e nastąpić równie w świadomości aktywni uczestnicy ycia społecznego. Rozpoznanie i obdzielenie dysponentów wskazanego obiektu. Niejednokrotnie po wydarzeniu odpowiedzialnością za wydarzenie wszystkich interesariuszy jest obiekt zmieniał swoją funkcję, zmieniał właściciela lub zaczynano w sposobem na skuteczność interwencji. Bilety, sponsoring, nim remont. Niebagatelne jest równie oddziaływanie na darowizny, wsparcie techniczne, pomoc merytoryczna, marketing świadomość społeczną w szerokim otoczeniu. Wydarzenie „Nowej szeptany to podstawowe narzędzia wsparcia przez interesariuszy. Kultury” staje się przedmiotem zainteresowania mediów, co spowoduje zmianę w postrzeganiu miejsc przez szerszą społeczność. Spektakl Ka dy z interesariuszy staje się częścią spektaklu, który w finale odbywa się w wybranym miejscu. Ostatnie przygotowania, kompletowanie krzeseł, przygotowanie parkingów, podłączanie Poczytaj mi mamo. Wydarzenie w Cybowie energii to ju spektakl, w którym biorą udział mieszkańcy. organizowane przez Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim. Fot. A.Olszacka Kawalkada samochodów przyjezdnej publiczności ten spektakl rozwija. Spotkanie przed obiektem, poczęstunek (kawa, herbata, ciasto, regionalne przysmaki) buduje napięcie spektaklu ale te wzmaga poczucie akceptacji, współuczestnictwa w sprawie. Wspólne zwiedzanie obiektu, spacer, opowieść o miejscu, rozmowa, dają poczucie misji i zaanga owania. Kluczowym elementem spektaklu jest obcowanie z dziełem - występ artysty, skupienie, oklaski i podziw, estetyczne uniesienia. Spektakl kończy się rozmową, długimi, ale rzetelnymi podziękowaniami wszystkim tym, którzy choćby drobnym gestem przyczynili się do realizacji wydarzenia. Du ą wagę mają równie czynności końcowe: pakowanie instrumentów, roznoszenie po yczonych krzeseł (animator włącza w tę czynność publiczność), przywracanie miejscu poprzedniego wyglądu, po egnania i odjazdy samochodów. Demokracja kulturalna Metoda „Nowej Kultury” zakłada demokratyczne podejście do publiczności. Zasada ta polega na równym traktowaniu wszystkich; wszyscy płacą za bilety, nie ma „lepszych miejsc”, lokalni hierarchowie nie są witani w specjalny sposób. Wyjątek stanowi moment podziękowań; wówczas szczególnym szacunkiem są obdarzani Ci, którzy faktycznie pomogli organizatorom. Zmiana Metoda „Nowej Kultury” powoduje zmianę. Przede wszystkim zmienia optykę. Od dnia wydarzenia, mieszkańcy patrzą na miejsce w inny sposób. W niektórych miejscowościach czas odmierza się do wydarzenia „Nowej Kultury” i od takiego
  20. 20. FK ZACHODNIOPOMORSKIE FORUM KULTURY W październiku 2012 r. Zachodniopomorskie Forum Kultury tworzą: Goleniowski Dom Kultury w Goleniowie, Darłowski Ośrodek Kultury im. Leopolda Tyrmanda w Darłowie, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim, Kamieński Dom Kultury w Kamieniu Pomorskim, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Lubniewicach, Nowogardzki Dom Kultury w Nowogardzie, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Pełczycach, Fundacja Kultury i Sportu „Prawobrze e” w Szczecinie, Sławieński Dom Kultury w Sławnie, SZCZECIN-EXPO Towarzystwo Wspierania Rozwoju Pomorza Zachodniego, Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Turystyki w Wierzchowie, Złocieniecki Ośrodek Kultury w Złocieńcu, Stowarzyszenie Edukacyjno-Społeczno-Kulturalne Teatr Brama – Goleniów, Dom Kultury w Ustce.

×