Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

OSADA MŁYNARSKA BORONIÓWKA W GRODZISKU (mapa)

487 views

Published on

Mapa przygotowana w ramach XVIII Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego (2016).

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

OSADA MŁYNARSKA BORONIÓWKA W GRODZISKU (mapa)

  1. 1. Kaplica „Na Wodzie” Hotel Pod Kazimierzem Osada młynarska Boroniówka wejście na teren osady Skała Prądnik 2 Parafia Ojców – Grodzisko pw. Wniebo- wzięcia NMP i św. Józefa Rzemieślnika Rodzina Piwowarskich INSTYTUCJA KULTURY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Organizator: Patron: Gospodarz: dnidziedzictwa.pl 1 Osada młynarska Boroniówka, Grodzisko 22 W przeszłości Prądnik nazywany był „życiodajną tętnicą” Krakowa. Określenie to zawdzięcza zapewne istnieniu dużej liczby zakładów wodnych, zlokalizowanych wzdłuż jego koryta i napędzanych siłą prze- pływającej wody. Były to głównie kuźnie, papiernie, folusze, gdzie obrabiano sukno, szabelnie, w których wykonywano białą broń, browary, gorzelnie oraz prochownie, tartaki i młyny wodne, stanowiące niegdyś bardzo istotne zaplecze przemysłowe i spożywcze Krakowa. Historia osady młynarskiej Boroniówka sięga prawdopodobnie XV wieku. Jego pierwszymi właścicielkami były siostry klaryski z pobliskiej Skały. Siostry cieszyły się królewskimi przywilejami, w związku z czym zakładały wsie, budowały browary i młyny, które najczęściej oddawały w dzier- żawę w zamian za opłatę w zbożu i kaszy. Wiemy, że w pierwszej połowie XIX wieku klaryski przekazały młyn i tartak wodny w arendę rodzinie Boroniów. Niestety w drugiej połowie XX wieku nastąpiło gwałtowne załamanie się młynarstwa w Dolnie Prądnika na skutek wprowadzenia bardzo niekorzystnego prawa gospodar- czego. Zagroda będąca w rękach kolejnego pokolenia Boroniów zaczęła popadać w ruinę. Sytuacja ulega zmianie dopiero kilka lat temu, gdy osadę kupiła rodzina Piwowarskich. Podnieśli oni gospodarstwo z ruiny i, co najważniejsze, uruchomili młyn i tartak wodny. Dzięki ich zapałowi i pasji udało się przywrócić kilkusetletnią młynar- ską tradycję tego miejsca. 2 Kaplica „Na Wodzie”, Ojców Dolina Prądnika miała jednak znaczenie nie tylko przemysłowe – nie mniej istotne wydają się jej właściwości zdrowotne. Już ponad 150 lat temu zauważono, że w oj- cowskiej dolinie „przyroda hojnie roztacza swe wdzięki bez żadnej pomocy człowieka, upajając go tylko swemi rozkoszami, zadziwiając wielkością dzieła i śmiałością wykonania”. Piękno przyrody, doskonały klimat, a także moda na aquaterapie sprawiły, że w drugiej połowie XIX wieku Ojców przemienił się w miejscowość uzdrowiskową z charakterystyczną archi- tekturą i rozległym parkiem zdrojowym. Krystalicznie czysta, uboga w żelazo woda Prądnika znalazła zastosowanie w kąpie- lach leczniczych. Pierwsze „kąpiele faliste” odbywały się w łazienkach położonych na Prądniku, obok których w niedługim cza- sie stanął okazały zakład leczniczy o nazwie Goplana. Popularność „ojcowskiego spa” rosła, przyciągało ono coraz większe rzesze kuracjuszy, dlatego ówczesny dyrektor uzdrowiska Stanisław Niedzielski postano- wił zadbać nie tylko o ciała swych gości, ale i o ich dusze. W 1901 roku w nieznacznie przebudowanych łazienkach zdrojowych urządził kaplicę, zwaną z racji jej usytu- owania – kaplicą „Na Wodzie”. Przytulne, drewniane wnętrze kaplicy pw. św. Józefa Rzemieślnika urządzone jest, jak podaje przewodnik z początku XX wieku, „w stylu swojskim, ojcowskim […], na motywach branych z domowych sprzętów, roślin, drzew, krzewów doliny ojcowskiej”. 21–22 i 28–29 maja 2016 Opracowanie merytoryczne: Paulina Kasprzycka Opracowanie graficzne: Marcin Hernas 1

×