Successfully reported this slideshow.
Your SlideShare is downloading. ×

KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)

Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad

Check these out next

1 of 4 Ad

More Related Content

Slideshows for you (20)

Similar to KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa) (20)

Advertisement

More from Małopolski Instytut Kultury (20)

Recently uploaded (20)

Advertisement

KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)

  1. 1. dnidziedzictwa.pl Plansze powstały w ramach XXIII Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego. W ruchu Organizator: Partner wydarzenia: Współorganizator: Partner wystawy: Opracowanie tekstu i koncepcja plansz: Paulina Kasprzycka Opracowanie graficzne: Maciej Grochot  Korekta: Aleksandra Kleczka Oszczędność Witraż Oszczędność i dobrobyt projektu Józefa Mehoffera w gmachu Kasy Oszczędności Miasta Krakowa, za: Komunalna Kasa Oszczędności Miasta Krakowa (broszura), Kraków 1933. Polona, domena publiczna i dobrobyt Gospodarz: Partner dodatku:
  2. 2. 1 Gmach Kasy Oszczędności Miasta Krakowa, obraz olejny autorstwa Ludwika Stasiaka, ok. 1894, fot. K. Schubert, MIK 2021, CC BY-SA 4.0 2 Nowa sala obrad z marmurowym kominkiem i mosiężną kartą oraz kasetonowym stropem z czasów budowy. Do czasu przebudowy z lat 30. w pomieszczeniu tym na pierwszym piętrze znajdowały się kasy, fot. St. Mucha 3 Widok gmachu Kasy Oszczędności Miasta Krakowa od strony wewnętrznego ogrodu. W pierwszej połowie lat 30. ogród zyskał geometryczny układ. Pośrodku okrągłego klombu pojawiła się fontanna, a po obu stronach ogrodu ustawiono stoły z ławkami, wykonane ze sztucznego kamienia, fot. St. Mucha 2 i 3 za: Komunalna Kasa Oszczędności Miasta Krakowa (broszura), Kraków 1933. Polona, domena publiczna Budynek przy ul. Szpitalnej 15 w Krakowie został wznie- siony w latach 1881–1883 według projektu Karola Borkow- skiego i Karola Knausa jako siedziba Kasy Oszczędności Miasta Krakowa. Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku według projektów Stanisława Filipkiewicza i Juliusza Kolarzowskiego zabu- dowano tylne narożniki budynku, by zyskać dodatkową przestrzeń. W ciągu kolejnych pięciu lat wnętrza Kasy zmieniły swój układ i otrzymały nowy wystrój i wyposaże- nie. Pojawiły się nowe stropy, parkiety, posadzki, stolarka drzwiowa i tapety. 2 3 1
  3. 3. Podczas przebudowy gmachu Kasy w latach 30. XX wieku szczególnie ciekawe zmiany za- szły w obrębie klatki schodowej. Wprowadzo- no w niej nowe detale, a przede wszystkim po- jawiły się wspaniałe witraże projektu Józefa Mehoffera (1869–1946). W oknach półpięter pojawiły się alegorie oszczędności i dobrobytu oraz przedstawienia skarbników strzegących drogocennych kamie- ni z łacińską sentencją: Suae quisque fortunae faber (Każdy kowalem swego losu). Wykonano je w 1933 roku w Krakowskim Zakładzie Witra- żów S.G. Żeleński. Ideowy przekaz witraży Mehoffera świet- nie oddaje cele statutowe Kasy, a także na- strój epoki, w której na każdym kroku popu- laryzowano hasło: „Oszczędność jest źródłem dobrobytu”. 31 października 1924 roku na I Międzynarodo- wej Konferencji Kas Oszczędnościowych w Me- diolanie ustanowiono Dzień Oszczędności, od 1926 roku chętnie obchodzony także w II RP. Witraże w oknach klatki schodowej gmachu Kasy Oszczędności Miasta Krakowa, fot. K. Schubert, MIK 2021, CC BY-SA 4.0 U góry: Dzień Oszczędności w Krakowie. Drugi od prawej siedzi jeden z dyrektorów Kasy Józef Muczkowski, piąty – prezydent Krakowa Karol Rolle, lata 1926–31. NAC, domena publiczna
  4. 4. Zachowała się akwa- rela autorstwa Józefa Mehoffera, będąca stu- dium do projektu wi- trażu przeznaczonego do okna klatki schodowej gmachu Miejskiej Kasy Oszczędności w Krakowie. Szkic przedstawia kobietę trzymającą róg ob- fitości – symbol dobrobytu. Kompozycja szkicu została częściowo wyko- rzystana przez artystę w ostatecznym projekcie witraża. Zmianie uległa jednak kolorystyka, a w miejscu obszernego fragmentu płaszcza kobiety, po jej lewej stronie, pojawiły się podobizny dzieci – prawdopodobnie wnu- ków artysty, Ryszarda i Magdaleny – wrzucających pieniądze do skarbonki. Motyw alegorii oszczędności i dobro­ bytu,zbliżonydotematuwitrażaw gma- chu Kasy Oszczędności, odnajdziemy też na innym projekcie Józefa Mehoffe- ra, pochodzącym z tego samego czasu, tj. z 1932 roku. Jest nim plakat zatytuło- wany Oszczędzaj, dobrobyt Cię czeka. Wykonawcą witraży w gmachu przy ul. Szpitalnej 15 był wielokrotnie nagra- dzany na wystawach krajowych i zagra- nicznych zakład S.G. Żeleńskiego, który współpracował z najlepszymi artysta- mi i witrażystami. Zakład zrealizował świeckie witraże m.in. w gmachu Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie (1908), siedzibie Muzeum Techniczno- -Przemysłowego w Krakowie (1913), teatrze Bagatela w Krakowie (1918), hotelu Riwiera Polska w Gdyni (1923), restauracji Pod Bachusem w Warsza- wie (1935) czy w budynku Kasy Oszczęd- ności w Bielsku (1938). Karta tytułowa broszury Krakowskiego Zakładu Witra- żów, Oszkleń Artystycznych i Fabryki Mozajki Szklanej w Krakowie S.G. Żeleński, 1929. Radomska Biblioteka Cyfrowa, domena publiczna Józef Mehoffer w 1932 roku. NAC, domena publiczna Biblioteka cyfrowa UMCS, domena publiczna Fot. Archiwum Krakowskiego Domu Aukcyjnego ©

×