SlideShare a Scribd company logo
zobacz z bliska
www.dnidziedzictwa.pl
Wielka historia
w małym dworze
Murowany dwór w Goszycach
XII MałopolskIe
DnI DzIeDzIctwa
kulturowego
realizator:
Miejscowość Goszyce położona jest około
20 km na północny-wschód od Krakowa.
W średniowieczu była zapewne własnością
rycerską, później należała do dóbr królew-
skich, a wreszcie do kapituły krakowskiej.
Od XVI do XVIII w. Goszyce dość często
zmieniały właścicieli; pozostał po nich
XVII-wieczny dwór modrzewiowy. Majątek
goszycki kupił na początku XIX w. Wojciech
Boduszyński, lekarz i profesor Uniwersy-
tetu Jagiellońskiego. Przekazał go swojemu
synowi Feliksowi, a ten z kolei córce Józefie,
która wyszła za mąż za Antoniego Zawiszę.
Ich starszy syn, Artur, wzniósł niedaleko
starego, drewnianego dworu nową siedzibę.
Murowany, parterowy dwór z piętrowym
skrzydłem, wraz z otaczającym go par-
kiem krajobrazowym powstał na przełomie
XIX i XX w. Goszyce pozostawały w rękach cór-
ki Artura, Zofii Zawisza-Kernowej, do reformy
rolnej w 1945 r. Wówczas goszycki majątek
z dworami przeszedł na własność państwa.
Oddano go w użytkowanie Akademii Górni-
czo-Hutniczej w Krakowie, a później Stacji
Hodowli Roślin w Skrzeszowicach. W latach
80. drewniany dwór sprzedano, a zdewa-
stowany, murowany dwór starała się od
1989 r. odzyskać Anna Turowiczowa, córka
Zofii. Pod koniec 2002 r. dwór odsprzedano
spadkobiercom zmarłej Anny Turowiczowej.
Obecnie w goszyckim dworze mieszka wnuk
Anny – Michał Smoczyński – z rodziną.
Dwór goszycki, lata międzywojenne
Murowany dwór w Goszycach
Murowany, parterowy dwór położony
jest w parku, na wzniesieniu. Zbudowany
z cegły, tynkowany, posadowiony został na
wysokich piwnicach. Składa się z wydłużo-
nego, prostokątnego korpusu i szerszego,
przylegającego doń od wschodu skrzydła
z narożnym, ukośnym ryzalitem. Skrzydło
to było pierwotnie piętrowe, z wysokim,
ozdobnym szczytem oraz balkonem; uległo
zniszczeniu w czasie pierwszej wojny
światowej. W elewacji północnej, tuż przy
wschodnim skrzydle znajdują się schody i ta-
ras wejściowy z ażurową balustradą o wzorze
czteroliścia. Od strony ogrodu umieszczony
jest taras ze schodami, zadaszony wysuniętą
połacią dachu, a także wspomniany ryzalit
skrzydła wschodniego oraz balkon pokoju
na poddaszu. Prostokątne dwu- i trójdzielne
okna ujęte są ozdobnymi obramieniami z pa-
rapetem i bocznymi listwami, zamkniętymi
profilowanym gzymsem kostkowym na kon-
solkach. Wejście z tarasu prowadzi do sieni,
z której na wprost jest przejście do jadalni.
Stąd można wyjść na taras południowy i do
ogrodu, wprost na aleję różaną. Z dawną
jadalnią sąsiaduje salon z ryzalitem, gdzie
zachował się ozdobny gzyms. Pomieszczenie
po prawej stronie sieni to dawny kredens.
W ścianie pomiędzy nim a holem zachował
się szyb windy kuchennej, którą z kuchni
w piwnicach transportowano jedzenie na
górę. Dalej na prawo od sieni usytuowane
były dwa rzędy pokoi rozdzielonych wąskim
korytarzem, na końcu którego znajdowały
się schody prowadzące na poddasze i do
piwnicy oraz łazienka. Po lewej stronie
sieni mieścił się dawniej gabinet; obecnie
jest tutaj przechowywane archiwum Jerzego
Turowicza. Pierwotny układ pomieszczeń
i ich przeznaczenie zostały zaburzone przez
przebudowy z lat powojennych, jednak wła-
ściciele dworu powoli i cierpliwie przywraca-
ją im dawny wygląd.
Letni dzień 3 sierpnia 1914 r. Nowy dwór w Goszy-
cach jeszcze w pierwotnym, zaplanowanym przez
architekta kształcie, dopiero jesienią artyleryjski
pocisk zniszczy piętro. Na ganku stoi siedmiu mło-
dych mężczyzn w mundurach. Żołnierze to słynna
siódemka Beliny-Prażmowskiego, patrol rozpo-
znawczy, wysłany przez komendanta Legionów
Józefa Piłsudskiego przed wymarszem Pierwszej
Kompanii Kadrowej. „Stłoczeni na kamiennych
schodkach – pisał później Jan Józef Szczepański
– wsparci niedbale o żelazną poręcz lub przechy-
leni przez balustradę, wyglądający spoza ramion
kolegów, rozbawieni, szczęśliwi chłopcy, którzy
– nie wiedząc o niczym – wyruszyli przeciw złym
mocom”. Gotowi na śmierć – przekroczyli przecież
granicę zaborów. Goszyce to już zabór rosyjski.
Poza kadrem znalazła się – może to ona jest
autorką zdjęcia? – Zofia Zawiszanka, córka właści-
cielki dworu, Marii z Wolskich. Gorąca patriotka
i wytrawna konspiratorka, działaczka organizacji
niepodległościowych i ruchu chłopskiego, pro-
wadząca wojskowe kursy dla dziewcząt, jako wy-
wiadowczyni Legionów ubezpieczać będzie marsz
Kadrówki; aresztowana, otrze się o śmierć. Swoją
pracę wywiadowczą, trwającą do maja 1916 r.,
opisze w książce Poprzez fronty. W 1915 r. wyjdzie za
mąż za towarzysza broni, Janusza Gąsiorowskiego,
w przyszłości generała i szefa sztabu Marszałka
Piłsudskiego.
Małżeństwo dwojga konspiratorów nie
okazało się trwałe; rozpadło się niedługo po
przyjściu na świat córki Anny. Drugim mężem
Zofii Zawiszanki został Romuald Kern, absolwent
Politechniki Lwowskiej, trzeźwy realista i świetny
gospodarz, znający przy tym biegle język nie-
miecki. Wszystkie te cechy okażą się szczególnie
przydatne, gdy nadejdzie kolejna wojna.
Nim to się jednak stanie – jeszcze jeden obra-
zek. Znów ganek w Goszycach, przed nim miesz-
kańcy dworu i uczestnicy historycznego patrolu,
starsi jednak o dziesięć lat. Wśród nich – sam
Marszałek. U jego stóp dwie dziewczynki – jedną
z nich jest Anna Gąsiorowska, chrzestna córka
Józefa Piłsudskiego, w przyszłości żona Jerzego
Turowicza, twórcy „Tygodnika Powszechnego”.
Goszyce, 3 sierpnia 1914 r. Pierwszy Patrol (Siódemka)
Beliny wysłany z Oleandrów 2 sierpnia 1914 r. do
Jędrzejowa z zadaniem przeszkodzenia w mobilizacji
rosyjskiej. Stoją od lewej na górze: Ludwik Kmicic
Skrzyński, Władysław Belina-Prażmowski, pod nimi:
Zygmunt Bończa Karwacki, Stanisław Grzmot Skotnicki,
Janusz Głuchowski, Antoni Zdzisław Jabłonowski, leży:
Stefan Hanka Kulesza
Zofia z Zawiszów i Janusz Gąsiorowscy, 1915 r.
Goszyce 3 sierpnia 1924 r. – 10. rocznica postoju w Goszycach Pierwszego Patrolu Beliny-Prażmowskiego; stoją od góry: Kazimierz
Stamirowski, Ludwik Kmicic Skrzyński, Janusz Głuchowski, Władysław Belina-Prażmowski, Antoni Zdzisław Jabłonowski,
Wanda Szczepanowska, Stefania Flekówna-Krasowska, Zofia Zawiszanka, Wanda Marokini; siedzą od lewej: Bolesław
Wieniawa-Długoszowski, Anna Kuhn, Maria Dargunówna, Józef Piłsudski, Klara Schrenzel, Alicja Wentkowska; na ziemi: Janka
Lenartówna, Anna Gąsiorowska; stoją po lewej stronie: Leon Kozłowski (w cywilu), Edward Dzik Kleszczyński, Michał Galiński
W chwili wybuchu wojny Goszyce były dosko-
nale prosperującym majątkiem. Na szczęście
– bowiem dom państwa Kernów szybko zaczął
się zmieniać w prawdziwą arkę, przygarniającą
kolejnych gości. W pierwszych dniach września
zamieszkali na piętrze młodzi małżonkowie
oczekujący pierwszego dziecka – Anna i Jerzy
Turowiczowie. Później przybyli ze wschodu
krewni pani Zofii – córka i synowa poetki Mary-
li Wolskiej z dziećmi. To właśnie córce Wolskiej,
malarce Leli (Anieli) Pawlikowskiej zawdzięcza-
my cykl scenek z codziennego życia wojennych
Goszyc, zdobiący rękopiśmienną księgę zwaną
nie przypadkiem „Arką Noego”.
W Goszycach ukrywała się rodzina Aleksan-
dra Glücksmanna, kolegi z gimnazjum Romual-
da Kerna. W spisanym po wojnie świadectwie
Wanda Glücksmann wspomina niezwykłą
serdeczność obojga Kernów i ich opiekę, która
trwała także wtedy, gdy trzeba było zmienić
kryjówkę. Dwór goszycki przeżył bowiem najazd
żandarmów – podczas rewizji nie znaleziono na
szczęście ani broni, choć mieszkająca tu mło-
dzież zawzięcie konspirowała, ani też mnóstwa
podziemnych gazetek, które Jerzy Turowicz
przechowywał pod warstwą słomy i suchych
łodyg, wyściełających strych... Innym razem
Niemcy aresztowali Kerna i Turowicza; spokój
i nienaganna niemczyzna gospodarza Goszyc
okazała się jednak na tyle przekonująca, że obu
wkrótce zwolniono.
Pod rządami Romualda Kerna gospodarstwo
sprawnie funkcjonowało, a podział ról – praca
w kuchni czy ogrodzie, pranie, prasowanie,
sprzątanie – obejmował zarówno służbę, jak
i gości. Mleko goszyckich krów dostarczano
dzieciom profesorów Uniwersytetu Jagielloń-
skiego. Wspierano działające w okolicy oddziały
partyzanckie. Sieć porozumienia obejmowała
wszystkie okoliczne dwory: Luborzycę Kozłow-
skich, Wilków Zubrzyckich... W 1943 r. Zofia
Kernowa podjęła się nawet, choć bez powodze-
nia, pracy łączniczki konspiracyjnej we Lwowie.
To jednak, co robiła w Goszycach, zmieniając
swój dom w przystań dla potrzebujących pomo-
cy, było chyba ważniejsze.
Rysunek Anieli Pawlikowskiej z „Arki Noego” przedstawiający gości goszyckich, w środku jako pogromca gospodarz Romuald
Kern, na balkoniku Anna i Jerzy Turowiczowie
Romuald Kern z dziećmi goszyckimi na ganku północnym, około 1943 r.
Kazimierz Wyka, Elżbieta Turowiczówna i Jerzy Andrzejewski na ganku południowym, lipiec 1942
Dwór w Goszycach był podczas wojny nie tylko
azylem – dla uciekinierów ze wschodu, party-
zantów, Żydów, dla krewnych gospodarzy i ludzi
całkiem obcych. Był także miejscem spotkań.
W księdze domu znajdziemy wpisy twórcy
teatru Reduta, Juliusza Osterwy, i jego żony
Matyldy, bratanicy kardynała Adama Stefana
Sapiehy. Gościem Goszyc był mieszkający pod-
czas wojny w Krzeszowicach Kazimierz Wyka,
historyk literatury i krytyk, uczestniczący,
podobnie jak Jerzy Turowicz, w podziemnym
życiu kulturalnym. W księdze wpisał zabawny
wiersz, w listach wymieniają się z Turowiczem
uwagami na temat lektur, pożyczają też sobie
książki i konspiracyjne druki przywożone z War-
szawy – wiersze Baczyńskiego, Borowskiego,
Gajcego, Stroińskiego. Inny wiersz – romantycz-
na ballada o goszyckich pannach – wyszedł spod
pióra początkującego pisarza i żołnierza Armii
Krajowej, Jana Józefa Szczepańskiego. Autor
jeszcze wtedy nie wiedział, że wśród tych panien
jest jego przyszła żona – ciemnowłosa Danuta
Wolska o brwiach jak „skrzydła jaskółki”, osie-
rocona przez oboje rodziców wychowanica pani
Kernowej.
Na piętrze, w pokoiku zwanym „rezerwo-
arem”, bo tuż obok znajdował się duży zbiornik
bulgocącej cicho wody, Jerzy Turowicz urządzał
wieczory literackie, podczas których „miękkim,
starannie kontrolowanym barytonem” czytał
swoje ulubione wiersze albo na przykład króla
Ubu, sławną groteskę napisaną przez francuskie-
go nastolatka Alfreda Jarry’ego, która dzieje się
„w Polsce czyli nigdzie”. „Pokraczny, sztubacki
humor Jarry’ego – wspominał po latach Szcze-
pański – okazywał się znakomitym zaklęciem
przeciwko absurdom i grozom otaczającej nas
rzeczywistości”. I tylko Zofia Kernowa, wycho-
wana na wielkich romantykach, sama pisząca
młodopolskie z ducha wiersze – nie mogła się
pogodzić z tak nonszalanckim stosunkiem do
tradycji.
Bywają wydarzenia, które z czasem nabierają
wagi symbolu. Uwiecznione przez literaturę,
zmieniają się w zwierciadło epoki. Tak się stało,
dzięki Wyspiańskiemu, z pewnym bronowickim
weselem na początku XX w. Podobnie – z ostat-
nim wojennym Sylwestrem w Goszycach. Front
już się zbliżał, gdy podczas szalonej kostiumowej
zabawy spotkali się mieszkańcy dworu i goście
z rozmaitych stron. Byli wśród nich Czesław
Miłosz, uciekinier z Warszawy, zaprzyjaźniony
z Turowiczem; Jan Józef Szczepański, młody par-
tyzant z lasów na Kielecczyźnie; Stefan Szuman
i Mieczysław Choynowski, dwaj psychologowie,
wybitni uczeni.
W opowiadaniu koniec legendy Szczepań-
ski opisał tę zabawę, podczas której nie tylko
się tańczy, ale też toczy dramatyczny spór
o przeszłość i przyszłość. O sens romantycznych
zrywów, zwłaszcza zakończonego straszliwą
klęską powstania warszawskiego. Spór pragma-
tyków i realistów z idealistami, czy może tylko –
ludźmi broniącymi swoich osobistych wyborów,
przedkładającymi wierność sobie nad wykalku-
lowane racje.
Spór partyzanta Szarego – to autoportret
autora opowiadania – z poetą Wielgoszem, czyli
Miłoszem, był wielokrotnie analizowany. Trzeba
na niego patrzeć z perspektywy tego, co zda-
rzyło się później. Miłosz przeżył już katastrofę
swojego świata i rozumiał, że to samo spotka
za chwilę Goszyce, w których tak serdecznie go
przygarnięto i w których napisał kilka pięknych
wierszy. Wydawało mi się – opowiadał po latach
– że to jest Nawłoć z Przedwiośnia Żeromskiego,
że oni niczego nie rozumieją, że są nieświadomi
tego, co nadchodzi.
Było chyba inaczej – wszyscy już pewnie
rozumieli, że to koniec starego świata. Wkrótce
trzeba było opuścić dwór, Zofia i Romuald
Kernowie zamieszkali w niewielkim mieszkaniu
na krakowskiej Olszy. W 1955 r. zmarł pan Kern,
w 1971 – jego żona. Trzy lata później ukazała
się Rafa – tom opowiadań Jana Józefa Szczepań-
skiego, wśród których najdłuższe, Trzy czerwone
róże, jest wspaniałym, ciepłym, pełnym humoru
i wzruszenia portretem Zofii z Zawiszów Kerno-
wej. Niezłomnej idealistki, która do końca po-
została wierna wartościom przyjętym za swoje,
anachroniczna – i godna podziwu.
Anna i Jerzy Turowiczowie na ganku południowym
MUROWANY DWÓR W GOSZYCACH (przewodnik)

More Related Content

Viewers also liked

DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)
DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)
DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)
Małopolski Instytut Kultury
 
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne
Małopolski Instytut Kultury
 
Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015
Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015
Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015
Małopolski Instytut Kultury
 
XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne
XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne
XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne
Małopolski Instytut Kultury
 
XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne
XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne
XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne
Małopolski Instytut Kultury
 
XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918
XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918
XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918
Małopolski Instytut Kultury
 
Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016
Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016
Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016
Małopolski Instytut Kultury
 
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)
PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)
PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)
Małopolski Instytut Kultury
 
WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)
WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)
WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
Uczestnicy Dni Dziedzictwa
Uczestnicy Dni DziedzictwaUczestnicy Dni Dziedzictwa
Uczestnicy Dni Dziedzictwa
Małopolski Instytut Kultury
 
Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych
Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznychBiblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych
Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych
Małopolski Instytut Kultury
 

Viewers also liked (14)

DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)
DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)
DWÓR OBRONNY W JAKUBOWICACH (przewodnik)
 
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne
XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2012). Sprawozdanie merytoryczne
 
Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015
Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015
Sprawozdanie merytoryczne Dni Dziedzictwa 2015
 
XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne
XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne
XV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2013). Sprawozdanie merytoryczne
 
XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne
XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne
XIII Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (2011). Sprawozdanie merytoryczne
 
XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918
XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918
XVI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielki Wybuch 1914-1918
 
Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016
Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016
Sprawozdanie - Dni Dziedzictwa 2016
 
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
 
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
 
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
DWÓR MONIAKÓW W ORAWSKIM PARKU ETNOGRAFICZNYM W ZUBRZYCY GÓRNEJ (pocztówka)
 
PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)
PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)
PAŁAC STARZEŃSKICH W PŁAZIE: "Wycieczka geologiczna po okolicach Płazy" (mapa)
 
WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)
WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)
WILLA DOMAŃSKICH W NAWOJOWEJ GÓRZE (wystawa)
 
Uczestnicy Dni Dziedzictwa
Uczestnicy Dni DziedzictwaUczestnicy Dni Dziedzictwa
Uczestnicy Dni Dziedzictwa
 
Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych
Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznychBiblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych
Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych
 

Similar to MUROWANY DWÓR W GOSZYCACH (przewodnik)

Prezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektuPrezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektu
mikenrjow
 
Prezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektuPrezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektu
mikenrjow
 
DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)
DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)
DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
Prezentacja. 11 listopada Święto Niepodległości
Prezentacja. 11 listopada Święto NiepodległościPrezentacja. 11 listopada Święto Niepodległości
Prezentacja. 11 listopada Święto Niepodległości
Surwabuno
 
Prezentacja Święto Niepodległości
Prezentacja Święto NiepodległościPrezentacja Święto Niepodległości
Prezentacja Święto Niepodległości
Surwabuno
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
Powrót lubawy
Powrót lubawyPowrót lubawy
172
172172
MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)
MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)
MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)
Małopolski Instytut Kultury
 
Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.
Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.
Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.
Szkoła Podstawowa w Sycewicach
 
Generał Elżbieta Zawacka
Generał Elżbieta ZawackaGenerał Elżbieta Zawacka
Generał Elżbieta Zawacka
annaszsp9
 
Prezentacja
PrezentacjaPrezentacja
Prezentacja
ZSO6Gdansk
 
ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)
ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)
ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
Limanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AK
Limanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AKLimanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AK
Limanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AK
Natalia Julia Nowak
 
Józef Ignacy Kraszewski - biografia
Józef Ignacy Kraszewski - biografiaJózef Ignacy Kraszewski - biografia
Józef Ignacy Kraszewski - biografia
Szymon Konkol - Publikacje Cyfrowe
 
Pasjonaci na tropie historii gminy Mykanów
Pasjonaci na tropie historii gminy MykanówPasjonaci na tropie historii gminy Mykanów
Pasjonaci na tropie historii gminy Mykanów
gok_mykanow
 
Sienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebook
Sienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebookSienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebook
Sienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebook
e-booksweb.pl
 
Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)
Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)
Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)
Małopolski Instytut Kultury
 

Similar to MUROWANY DWÓR W GOSZYCACH (przewodnik) (20)

Prezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektuPrezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektu
 
Prezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektuPrezentacja efektu projektu
Prezentacja efektu projektu
 
DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)
DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)
DWÓR W KWIATONOWICACH: "Z Kwiatonowic dookoła świata" (wystawa)
 
Prezentacja. 11 listopada Święto Niepodległości
Prezentacja. 11 listopada Święto NiepodległościPrezentacja. 11 listopada Święto Niepodległości
Prezentacja. 11 listopada Święto Niepodległości
 
Prezentacja Święto Niepodległości
Prezentacja Święto NiepodległościPrezentacja Święto Niepodległości
Prezentacja Święto Niepodległości
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE"Tajemnice willi na Wesołej" (wystawa)
 
Powrót lubawy
Powrót lubawyPowrót lubawy
Powrót lubawy
 
172
172172
172
 
Powrót lubawy (1)
Powrót lubawy (1)Powrót lubawy (1)
Powrót lubawy (1)
 
MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)
MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)
MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU (przewodnik)
 
Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.
Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.
Z Henrykiem Sienkiewiczem w przeszłość.
 
Generał Elżbieta Zawacka
Generał Elżbieta ZawackaGenerał Elżbieta Zawacka
Generał Elżbieta Zawacka
 
Prezentacja
PrezentacjaPrezentacja
Prezentacja
 
ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)
ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)
ZAMEK W ZATORZE: "Dawni mieszkańcy zamku w Zatorze" (wystawa)
 
Limanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AK
Limanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AKLimanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AK
Limanowska "Inka" oraz jej koledzy z BCh-LSB i AK
 
Józef Ignacy Kraszewski - biografia
Józef Ignacy Kraszewski - biografiaJózef Ignacy Kraszewski - biografia
Józef Ignacy Kraszewski - biografia
 
Pasjonaci na tropie historii gminy Mykanów
Pasjonaci na tropie historii gminy MykanówPasjonaci na tropie historii gminy Mykanów
Pasjonaci na tropie historii gminy Mykanów
 
Sienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebook
Sienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebookSienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebook
Sienkiewicz. Żywot pisarza - Józef Szczublewski - ebook
 
Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)
Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)
Dwór i park w Mogilanach (prezentacja)
 
Piotr Korduba, Skazani na dwór
Piotr Korduba, Skazani na dwórPiotr Korduba, Skazani na dwór
Piotr Korduba, Skazani na dwór
 

More from Małopolski Instytut Kultury

Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdfOficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)
KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)
KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
Małopolski Instytut Kultury
 
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
Małopolski Instytut Kultury
 
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
Małopolski Instytut Kultury
 
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
Małopolski Instytut Kultury
 
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
Małopolski Instytut Kultury
 
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa) PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
Małopolski Instytut Kultury
 
BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)
BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)
BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
Małopolski Instytut Kultury
 
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
Małopolski Instytut Kultury
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
Małopolski Instytut Kultury
 

More from Małopolski Instytut Kultury (20)

Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdfOficyna Raczków- przewodnik.pdf
Oficyna Raczków- przewodnik.pdf
 
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
PAŁAC THETSCHLÓW W JASZCZUROWEJ - „Powidoki” (wystawa)
 
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
PARK IM. DRA H. JORDANA W KRAKOWIE - „Ogród zabaw ruchowych” (wystawa)
 
KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)
KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)
KASA OSZCZĘDNOŚCI MIASTA KRAKOWA - „Oszczędność i dobrobyt” (wystawa)
 
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
FABRYKA LOKOMOTYW „FABLOK” W CHRZANOWIE - „Szlakiem Fabloku” (przewodnik)
 
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
KOŚCIÓŁ I KLASZTOR PIJARÓW W KRAKOWIE (pocztówka)
 
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
„Miejsce i architektura” – Stary Teatr – Konserwatorium Muzyczne w Krakowie (...
 
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
PRACOWNIA LUTNICZA MARDUŁÓW W ZAKOPANEM - "Instrument z duszą" (wystawa)
 
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
ZAŁOŻENIE OO. PAULINÓW NA SKAŁCE W KRAKOWIE - "Bracia w bieli" (wystawa)
 
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. ANTONIEGO KENARA W ZAKOPANEM - "Szkoła pełna pa...
 
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
DWÓR I.J. PADEREWSKIEGO W KĄŚNEJ DOLNEJ "Paderewski - geniusz i charyzma" (wy...
 
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni"  (prezen...
MUZEUM PRZYRODNICZE ISEZ PAN W KRAKOWIE "Nosorożec i zwłoki w łaźni" (prezen...
 
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa) PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
PARK KRAKOWSKI "Dla ciała i ducha " (wystawa)
 
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
PAŁAC PUSŁOWSKICH W KRAKOWIE "Tajemnice pałacu na Wesołej" (prezentacja)
 
BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)
BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)
BELUARD W ROŻNOWIE (przewodnik)
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE cz. 1 "Z dreszczykiem", cz. 2 "Ptaszarnia karła Wą...
 
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
KOŚCIÓŁ PW. ŚW. BARTŁOMIEJA W NIEDZICY "Kościół u stóp zamku" (wystawa)
 
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
ZAMEK W CZCHOWIE (baner)
 
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
PAŁAC POTOCKICH W KRAKOWIE (pocztówka)
 
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
ZAMEK W CZCHOWIE (pocztówka)
 

MUROWANY DWÓR W GOSZYCACH (przewodnik)

  • 1. zobacz z bliska www.dnidziedzictwa.pl Wielka historia w małym dworze Murowany dwór w Goszycach XII MałopolskIe DnI DzIeDzIctwa kulturowego realizator:
  • 2. Miejscowość Goszyce położona jest około 20 km na północny-wschód od Krakowa. W średniowieczu była zapewne własnością rycerską, później należała do dóbr królew- skich, a wreszcie do kapituły krakowskiej. Od XVI do XVIII w. Goszyce dość często zmieniały właścicieli; pozostał po nich XVII-wieczny dwór modrzewiowy. Majątek goszycki kupił na początku XIX w. Wojciech Boduszyński, lekarz i profesor Uniwersy- tetu Jagiellońskiego. Przekazał go swojemu synowi Feliksowi, a ten z kolei córce Józefie, która wyszła za mąż za Antoniego Zawiszę. Ich starszy syn, Artur, wzniósł niedaleko starego, drewnianego dworu nową siedzibę. Murowany, parterowy dwór z piętrowym skrzydłem, wraz z otaczającym go par- kiem krajobrazowym powstał na przełomie XIX i XX w. Goszyce pozostawały w rękach cór- ki Artura, Zofii Zawisza-Kernowej, do reformy rolnej w 1945 r. Wówczas goszycki majątek z dworami przeszedł na własność państwa. Oddano go w użytkowanie Akademii Górni- czo-Hutniczej w Krakowie, a później Stacji Hodowli Roślin w Skrzeszowicach. W latach 80. drewniany dwór sprzedano, a zdewa- stowany, murowany dwór starała się od 1989 r. odzyskać Anna Turowiczowa, córka Zofii. Pod koniec 2002 r. dwór odsprzedano spadkobiercom zmarłej Anny Turowiczowej. Obecnie w goszyckim dworze mieszka wnuk Anny – Michał Smoczyński – z rodziną. Dwór goszycki, lata międzywojenne Murowany dwór w Goszycach
  • 3. Murowany, parterowy dwór położony jest w parku, na wzniesieniu. Zbudowany z cegły, tynkowany, posadowiony został na wysokich piwnicach. Składa się z wydłużo- nego, prostokątnego korpusu i szerszego, przylegającego doń od wschodu skrzydła z narożnym, ukośnym ryzalitem. Skrzydło to było pierwotnie piętrowe, z wysokim, ozdobnym szczytem oraz balkonem; uległo zniszczeniu w czasie pierwszej wojny światowej. W elewacji północnej, tuż przy wschodnim skrzydle znajdują się schody i ta- ras wejściowy z ażurową balustradą o wzorze czteroliścia. Od strony ogrodu umieszczony jest taras ze schodami, zadaszony wysuniętą połacią dachu, a także wspomniany ryzalit skrzydła wschodniego oraz balkon pokoju na poddaszu. Prostokątne dwu- i trójdzielne okna ujęte są ozdobnymi obramieniami z pa- rapetem i bocznymi listwami, zamkniętymi profilowanym gzymsem kostkowym na kon- solkach. Wejście z tarasu prowadzi do sieni, z której na wprost jest przejście do jadalni. Stąd można wyjść na taras południowy i do ogrodu, wprost na aleję różaną. Z dawną jadalnią sąsiaduje salon z ryzalitem, gdzie zachował się ozdobny gzyms. Pomieszczenie po prawej stronie sieni to dawny kredens. W ścianie pomiędzy nim a holem zachował się szyb windy kuchennej, którą z kuchni w piwnicach transportowano jedzenie na górę. Dalej na prawo od sieni usytuowane były dwa rzędy pokoi rozdzielonych wąskim korytarzem, na końcu którego znajdowały się schody prowadzące na poddasze i do piwnicy oraz łazienka. Po lewej stronie sieni mieścił się dawniej gabinet; obecnie jest tutaj przechowywane archiwum Jerzego Turowicza. Pierwotny układ pomieszczeń i ich przeznaczenie zostały zaburzone przez przebudowy z lat powojennych, jednak wła- ściciele dworu powoli i cierpliwie przywraca- ją im dawny wygląd.
  • 4. Letni dzień 3 sierpnia 1914 r. Nowy dwór w Goszy- cach jeszcze w pierwotnym, zaplanowanym przez architekta kształcie, dopiero jesienią artyleryjski pocisk zniszczy piętro. Na ganku stoi siedmiu mło- dych mężczyzn w mundurach. Żołnierze to słynna siódemka Beliny-Prażmowskiego, patrol rozpo- znawczy, wysłany przez komendanta Legionów Józefa Piłsudskiego przed wymarszem Pierwszej Kompanii Kadrowej. „Stłoczeni na kamiennych schodkach – pisał później Jan Józef Szczepański – wsparci niedbale o żelazną poręcz lub przechy- leni przez balustradę, wyglądający spoza ramion kolegów, rozbawieni, szczęśliwi chłopcy, którzy – nie wiedząc o niczym – wyruszyli przeciw złym mocom”. Gotowi na śmierć – przekroczyli przecież granicę zaborów. Goszyce to już zabór rosyjski. Poza kadrem znalazła się – może to ona jest autorką zdjęcia? – Zofia Zawiszanka, córka właści- cielki dworu, Marii z Wolskich. Gorąca patriotka i wytrawna konspiratorka, działaczka organizacji niepodległościowych i ruchu chłopskiego, pro- wadząca wojskowe kursy dla dziewcząt, jako wy- wiadowczyni Legionów ubezpieczać będzie marsz Kadrówki; aresztowana, otrze się o śmierć. Swoją pracę wywiadowczą, trwającą do maja 1916 r., opisze w książce Poprzez fronty. W 1915 r. wyjdzie za mąż za towarzysza broni, Janusza Gąsiorowskiego, w przyszłości generała i szefa sztabu Marszałka Piłsudskiego. Małżeństwo dwojga konspiratorów nie okazało się trwałe; rozpadło się niedługo po przyjściu na świat córki Anny. Drugim mężem Zofii Zawiszanki został Romuald Kern, absolwent Politechniki Lwowskiej, trzeźwy realista i świetny gospodarz, znający przy tym biegle język nie- miecki. Wszystkie te cechy okażą się szczególnie przydatne, gdy nadejdzie kolejna wojna. Nim to się jednak stanie – jeszcze jeden obra- zek. Znów ganek w Goszycach, przed nim miesz- kańcy dworu i uczestnicy historycznego patrolu, starsi jednak o dziesięć lat. Wśród nich – sam Marszałek. U jego stóp dwie dziewczynki – jedną z nich jest Anna Gąsiorowska, chrzestna córka Józefa Piłsudskiego, w przyszłości żona Jerzego Turowicza, twórcy „Tygodnika Powszechnego”. Goszyce, 3 sierpnia 1914 r. Pierwszy Patrol (Siódemka) Beliny wysłany z Oleandrów 2 sierpnia 1914 r. do Jędrzejowa z zadaniem przeszkodzenia w mobilizacji rosyjskiej. Stoją od lewej na górze: Ludwik Kmicic Skrzyński, Władysław Belina-Prażmowski, pod nimi: Zygmunt Bończa Karwacki, Stanisław Grzmot Skotnicki, Janusz Głuchowski, Antoni Zdzisław Jabłonowski, leży: Stefan Hanka Kulesza Zofia z Zawiszów i Janusz Gąsiorowscy, 1915 r. Goszyce 3 sierpnia 1924 r. – 10. rocznica postoju w Goszycach Pierwszego Patrolu Beliny-Prażmowskiego; stoją od góry: Kazimierz Stamirowski, Ludwik Kmicic Skrzyński, Janusz Głuchowski, Władysław Belina-Prażmowski, Antoni Zdzisław Jabłonowski, Wanda Szczepanowska, Stefania Flekówna-Krasowska, Zofia Zawiszanka, Wanda Marokini; siedzą od lewej: Bolesław Wieniawa-Długoszowski, Anna Kuhn, Maria Dargunówna, Józef Piłsudski, Klara Schrenzel, Alicja Wentkowska; na ziemi: Janka Lenartówna, Anna Gąsiorowska; stoją po lewej stronie: Leon Kozłowski (w cywilu), Edward Dzik Kleszczyński, Michał Galiński
  • 5. W chwili wybuchu wojny Goszyce były dosko- nale prosperującym majątkiem. Na szczęście – bowiem dom państwa Kernów szybko zaczął się zmieniać w prawdziwą arkę, przygarniającą kolejnych gości. W pierwszych dniach września zamieszkali na piętrze młodzi małżonkowie oczekujący pierwszego dziecka – Anna i Jerzy Turowiczowie. Później przybyli ze wschodu krewni pani Zofii – córka i synowa poetki Mary- li Wolskiej z dziećmi. To właśnie córce Wolskiej, malarce Leli (Anieli) Pawlikowskiej zawdzięcza- my cykl scenek z codziennego życia wojennych Goszyc, zdobiący rękopiśmienną księgę zwaną nie przypadkiem „Arką Noego”. W Goszycach ukrywała się rodzina Aleksan- dra Glücksmanna, kolegi z gimnazjum Romual- da Kerna. W spisanym po wojnie świadectwie Wanda Glücksmann wspomina niezwykłą serdeczność obojga Kernów i ich opiekę, która trwała także wtedy, gdy trzeba było zmienić kryjówkę. Dwór goszycki przeżył bowiem najazd żandarmów – podczas rewizji nie znaleziono na szczęście ani broni, choć mieszkająca tu mło- dzież zawzięcie konspirowała, ani też mnóstwa podziemnych gazetek, które Jerzy Turowicz przechowywał pod warstwą słomy i suchych łodyg, wyściełających strych... Innym razem Niemcy aresztowali Kerna i Turowicza; spokój i nienaganna niemczyzna gospodarza Goszyc okazała się jednak na tyle przekonująca, że obu wkrótce zwolniono. Pod rządami Romualda Kerna gospodarstwo sprawnie funkcjonowało, a podział ról – praca w kuchni czy ogrodzie, pranie, prasowanie, sprzątanie – obejmował zarówno służbę, jak i gości. Mleko goszyckich krów dostarczano dzieciom profesorów Uniwersytetu Jagielloń- skiego. Wspierano działające w okolicy oddziały partyzanckie. Sieć porozumienia obejmowała wszystkie okoliczne dwory: Luborzycę Kozłow- skich, Wilków Zubrzyckich... W 1943 r. Zofia Kernowa podjęła się nawet, choć bez powodze- nia, pracy łączniczki konspiracyjnej we Lwowie. To jednak, co robiła w Goszycach, zmieniając swój dom w przystań dla potrzebujących pomo- cy, było chyba ważniejsze. Rysunek Anieli Pawlikowskiej z „Arki Noego” przedstawiający gości goszyckich, w środku jako pogromca gospodarz Romuald Kern, na balkoniku Anna i Jerzy Turowiczowie Romuald Kern z dziećmi goszyckimi na ganku północnym, około 1943 r.
  • 6. Kazimierz Wyka, Elżbieta Turowiczówna i Jerzy Andrzejewski na ganku południowym, lipiec 1942 Dwór w Goszycach był podczas wojny nie tylko azylem – dla uciekinierów ze wschodu, party- zantów, Żydów, dla krewnych gospodarzy i ludzi całkiem obcych. Był także miejscem spotkań. W księdze domu znajdziemy wpisy twórcy teatru Reduta, Juliusza Osterwy, i jego żony Matyldy, bratanicy kardynała Adama Stefana Sapiehy. Gościem Goszyc był mieszkający pod- czas wojny w Krzeszowicach Kazimierz Wyka, historyk literatury i krytyk, uczestniczący, podobnie jak Jerzy Turowicz, w podziemnym życiu kulturalnym. W księdze wpisał zabawny wiersz, w listach wymieniają się z Turowiczem uwagami na temat lektur, pożyczają też sobie książki i konspiracyjne druki przywożone z War- szawy – wiersze Baczyńskiego, Borowskiego, Gajcego, Stroińskiego. Inny wiersz – romantycz- na ballada o goszyckich pannach – wyszedł spod pióra początkującego pisarza i żołnierza Armii Krajowej, Jana Józefa Szczepańskiego. Autor jeszcze wtedy nie wiedział, że wśród tych panien jest jego przyszła żona – ciemnowłosa Danuta Wolska o brwiach jak „skrzydła jaskółki”, osie- rocona przez oboje rodziców wychowanica pani Kernowej. Na piętrze, w pokoiku zwanym „rezerwo- arem”, bo tuż obok znajdował się duży zbiornik bulgocącej cicho wody, Jerzy Turowicz urządzał wieczory literackie, podczas których „miękkim, starannie kontrolowanym barytonem” czytał swoje ulubione wiersze albo na przykład króla Ubu, sławną groteskę napisaną przez francuskie- go nastolatka Alfreda Jarry’ego, która dzieje się „w Polsce czyli nigdzie”. „Pokraczny, sztubacki humor Jarry’ego – wspominał po latach Szcze- pański – okazywał się znakomitym zaklęciem przeciwko absurdom i grozom otaczającej nas rzeczywistości”. I tylko Zofia Kernowa, wycho- wana na wielkich romantykach, sama pisząca młodopolskie z ducha wiersze – nie mogła się pogodzić z tak nonszalanckim stosunkiem do tradycji.
  • 7. Bywają wydarzenia, które z czasem nabierają wagi symbolu. Uwiecznione przez literaturę, zmieniają się w zwierciadło epoki. Tak się stało, dzięki Wyspiańskiemu, z pewnym bronowickim weselem na początku XX w. Podobnie – z ostat- nim wojennym Sylwestrem w Goszycach. Front już się zbliżał, gdy podczas szalonej kostiumowej zabawy spotkali się mieszkańcy dworu i goście z rozmaitych stron. Byli wśród nich Czesław Miłosz, uciekinier z Warszawy, zaprzyjaźniony z Turowiczem; Jan Józef Szczepański, młody par- tyzant z lasów na Kielecczyźnie; Stefan Szuman i Mieczysław Choynowski, dwaj psychologowie, wybitni uczeni. W opowiadaniu koniec legendy Szczepań- ski opisał tę zabawę, podczas której nie tylko się tańczy, ale też toczy dramatyczny spór o przeszłość i przyszłość. O sens romantycznych zrywów, zwłaszcza zakończonego straszliwą klęską powstania warszawskiego. Spór pragma- tyków i realistów z idealistami, czy może tylko – ludźmi broniącymi swoich osobistych wyborów, przedkładającymi wierność sobie nad wykalku- lowane racje. Spór partyzanta Szarego – to autoportret autora opowiadania – z poetą Wielgoszem, czyli Miłoszem, był wielokrotnie analizowany. Trzeba na niego patrzeć z perspektywy tego, co zda- rzyło się później. Miłosz przeżył już katastrofę swojego świata i rozumiał, że to samo spotka za chwilę Goszyce, w których tak serdecznie go przygarnięto i w których napisał kilka pięknych wierszy. Wydawało mi się – opowiadał po latach – że to jest Nawłoć z Przedwiośnia Żeromskiego, że oni niczego nie rozumieją, że są nieświadomi tego, co nadchodzi. Było chyba inaczej – wszyscy już pewnie rozumieli, że to koniec starego świata. Wkrótce trzeba było opuścić dwór, Zofia i Romuald Kernowie zamieszkali w niewielkim mieszkaniu na krakowskiej Olszy. W 1955 r. zmarł pan Kern, w 1971 – jego żona. Trzy lata później ukazała się Rafa – tom opowiadań Jana Józefa Szczepań- skiego, wśród których najdłuższe, Trzy czerwone róże, jest wspaniałym, ciepłym, pełnym humoru i wzruszenia portretem Zofii z Zawiszów Kerno- wej. Niezłomnej idealistki, która do końca po- została wierna wartościom przyjętym za swoje, anachroniczna – i godna podziwu. Anna i Jerzy Turowiczowie na ganku południowym