Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

DWÓR FEILLÓW W WOLI ZRĘCZYCKIEJ - "Dwór Feillów na Wólce" (wystawa)

276 views

Published on

Wystawa plenerowa przygotowana w ramach XIX Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego (2017).

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

DWÓR FEILLÓW W WOLI ZRĘCZYCKIEJ - "Dwór Feillów na Wólce" (wystawa)

  1. 1. Dwór Feillów „na Wólce” Sylwetka dworu podczas odbudowy po pożarze na początku lat 30.  wieku.      Wystawa powstała w ramach XIX Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego Od kuchni Opracowanie tekstów i koncepcji wystawy: Paulina Kasprzycka, Aneta i Krzysztof Tyl Opracowanie graficzne: Zbigniew Czapnik, Marcin Hernas Korekta: Marcin Hernas, Agnieszka Szewczyk dnidziedzictwa.plOrganizator: Patronat honorowy: Gospodarz:
  2. 2. Przodkowie Najstarszy przodek, którego przywołuje się w rodzinnych wspomnieniach, to Johann Feill – Francuz niemieckiego pochodzenia. W czasie rewolucji francuskiej, w 1790 roku sprzedał swój majątek i wyemigrował do Austrii. Tam w miejscowości Neudorf pod Wiedniem (dziś Wiener Neudorf) wraz z żoną kupili browar. Jego syn Rudolf – spadkobierca rodzinnego majątku – poślubił Polkę, Annę Olszańską – córkę uczestnika powstania listopadowego, który w 1831 roku utracił swój majątek na Śląsku i ratował się ucieczką do Wiednia. Mapa dawnego Neudorf z 1872 roku. ,   Portret Rudolfa Feilla ze zbiorów rodzinnych. .  
  3. 3. Anna Feill tęskniła za ojczyzną. W połowie  wieku, po śmierci męża wraz z trojgiem z dziewięciorga dzieci przeniosła się do Galicji, poszukując nowego domu. Ostatecznie rodzina kupiła trzy majątki ziemskie pod Wieliczką (Zręczyce, Wolę Zręczycką i Zagórzany), które następnie rozdzielono pomiędzy trzech synów. W Zręczycach osiedlił się Aleksander, Zagórzany otrzymał Rudolf, a Wola Zręczycka przypadła w udziale Antoniemu, który zamieszkał w istniejącym już w tym miejscu dworze. Majątek w Woli Zręczyckiej w połowie XIX wieku. Po lewej stronie zaznaczony stary dwór, po prawej nieistniejące dziś budynki gospodarcze, mapa katastralna, 1847.     Stary dwór w Woli Zręczyckiej przed pożarem.      W Galicji
  4. 4. Antoni Feill przeżył rodzinną tragedię – w 1885 roku na skutek komplikacji poporodowych zmarła jego pierwsza żona Ludmiła Pirkl. Rok później Antoni poślubił Malwinę Jurzykowską, z którą miał pięcioro dzieci. Fotografia rodzinna, Antoni i Malwina Feillowie z dziećmi.     
  5. 5. Rodzina Feillów U góry: Fotografia ślubna Antoniego i Malwiny Feillów. W tle: Nieistniejąca aleja brzozowa przy dworze. Malwina Feill z siostrą Kamilą, która na ręku trzyma Ewę, ok. 1917.        :     Johann Feill + żona Barbara Rudolf (zm. ok. 1850) + żona Anna Olszańska Rudolf Ernest Jan Stefan Maria EmiliaAleksander Malwina + mąż Władysław Jenkner Ewa zwana Dzidzią (ur. 1914) Ewa Urbanowicz-Tyl Krzysztof Tyl + żona Aneta BarbaraKatarzyna Kamila ErnestynaAntoni (1843–1912) + I żona: Ludmiła Pirkl II żona: Malwina Jurzykowska Antoni + żona Stefania Bujańska (malarka)
  6. 6. Władysław Jenkner z córką Ewą w okresie  wojny światowej.     . :     Na początku  wieku Malwina, córka Antoniego, poślubiła inżyniera Władysława Jenknera, przyszłego projektanta obecnie istniejącego dworu. Na początku lat 30. stary budynek spłonął doszczętnie od uderzenia pioruna. Projekt zewnętrza nowego (oprócz późniejszych bocznych mansard) wykonał Jenkner, zaś wnętrze, w tym nieistniejącą już obszerną klatkę schodową, zaprojektował architekt Marcin Bukowski. Władysław Jenkner urodził się w 1887 roku w Chyrowie koło Sambora. Ukończył Politech- nikę Wiedeńską jako inżynier budowlany spe- cjalizujący się w obiektach przemysłowych, kolejowych i lotniczych. Podczas  wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej na Bałkanach, a podczas wojny polsko-bol- szewickiej uczestniczył w walkach o Grodno i Mińsk Mazowiecki. W okresie międzywojennym powrócił do swo- jego zawodu, dzieląc życie między służbowe wyjazdy na Kresy Wschodnie a rodzinę w Woli Zręczyckiej. Po  wojnie światowej i po utracie majątku „na Wólce” wyjechał z bliskimi do Wrocławia, by rozpocząć nowe życie. Tam jednak jako prywatny przedsię- biorca był szykanowany. Zmarł w latach 60. Jenkner był także jednym z pierwszych propagatorów piłki nożnej na ziemiach polskich. Jego drużyna piłkarska pod nazwą „klub Jenknera” lub „Czerwoni” istniała w Krakowie już na początku  wieku, a w 1909 roku połączyła się z Wisłą Kraków. Książeczka wojskowa Władysława Jenknera z okresu międzywojnia.      Budowa nowego dworu na początku lat 30.  wieku.     
  7. 7. Majątek „na Wólce” wraz z dworem i zabudowaniami folwarcznymi liczył trzydzieści hektarów gruntów ornych oraz sto pięćdziesiąt hektarów lasu. Ze względu na swe usytuowanie bazował głównie na gospodarce leśnej, a w późniejszym okresie ważnym źródłem dochodu stał się również sad jabłoniowy, prowadzony pod okiem pracowników Wydziału Rolniczego . Gospodarstwo liczyło dwadzieścia krów mlecznych rasy czerwonej polskiej. Na własne potrzeby hodowano także trzodę chlewną i drób. Ewa Jenkner zwana Dzidzią ze swoją opiekunką w Woli Zręczyckiej, ok. 1917.     . :    
  8. 8. Majątek „na Wólce” i jego mieszkańcy w pierwszej połowie  wieku.       . :    
  9. 9. Zabudowania gospo- darcze w okresie -u.   -    Kres spokojnemu życiu rodziny Feillów położył wybuch  wojny światowej oraz powojenne porządki nowych władz. Dwór znacjonali- zowano (mimo że formalnie nie podlegał dekretowi ), a rodzinę zmuszono do jego natychmiastowego opuszczenia. Dom i gospodar- stwo zostały splądrowane i ogołocone z wyposażenia i z większości osobistych przedmiotów jego mieszkańców. Rodzina wyjechała na Dolny Śląsk, by rozpocząć nowe życie. W okresie powojennym dwór znalazł się w posiadaniu Politechniki Krakowskiej, z przeznaczeniem na zamiejscowy ośrodek dydaktyczno- -kolonijny. Przeprowadzony wówczas remont wnętrz oraz rozbiórka zabudowań gospodarczych zmieniły charakter budynku i jego najbliż- szego otoczenia. W latach 90.  wieku dwór został wydzierżawiony i urządzono w nim restaurację i hotel. Dokonana w tym czasie prze- budowa przestrzeni użytkowych budynku doprowadziła do nie- odwracalnej zmiany ich charakteru. Nowa władza, nowe życie Pokoje mieszkalne, hall oraz jadalnia ośrodka dydaktyczno-kolonijne- go Politechniki Krakow- skiej w latach 80.  wie- ku. . . , za folderem reklamowym ośrodka dydaktyczno-ko- lonijnego Politechniki Kra- kowskiej im. T. Kościuszki w Woli Zręczyckiej k. Gdo- wa, Kraków 1980.
  10. 10. Naturalne my- dło i przetwory. .  - -,  2016,    3.0 Wnętrza Dworu Feillów w Woli Zręczyckiej. .   ,  2016,     Wskrzeszony dwór Feillów Stefania Feill (1889–1959) – uczestniczka kursów artystycz- nych dla kobiet Adriana Baranieckiego w Krakowie, pobie- rała nauki malarstwa i rysunku w Monachium i Wiedniu. W latach 1919–1922 studiowała na  w Krakowie pod kie- runkiem Teodora Axentowicza. Po ślubie z Antonim Feillem zamieszkała w Woli Zręczyckiej w nowo wybudowanym domu „na Rasikach”, gdzie malowała i tworzyła sztukę użytkową. Przez długie lata uważano, że jej przedwojen- ne prace spłonęły w 1944 roku w pożarze domu. Zostały jednak odnalezione i obecnie tworzą trzon domowego muzeum. Kolekcję prac Stefanii można obejrzeć we Dwo- rze na wystawie Stefania Feill. Dziedzictwo wskrzeszone. Nowy rozdział w historii dworu rozpoczął się w 2013 roku, gdy Krzysztof Tyl – spadkobierca ostatnich przedwojennych właścicieli – i jego żona Aneta odzyskali posiadłość. Nowi właściciele – pełni zapału i pasji – na nowo i po swojemu próbują urządzić to miejsce, tworząc między innymi bazę noclegową i muzeum pełne różnorodnych pamiątek rodzinnych, obrazów, militariów i obiektów etnograficznych. Rodzinne portrety. .  - -,  2016,    3.0 Autoportret Stefanii Feill oraz prace artystki w galerii w Dworze Feillów (poniżej). .   Aneta i Krzysztof Tyl przed dworem. .  .     

×