Erromatar Arkitektura

14,769 views

Published on

Erromatar arkitekturari buruzko errepasoa.

Published in: Travel, Education
1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
14,769
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
7,175
Actions
Shares
0
Downloads
121
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Erromatar Arkitektura

  1. 1. Erromatar Arkitektura Errepasoa
  2. 2. Sarrera <ul><li>Erromatar kultura eragin desberdinetako emaitza da: </li></ul><ul><ul><li>Erroma inguruko kultura primitiboak (nekazariak eta gerlariak ziren) </li></ul></ul><ul><ul><li>Etruriar zibilizazioa: urbanoa, arbasoei kulto ematen ziotela </li></ul></ul><ul><ul><li>Grekoa eta Helenistikoa: hau da kopiatu nahi zuten eredua. </li></ul></ul>
  3. 3. Sarrera <ul><li>Emaitzak: </li></ul><ul><ul><li>Italiar jatorrizkoak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zentzu praktikoa (funtzionalismoa) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zabalkuntza militarra (inperialismoa) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Etruriengandik </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zentzu errealista </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Arbasoen kultua </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Greziatik </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Filosofia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Literatura </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Artea </li></ul></ul></ul>
  4. 4. Sarrera <ul><li>Erromatar arteko ezaugarri orokorrak </li></ul><ul><ul><li>Praktikoa eta utilitarioa da </li></ul></ul><ul><ul><li>Lan publikoak eta ingeniaritzarekiko interesa </li></ul></ul><ul><ul><li>Monumentalitatea </li></ul></ul><ul><ul><li>Aurrerakada tekniko handiak </li></ul></ul><ul><ul><li>Kolosala Erromatar boterea erakusteko </li></ul></ul><ul><ul><li>Konmemoratibo eta propagandistikoa da </li></ul></ul>
  5. 5. Ezaugarri Orokorrak <ul><li>Barne espazioko garrantzi berezia </li></ul><ul><li>Arteko ikuspuntu intelagrala konbinatuz: </li></ul><ul><ul><li>Edertasuna eta suntuositatez </li></ul></ul><ul><ul><li>Erabilgarritasuna eta zentzu praktikoarekin </li></ul></ul><ul><li>Eraikuntzak hiritar espazioan integratuak daude. </li></ul>
  6. 6. Ezaugarri Orokorrak <ul><li>Eraikitzeko sistema: </li></ul><ul><ul><li>Dinteldua: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Grekoengandik kopiatua </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Espazioak lerro zuzenez ixten dira </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Gangatua </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Etruriarrengandik hartua </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Arkuen erabilera </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kanoi gangak </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Kupulen erabilera </li></ul></ul><ul><ul><li>Horma sendoak kanpoko euskarrien erabilera saihesteko </li></ul></ul>
  7. 7. Ezaugarri Orokorrak <ul><li>Materialak: </li></ul><ul><ul><li>Kareharria </li></ul></ul><ul><ul><li>Zementua </li></ul></ul><ul><ul><li>Morteroa </li></ul></ul><ul><li>Arkuak: </li></ul><ul><ul><li>Erdi puntuko edo semizirkularrak erabiltzen zituzten </li></ul></ul><ul><ul><li>Arkuen gainean dintelak erabiltzen zituzten </li></ul></ul><ul><ul><li>Frontoiak horiekin konbinatzen ziren </li></ul></ul>
  8. 8. Ezaugarri Orokorrak: Eraikitzeko Teknikak Kanoi ganga Morteroa oinarrietan Opus spicatum                                                                                                             Opus reticulatum Opus testaceum Opus incertum                                                                                                            
  9. 9. Ezaugarri Orokorrak <ul><li>Hormak era hauetan egiten ziren: </li></ul>Silareak Igeltserotza Adreilua
  10. 10. Ezaugarri Orokorrak <ul><li>Materialen konbinaketa hormetan : </li></ul>
  11. 11. Ezaugarri Orokorrak <ul><li>Greziar formen asimilazioa: </li></ul><ul><ul><li>Orden arkitektonikoak gehiago erabiltzen </li></ul></ul><ul><ul><li>ziren era dekoratibo batean praktikoan baino </li></ul></ul><ul><ul><li>Ordenen superposizioa </li></ul></ul><ul><ul><li>Ordenen erabilera hormari itsatsiak elementu </li></ul></ul><ul><ul><li>dekoratibo bat sortzen zuten </li></ul></ul><ul><ul><li>Orden klasikoez gain beste bi gehiago </li></ul></ul><ul><ul><li>erabiltzen zituzten: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Konposatua </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tuskaniarra </li></ul></ul></ul>
  12. 12. Erromatar Urbanismoa <ul><li>Hiriak erromatar bizitzako erdigunea ziren </li></ul><ul><ul><li>Azpiegiturak beharrezkoak ziren </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ura eta estolderiaren beharra </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Garraioak eta defentsa </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Espazio publikoak eta merkatuak </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Efektu psikologikoa: boterea eta kontrola </li></ul></ul><ul><li>Hiriak elkarrekin lotzeko beharra zegoen, galtzaden bidez </li></ul>
  13. 13. Erromatar Urbanismoa <ul><li>Hiriaren oinplanoa kanpamenduan oinarritua zegoen </li></ul><ul><li>Bi ardatz nausi zituen </li></ul><ul><ul><li>Cardus E-M </li></ul></ul><ul><ul><li>Decumanus I-H </li></ul></ul><ul><li>Bi ardatzak elkartzen ziren tokian zegoen forum </li></ul><ul><li>Beste espazioa laukietan banatzen zen eta hauetan insulae edo etxebizitzen blokeak zeuden </li></ul>
  14. 14. Erromatar Urbanismoa <ul><li>Hiriko parterik garrantzitsuena forua zen, non ekintza politikoak, ekonomikoak, administratiboak, sozialak eta erlijiosoak antolatzen ziren. </li></ul><ul><li>Eraikuntza nagusiak forum honetan zeuden </li></ul><ul><li>Hiri handietan antzokiak, zirkoak, estadioak eta odeoiak zeuden. </li></ul>
  15. 15. Caesar Augustae (Zaragoza) oinplanoa
  16. 16. Galtzadak <ul><li>Galtzadak beharrezkoak ziren inperioko edozein tokitara iristeko </li></ul><ul><li>Komunikazioa eta kontrol politikoa errazten zuten. </li></ul>
  17. 17. Galtzadak <ul><li>Bideek oinarri sendoak zituzten </li></ul><ul><li>Material desberdinak kapa desberdinetan jartzen ziren </li></ul><ul><li>Distantziak neurtzeko Milliarium edo aldeetan kokatzen ziren harriak erabiltzen zituzten. </li></ul>Section of a Roman paved road
  18. 18. Galtzadak <ul><li>Errepide hauek ez ziren erabat lauak </li></ul><ul><li>Parte desberdinak zituzten </li></ul><ul><ul><li>Erdikoa altuagoa zen eta ganbila zen, horrela ura aldeetara erortzen zen </li></ul></ul><ul><ul><li>Aldeetan kanalak zeuden </li></ul></ul>
  19. 19. Zubiak <ul><li>Erromatar arkitektoek maisu lanak egin zituzten, zubiak oso garrantzitsuak zirelako kominikabide bezala eta hirietara iristeko, hiriak askotan ibai ertzetan eraikitzen zirelako. </li></ul><ul><li>Kokapena defentsa etaa azpiegiturako arazoei erantzuten zien (abastezimendua eta drenajea). </li></ul><ul><li>Ezaugarriak: </li></ul><ul><ul><li>Arku zorrotzerik ez . </li></ul></ul><ul><ul><li>Eraikuntzak silarezkoak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Errepideak 5 metro baino gehiagoko zabalera dauka. </li></ul></ul><ul><ul><li>Errepidea laua edo konbatu xamarra da. </li></ul></ul><ul><ul><li>Pilare errektangeluarrak oinarrietan, gero hiruki edo zirkular ura mozteko zatiekin . </li></ul></ul>
  20. 20. Akueduktuak <ul><li>Akueduktuak erabiltzen ziren geografiako akzidenteak iturri eta ibaien artean salbatzeko. </li></ul><ul><li>Ez ziren bakarrik eraikitzen bailarak gurutzatuz baizik eta mendiak ere zulatzen ziren tunel luzez iturriak eta uraren maila mantentzeko. </li></ul><ul><li>Hirietara ura eramateko erabiltzen ziren . </li></ul>
  21. 21. Portuak eta Faroak <ul><li>Erromatar itsasontziak portuen artean mugitu beharra zeukaten seguritatez eta abiadura zehatz bat ziurtatuz inperioko merkatal harremanak normalak izateko. </li></ul><ul><li>Portu hauetan hainbat ekintza egin behar ziren eta horretarako beharrezkoak ziren: </li></ul><ul><ul><li>ateak almazenak eta bulegoekin, </li></ul></ul><ul><ul><li>malekoiak itsasontziak lotzeko, </li></ul></ul><ul><ul><li>errepideak itsasontziak lurrera eraman ahal izateko, </li></ul></ul><ul><ul><li>edateko uraren iturriak eta </li></ul></ul><ul><ul><li>makineria merkantziak mugitzeko. </li></ul></ul><ul><li>Gainera, seinaleak egiteko sistema bat beharrezkoa zen sarrera errazteko. </li></ul>
  22. 23. Harresiak <ul><li>Hirien defentsa arazo nagusi bat zen erromatarrentzako haien zibilizazioa eta hiritarrak babestu behar zutelako. </li></ul><ul><li>Erromatarrak lehenak izan ziren defentsa desberdinen eraikuntzak hobetzen, harresien bidez. </li></ul>
  23. 24. Forumak <ul><li>Forumak hirietako gune kulturala ziren. </li></ul><ul><li>Normalean bi kale nagusien gurutzean aurkitzen ziren: cardo maximus eta decumanus . </li></ul><ul><li>Erdia portikodun enparantza bat izaten zen eta honen inguruan eraikuntzak zeuden </li></ul><ul><li>Tenpluak, eskolak, basilikak, merkatuak eta baita termak ere gune honen inguruan edo honekin ondo komunikatuak zeuden. </li></ul><ul><li>Askotan ikuskizunetako eraikuntzak –Zirkoak, antzokiak, anfiteatroak- honen inguruan zeuden ere. </li></ul><ul><li>Forumak pertsona garrantzitsuen bilgunea izaten ziren. </li></ul>
  24. 25. Arkitekturako Tipologia <ul><li>Erromatar arkitektura barruan sartzen dira: </li></ul><ul><ul><li>Eraikuntza erlijiosoak: tenplua </li></ul></ul><ul><ul><li>Eraikuntza zibilak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Publikoak: basilikak, bainu-etxeak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ikuskizunak: antzokia, anfiteatroa, zirkoa </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ohorezkoak: Garaipen arkuak eta zutabeak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Domestikoa: etxea, bila, jauregia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Funerarioak: hilobiak </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Ingeniaritzako lanak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zubiak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Akueduktuak </li></ul></ul></ul>
  25. 26. Erlijiosoak: Tenplua <ul><li>Greziar eredua kopiatzen zuen </li></ul><ul><li>Portiko bat eta fatxada nagusi bakarra zuen </li></ul><ul><li>Pseudoperipteroa izaten zen normalean </li></ul><ul><li>Cella erabat itxita zegoen </li></ul><ul><li>Podium batean eraikita dago </li></ul><ul><li>Eskailerak inguruan izan beharrean, bakarrik fatxada nagusian daude . </li></ul>
  26. 27.                                                                                                     
  27. 28. Erlijiosoak: Tenplua <ul><li>Beste tenplu motak bazeuden ere: </li></ul><ul><ul><li>Zirkularra: Greziar tholos-aren antzekoa </li></ul></ul><ul><ul><li>Panteoia: egitura laukiak eta zirkularrak konbinatzen zituen eta jainko guztien ohorez egiten zen. </li></ul></ul>                                                                                                    
  28. 29. Eraikuntza Zibilak: Basilika <ul><li>Tribunaletako egoitza zen </li></ul><ul><li>Errektangeluarra da eta nabe desberdinak ditu </li></ul><ul><li>Erdiko nabea altuagoa da eta aldeetako argia jasotzen du </li></ul><ul><li>Eraikuntza abside batean bukatzen da </li></ul><ul><li>Gangekin estaltzen da </li></ul><ul><ul><li>Kanoi gangak erdiko nabean </li></ul></ul><ul><ul><li>Ertz gangak alboko nabeetan </li></ul></ul>
  29. 31. Eraikuntza Zibilak: Bainu-etxeak <ul><li>Bizitza publikorako espazioak ziren </li></ul><ul><li>Gela desberdinak zituzten: </li></ul><ul><ul><li>Aldatzeko gelak </li></ul></ul><ul><ul><li>Tenperatura desberdineko gelak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Frigidarium (hotza) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tepidarium (epela) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Caldarium (beroa) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Igerilekuak </li></ul></ul><ul><ul><li>Gimnasioa </li></ul></ul><ul><ul><li>Liburutegiak </li></ul></ul>
  30. 32. Caracallaren Bainu-Etxeak
  31. 33. Ikuskizunak: Antzokia <ul><li>Grekoaren antzekoa da baina ez dago mendixka batean, erabat eraikita dagoela baizik </li></ul><ul><li>Eszenatoki semizirkularra dauka </li></ul><ul><li>Jendearen mugimendua erretzeko ateek vomitorio izena dute </li></ul><ul><li>Orkestrarik ez dauka, erromatar antzerkian koroa agertzen ez delako </li></ul><ul><li>Beste parteak antzoki grekoarenak bezalakoak dira. </li></ul>
  32. 34. Meridako erromatar antzokia
  33. 35. Ikuskizunak: Anfiteatroa <ul><li>Bi antzokien fusiotik sortzen da. </li></ul><ul><li>Abereekin egindako ikuskizunak eta gladiadoreen borrokak hauetan egiten ziren. </li></ul><ul><li>Urez betetzen ziren batzuetan itsas batailak antzezteko. </li></ul>
  34. 37. Ikuskizunak: Zirkoa <ul><li>Zaldien eta Koadrigen lasterketarako tokiak ziren. </li></ul><ul><li>Ikusleentzako cavea dauka, eta erdian badago elementu zentral bat inguruan bueltak emateko, spina . </li></ul>
  35. 39. Ohorezko Monumentuak: Garaipen Arkuak <ul><li>Normalean hirietako sarrera nagusian egoten ziren bidaiariei Erromatar biztanleen indarra eta adorea gogoratzeko. </li></ul><ul><li>Hasieran egurrezkoak ziren eta haietan kanpainetatik ekarritako gauzak jartzen ziren erakusteko. </li></ul><ul><li>Bilakatu ziren inskripzioaz betetzen. </li></ul><ul><li>Erromatar sorrerako elementu honek arrakasta izan du historian zehar eta beste garaietan ere eraikitzen ziren. </li></ul><ul><li>Arkuak ez ziren eraikitzen bakarrik batailak gogoratzeko, baita probintzietako mugak markatzeko erabiltzen ziren ere. </li></ul>
  36. 40. Ohorezko Momumentuak: Zutabeak <ul><li>Erliebez dekoraturikoak ziren. </li></ul><ul><li>Gertakari garrantzitsuak kontatzeko erabiltzen ziren. </li></ul><ul><li>Pertsona baten ohorez eraikitzen ziren. </li></ul><ul><li>Famatuena Trajanoarena da, Erroman. Erliebeak espiralez egiten dira eta Danubioko kanpaina kontatzen dute. </li></ul>
  37. 41. Etxeak: Insulae <ul><li>Hirietako etxeak ziren. </li></ul><ul><li>Hirietako espazio falta konpontzeko altueran eraikitzen ziren. </li></ul><ul><li>Beheko solairuan dendak - tabernae - zeuden eta beste solairuetan tamaina desberdineko apartamentuak. </li></ul><ul><li>Gela guztiak erdiko pati batera ematen zuten non lorategi bat egoten zen. </li></ul>
  38. 43. Etxeak: Domusak <ul><li>Hirietako biztanle aberatsen etxeak ziren. </li></ul><ul><li>Egitura nagusia patioen sistema baten inguruan antolatzen zen: </li></ul><ul><ul><li>sarrerak - fauces - sarrera ematen du </li></ul></ul><ul><ul><li>Pasillo txiki batera - vestibulum -. </li></ul></ul><ul><ul><li>Honek eramaten du portikodun patio batera - atrium -. </li></ul></ul><ul><ul><li>Honen erdian impluvium , erortzen den ura hartzeko eta gero hau metatzeko pila dago compluvium . </li></ul></ul><ul><ul><li>Bi aldeetan - alae - zerbitzarien eta esklaboen gelak, sukaldeak eta letrinak daude. </li></ul></ul><ul><ul><li>Erdian, tablinum edo egongela, eta ondoren, triclinium edo jangela. </li></ul></ul><ul><ul><li>Atrium –ek argitzen zituen aldameneko gelak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tablinum - eko bi aldeetan pasillo txikien etxeko parte nobleenetara eramaten zuten. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bigarren patio portikoduna peristylium , handiagoa zen, lorategi batekin. </li></ul></ul><ul><ul><li>Gelaz inguraturik zegoen - cubiculum - eta exedra bilerak eta banketak egiteko gela zen. </li></ul></ul>
  39. 45. Etxeak: Bila <ul><li>Hirietatik kanpo kokatuak, nekazal ustiakuntzen zentroa ziren - villae rustica -, edo pertsona garrantzitsuen etxebizitzak - villae urbana -. </li></ul><ul><li>Bila hauetan etxeko parteak izateaz gain lorategiak eta beste eraikuntzak egoten ziren, bainuak bezala. </li></ul><ul><li>Ukuiluak, bodegak, almazenak eta abar izaten zituzten. </li></ul>
  40. 47. Jauregiak <ul><li>Enperadorearen etxebizitza izaten ziren. </li></ul><ul><li>Gela ugarien serie batez osatuak zeuden. </li></ul><ul><li>Oinplanoa erregularra izateko joera zuen. </li></ul>
  41. 48. Dioclecianoren Jauregia Splitz-en

×