Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Justitie Data Architectuurdag

1,938 views

Published on

Stand van zaken, positie en de NORA discussie over metainformatie en metadata bij de e-overheid

Emile van der Maas Stelselarchitect, Kenniscentrum e-overheid
19-09-07

Published in: Economy & Finance, Travel
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Justitie Data Architectuurdag

  1. 1. Justitie Data Architectuurdag <ul><ul><li>Stand van zaken, positie en de NORA discussie over metainformatie en metadata bij de e-overheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Emile van der Maas Stelselarchitect, Kenniscentrum </li></ul></ul>
  2. 2. Waar gaat deze presentatie over? <ul><li>Dendrologie ookwel boomkunde </li></ul><ul><li>Over NORA en metainformatie,-data, issues en stand van zaken </li></ul><ul><li>met extra puzzels! </li></ul><ul><li>Let wel: dat laatste klinkt grappig, maar vanaf dia 7 zult U toch echt ook even hard moeten puzzelen </li></ul><ul><li>Presentatie bestaat uit ongeveer 25 dia's </li></ul>
  3. 3. Opwarmertje <ul><li>Metadatamanagement is in een federatieve informatiehuishouding randvoorwaardelijk voor goed kennismanagement </li></ul><ul><li>Door goed gebruik van metainformatie word semantische interoperabiliteit bevorderd </li></ul><ul><li>Metadata zijn randvoorwaardelijk om via de basisregistraties aan datamining en datadelving te kunnen doen </li></ul><ul><li>Een gestandaardiseerd SLA is een metainformatiemodel </li></ul><ul><li>Een gestandaardiseerde beschrijving van een service is een metainformatiemodel </li></ul><ul><li>De authentieke gegevens uit basisregistraties zijn metadata bovenop taak- of zaakspecifieke gegegevens </li></ul><ul><li>Binnen de overheid is behoefte aan één metainformatiemodel om contextinformatie te beschrijven </li></ul>
  4. 4. Leveringsvoorwaarden <ul><li>Wanneer ben ik tevreden? </li></ul><ul><li>'Nil volentibus arduum' </li></ul>?
  5. 5. Een historische uitspraak <ul><li>Er is een [persoon] die op [datum] de uitspraak [handeling] heeft gedaan en daar is [brondocument] het bewijs van </li></ul><ul><li>Door het verplicht hergebruik van de metadata rond personen, gebouwen, adressen, voertuigen etc wordt het mogelijk om feitelijk juiste uitspraken hierover te doen. Ook achteraf. </li></ul><ul><li>Zie afspraken en minimale set metagegevens SBG over het bijhouden van historie op www.stelselhandboek.nl </li></ul>
  6. 6. U was gewaarschuwd: de Puzzel <ul><li>Schrijf voor uzelf één elementaire volzin op op basis waarvan achteraf feitelijk geconstateerd kan worden dat U vandaag hier bij deze Justitiedag aanwezig bent geweest </li></ul><ul><li>Vergelijk elkaars volzinnen </li></ul><ul><li>Kijk naar de overeenkomstige elementen </li></ul><ul><li>U hebt zojuist gezamenlijk een minimetainformatiemodelletje gemaakt </li></ul><ul><li>Tips voor een goede volzin: </li></ul><ul><ul><li>Er staat niets teveel in </li></ul></ul><ul><ul><li>Maar precies genoeg om de uitspraak met feiten te kunnen onderbouwen </li></ul></ul>
  7. 7. Knelpunten rond meta-….. <ul><li>Er bestaan verschillende meta-standaarden en disciplines </li></ul><ul><li>Onduidelijk is nog wat nu precies metadata, metagegevens en metainformatie zijn en </li></ul><ul><li>Onduidelijk hoe deze verschillende standaarden zich onderling verhouden en wat hun samenhang is </li></ul><ul><li>Kernvraag: welk probleem binnen de e-Overheid architectuur los je op of zou je willen oplossen als je die onderlinge samenhang wel helder hebt? </li></ul>
  8. 8. Het probleem rond metadata bij de overheid
  9. 9. NORA 2.0 en meta- <ul><li>6.2.3.7 E-overheidsprincipe p13, p 18: Van geleverde gegevens is de kwaliteit bekend. Vraag: op basis van welke metadata kunt u straks vertrouwen dat u straks op de juiste en kwalitatief goede gegevens uit de basisregistraties krijgt? </li></ul><ul><li>Vraag: wie van u is bekend met de metadata set voor éénduidige bijhouding van hstorie door de basisregistraties? </li></ul><ul><li>6.2.4.1. E-overheidsprincipe p17: Gegevens- en procesinhoudelijke communiatiestandaarden moeten een semantisch model bevatten of naar een semantisch model verwijzen </li></ul><ul><li>Vraag; wie van u kent de semantische kern? </li></ul>
  10. 10. Semantische modellen the larch ?
  11. 11. Context <ul><li>Wat betekent 'boom' in uw context? </li></ul><ul><ul><li>De verdachte zette een behoorlijke boom op over zijn moeilijke jeugd </li></ul></ul><ul><ul><li>Er staat hier iemand voor de (slag) boom </li></ul></ul><ul><ul><li>Tientallen bomen werden vernield aangetroffen </li></ul></ul><ul><ul><li>Er is nog, zoals NEN ISO 23081 beschrijft, behoefte aan metadatastandaard die eenduidig context-informatie beschrijft </li></ul></ul>
  12. 12. Nog een dendrologie-analogie <ul><li>Een taxonomie is een voorbeeld van gedetailleerde uitwerking van de gegevens- en procesinhoudlijke communicatiestandaarden welke is aangesloten op de taxonomie van de basisregitraties (6.2.4.5 E-overheidsprincipe)‏ </li></ul><ul><li>Gegevens uit de uitvoerprocessen en de afgeleide beleids- en stuurinformatie vormen blaadjes en wortels van de boom </li></ul><ul><li>De uitwisseling daarvan loopt via de metagegevens over objecten, zegmaar de stam van het stelsel van basisregistraties </li></ul>
  13. 13. NORA 2.0 en metadata <ul><li>6.2.4.5 intern principe p 4, p8, p12,p18: binnen de e-overheid worden metagegevens bij voorkeur geautomatiseerd geregistreerd op het moment dat brongegevens worden ontvangen of zaakgegevens wijzigen. </li></ul><ul><li>Vraag: kunt u zich voorstellen wat dit betekent voor alle software en applicaties bij de overheid? </li></ul><ul><li>6.2.1.1 intern principe p 8, p 17: Gegevens, documenten en berichten worden voorzien van metagegevens ten behoeve van ontsluiting informatie. </li></ul><ul><li>Vraag: zit hier niet de relatie tussen de Dublin Core als metadatastandaard en de metadata waarden ter identificatie van objecten in de basisregitraties? </li></ul>
  14. 14. NORA 2.0 over metadata <ul><li>Sec is de NORA ook een metainformatiemodel </li></ul><ul><li>NORA noemt voorstel standaarden met die kanttekening dat ze in de NORA nog genoemd worden als richtlijnen </li></ul>uitwerken Uitwerken NEN-ISO 23081 Volgen Volgen Volgen Metagegevens Basisregistraties Volgen Volgen Volgen Metagegevens Dublin Core Organisatie Sector Landelijk
  15. 15. Op weg naar bestuurlijke borging NORA versie 2.0 NORA versie X.0 Regiegroep ICT en Overheid Ministerie BZK College Standaardisatie Architecten Besturen en Directies
  16. 16. Ontwikkelingen en vervolgstappen <ul><li>Waar gaan we naar toe? </li></ul><ul><li>Toenemende keuzes en afspraken over standaarden </li></ul><ul><li>Invulling van specifieke afspraken </li></ul>
  17. 17. Activiteiten rond metadata bij de overheid <ul><li>Om duidelijkeid te krijgen over de rol en positie van metadata(standaarden) is vanuit ICTU en ismw GBO Forum standaardisatie het Platform Meta-informatie opgericht </li></ul><ul><li>September 2006: start bijeenkomst / open verkenning van het metadata landschap en de wenselijkheid van afstemming en samenwerking. </li></ul><ul><li>Kick-off meeting: november 2006 stond het vormgeven van het samenwerkingsverband centraal door te discussieren over inhoudelijke en organisatorische aspecten van het Platform Meta-informatie, </li></ul><ul><li>Visie- en missiebijeenkomst </li></ul><ul><li>Maart 2007 hebben we als Platform Meta-informatie de gezamenlijke visie en missie voor 2007 vastgesteld. </li></ul>
  18. 18. Missie Platform Meta-informatie <ul><li>Het delen van kennis en ervaring over meta-informatie binnen de Nederlandse overheid om te komen tot afspraken over ontwikkeling, gebruik en beheer. </li></ul><ul><li>Randvoorwaarden: </li></ul><ul><li>Actieve deelname Het platform kan alleen de gezamenlijk vastgestelde doelstellingen realiseren door bijdragen van de deelnemers. </li></ul><ul><li>Continuïteit van het platform waarborgen Zorgen voor instandhouden van het platform als totaal overzicht biedende community. </li></ul>
  19. 19. Definitie Meta-informatie <ul><li>Informatie over (on)gestructureerde of pluriforme informatie </li></ul><ul><li>waardoor mensen en machines deze informatie kunnen vinden, beheren en gebruiken. </li></ul><ul><li>Verschil met metadata: Onder metadata verstaan we de labels en de waarden die aan gegevens worden toegekend. Meta-informatie kent betekenis toe aan de metadata door deze bijvoorbeeld in een bepaalde context te zetten. </li></ul><ul><li>Doelen zijn onder meer: </li></ul><ul><li>Verbeteren van interoperabiliteit, vindbaarheid, bruikbaarheid, authenticiteit, betrouwbaarheid en integriteit van overheidsinformatie </li></ul>
  20. 20. Doelstellingen 2007 (2008)‏ <ul><li>Functioneel en actief online platform www.metainfo.nl - informatief (bronnen, verwijzingen) - kennisuitwisseling en discussie - communities identificeren en bij elkaar brengen </li></ul><ul><li>Representatieve metadatabank (metadatarepository?) Inventarisatie van standaarden, elementen, waarden, woordenlijsten, taxonomieën, ontologieën etc. </li></ul><ul><li>Overzicht van domeinen (waar) en gebruik (waarvoor) van meta-informatie Meta-informatie zoals het gebruikt wordt voor: zoeken en vinden, begrijpen en gebruiken, in stand houden en beheren. </li></ul><ul><li>Helderheid over beleid en regie Overeenstemming over mandaat en procedures voor het vaststellen, onderhouden en beheren van de gezamenlijke afspraken over de meta-informatie. </li></ul>
  21. 21. Visie / met behulp van metainformatie <ul><li>Kunnen verbanden tussen de nu nog los van elkaar werkende meta-disciplines gelegd worden </li></ul><ul><li>Kan aan gegevens voor een gebruiker zinnige, betekenisvolle waarde toegekend worden </li></ul><ul><li>Wordt uitwisseling en hergebruik van informatie via het stelsel van basisregistraties mogelijk over de afzonderlijke organisaties en ketens heen </li></ul><ul><li>Geeft de mogelijkheid om vanuit het totaal aan decentraal beschikbare informatie in sectorale taak- en zaakdossiers aan datamining en datadelving te doen </li></ul>
  22. 22. Actuele issues: NEN ISO 23081 <ul><li>Sinds voorjaar 2007 beschikbaar </li></ul><ul><li>Uitbreiding op basis van ISO 15489 records management standaard </li></ul><ul><li>• Scope: beschrijven wat metadata zijn vanuit records management en archief perspectief en welke principes er aan ten grondslag liggen </li></ul><ul><li>• Kader voor creatie, beheer, evaluatie, en gebruik van metadata voor records </li></ul><ul><li>• Niet het ontwikkelen van een nieuwe metadata set, maar uitleggen hoe men die samenstelt </li></ul>
  23. 23. NEN ISO 23081 <ul><li>Definitie 'context-informatie' : </li></ul><ul><ul><li>beschrijving van het institutionele kader van organisaties en functies over hoe de overheid functioneert </li></ul></ul><ul><ul><li>beschrijving van het administratieve kader: het geheel aan procedures en regels volgens welke een (overheids)organisatie werkt of heeft gewerkt. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ergo; eenduidig metainformatiemodel voor de gehele overheid, ook op berichten niveau? Zodat specifieke betekenis en toegestane waardes (betekenisvariatie) behouden blijven. </li></ul></ul>
  24. 24. Na het opwarmertje; de cooling down <ul><li>Goed metadatamanagement is in een federatieve informatiehuishouding randvoorwaardelijk om aan kennismanagement te kunnen doen </li></ul><ul><li>Door goed gebruik van afgesproken metainformatie word semantische interoperabiliteit bevorderd </li></ul><ul><li>Metadata zijn randvoorwaardelijk om via de basisregistraties aan datamining en datadelving te kunnen doen </li></ul><ul><li>Een gestandaardiseerd SLA is een metainformatiemodel </li></ul><ul><li>Een gestandaardiseerde beschrijving van een service is een metainformatiemodel </li></ul><ul><li>De authentieke gegevens uit basisregistraties zijn metadata bovenop taak- of zaakspecifieke gegegevens </li></ul><ul><li>Binnen de overheid is behoefte aan één metainformatiemodel om contextinformatie te beschrijven </li></ul>
  25. 25. Uitnodiging <ul><li>20 november in Amsterdam: congres vanuit het platform metainformatie over metainformatie- en data bij de overheid </li></ul><ul><li>Zie ook: www. metainfo . nl </li></ul>
  26. 26. Voorzieningen voor vragen <ul><li>Raadpleeg het stelselhandboek www.e- overheid / stelselhandboek . nl voor de laatste stand van zaken rond stelselthema’s zoals metainformatie- en data </li></ul><ul><li>Weet dat er één centraal contactpunt is voor vragen: de servicedesk e-overheid: info@e-overheid.nl telefoon: 070 - 888 7698 </li></ul><ul><li>Dat er structureel werk gemaakt wordt van uw vraag door oa inrichten knowledgebase met FAQ’s, kennisdossiers, tweedelijns support </li></ul><ul><li>Er bij Kenniscentrum kennis, kunde en ervaring is voor advies in de vorm van Architectuur en SBG. </li></ul><ul><li>Zaken die nog niet helemaal helder zijn bv tav metadata, juridische aspecten, financiering, gegevensmodellering via Kenniscentrum geagendeerd en doorontwikkeld worden </li></ul>
  27. 27. Dank voor uw aandacht

×