kayarian ng mga salita

39,034 views

Published on

filipino presentation

Published in: Business, Technology
7 Comments
22 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
39,034
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
147
Actions
Shares
0
Downloads
1,408
Comments
7
Likes
22
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

kayarian ng mga salita

  1. 1. KayarianngmgaSalita<br />Carmela Dawn Micosa<br />Michie Lorenz Basco<br />Rikki James Laurente<br />
  2. 2. Payak<br />Maylapi<br />Inuulit<br />Tambalan<br />KayarianngmgaSalita<br />
  3. 3. Ito ay binubuongsalitang-ugatlamang, walangpanlapi, hindiinuulit at walangkatambalnasalita.<br />Halimbawa:<br />Alay KahoyBangoAraw<br />DasalDahonLakad Gabi<br />Payak<br />
  4. 4. Maylapi<br />Ito ay mgasalitangbinubuongsalitang-ugatna may kasamangisa o higit pang panlapi.<br />Halimbawa:<br />Usiginpagsumikapan<br />Katapangansumpa-sumpaan<br />
  5. 5. Paglalapi<br />Tumutukoysapagbuongsalitasapapapagitanngpagsasamangpanlapi at salitang-ugat.<br />Halimbawa:<br />Panlapi + s.u salitangmaylapi<br />um- + ikot  umikot -um- + sama  sumama<br />-hin + sabi  sabihin<br />Nagkakaroonngiba’tibanganyo at kahulugansapamamagitanngpaglalagayngiba’tibangpanlapi.<br />
  6. 6. a. Mgauringpanlapi<br />Unlapi ikinakabitsaunahanngsalitangugat<br />Gitlapi isinisingit (unahangkatinig at kasunodnapatinig)<br />  nagagamitlamangito kung angsalitang-ugat ay nagsisimulasakatinig<br />Hulapi  ikinakabitsahulihanngsalitangugat<br />
  7. 7. Mgahalimbawa:<br /><ul><li>Gitlapi</li></ul>-um- + dalaw = dumalaw<br />-in- + sabi = sinabi<br />Unlapi<br />Um + awit = umawit<br />Mag + sama = magsama<br />i- + sukat = isukat<br />
  8. 8. Hulapi<br />-in + gamot = gamotin<br />-an + kamay = kamayan<br />-hin + sabi = sabihin<br />-han + sama = samahan<br />-inat -an hinuhulapisamgasalitangnagtatapossakatinig at impitnatunog o tunog glottal naitinuturing din naisangpomenangkatinig<br />-hinat -hanhinuhulapisamgasalitangnagtatapossapatinig<br />
  9. 9. b. MgaParaanngPaglalapi<br />Pag-uunlapi<br />Paggigitlapi<br />Paghuhulapi<br />Pag-uunlapi at paggigitlapi<br />Pag-uunlapi at paghuhulapi o kabilaan<br />Paggigitlapi at paghuhulapi<br />Pag-uunlapi, paggigitlapi, at paghuhulapi o laguhan<br />
  10. 10. Halimbawa:<br />1.) Pag-uulapi<br />Um- + alis umalis<br />Ipa- + hakot  ipahakot<br />2.) Paggigitlapi<br />-um- + talikod  tumalikod<br />-in- + bati  binati<br />
  11. 11. 3.) Paghuhulapi<br />-in + walis walisin<br />-hin + samba  sambahin<br />4.) Pag-uunlapi at paggigitlapi<br />Mag + um + sikap  magsumikap<br />Nag + um + mamo  nagsumamo<br />Halimbawa:<br />
  12. 12. 5.) Pag-uunlapi at paggigitlapi<br />Pag + tibay + -an  pagtibayan<br />In + awit + an  inawitan<br />6.) Paggigitlapi at paghuhulapi<br />-in + taas + -an  tinaasan<br />-in + wika + -an  winikaan<br />Halimbawa:<br />
  13. 13. Halimbawa:<br />7.) Pag-uunlapi, paggigitlapi, at paghuhulapi<br />Pag- + -um- + sikap + -an  pagsumikapan<br />Ipag- + -um- +sumpa + -an  ipagsumpaan<br />
  14. 14. Inuulit<br />Angbuongsalita ay inuulit o kayanaman, angisa, o higit pang patinig ay inuulit.<br />Mayroongdalawanguri:<br />a.) Pag-uulitnaganap<br />b.) Pag-uulitnadi-ganap<br />
  15. 15. a.) Pag-uulitnaganap<br />Inuulitangbuongsalitang-ugat<br />May nababagoangdiinkapaginuulitmayroonnamangnananatiliangdiin.<br />
  16. 16. Halimbawa: (walangpagbabagosadiin)<br />SalitangUgatPag-uulit<br />gabi gabi – gabi<br />araw  araw - araw<br />
  17. 17. b.) Pag-uulitnadi-ganap<br />Bahagilamangngsalitaanginuulit<br />Halimbawa:<br />SalitangUgatPag-uulit<br />inom iinom<br />sulat  susulat<br />usok  uusok<br />takbo tatakbo<br />
  18. 18. Halimbawangpatinigna may kayariangKatinigPatinigKatinig (KPK), anginuulit ay unangkatinig at kasunodnapatinigngpantig.<br />SalitangUgatPag-uulit<br />lukso lulukso<br />benta  bebenta<br />sipsip  sisipsip<br />
  19. 19. Tambalan<br />Tawagsapagsasamangdalawangsalita.<br />May dalawanguri:<br />a.) Mgatambalangganap<br />b.) Mgatambalangdi-ganap<br />
  20. 20. a.) Mgatambalangganap<br />Nagkakaroonngibasaisinasaadngmgasalitangpinagsama.<br />angdalawangsalitangpinagtambal ay nagkakaroonngikatlongkahulungangibakaysaisinasaadngmgasalitangpinagsama:<br />Halimbawa:<br />Bahag + hari bahaghari<br />Patay + gutom  patay-gutom<br />
  21. 21. b.) Mgatambalangdi-ganap<br />Pinagsamangdalawangsalitananananatiliangkahulugan.<br />Halimbawa: Bahay-kubo<br /> (ang ‘bahay’ ay tirahanngtao at ang ‘kubo’ ay maliitnabahay)<br />May iba’tibanguringtambalangsalitabataysakahulugangidinaragdagngikalawangsalita.<br />Halimbawa:<br />1. Naglalarawan 2. Pagtitimbangan<br />Burdang-BatangasBantay-salakay<br />Hatid-sundo<br />Araw-gabi<br />
  22. 22. Ginawani: Carmela Dawn S. Micosa<br />MMA-1<br />

×