Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Subarachnoidale Bloeding<br />Sander Idema - AIOS NCH <br />en<br />Anneke Dobber - Medium Care verpleegkundige<br />
De Casus<br /><ul><li>  	Mevr. Jansen, 1951, blanco VG, per acuut ernstige HP, N +, V +,
 	Presentatie op SEH waarbij E3M6V4, onrustig zonder focale neurologische 	uitval. Meningeaal geprikkeld.
 	Spoed CT hersenen -</li></li></ul><li>De Subarachnoidale bloeding / SAB<br /><ul><li>Vrijwel altijd aneurysmatisch - art...
 	Bloed verspreid zich onder hoge druk</li></ul>makkelijk in de subarachnoidale ruimte<br />
SAB<br />Warning leaks!<br /><ul><li>hoofdpijn
	focale neurologische symptomen passend bij lokatie aneurysma</li></ul>Direct effect bloeding:<br /><ul><li>massawerking a...
	bloed beperkt liquorafvloed , dus drukverhoging en hoofdpijn / 	bewustzijnsdaling / onrust
	bloed irriteert meningen – meningeale prikkeling / fotofobie / misselijkheid
indien intracerebraal hematoom – focale neurologie
bloed irriteert cortex - insulten
hypoperfusie / ischemie / embolie – focale neurologie</li></ul>Secundaire effecten<br /><ul><li>ECG veranderingen (MI!)/ s...
 	Neurogeen longoedeem</li></li></ul><li>SAB – etiologie/epidemiologie<br />Aangeboren (familiair)/ verworven (roken, hype...
 	defecten in spierlaag </li></li></ul><li>Epidemiologie<br /><ul><li>  	incidentie SAB:		6-16/100.000 (in NL 1000-2500/ja...
 	origine:			80% aneurysmatisch
 	prevalentie aneurysma’s:	1-6% van de bevolking
 	mortaliteit:		15% direct, 25% < 24h, 40% <7d, 50% < 1/2jr</li></li></ul><li>Aanvullend onderzoek<br /><ul><li>  	CT
 	CTA
Angiografie (DSA) – gouden standaard</li></li></ul><li>Gradering<br />Hunt & Hess<br /><ul><li>gr. 1-5 – geen bewustzijnsd...
Graad 2 - GCS 13-14, geenfocaleneurologie
Graad 3 - GCS 13-14, focaleneurologie
Graad 4 - GCS 7-12
Graad 5 - GCS 3-6</li></ul>Fischer schaal<br /><ul><li>hoeveelheidbloed op CT, correleert met risico op vaatspasme</li></u...
De Medium Care VUMC<br />
Op de Medium Care<br />Ziekte verschijnselen?<br />
Op de Medium Care<br /><ul><li> Ziek/bleek
 Hoofdpijn
 Nekstijfheid
 Misselijk/braken
 Verminderd aanspreekbaar
 Verward
 Onrustig
 Pupilverschil
 Fotofobie</li></li></ul><li>Installeren op de Medium Care<br />- 5 of 10 leads<br /><ul><li> Saturatie meter
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Sessie 1: De patient met SAB op MC deel 1

2,169 views

Published on

medium care symposium 2010

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Sessie 1: De patient met SAB op MC deel 1

  1. 1. Subarachnoidale Bloeding<br />Sander Idema - AIOS NCH <br />en<br />Anneke Dobber - Medium Care verpleegkundige<br />
  2. 2. De Casus<br /><ul><li> Mevr. Jansen, 1951, blanco VG, per acuut ernstige HP, N +, V +,
  3. 3. Presentatie op SEH waarbij E3M6V4, onrustig zonder focale neurologische uitval. Meningeaal geprikkeld.
  4. 4. Spoed CT hersenen -</li></li></ul><li>De Subarachnoidale bloeding / SAB<br /><ul><li>Vrijwel altijd aneurysmatisch - arterieel
  5. 5. Bloed verspreid zich onder hoge druk</li></ul>makkelijk in de subarachnoidale ruimte<br />
  6. 6. SAB<br />Warning leaks!<br /><ul><li>hoofdpijn
  7. 7. focale neurologische symptomen passend bij lokatie aneurysma</li></ul>Direct effect bloeding:<br /><ul><li>massawerking arteriele bloeding geeft drukverhoging en dus acutehoofdpijn bewustzijnsdaling / onrust / overlijden
  8. 8. bloed beperkt liquorafvloed , dus drukverhoging en hoofdpijn / bewustzijnsdaling / onrust
  9. 9. bloed irriteert meningen – meningeale prikkeling / fotofobie / misselijkheid
  10. 10. indien intracerebraal hematoom – focale neurologie
  11. 11. bloed irriteert cortex - insulten
  12. 12. hypoperfusie / ischemie / embolie – focale neurologie</li></ul>Secundaire effecten<br /><ul><li>ECG veranderingen (MI!)/ systemische reacties (tensie, temperatuur)
  13. 13. Neurogeen longoedeem</li></li></ul><li>SAB – etiologie/epidemiologie<br />Aangeboren (familiair)/ verworven (roken, hypertensie etc.)<br />samenstelling arteriën in de hersenen verschilt van de rest van het lichaam<br /><ul><li>1 elastische laag
  14. 14. defecten in spierlaag </li></li></ul><li>Epidemiologie<br /><ul><li> incidentie SAB: 6-16/100.000 (in NL 1000-2500/jaar) ,M/V 3:2
  15. 15. origine: 80% aneurysmatisch
  16. 16. prevalentie aneurysma’s: 1-6% van de bevolking
  17. 17. mortaliteit: 15% direct, 25% < 24h, 40% <7d, 50% < 1/2jr</li></li></ul><li>Aanvullend onderzoek<br /><ul><li> CT
  18. 18. CTA
  19. 19. Angiografie (DSA) – gouden standaard</li></li></ul><li>Gradering<br />Hunt & Hess<br /><ul><li>gr. 1-5 – geen bewustzijnsdaling tot ernstig coma</li></ul>WFNS schaal<br /><ul><li>Graad 1 - Glasgow Coma Score (GCS) 15, geenfocaleneurologie
  20. 20. Graad 2 - GCS 13-14, geenfocaleneurologie
  21. 21. Graad 3 - GCS 13-14, focaleneurologie
  22. 22. Graad 4 - GCS 7-12
  23. 23. Graad 5 - GCS 3-6</li></ul>Fischer schaal<br /><ul><li>hoeveelheidbloed op CT, correleert met risico op vaatspasme</li></ul>VUMC: afhankelijk van WFNS graderingopname op verpleegafdeling, MC of IC<br />
  24. 24. De Medium Care VUMC<br />
  25. 25. Op de Medium Care<br />Ziekte verschijnselen?<br />
  26. 26. Op de Medium Care<br /><ul><li> Ziek/bleek
  27. 27. Hoofdpijn
  28. 28. Nekstijfheid
  29. 29. Misselijk/braken
  30. 30. Verminderd aanspreekbaar
  31. 31. Verward
  32. 32. Onrustig
  33. 33. Pupilverschil
  34. 34. Fotofobie</li></li></ul><li>Installeren op de Medium Care<br />- 5 of 10 leads<br /><ul><li> Saturatie meter
  35. 35. 2 infusen
  36. 36. Arterie lijn
  37. 37. Catheter a demeure</li></li></ul><li>Monitoring en diagnostiek<br /><ul><li> Glasgow coma scale
  38. 38. Bloeddruk
  39. 39. 5 l O2
  40. 40. Laboratorium onderzoek
  41. 41. Basisinfuus 2L/24 uur
  42. 42. Vochtbalans
  43. 43. ECG en X-thorax </li></li></ul><li>Medicamenteus<br />Medicatie<br /><ul><li>Pijnbestrijding
  44. 44. anti mimetica
  45. 45. nimodipine
  46. 46. laxantia
  47. 47. fraxiparine</li></li></ul><li>Verpleegkundige zorg<br />- Nuchter<br /><ul><li> Bedrust
  48. 48. TED kousen
  49. 49. Anti-decubitus matras
  50. 50. Stress arme omgeving
  51. 51. Opvang familie</li></li></ul><li>Glasgow Coma Scale<br /><ul><li> EMV
  52. 52. Pupil controle
  53. 53. Extremiteiten controle</li></li></ul><li>Glasgow Coma Scale<br />-E (eye movement)<br />-M (motorische respons)<br />-V (verbale activiteit)<br />
  54. 54. Eye Movement<br />Geen reactie<br />Ogen open op pijnprikkel<br />Ogen open op aanspreken<br />Spontaan openen van de ogen<br />(bij hematoom/zwelling word C genoteerd)<br />
  55. 55. Motorische Respons<br />Geen reactie<br />Strekken op pijn<br />Abnormaal buigen op pijn<br />Terug trekken op pijn<br />Localiseren op pijn<br />Voert opdrachten uit<br />
  56. 56. Verbale Respons<br />Geen geluid<br />Onverstaanbare klanken<br />Onjuiste woorden<br />Verwarde taal<br />Georiënteerd<br />(bij trachea stoma word T genoteerd)<br />
  57. 57. Pupil controle<br />8mm 7mm 6mm 5mm 4mm 3mm 2mm pinpoint<br />of niet getest<br />
  58. 58. Motoriek<br />Normale kracht<br />Lichte parese <br />Zware parese<br />Flexie contracturen<br />Extensie contracturen<br />Geen reactie<br />
  59. 59. Behandeling: coilen vs. clippen<br />
  60. 60. Clippen<br />
  61. 61. Coilen of clippen?<br /><ul><li>International Subarachnoid Aneurysm Trial (ISAT), 2143 patienten.: </li></ul>Coilen is veiliger dan clippen (dit betekent niet dat je altijd moet coilen!)<br />Terugnaar de casus, mevrouw Jansen wordtdezelfde dag succesvolgecoiled<br />
  62. 62. Verpleegkundige zorg na Coiling<br /><ul><li>Glasgow coma scale
  63. 63. Map > 90
  64. 64. VB a 12 uur
  65. 65. Centrale lijn
  66. 66. CVD
  67. 67. Bij coiling heparine gedurende 24 uur
  68. 68. Laboratorium controle
  69. 69. Wondcontrole</li></li></ul><li>Complicaties<br />De avond na de coiling wordt pte. onrustig en slechter aanspreekbaar – E2M5V2, geen lateralisatie, CT-brein:<br />OK: externe ventrikeldrain<br />
  70. 70. Belangrijkste complicaties<br />Rebleed<br /><ul><li>zonder behandeling: 6% <24-48 uur
  71. 71. daarna 1.5% / dag
  72. 72. voorkomen door snelle behandeling</li></ul>Hydrocephalus<br /><ul><li>acuut (<7dgn) of chronisch (>7dgn)
  73. 73. communicerend of niet communicerend
  74. 74. behandeling door LP / EVD / VPD (afhankelijk van zwelling en bloed)</li></ul>Vaatspasme<br /><ul><li>radiologisch bij 70% v/d patiënten
  75. 75. klinisch bij 30%
  76. 76. meest bij 4-14 dagen (soms later/eerder)
  77. 77. behandelen door adequate vulling, nimodipine </li></ul>Systemische complicaties<br /><ul><li> electrolytstoornissen: SIADH, CSW, hypomagnesiemie
  78. 78. neurogeen longoedeem: sympathicus activatie</li></li></ul><li>Patiente met een<br />Externe ventrikel drain<br /><ul><li>Hoofd 30 graden
  79. 79. Prikkelarm verplegen
  80. 80. Gesloten druksysteem
  81. 81. Goede drukmeting
  82. 82. Verzorgen insteekopening
  83. 83. Controle aspect/hoeveelheid liquor
  84. 84. Dagelijks liquor op cellen en 3 x per week liquorkweek</li></li></ul><li>Complicaties Externe ventrikel drain<br /><ul><li>Meningitis
  85. 85. Verstopping van de drain
  86. 86. Disloceren van de drain
  87. 87. Overdrainage</li></li></ul><li>Beloop<br />De EVD wordt bij mevrouw Jansen na 7 dagen weer verwijderd. Na 10 dagen verlaat zij de medium care. Omdat een nieuwe CT, gemaakt bij toenemende somnolentie, opnieuw een hydrocephalus laat zien worden gedurende 3 dagen LP’s verricht waarna uiteindelijk een VPD wordt geplaatst.<br />Uiteindelijk wordt zij naar het revalidatiecentrum ontslagen. Zij houdt gedurende jaren problemen met de concentratie, het geheugen en hoofdpijnklachten.<br />
  88. 88. Bedenk…<br />Zelfs bij een “goede” uitkomst…<br /><ul><li>50% problemen korte termijn geheugen
  89. 89. 30% lange termijn geheugen
  90. 90. 10% fatische stoornissen
  91. 91. 20% concentratiestoornissen</li></ul>Voor een belangrijk deel door secundaire schade!<br />
  92. 92. Concluderend<br />Een SAB is niet te voorkomen<br />maar…<br />Een rebleed is te voorkomen door de neurochirurg / interventie radioloog<br />en…<br />Secundaire schade wordt voorkomen door samenwerking tussen arts en (medium care) verpleegkundige!<br />
  93. 93. Subarachnoidale Bloeding<br />Vragen???<br />

×