Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Amerykanska socjologia

4,563 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Amerykanska socjologia

  1. 1. Socjologia amerykańska i jej intelektualne podłoże. Pragmatyzm społeczny. Interakcjonizm symboliczny G.H.Meada. Szkoła Chicagowska i jej socjologia empiryczna.
  2. 2. Szkoła Chicagowska
  3. 3. Socjologia – nauka amerykańska <ul><li>Ekspansja socjologii amerykańskiej: niezwykle dobra baza instytucjonalna, wielkie środki na badania, nowa popularna nauka w młodym kraju </li></ul><ul><li>Chicago – miasto-laboratorium ( case study ) (Weber: „Chicago to człowiek obdarty ze skóry, u którego można oglądać pracujące wnętrzności”) </li></ul><ul><li>Połączenie: empiryzm; humanistyka: amerykańska „wolność kształtowania życia społecznego, politycznego i ekonomicznego” (ruch reformatorski) </li></ul><ul><li>Chicago: koncepcje oryginalne w tradycji lokalnej </li></ul><ul><li>(indywidualizm, woluntaryzm + pragmatyzm ) powstał </li></ul><ul><li>interakcjonizm symboliczny ( Herbert Blumer , 1900 - 1987) </li></ul><ul><li>Pragmatyzm (bądź behawioryzm społeczny ) – </li></ul><ul><ul><li>racjonalna zmiana społeczna (związek poznania i działania ); </li></ul></ul><ul><ul><li>człowiek to podmiot działający </li></ul></ul><ul><li>„ Rozbudzenie wiary w skuteczność idei i możliwość nowości” </li></ul><ul><li>Zasady: - Człowiek staje się tym czym jest w procesie interakcji ze środowiskiem , którego częścią są inne aktywne organizmy. Przy tym podmiot nie jest zwierciadłem biernie odbijającym zastany i po prostu istniejący porządek (W. James) </li></ul>
  4. 4. Pragmatyzm społeczny William James (1842-1910), John Dewey (1859-1952) Charles H. Cooley (1864-1929), William I. Thomas (1863-1947), George H. Mead (1863-1931) Przedstawiciele
  5. 5. John Dewey: „ S połeczeństwo to proces zrzeszania się w taki sposób, że doświadczenia, idee, emocje, wartości są przekazywane i czynione własnością wspólną . Temu aktywnemu procesowi jest podporządkowana zarówno jednostka , jak i zinstytucjonalizowana organizacja ” „ Jednostka jest podporządkowana, ponieważ tylko w procesie i przez proces komunikowania doświadczeń innym jednostkom oraz przyjmowania komunikatów od nich przestaje być niemym, wyłącznie czującym zwierzęciem. Tylko przez zrzeszenie się z innymi ludźmi staje się ona świadomym ośrodkiem doświadczenia. Podporządkowanie organizacji polega na tym, że staje się ona statyczna, sztywna, zinstytucjonalizowana zawsze wtedy, gdy nie wykorzystuje się jej do ułatwiania i wzbogacania kontaktów między ludźmi ” Jednostka to termin zbiorczy obejmujący bardzo wiele swoistych reakcji, nawyków, dyspozycji i władz ludzkiej natury, które zostały wywołane i utwierdzone pod wpływem życia z rzeszonego
  6. 6. William James (indywidualizm) Człowiek nie jest czymś danym, gotowym. Proces społecznej interakcji: czyni ludźmi uczestników owej interakcji przekształca i ogranicza działanie biologicznych instynktów W pragmatyzmie : jednostka zawsze społeczna Antydualizm: - (najważniejsza opozycja) jednostka a społeczeństwo Najważniejsze pojęcia: proces, nawyk, instynkt, strumień myśli, jaźń społeczna. Jednostka zawsze uczestniczy w procesie społecznej interakcji, nie jest to nazwa molekuły , która pozostaje w takim samym stosunku do innych molekuł jak ciała fizyczne w stosunku do innych ciał. Nawyk: badanie zachowania się wyuczonego (kształtowanego w toku życia wśród innych ludzi, a nie skłonności „wrodzonych” lub aktów świadomych Prymat środowiska w stosunku do dziedziczności; człowiek – integralną częścią środowiska – zmieniając go, zmienia się sam i vice versa
  7. 7. Jaźń „ nieprzerwan y proces tworzenia się poczucia jednostkowej tożsamości poprzez interakcje z innymi ludźmi ” <ul><li>podmiot poznający („ja podmiotowe”, I ), </li></ul><ul><li>przedmiot poznawany („ja empiryczne”, me ). </li></ul>Człowiek to Self-feeling, self-seeking, self-preservation James: jaźń – „ nie tylko jej ciało i władze psychiczne, ale także jej ubrania i dom, małżonka i dzieci, przodków i przyjaciół, reputację i osiągnięcia, ziemie i konie, jacht i konto bankowe „ P roces tworzenia się procesu jednostkowej tożsamości : wyobrażanie sobie przez człowieka, jak jest oceniany przez innych oraz jakie oczekiwania wobec niego mają ludzie, na których opinii mu zależy (różne grupy) Rezultat: wielość jaźni
  8. 8. John Dewey (instrumentalizm) <ul><li>Rozpatrywanie organizmu jako procesu całościowego </li></ul><ul><li>Wszystkie procesy psychiczne odbywają się w określonych sytuacjach </li></ul><ul><li>Zachowanie się człowieka: poszczególne reakcje organizmu pełnią jakieś funkcje w procesie jego przystosowania się do środowiska i pełnienia kontrolo nad nim </li></ul><ul><li>Nawet środowisko przyrodnicze stanowi rezultat ich działalności społecznej </li></ul><ul><li>Impuls zamiast instynktu, ale paradoksalnie pierwotne jest to co nabyte </li></ul><ul><li>Impulsy są surowym materiałem dla kształtowania się nawyków i rozwoju </li></ul><ul><li>Sposoby zachowania się zakładają wcześniejsze istnienie grupy i interakcję </li></ul><ul><li>Naszej obserwacji jest dostępna tylko jednostka społeczna </li></ul><ul><li>Główny problem : jak systemy interakcji kształtują jednostki i jak one z kolei je przekształcają. Złoty środek : </li></ul><ul><ul><li>nie przeciwstawiać człowieka przyrodzie, ale odkryć swoisty dla niego sposób życia w środowisku przyrodniczym (dwustronny charakter adaptacji) </li></ul></ul><ul><li>Nawyk - mediacja między impulsami a abstrakcyjnym rozumem (wyuczony, ale zmienny), „predyspozycja do sposobów reagowania” ~ postawa </li></ul><ul><li>Nawyk nie jest własnością organizmu jako takiego, lecz jednostki pozostającej w stosunkach społecznej interakcji </li></ul>
  9. 9. John Dewey (c.d) „ .. nawyki są związane z warunkami środowiskowymi. Człowiek podejmuje jakąś działalność i to wywołuje reakcje w środowisku. Inni ludzie aprobują, dezaprobują, protestują, zachęcają, przyłączają się, stawiają opóe. Nawet pozostawienie człowieka samemu sobie jest określoną odpowiedzią. Zazdrość, podziw i naśladownictwo uczestniczą w tym wszystkim. Nie ma neutralności . Postępowanie jest zawsze podzielane przez innych . Na tym polega różnica pomiędzy nim a procesami fizjologicznymi ” „ W rzeczywistym doświadczeniu jakiś przedmiot lub wydarzenie nie są izolowane, to zawsze szczególna część doświadczanego świata, czyli sytuacja ” <ul><li>Środowisko – sytuacja płynna, na którą jednostka reaguje najpierw nawykowo; w przypadku spotkania przeszkody – modyfikuje zachowanie </li></ul><ul><li>Zachowanie się jednostki – odpowiedź na sytuację (kontekst) , a nie bodziec </li></ul><ul><li>Komunikowanie się ludzi – pozwala wyjaśnić kształtowanie się zachowań jednostek w toku wzajemnego ich na siebie oddziaływania; pozwala podzielać zachowania. </li></ul>„ Społeczeństwo istnieje nie tylko dzięki przekazywaniu i komunikowaniu, lecz można rzec, iż jego istnienie polega na procesach przekazu i komunikacji. Związek między słowami wspólny (common), wspólnota (community) i wspólne dzielenie się (communication) jest czymś więcej niż tylko związkiem lingwistycznym. Ludzie żyją we wspólnocie dzięki temu, co jest ich wspólną własnością. A komunikowanie się stanowi drogę do zdobycia tej wspólnej własności. Na to , co ludziom musi być wspólne , by mogli tworzyć wspólnotę lub społeczność, składają się: cele, poglądy, aspiracje i wiedza, tj. jednakowe rozumienie pewnych spraw – wspólne nastawienie , jak to określają socjologowie. Tego typu zjawiska nie przechodzą od człowieka do człowieka jak podawane z rąk do rąk cegły. Nie można dzielić się nimi jak ciastem, odkrawając dla każdego kawałek ”
  10. 10. Charles Horton Cooley <ul><li>Unaukowienie socjologii to błąd – > forma sztuki; Cooley odwoływał się do nauki, ale też do literatury pięknej i obserwacji potocznej </li></ul><ul><li>Idea organiczności życia społecznego: „należy mówić raczej i , niż czy ” </li></ul><ul><li>Znoszenie tradycyjnych antynomii: istotą wszelkiego procesu jest powszechna interakcja </li></ul><ul><li>Organiczność przeciwko socjologii organicystycznej (partykularyzmom ) , „ewolucyjny punkt widzenia” przeciwko ewolucjonizmowi: ewolucja to nieskończony proces adaptacji poszczególnych faz rozwijającej się całości </li></ul><ul><li>„ Przewidywanie” – raczej współ-odczuwające uczestnictwo </li></ul><ul><li>Kwestia relacji „jednostka-społeczeństwo”: przeciwko realizmowi jak i kolektywizmowi – </li></ul><ul><ul><li>zbadanie sposobów istnienia jednostki w grupie , oraz grupy w jednostce </li></ul></ul><ul><ul><li>„ społeczeństwo i jednostki to nie dwa oddzielne zjawiska, lecz po prostu aspekt kolektywny i aspekt dystrybutywny jednej i tej samej rzeczy </li></ul></ul><ul><li>Człowiek jest człowiekiem o tyle, o ile żyje razem z innymi ludźmi </li></ul><ul><li>Ludzka dziedziczność to nie jest wrodzona skłonność do określonych rzeczy , lecz wrodzona zdolność uczenia się rzeczy, jakich sytuacja może wymagać </li></ul><ul><li>Komunikowanie się – jedyna droga uczenia się, najważniejsze pojęcie systemu socjologicznego; mechanizm, w którym istnieją i rozwijają się ludzkie stosunki ( wyraz twarzy, postawę i gest, tonację głosu, słowa, pismo, druk, koleje, telegrafy, telefony itd. ); poprzez k. odbywa się rozwój osobowości </li></ul>
  11. 11. Jaźń odzwierciedlona <ul><li>Looking-glass self : c złowiek wchodzi w posiadanie własnego ja , wyobrażając sobie, jak widzą go inni , odnosząc własne wyobrażenia o sobie do wyobrażeń na swój temat , jakie przypisuje ludziom, z którymi się styka </li></ul><ul><li>Interakcja społeczna jako gra wyobrażeń (dematerializacja społeczeństwa) </li></ul><ul><li>Społecznie realne jest tylko to, co wyobrażone: społeczeństwo jest nam bezpośrednio dane jako „stosunek między wyobrażeniami o osobach”. </li></ul>Jaźń odzwierciedlona: jak mnie widzą: mama i tata, dziewczyna, starszy brat, była dziewczyna
  12. 12. Cooley: „Prawdziwa socjologia jest systematyczną autobiografią” <ul><li>Różnice psychiczne między jednostkami są wytłumaczalne nie przez biologiczną dziedziczność, lecz przez różnice między systemami komunikowania się, w jakich żyły i żyją. </li></ul><ul><li>Podobnie można wyjaśnić podobieństwa psychiczne między ludźmi określane tradycyjnie za pomocą terminu natura ludzka . </li></ul><ul><li>Dwa elementy ewolucji systemów komunikowania się: grupy pierwotne a przemiany form uspołecznienia </li></ul><ul><li>„ P iastunki natury ludzkiej” : g rupy pierwotne , w których jednostka uczestniczy w tak zwanych heart-to-heart life , czyli rodzina, grupa rówieśnicza i sąsiedzka oraz społeczność lokalna : </li></ul><ul><ul><li>„ grupy odznaczające się ścisłym zespoleniem jednostek poprzez stosunki osobiste (face-to-face) i współpracę ” </li></ul></ul><ul><ul><li>mają ce zasadniczy wpływ na kształtowanie się społecznej natury oraz ideałów jednostki </li></ul></ul><ul><li>Dlaczego wpływ pierwotnych grup (rodziny i sąsiedztwa) przestaje być tak przemożny jak kiedyś, a pojawiają się inne rodzaje zrzeszeń ? (Spencer: militaryzm vs industrializm, Maine: status vs kontakt) </li></ul><ul><li>Depersonalizacja stosunków międzyludzkich przy jednoczesnym rozszerzaniu się i zwielokrotnianiu: osoba wchodzi do grupy „ tylko jakąś izolowaną, wyszkoloną i wyspecjalizowaną częścią samej siebie ” </li></ul>
  13. 13. Jednostka w społeczeństwie Jednostka to p unkt przecięcia nieskończonej liczby kręgów odpowiadających grupom społecznym Zjawiska bezosobowe : „ wielu form życia nie można zrozumieć, a nawet zobaczyć, jeśli ktoś interesuje się wyłącznie osobami. Istnieją one w ludzkim umyśle, ale muszą być badane ze stanowiska bezosobowego ”: wtórne aspekty tej samej całości Organizacja społeczna : obiektywizacja ludzkich wyobrażeń, ideałów i dążności ( opinia publiczna, instytucja, klasa jako jakakolwiek trwała grupa społeczna inna niż rodzina istniejąca w obrębie szerszej całości (otwarta & kasta)) Otwarto-klasowa struktura społeczna – decyduje wykonywana funkcja (walka klas: spór ze wspólnymi regułami gry
  14. 14. C.H.Cooley c.d. <ul><li>Państwo jako specyficzny element w analizie organizacji społecznej: organ opinii publicznej oraz arbiter w sporach między klasami, dalej – rozwój dobrowolnych stowarzyszeń, związków zawodowych, korporacji, klubów, fratrii itd.. </li></ul><ul><li>Badaczom nie wolno dzielić na części proces społeczny, muszą natomiast dążyć do rozumienia osób (poprzez wyobraźnię i introspekcję empatyczną- sympathetic introspection ) </li></ul><ul><li>„ Możemy poznawać ten proces przez współodczuwające uczestnictwo, czyli w sposób nieosiągalny w badaniach życia roślinnego czy zwierzęcego. Czyni to owe nauki klasą dla siebie, a to, czy nazwiemy je naukami czy też jakoś inaczej, nie ma większego znaczenia. Ich wyjątkowy przywilej polega na podchodzeniu do życia ze stanowiska świadomego i intymnego w nim uczestnictwa. Pociąga to za sobą konieczność należytego opracowania metod swoistych dla tych nauk. Im szybciej przestaniemy określać się i kontrolować za pomocą kanonów fizyki czy fizjologii, tym lepiej. Cokolwiek robimy – powinno być robione po odrzuceniu obcych formuł i odnowieniu naturalnej dążności do obserwacji i refleksji.” (Cooley) </li></ul><ul><li>Behawioryzm społeczny </li></ul><ul><li>Krytyka fascynacji metodami statystycznymi: „od strony pozytywnej ideał ilościowy (mierz wszystko, co możesz mierzyć!) jest wspaniały. Od strony negatywnej (nie zajmuj się niczym, czego nie możesz zmierzyć!) jest szkodliwy” </li></ul><ul><li>Wpływ na socjologię amerykańską głównie pośredni: uchylenie wielu tradycyjnych pytań i postawienie nowych (raczej przeczucie nowej perspektywy socjologicznej, niż jej stworzenie) </li></ul>
  15. 15. George Herbert Mead <ul><li>Jak w toku ewolucji dochodzi do powstania cech swoiście ludzkich, myślenia abstrakcyjnego, samowiedzy, moralności ... ? </li></ul><ul><li>Behawioryzm społeczny: budowa kierunku wolnego od redukcjonizmu (ale dużo z nauk przyrodniczych) albo interakcjonizm symboliczny </li></ul><ul><li>Podejście do badania doświadczenia jednostki w aspekcie jej zachowania (+ doznania wewnętrzne, świadomość i obrazowanie myślowe + aspekt społeczny ) </li></ul><ul><li>Koncentracja na działaniu lub czynności (act) społecznej: bodziec zewnętrzny sprawia, że osoba reaguje działaniem (również w umyśle) </li></ul><ul><li>Umysł – stanowi integralną część działania (procesu obiektywnego) </li></ul><ul><li>Pragmatyzm wg Meada – odbicie triumfu nauki i metody naukowej w amerykańskim społeczeństwie (również w badaniach nad społeczeństwem) </li></ul><ul><li>Prawda i rzeczywistość są aktywnie tworzone w procesie naszego działania w świecie i wobec świata: ludzie są skłonni zmieniać to, co nie zdało egzaminu, oraz definiują obiekty wg przydatności </li></ul>
  16. 16. G.H.Mead c.d. <ul><li>Realista społeczny: społeczeństwo i jego rola w kształtowaniu i kontrolowaniu psychicznych procesów człowieka (brak wyraźnego rozróżnienia świadomości i procesów społecznych, chociaż często podkreślane pierwszeństwo świata społecznego) </li></ul><ul><li>Myśląca, samoświadoma jednostka nie może się pojawić bez istniejącej przedtem grupy społecznej, to grupa prowadzi do wytworzenia samoświadomych stanów umysłu. </li></ul><ul><li>Podstawowa jednostka teorii Meada: czynność (działanie) – cztery podstawowe fazy : </li></ul><ul><ul><li>Faza impulsu (bezpośrednie zmysłowe oddziaływanie i reakcja) </li></ul></ul><ul><ul><li>Faza postrzegania (ustalenie tego, jakie bodźce mają związek z danym impulsem (słuch, węch, smak itd..; reakcja na nie) </li></ul></ul><ul><ul><li>Faza manipulacji (podjęcie działania w stosunku do obiektu: analiza i spełnienie ) </li></ul></ul><ul><li>Działanie angażuje jedną osobę, działanie społeczne – co najmniej dwie: podstawowym mechanizmem działania społecznego jest gest </li></ul><ul><li>Gestem jest ruch „pierwszego organizmu, działający jako specyficzny bodziec wywołujący (społecznie) właściwe reakcje drugiego organizmu. Przykład przytoczony przez Meada: </li></ul><ul><ul><ul><li>Działanie każdego psa staje się bodźcem do reakcji drugiego psa. Sam fakt, ze pies jest gotów zaatakować drugiego, staje się dla tego drugiego bodźcem do zmiany pozycji lub postawy. Nastąpi to, gdy na skutek zmiany postawy drugiego psa, zmienia swa postawę pies pierwszy </li></ul></ul></ul><ul><li>Konwersacja gestów (bezmyślna): ludzi od zwierząt odróżnia to, że potrafią stosować gesty znaczące, wymagające myślenia ze strony działającego przed reakcją </li></ul>
  17. 17. Gesty <ul><li>Język – jeden z najważniejszych gestów znaczących: </li></ul><ul><ul><li>„ specjalizacja ludzkiego zwierzęcia w zakresie gestów była ostatecznie odpowiedzialna za powstanie i rozwój obecnego społeczeństwa ludzkiego oraz wiedzy, z całą kontrolą na przyrodą i środowiskiem człowieka, które ona umożliwia” </li></ul></ul><ul><li>Gest fizyczny vs gest wokalny (oddziałuje na mówiącego w taki sam sposób, jak na słuchającego; możemy dużo skuteczniej powstrzymać się od gestów wokalnych, niż od fizycznych – łatwiej milczeć, niż nie zrobić grymasu ) </li></ul><ul><ul><li>„ to przede wszystkim gest wokalny stał się instrumentem organizacji społecznej ludzkiego społeczeństwa” </li></ul></ul><ul><li>Gest staje się symbolem znaczącym , kiedy powstaje u jednostki, która czyni z nich ten sam rodzaj reakcji, jaki ma wywołać u tych, do których są adresowane </li></ul><ul><li>Wyłącznie symbole znaczące umożliwiają prawdziwe komunikowanie się </li></ul><ul><li>Zbiorem gestów wokalnych, które najpewniej stają się symbolami znaczącymi, jest język: </li></ul><ul><ul><li>„ symbol, który z jednej strony odpowiada jakiemuś znaczeniu w doświadczeniu pierwszej jednostki i który – z drugiej strony – przekazuje to znaczenie drugiej jednostce. Gdy gest osiąga ten etap, staje się tym, co nazywamy „językiem”. Jest teraz symbolem znaczącym, ma określone znaczenie”. </li></ul></ul><ul><li>W konwersacji gestów komunikowane są wyłącznie same gesty, przy użyciu języka przekazywane natomiast zarówno gesty , jak i ich znaczenia (osoba mówiąca stymulowana we własnych działaniach tak samo jak słuchacze) </li></ul><ul><ul><li>„ gest jest tą fazą działania indywidualnego, która wywołuje dostosowanie innych jednostek w społecznym procesie zachowania” </li></ul></ul>
  18. 18. Symbole i znaczenie <ul><li>Symbole znaczące umożliwiają zaistnienie umysłu, procesów myślowych : </li></ul><ul><ul><li>Mead: „myślenie jest po prostu zinterioryzowaną (uwewnętrznioną) konwersacją” </li></ul></ul><ul><li>Symbole znaczące umożliwiają interakcję symboliczną </li></ul><ul><li>Inteligencja: wzajemne dostosowanie się działań organizmów – człowiek potrafi okazać inteligencję za pomocą symboli znaczących </li></ul><ul><li>Ludzi są zdolni zarówno do odroczenia reakcji na bodziec, jak i wybierania jednego z wielu możliwych działań (proces inteligentnego postępowania) </li></ul><ul><li>Dwa aspekty świadomości: subiektywny a refleksyjny (jak myślimy o świecie społecznym) </li></ul><ul><li>Znaczenie : niekoniecznie powinniśmy sobie z czegoś zdać sprawę, aby owo coś miało samo w sobie znaczenie </li></ul><ul><li>Gest ma znaczenie tylko wtedy, gdy wskazuje innemu organizmowi, jakie będzie zachowanie się danego organizmu </li></ul><ul><li>Umysł – proces wewnętrznej rozmowy z samym sobą; zjawisko społeczne, rozwijające się w ramach procesu społecznego </li></ul>gest - reakcja Źródło: http://www.changingorganisations.com <ul><li>Funkcje umysłu: </li></ul><ul><li>zdolność do zorganizowanej reakcji oraz do reagowania nie tylko na jednostkę, ale na całą społeczność </li></ul><ul><li>myślenie nastawione na rozwiązanie problemów </li></ul>
  19. 19. Jaźń ( self ) <ul><li>Jaźń to szczególna zdolność uznania samego siebie za obiekt (proces społeczny!) </li></ul><ul><li>Jaźń tworzy się w miarę rozwoju, poprzez działalność w społeczeństwie i stosunki społeczne </li></ul><ul><li>Ciało jako takie nie jest jaźnią, stając się nią dopiero po ukształtowaniu się umysłu </li></ul><ul><ul><li>„ gdy jednostka reaguje na to, co mówi do innej jednostki, i gdy ta reakcja staje się częścią jej postępowania (gdy nie tylko ona siebie słyszy, ale gdy także sobie odpowiada), gdy mówi do siebie i odpowiada sobie tak, jak odpowiadają jej inne osoby, wtedy występuje zachowanie , w którym jednostka staje się dla siebie obiektem .” </li></ul></ul><ul><li>Mechanizm rozwoju jaźni: odruchowość (reflexivity) – powracanie do swoich doświadczeń, czyli zdolność do nieświadomego stawania się na miejscu innych i działania jak oni . Dzięki temu ludzie potrafią analizować samych siebie tak, jak inni by ich analizowali. </li></ul><ul><li>Aby uzyskać jaźń, jednostka musi być zdolna do wyjścia poza siebie : umieszcza siebie na takim samym polu doświadczeń (experiential field) jak innych (w sposób bezosobowy ) </li></ul><ul><li>Wg Meada jaźń wywodzi się z dwóch faz rozwoju dziecka </li></ul><ul><ul><li>Faza zabawy (play) : dzieci uczą się przyjmować postawę innych osób, być podmiotem i przedmiotem; potrafią wejść w rolę odrębnych innych (mama i tata itd..) </li></ul></ul><ul><ul><li>Faza gry (game) : niezbędna do pełnego ukształtowania się osobowości; dzieci muszą wejść w role wszystkich, którzy w grze uczestniczą (w określonych stosunkach) </li></ul></ul><ul><li>Z fazy gry wywodzi się UOGÓLNIONY INNY </li></ul>
  20. 20. <ul><li>Jedna z najbardziej znanych koncepcji G.H.Meada </li></ul><ul><li>Uogólniony inny – „postawa całej zbiorowości”, zdolność do przyjęcia roli uogólnionego innego ma dla jaźni znaczenie zasadnicze : jednostka rozwija wtedy kompletną osobowość </li></ul><ul><li>Ludzie powinni umieć ocenić samych siebie z punktu widzenia uogólnionego innego , a nie tylko odrębnych innych: abstrakcyjne myślenie i obiektywność </li></ul><ul><ul><ul><ul><li>„ Osobowość (jaźń) osiąga swój pełny rozwój, organizując indywidualne postawy innych w zorganizowane postawy społeczne, stając się w ten sposób indywidualnym odbiciem systematycznego ogólnego modelu społecznego lub grupowego zachowania.” </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>„ Ten model wchodzi jako całość do doświadczenia jednostki w kategoriach tych zorganizowanych postaw grupowych, które za pośrednictwem ośrodkowego układu nerwowego przyjmuje w stosunku do siebie w taki sam sposób, w jaki przyjmuje indywidualne postawy innych”. </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>Żeby ukształtować jaźń, trzeba być członkiem zbiorowości i kierować się postawami wspólnymi dla tej zbiorowości (gra wymaga jaźni spójnej ) </li></ul><ul><li>Poprzez uogólnionego innego grupa wpływa na zachowania jednostek: za sprawą jaźni ludzie z większym prawdopodobieństwem będą robić to, czego od nich się oczekuje w danej sytuacji </li></ul><ul><li>Każda jaźń jest odmienna od innych (biografia). W społeczeństwie są wiele uogólnionych innych, ponieważ istnieje wiele grup </li></ul><ul><li>Jednostka, chcąca przeciwstawić się danej grupie, musi skonstruować sobie innego, jeszcze większego uogólnionego innego, i dopiero na niego reagować </li></ul>Uogólniony inny Mead
  21. 21. Jaźń <ul><li>Dwa aspekty jaźni: procesy zachodzące w ramach szerszego procesu jaźni </li></ul><ul><ul><li>Ja podmiotowe ( I ): bezpośrednia reakcja na innych; źródło nowości; miejsce wartości; samorealizacja; ewolucja – aspekt twórczy koncepcji Meada </li></ul></ul><ul><ul><li>Ja przedmiotowe ( me ): zorganizowany zbiór postaw innych jednostek, które przyjmuje się samemu – przyjęcie uogólnionego innego; świadoma odpowiedzialność </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>zdominowani przez „ me ”: k onformiści </li></ul></ul></ul><ul><li>Kontrola społeczna – dominacja wyrażania się Ja przedmiotowego nad wyrażaniem się Ja podmiotowego (samokrytycyzm); tworzy samoświadomą indywidualność </li></ul><ul><li>Pragmatycznie: ja przedmiotowe umożliwia jednostce funkcjonowanie w świecie społecznym (konformizm), ja podmiotowe umożliwia zmiany społeczne (innowacje) </li></ul><ul><li>Społeczeństwo – nieustający proces społeczny, poprzedzający zarówno umysł, jak i jaźń; zorganizowany zbiór reakcji podejmowanych przez jednostkę w formie Ja przedmiotowego (samokrytyka) </li></ul><ul><li>Instytucje – uogólnione postawy społeczne: ustalają zasady postępowania tylko w bardzo ogólnym sensie, miejsce na indywidualność i twórczość </li></ul><ul><li>Ewolucja – ludzie ewoluują w kierunku coraz większego przystosowania się do otaczającego ich środowiska i sprawowania kontroli nad tym środowiskiem; zmienianie środowiska umożliwia samoświadomość. </li></ul><ul><li>Mało do zrozumienia poziomu makro ( ja podmiotowe – źródło zmiany ) </li></ul>
  22. 22. DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

×