Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

çOcuklarda diş sağlığında bilmemiz gerekenler(fazlası için www.tipfakultesi.org)

  • Login to see the comments

çOcuklarda diş sağlığında bilmemiz gerekenler(fazlası için www.tipfakultesi.org)

  1. 1. ÇOCUKLARDA DĠġ SAĞLIĞINDA BĠLMEMĠZ GEREKENLER Prof.Dr. Meryem Tekçiçek H.Ü. DiĢ Hekimliği Fakültesi Pedodonti (Çocuk DiĢ Hekimliği) AD.
  2. 2. Ġlk diĢ hekimine ne zaman gittiniz?
  3. 3. Hastalarınıza ilk diĢ hekimi ziyaretini hangi yaĢta önerirsiniz?
  4. 4. • Ġlk süt diĢi çıktığı andan itibaren 12 aylık olana kadar bebek ilk kez çocuk diĢ hekimine gitmelidir.
  5. 5. Medical Expenditure Panel Survey sonuçları; bir yıl içinde bebeklerin % 89 „unun doktor ziyareti yaptıklarını ancak % 1.5 „nin diĢ hekimini ziyaret ettiklerini bildirmiĢlerdir. Çocuk Sağlığının esas parçalarından biri korunmadır. Çocuk Doktorları ve çocuk sağlığı ile ilgilenenler diyet, beslenme alıĢkanlıkları, florür kullanımı, yaralanmalardan korunma gibi ağız sağlığı konuları ile iliĢkili hizmetleri düzenlemelidir. Ayrıca, çocuk doktoru, erken ağız sağlığı problemlerini tanımlayabilmeli, koruyucu önlemlerle birlikte aileyi bu konuda bilgilendirmelidir.
  6. 6. Pediatri uzmanları ağız sağlığı için risk değerlendirmesini yapabilmelidir. Çürük ve diğer ağız sağlığı problemlerinin risk faktörlerini bilmelidirler.
  7. 7. Ağız Sağlığında Risk Değerlendirme Anne yada bakıcının ağız sağlığı. Çocukların ve bebeklerin ağız sağlığı risklerinin değerlendirilmesi. DiĢ çürüğünün belirti ve bulgularının tanınması. Çocuğun florür ihtiyacının değerlendirilmesi. Ağız hijyeni uygulamaları olan diĢ fırçalama ve diĢ ipliği uygulamaları için rehberlerin hazırlanması.
  8. 8. • Eğer aileler bebeklerinin diĢetleri ve diĢlerine iyi bakarlarsa, optimum sistemik ve topikal florür kullanılırsa, basit karbohidratlarla uzun süre beslemezlerse birçok ağız problemi önlenebilir.
  9. 9. • Genel Sağlık ve Ağız DiĢ Sağlığı ĠliĢkisi • Ağız geliĢimi • Ağız sağlığı problemleri ve hastalıkları • Ağız hijyeni • Florürler • Beslenme • Yaralanmalar ve Ģiddetten korunma
  10. 10. AĞIZ SAĞLIĞININ GENEL SAĞLIK ĠÇĠNDEKĠ ÖNEMĠ
  11. 11. Ağız sağlığı çocukların genel sağlığının bölünmez bir parçasıdır.
  12. 12. HAMĠLELĠK
  13. 13. Sık Görülen Sistemik Hastalık Ağız Sağlığı ĠliĢkisi • Astımlı ve allerji hastalarında kullanılan ilaçlar sıklıkla ağız kuruluğu ile birlikte diĢ çürüğü riskini de artırmaktadır. • Erken veya düĢük doğum ağırlıklı doğan bebeklerde diğer bebeklere göre daha fazla mine defektleri görülür. Bu da diĢ çürüğü riskini artırır. • Konjenital kalp hastalığı olan çocuklarda tedavisi yapılmayan ağız hastalıkları sistemik enfeksiyon riskini oluĢturur.
  14. 14. Sistemik Hastalık Ağız Sağlığı ĠliĢkisi • Hastalıkların ve çocuk ihmal ve istismarının belirtileri ağızda görülebilir. Vitamin eksiklikleri, bakteriyel, viral ve mantar enfeksiyonları, konjenital durumlar, sistemik durumlar ve çocuk istismarı ağız ve yüzde belirtiler gösterir. • Anksiyete giderici ilaçlar, antikonvilzan ilaçlar, antidepresanlar, antihistaminikler, dekonjestanlar, diüretikler, narkotikler, non-streoidal antiinflamatuvar ilaçlar gibi bazı ilaçlar tükürük yapısı ve miktarında değiĢikliklere neden olurlar.
  15. 15. • Down Sendromlu hastalar, • Bazı nörölojik hastalıklar, • damak ve dudak yarığı • Kraniyofasiyal defektleri • Öğrenme ve geliĢim gerilikleri, • Görme ve iĢitme bozuklukları, • genetik ve herediter hastalıklar, • HIV Sistemik Hastalık Ağız Sağlığı ĠliĢkisi
  16. 16. • Fenitoin sodyum gibi epilepsinin tedavisinde kullanılan ilaçlar diĢetinde büyümelere neden olur. • Özel diyetler • Tükürük akıĢının azalması • Ağız temizliğinde zorluklara neden olan motor problemler • Ağız geliĢimi ve büyümesi ile ilgili yeterli bilgisi olmayan aileler çocuklarının ağız bakımlarında güven eksikliği duyabilirler. Sistemik Hastalık Ağız Sağlığı ĠliĢkisi
  17. 17. Ciddi Ağız sağlığı problemlerinde; • Çiğneme güçlüğü • Kendine güvende azalma • Uyku problemleri • Öğrenme olanaklarının kaybedilmesi, okul devamsızlığı görülebilir.
  18. 18. DiĢ çürüğü çocukluk çağının en sık görülen kronik, enfeksiyöz hastalığıdır. DiĢ çürüğü astımdan 5 kat, rinitten 7 kat daha sık görülmektedir.
  19. 19. • National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) (1988-1994) sonuçlarında, 2 yaĢ çocuklarda % 8 bir veya daha fazla diĢte diĢ çürüğü varken 5 yaĢta % 40 çocuk diĢ çürüğüne sahip olduğu bildirilmiĢtir.
  20. 20. PROF. DR. SAADET GÖKALP DOÇ. DR. BAHAR GÜÇĠZ DOĞAN DOÇ. DR. MERYEM TEKÇĠÇEK DOÇ. DR. ATĠLLA BERBEROĞLU DT. ġENGÜL ÜNLÜER • TÜRKĠYE‟DE AĞIZ VE DĠġ SAĞLIĞI DÜZEYĠ: ÜLKE PROFĠLĠ 2004 ARAġTIRMASI
  21. 21. TÜRKĠYE‟DE AĞIZ VE DĠġ SAĞLIĞI DÜZEYĠ: ÜLKE PROFĠLĠ 2004 ARAġTIRMASI
  22. 22. Türkiye Ağız-DiĢ Sağlığı Profili 2004 • 5 yaĢ çocuklarının; • % 82,1‟i hiç diĢ hekimine gitmemiĢ, • % 87,6‟sı yakınması olunca diĢ hekimine gitmiĢtir.
  23. 23. Türkiye Ağız-DiĢ Sağlığı Profili 2004 • 5 yaĢ çocuklarının ( n:1539); • % 69,8 çocukta diĢ çürüğü varken,% 97,9‟unda dolgu bulunmamaktadır. • Kızlarda diĢ çürüğü daha az görülmüĢtür. • En çok öğle yemeğini atladıklarını, % 89,3 „ünün öğün aralarında atıĢtırma alıĢkanlığının olduğunu aileleri bildirmiĢtir. • % 21,2 çocuğun diĢ fırçasının olmadığı, % 1,2 „sinin diĢ fırçasını aile bireyleri ile ortak kullandıkları öğrenilmiĢtir. •
  24. 24. • 12 yaĢ çocuklarının (n:1611); • % 41,4‟ü hiç diĢ hekimine gitmemiĢ, • % 94,8‟i yakınması olunca diĢ hekimine gitmiĢ, Türkiye Ağız-DiĢ Sağlığı Profili 2004
  25. 25. Türkiye Ağız-DiĢ Sağlığı Profili 2004 • 12 yaĢ çocuklarının ( n:1611); • % 61,1 çocukta diĢ çürüğü varken,% 93,5‟inde dolgu bulunmamaktadır. • En çok öğle yemeğini atladıklarını, % 87,4 „ünün öğün aralarında atıĢtırma alıĢkanlığının olduğunu aileleri bildirmiĢtir. • % 9,5 çocuğun diĢ fırçasının olmadığı, % 1,2 „sinin diĢ fırçasını aile bireyleri ile ortak kullandıkları öğrenilmiĢtir. • % 67‟sinin ara öğünlerde bisküvi,kek,kolalı içecekler tükettiklerini bildirmiĢlerdir.
  26. 26. Süt diĢlerinin önemi • Yemek yeme • KonuĢma • Gülme, estetik • Daimi diĢler için yer tutma
  27. 27. Süt dişleri Yaşlar ( ay ) A. Ön kesiciler Üst Alt A. Yan kesiciler 8-13 6-10 A. Köpek dişleri 8-13 10-16 A. 1. Süt azı 16-23 16-23 A. 2. Süt azı 13-19 13-19 25-33 23-31 Daimi dişler Yaş ( yıl) Üst Alt 1. Ön kesiciler 7-8 6-7 1. Yan kesiciler 8-9 7-8 1. Köpek dişleri 11-12 9-10 1. 1. Küçük azı 10-11 10-12 1. 2. Küçük azı 10-12 11-12 1. 1. Büyük azı 6-7 6-7 1. 2. Büyük azı 12-13 11-13 1. 3. Büyük azı 17-21 17-21 Tablo 1. DiĢlerin sürmesi
  28. 28. Anıl 18 aylık ve diĢinin üzerine düĢmüĢ ve diĢetleri kaĢınıyor.
  29. 29. Bebek diĢ çıkarırken, • Huzursuzluk • Tükürük artıĢı • Objeleri ağza götürme • Uyku problemleri • Isırma • Kulak kaĢıması • Kızarma • DiĢ etinde kaĢıma • DiĢ sürdükten sonra problemler yok olur. DiĢ kaĢıyıcıları,soğuk kaĢık, ıslak ve soğuk kumaĢ parçası kullanılabilir.
  30. 30. 5 günlük Irmak Bebek ağzında fark edilen diĢleri nedeniyle kliniğe geldi.
  31. 31. 5 YaĢında Furkan diĢlerinin sallanması nedeniyle baĢvurdu.
  32. 32. Ağız muayenesini nasıl yapabiliriz?
  33. 33. Ağız içi muayene • Dudak kaldırılarak yumuĢak dokular ve diĢler gözle muayene edilir. • Dental plak varlığına, • DiĢlerde beyaz lezyon veya diĢ çürüğünün varlığına, • Mine defektlerinin varlığına, • DiĢlerde çapraĢıklık varlığına bakılır. • Muayene sırasında diyet ve diĢ fırçalama eğitiminin verilmesi gereklidir.
  34. 34. Çocuk doktorları; • Ağız sağlığını değerlendirirken, dudaklar, dil, diĢler, yanakların içi, ağız tabanı muayene edebilirler. Özellikle, diĢ çürüğü ve diğer ağız sağlığı durumları ( diĢlerin geç çıkması, erken diĢ kaybı, abseler, travma) konularında rehber yapabilirler.
  35. 35. 10 aylık bebeğin ağzında mor renkli bir ĢiĢlik oluĢmuĢ.
  36. 36. Alt ve üst çene ön bölgenin açık olması
  37. 37. DiĢlerin üzerinde minenin olmaması
  38. 38. Ön ve arka diĢlerde hipoplaziler (Molar insizör hipomineralizasyon)
  39. 39. BaĢlangıç çürüğü DiĢeti absesi
  40. 40. DiĢ sürmesi ve diĢetinde fistül
  41. 41. Ektopik diĢ sürmesi DiĢ eksikliği
  42. 42. Primer herpetik gingivostomatitis
  43. 43. DiĢlerin üzerindeki yiyecek artığı ve dental plak kontrol edilmelidir. Dental plağın fırça ile nasıl uzaklaĢtırılacağı anlatılmalıdır.
  44. 44. Diş çürüğü; • Asitler, bakterilerin karbohidratları fermente etmesi sonucu oluĢur ve dental plak pH‟sını düĢürür. • BaĢlangıç çürük lezyonu mine üzerinde beyaz lezyon olarak görülür. Bu lezyon ilerlediğinde diĢlerde kavitasyon oluĢur. • DiĢ çürüğü bir süreç olup diĢ dokusunun kaybı bu süreçin son safhasıdır.
  45. 45. DiĢ çürüğü, DiĢlerin mineralize dokuları olan mine, dentin ve sementi etkileyen, diyetteki fermente olabilen karbonhidratları kullanan mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyoz bir hastalıktır. .
  46. 46. • 71 aylık veya daha küçük çocuklarda bir ya da daha fazla süt diĢinde çürük, kayıp ya da dolgu varsa bu durum “erken çocukluk çağı çürüğü” olarak tanımlanır. • EÇÇ yalnızca diĢlere zarar vermez, çocuğun büyümesini ve yaĢam kalitesini etkiler.
  47. 47. Erken çocukluk çağı çürüğü • ġeker içeren besin veya içecek bulunan biberonun uzun süreli olarak her istendiğinde ve yatmadan önce verilmesi • Anne sütünün çürük yapıcı ek gıdalarla birlikte uzun süre verilmesi • DüĢük sosyoekonomik durum • DüĢük doğum ağırlığı • KaĢığın paylaĢılması • Emzik yoluyla anneden mikroorganizmaların bulaĢması
  48. 48. • EÇÇ‟nin prevelans ve ciddiyeti geliĢmekte olan ülkelerde geliĢmiĢ ülkelere kıyasla daha yüksek bulunmuĢtur.
  49. 49. • Mikroorganizmalardan Mutans streptococci grubu insanda diĢ çürüğünün baĢlamasından sorumlu ana mikroorganizma olduğu bildirilmiĢtir. • Ġlk diĢ sürmesi ile ağızda kolonize olur. • Streptococcus mutans ve Lactobacillus asidürik bakteriler olup diĢ çürüğü için ana indikatör bakterilerdir.
  50. 50. • YetiĢkinlerin ağızlarında yüksek konsantrasyonda S.mutans bulunmaktadır. • Bakteriler bebeklerin ağızlarına aile veya bakıcılarının tükürükleri sayesinde geçerler. • Bebeklerin parmaklarını anne veya babasının ağzına koyması ve sonra kendi ağzına koyması, biberonun sıcaklığına ağzı ile kontrol edilmesi, kaĢık ve çatalın paylaĢılması, yere düĢmüĢ emzik veya biberon baĢının bebeğe verilmeden önce ağız yardımı ile temizlenmeye çalıĢılması örnekler verilebilir.
  51. 51. • DiĢ çürüğü diĢlerin herhangi bir yüzeyinde oluĢabilir. • BaĢlangıç mine çürüğünde tebeĢirimsi beyaz bölgeler görülür. • Çürük ilerledikçe boĢluklar oluĢur. • Eğer diĢ çürüğü kavitesi görülüyorsa vakit kaybetmeden diĢ hekimine gitmesi gerekir. • DiĢler üzerindeki renklenmeler ile diĢ çürüğü karıĢabilir. Ayırıcı tanı için diĢ hekiminden yardım almak gereklidir.
  52. 52. Erken çocukluk çağı çürüğünün erken teĢhisi ve yaklaĢım
  53. 53. DiĢ çürüğü için yüksek riskli gruplar • Özel sağlık bakımına ihtiyacı olan • DüĢük sosyoekonomik ve etnokültürel çocuk grupları • Sistemik ve topikal florürle karĢılaĢmamıĢ veya az karĢılaĢmıĢ olanlar • Kötü beslenme ve diyet alıĢkanlıkları olan • Yüksek Ģeker içeren besinleri sık alan • Bakıcı veya kardeĢlerinde diĢ çürüğü olan • Beyaz lezyon, diĢ plağı veya diĢ çürüğünün görüldüğü çocuklar
  54. 54. Bebeklerde ve çocukluklarda çürük riskini artıran durumlar; • 37 haftadan önce veya 2.500 g.dan az doğan bebekler, • DiĢ minesinde ve diğer sert dokularında anormal yapı bozukluğu olan çocuklar, • Gastrik reflusu olan, • Ġmmün sistem yetmezliklerinde, • Fiziksel ve davranıĢsal engelleri olan, • Özel diyetlerinde yüksek karbohidrat bulunanlar, • ġeker içeren ve tükürük akıĢ hızını azaltan ilaçlar kullananlar, • Radyasyon tedavisi olanlar
  55. 55. Bebeklerde ve çocukluklarda çürük riskini artıran durumlar • DiĢetleri kolay kanıyanlar • Yer tutucu veya ortodontik tedavi görenler • Ağız hijyeni kötü olanlar • Emziği Ģeker, bal gibi tatlara batırılanlar • Aile, bakıcı ve kardeĢinde son 12 ay içinde aktif çürük olması.
  56. 56. AAPD Çürük Riski Değerlendirme Aracı (Caries-Risk Assessment Tool (CAT)) DEĞERLENDĠRĠLMESĠ GEREKEN RĠSK FAKTÖRLERĠ (Aşağıda bulunan her madde için sağdaki risk indikatörleri altındaki en uygun cevabı daire içine alınız. ) RĠSK ĠNDĠKATÖRLERĠ Yüksek Orta Düşük Bölüm 1- Hikaye (Ebeveyn/bakıcı ile görüşme ile belirlenir) Çocuğun özellikle motor koordinasyon veya kooperasyonunu etkileyen özel bakım ihtiyacı var Evet Hayır Çocukta tükürüğü azaltan durum varlığı (ağız kuruluğu) Evet Hayır Çocuğun rutin diş muayenesi sıklığı Hiç Düzensiz Düzenli Çocukta diş çürüğü varlığı Evet Hayır Çocuğun son diş çürüğünden sonra geçen zaman <12 ay 12 ile 24 ay arasında >24 ay Çocuk braket var veya ortodontik/oral aparey kullanıyor Evet Hayır Çocuğun ebeveynlerinde ve/veya kardeş(ler)inde çürük var Evet Hayır Çocuğun ebeveynlerinin sosyoekonomik durumu Düşük Orta Yüksek Günlük olarak öğün aralarında şeker ya da çürüğe neden olabilecek besinlerin tüketimi (isteğe bağlı olarak su dışında içecek içeren biberon/matara kullanımı; meyve suyu,karbonatlı içecekler,spor içeceklerinin tüketilmesi; tatlandırılmış ilaçların kullanımı) >3 1 yada 2 Sadece öğünlerde
  57. 57. AAPD Çürük Riski Değerlendirme Aracı (Caries-Risk Assessment Tool (CAT)) DEĞERLENDĠRĠLMESĠ GEREKEN RĠSK FAKTÖRLERĠ (Aşağıda bulunan her madde için sağdaki risk indikatörleri altındaki en uygun cevabı daire içine alınız. ) RĠSK ĠNDĠKATÖRLERĠ Yüksek Orta Düşük Çocuğun florür alımı Florürlü diş macunu kullanmıyor ; içme suyu florürlenme miş ve florür desteği almıyor Florürlü diş macunu kullanıyor; genelikle florürlü içme suyu tüketmiyor ve florür desteği almıyor Florürlü diş macunu kullanıyor; florürlü içme suyu tüketiyor veya florür desteği alıyor Çocuğun diş/diş etlerini günlük fırçalama sıklığı <1 1 2-3 Bölüm 2- Klinik Bulgular (Çocuğun ağız muayenesine göre değerlendirilir) Görünür plak (beyaz, yapışkan) Var Yok Gingivitis (kırmızı, şişkin dişeti) Var Yok Mine demineralizasyon alanları (tebeşirimsi beyaz noktalar) 1’ den fazla 1 Yok Mine defektleri, derin pit/fissürler Var Yok Bölüm 3 - Destekleyici Profesyonel Değerlendirme (İsteğe Bağlı) Radyografik mine çürüğü Var Yok Mutans streptokok veya laktobasil seviyeleri Yüksek Orta Düşük
  58. 58. Erken çocukluk çağı çürüğünün oluĢturduğu sorunlar • Ciddi ağrı • Enfeksiyonun yayılması • Çiğneme güçlüğü • Kilo kaybı • Büyüme eğrisinde düĢme • Yoğun, pahalı, genel anestezi gerektiren tedavi • Daimi diĢlerde diĢ çürüğü riski • Maloklüzyon
  59. 59. • DiĢlerde harabiyet • KonuĢma bozuklukları • Konsantrasyon sorunları • Öğrenme güçlüğü • Okul devamsızlığı • Okul performansında problemler • Kendine güvende azalma • Sosyal iliĢkilerde problemlere, • Ciddi enfeksiyonlar ve hastane yatıĢı Erken çocukluk çağı çürüğünün oluĢturduğu sorunlar
  60. 60. Ahmet 3,5 yaĢında; diĢlerindeki çürükler ve diĢ ağrısı Ģikayeti ile kliniğe geldi.
  61. 61. Süt diĢlerindeki çürükler • Süt diĢleri çocuğun geliĢiminde önemli bir yer tutmaktadır. • Kalıcı diĢler süt diĢlerinin arkasından geleceği için süt diĢlerine yeterli önem verilmemektedir. • Süt diĢlerinde olan çürük gelecekte kalıcı diĢlerde de çürük oluĢabileceğinin göstergesidir.
  62. 62. Beslenme çocuğun ağız sağlığını nasıl etkiler? • DiĢlerin ve diĢetlerinin iyi geliĢmesi için dengeli beslenme önemlidir. • Beslenme içindeki yüksek oranda Ģeker ve niĢasta gibi karbonhidratların kullanılması diĢ çürüğü riskini artırmaktadır.
  63. 63. • Yiyecek içinde ferment olabilen karbohidrat içeren tüm Ģekerler ve piĢmiĢ niĢasta S. mutans ile etkileĢim içindedirler. • Sukroz içeren Ģeker, kurabiye, kekler, Ģekerli içecekler diĢ çürüğünün oluĢumunda rol oynar. • Eğer şekerler çok sıklıkla alınıyorsa ve formları ağızda uzun süre kalacak tarzda ise çürük riski en yüksek düzeydedir. • Nişastadan zengin yiyecekler düşük çürük riskine sahip olmalarına rağmen şekerle birlikte karıştırılıp yendiğinde karyojeniktir.
  64. 64. ġEKER
  65. 65. Beslenme; • Sağlıklı besinler olan sebze, meyve, tüm tahıllar, süt, peynir, yoğurttu ana ve ara öğünlerde yenmelidir. • Meyve suyu yerine meyveyi tercih edilmelidir. Meyve suları yalnızca ana öğünlerde alınmalıdır. • Asitli içeceklerden kaçınılmalıdır. • Florür içieren içme suları kullanılmalıdır. Kullanılan ĢiĢe, damacana üzerindeki bilgilerde ortalama florür miktarının 0.7 to 1.2 mg/L (ppm) olmasına dikkat edilmelidir. • Bebek doğduğunda biberonun sucaklığının ağız ile kontrol edilmesinden kaçınılmalıdır. KaĢık ve çatalın ortak kullanımından, emzik ya da biberon baĢlığının temizliğinde ağzın kullanılmasından kaçınılmalıdır. • Bir yaĢından sonra bardak kullanımını özendirmek gereklidir.
  66. 66. • Anne sütü verilen bebekler meme baĢı ağızda iken uyuya kalırlar. Ağızın ve diĢetlerinin beslenme sonrası ve yatmadan önce temizlenmesi önerilmektedir. • Çocuk uyurken biberonla yatması istenilen bir durum değildir. Yalnızca su konularak yatabilirler. • Yemeklerde Ģekerli yiyecek ve içeceklerin tüketimi kısıtlanmalıdır. • Gazlı yiyecek ve içeceklerden kaçınılmalıdır. • Yemek aralarında su ve süt içmeleri önerilir. • Meyve yenmesi özendirilmelidir.
  67. 67. Anne veya bakıcı • Anne veya bakıcının ağız sağlığı hikayesinin değerlendirilmesi • Tedavi edilmemiĢ ağız sağlığı problemlerinin diĢ hekimine danıĢılması
  68. 68. Beslenme dıĢı emme alıĢkanlıkları • Emme, bebekler için doğal bir reflekstir. • Beslenme dıĢı emme alıĢkanlıkları arasında parmak, dil, emzik, kumaĢ emme sayılabilir. • Beslenme dıĢı emmenin duygusal yararları vardır. Bebeğin veya çocuğun sakinleĢmesine, uykuya dalmasına ve dikkatini toplamasına yardımcı olur. • Çocukların %70-90‟ında beslenme dıĢı emme alıĢkanlığı bildirilmiĢtir.
  69. 69. • Çocuğun yaĢı ilerledikçe alıĢkanlıklar azalır. Genellikle 2-4 yaĢlarında sonlanır. • Bir çalıĢmada, çocukların; • 26-28 aylıkken %50‟si, • 36 aylıkken % 71‟i • 48 ayda da % 90 „ı beslenme dıĢı emme alıĢkanlığını bırakmaktadır. • Uzun süre emme alıĢkanlıklarında etken faktörler arasında ileri anne yaĢı, anne eğitim düzeyinin yüksek olması ve büyük kardeĢin olmaması bildirilmiĢtir. Beslenme dıĢı emme alıĢkanlıkları
  70. 70. • Eğer aile bebeğin emzik emmesini istiyorsa doktor riskleri belirterek önerilerde bulunmalıdır. • Kurdele veya iple emziğin bebeğe bağlanması boğulma riski nedeniyle yapılmamalıdır. • Emzik sağlam ve esnek olmalı,toksik materyalden yapılmamalıdır. • Meme ucu ile baĢlığının kolay ayrılmaması gereklidir. Emzik;
  71. 71. • Eskidiğinde emzik yenilenmelidir. • Emmenin heveslendirilmesi için emzik bal, Ģeker, reçel gibi Ģekerli yiyeceklere batırılmamalıdır. • Emziğin temizlenmesinde ve ıslatılmasında asla ağız ve tükürük kullanılmamalıdır. Emzik;
  72. 72. Beslenme dıĢı emme alıĢkanlıklarına yaklaĢım • Hasta ile konuĢma • Hatırlatıcı tedavi • Hediye ve ödül • AlıĢkanlık kırıcı bant ve apereyler
  73. 73. Dental Erozyon
  74. 74. Ağız ve DiĢ Temizliği • Bebeğin diĢini fırçalarken bebek anne veya babanın kucağında aynı tarafa bakılmalı ve karĢılarında ayna bulunmalıdır.
  75. 75. • Çocuk 2 yaĢın altında olduğunda sürüntü Ģeklinde florürlü çocuk diĢ macunu kullanılmalıdır. Çocuğun diĢ fırçalama sonrasında macunu tükürebildiği kontrol edilmeli ve ağız fazla su ile çalkalatılmamalıdır. • Küçük miktar florürlü macunun ağızda kalması diĢlerin sağlıklı olmasında yardımcı olmaktadır.
  76. 76. • 2 yaĢ ve üstünde bezelyeden daha küçük florürlü çocuk diĢ macunu ile fırçalaması istenir. • Küçük çocuklar diĢlerini fırçalamak ister ancak ailenin yardımı olmadan tam olarak diĢleri temizleyemezler. Çocuklar ayakkabılarını ancak 7-8 yaĢlarında yapabilirler. DiĢ fırçalamanın ailenin gözetiminde 7-8 yaĢına kadar yapılması önerilmelidir.
  77. 77. DiĢ fırçasını diĢ etlerine 45 derece açı ile yerleĢtirmek gereklidir. DiĢ fırçalarken diĢlerin görünür ön ve arka yüzler küçük hareketlerle fırçalanır. Küçük ve ileri geri hareketlerle çiğneme yüzeyleri fırçalanır. Üst ön ve alt ön diĢlerin arka yüzeyleri diĢ fırçası dik tutularak yukarı aĢağı hareket ettirilerek fırçalanır. Dil üzerindeki mikropların uzaklaĢtırılması ve ağzın güzel kokması için, dil arkadan öne doğru fırçalanır.
  78. 78. Florürler • Florür diĢ ve kemik sağlığında önemli bir mineraldir. • Florür diĢin diĢ çürüğüne karĢı direncini özellikle topikal etkileri sayesinde artırır. • Florür; su, yapımında florürlü su kullanılan ekmek ve içecekler gibi besinlerde bulunur. • DiĢ çürüğünün azalmasında %50-70 rolü vardır.
  79. 79. • Suların florürlenmesi en iyi koruyucu halk sağlığı uygulamalarından biri olup bebeklerin diĢlerinin geliĢimi sırasında etkili olabilir. Ancak, içme suyunun kullanılmaması, damacana kullanımı sistemik kullanımın baĢarısını olumsuz etkileyebilir. Florürler
  80. 80. İÇME SUYUNUN FLORÜRLENMESİ • 260 milyon kişi doğal, 260 milyon kişi yapay olarak florürlü su kullanmaktadır. • Süt ve daimi dişlerde % 50-60 koruma sağlar • Sistemik & topikal etki
  81. 81. Florürün Ağız Florasına Etkisi • Minede remineralizasyona ve erken diĢ çürüğü lezyonlarının tedavisinde yardımcı olur. • Minenin çözünürlüğünü azaltır. • Karyojenik organizmaların büyümesini inhibe ederken asit üretiminin de azalmasına neden olur. • Sistemik ve topikal kullanılabilir.
  82. 82. • Topikal florür diĢ çürüğünün önlenmesinde en önemli yöntemdir. Topikal florür diĢlere direkt ulaĢır ve etki gösterir. Az miktarda florür yutulacağı da unutulmamalıdır. • Topikal florürler içinde en çok bilineni diĢ macunlarıdır.Türkiye‟de bulunan diĢ macunlarının hemen hepsinde florür bulunmaktadır. Florürler
  83. 83. • Profesyonel uygulanılan florürler ise jeller, köpükler, cilalardır. DiĢ minesindeki baĢlangıç lezyonlarını onarabilme Ģansı oluĢmaktadır. • Özellikle florürlenmiĢ su kullanmayan, yüksek çürük riski olan, medikal problemi olan, Ģekerli sık ara öğün yiyen çocuklarda topikal florürler etkilidir. Florürler
  84. 84. • Fazla florürün sistemik ya da topikal florürler nedenleriyle alınması ile geliĢen diĢlerde florozis geliĢebilir. • Genellikle diĢ minesinde beyaz alanlar görülür. Dental florozis estetik problemlere neden olur. • Florozis riskinin azaltılmasında özellikle 6 yaĢ ve altında diĢler geliĢirken aile gözetiminde florürlerin kullanımı önemli yer tutmaktadır. Florürler
  85. 85. Florosis
  86. 86. < 1 yıl ~ yumuşak bir fırça ile dişler temizlenir. 1–2 yıl ~ Aile dişleri fırçalar. 2–6 yıl ~ Bezelye büyüklüğünde florür içeren diş macunu ile günde iki kere fırçalanır. ~ Aile gözetiminde ya da aile yapabilir. > 6 yıl ~ Florürlü diş macunu ile günde iki kere dişler fırçalanır.
  87. 87. DiĢ fırçalama Küçük bezelye boyutunda diĢ macunu 0.4 -0.6 mg. Florür içerir ve günde iki kez kullanımı önerilmektedir.
  88. 88. Profesyonel topikal florür uygulaması belirli zamanlarda ve düzenli olarak uygulanır ve çürüğün önlenmesinde en etkili yöntemdir. Jel, köpük, gargaralar, cilalar bu grup içerisindedir. Özellikle cilalar, diĢ yüzeyine yapıĢması, yutulma Ģansının az olması, florür ile diĢ arasındaki kontak zamanının artması gibi avantajlara sahiptir.
  89. 89. Florürlü cila uygulaması
  90. 90. • 1. DüĢme, çarpma 2. Sportif yaralanmalar 3. Oyun kazaları 4. Trafik kazaları 5. Kavgalar 6. Mental retardasyon ve epilepsi 7. DiĢlerdeki yapısal bozukluklar (ön diĢlerin ileri itimi) 8. Çocuk istismarı ve ihmali
  91. 91. Yaralanmadan korunma • BaĢ, boyun ve yüz yaralanmaları çocuklarda sık görülür. Küçük çocukların % 30 „ u süt diĢlerini ilgilendiren travma ile karĢılaĢmaktadır. • 18-30 aylık dönemde sıklıkla görülen travmalarda yürüme, koĢma ve tırmanma sırasında olan kazalar ve çocuk istismarı ve ihmali nedenleri arasında sayılabilir.
  92. 92. • Bebek yer değiĢtirirken bir elle tutulmalı • Kapı ve pencerelerin kilitli tutulması • Araba ve diğer motorlu taĢıtlarda güvenliğin sağlanması • Çocuklar için oyun alanlarının güvenli, ekipmanların iyi durumda olması, zeminin yumuĢak olması • Çocuk bahçesinde ailenin gözetimi altında oynaması • Yürüteçlerin kullanılmaması • Bisiklet kullanırken koruyucu baĢlığın kullanılması
  93. 93. Bebek veya çocuğun alıĢveriĢ arabasında bulunmaması
  94. 94. AVÜLSĠYON
  95. 95. • Dental travmadan korunma, travmaya yaklaĢım önemli konulardır. • Süt diĢlerinde olan travmalar dahil tüm travma olgularında hemen diĢ hekimine gitmek uygun olacaktır.
  96. 96. Öneriler • Ağız Sağlığı problemleri ile genel sağlık iliĢkisinin bilinmesi • Ağızdan uygulanılan ilaç ve terapilerin etkilerinin değerlendirilmesi • Kronik durumlarda veya tekrarlayan ilaç kullanımlarında Ģeker içermeyen ilaçların kullanımının tercih edilmesi • Erken diĢ bakımı ve muayenenin önerilmesi • Koruyucu önlemlerin kullanımı
  97. 97. ÖNERĠLER • 1. EÇÇ enfeksiyöz ve önlenebilir hastalık olup annelerden ya da bakıcılardan vertikal olarak bebeğe geçer. Anne ve bebeğe hizmet eden tüm sağlık çalıĢanları EÇÇ den korunma ile ilgili ailelere eğitim vermelidir. • 2. Ağız Sağlığı risk değerlendirmesi, erken korunma gibi konular Çocuk doktorlarının eğitim müfredatında olmalıdır.
  98. 98. Fissür Örtücüler • Fissür örtücü diĢlerin çiğneme yüzeylerinde bulunan delik ve yarıkların diĢ plağının birikimini engellemek amacı ile rezin esaslı madde ile kapatılmasıdır. • DiĢler yeni sürdüklerinde yapılmalıdır.
  99. 99. DİKKATİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM.

×