Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Fossa temporalis, fossa infratemporalis, fossa pterygopalatina(fazlası için www.tipfakultesi.org)

37,802 views

Published on

Fossa temporalis, fossa infratemporalis, fossa pterygopalatina(fazlası için www.tipfakultesi.org)

  1. 1. FOSSA TEMPORALIS, FOSSA INFRATEMPORALIS, FOSSA PTERYGOPALATINA Dr. Senem Özdemir
  2. 2. ÖĞRENME HEDEFLERİÖĞRENME HEDEFLERİ BU DERSİN AMACINA ULAŞABİLMESİ İÇİN Fossa temporalis, fossa infratemporalis ve fossa pterygopalatina’nın neresi olduğunu (sınırlandıran yapılar) KEMİK BİLGİNİZİ HATIRLAYINIZ Orbita, cavitas nasi, palatum osseum ve sinusların Yenidoğan cranium’unun özelliklerinin Baş bölgesindeki antropolojik noktaların (Bkz: konu ile ilgili föy) Kafa iskeletini oluşturan kemiklerde oluşan aralıkların, deliklerin neler olduğunu Bu bölgelerde hangi oluşumların yer aldığını (antropometrik nokta, kas, damar, sinir, ganglion vs) Üç fossa nın birbirleriyle ve çevre yapılar ile olan bağlantılarını ve bu bağlantıların klinik önemlerini ÖĞRENMELİSİNİZ
  3. 3. arcus zygomaticus Fossa temporalis Fossa infratemporalis Arcus zygomaticus NORMA LATERALIS (dış yandan görünüm)
  4. 4. FOSSA TEMPORALIS Üst:Linea temporalis superior Alt:Arcus zygomaticus Ön: Os zygomaticum, os frontale TABANI Os parietale Os frontale Os sphenoidale, ala major Os temporale, pars squamosa Os temporale Os parietale O s frontale O s sphenoidale, ala m ajor SINIRLARI Arcus zygomaticus
  5. 5. PTERION Fossa temporalis’de bulunan ANTROPOMETRİK NOKTA Kafatasında frontal, sphenoid, temporal ve parietal kemiklerin birleştiği yere verilen isimdir. KLİNİK ÖNEMİ: PTERION a. meningea media’nın frontal dalı için bir landmark noktası.
  6. 6. FOSSA TEMPORALIS’IN İÇERİĞİ Deri ve fascia superficialis Mm. auriculares (anterior, superior, posterior) N. auriculotemporalis (N. mandibularis) N. zygomaticotemporalis (N. maxillaris) A. ve v. temporalis superficialis N. facialis (ramus temporalis) Fascia temporalis M. temporalis A. ve v. temporalis profunda KIRMIZI İLE BELİRTİLENLER YÜZ ANATOMİSİ VE KAFA DERİSİ UYGULAMASINDA ANLATILMIŞ OLDUĞUNDAN BURADA SADECE HATIRLATMA ŞEKLİNDE KISACA DEĞİNİLECEKTİR.
  7. 7. 1. M. auricularis superior 2. M. auricularis anterior 3. M. auricularis posterior 4. M. temporoparietalis Mm. auriculares: yüzün mimik kaslarına dahildirler
  8. 8. N. auriculotemporalis Fossa infratemporalis’de N. mandibularis’in arka kökünden ayrılır. ve dış kuak yolunun önünden yukarı temporal bölgeye ulaşır. Sadece sensitif (duyusal) lifler taşır. Kulak kepçesi derisi, meatus acusticus externus ve regio temporalis üstündeki saçlı deride dağılır.
  9. 9. N. trigeminus n. maxillaris’inden (N5. V3) ayrılan sensitif bir daldır. Temporal bölgedeki saçlı deriyi innerve eder N. zygomaticotemporalis
  10. 10. A. temporalis superficialis A. carotis externa’nın terminal (uç) dallarından birisidir. Fascia temporalis’in üzerinde vertex’e doğru uzanır A. carotis externa A. carotis communis A. temporalis superficialis nabzı kulağın önünde arcus zygomaticus üzerinde alınabilir.
  11. 11. Vv. temporales superficiales
  12. 12. A. temporalis superficialis Vv. temporales superficiales N. auriculotemporalis
  13. 13. N. Facialis (VII. KRANİAL SİNİR) Plexus intraparotideus N. facialis, Rr. temporales N. Facialis
  14. 14. M. Temporalis Fossa temporalis’i dolduran kalın bir kastır Çeneyi kapatır, horizontale yakın seyreden arka bölüm lifleri çeneyi arkaya çeker Siniri: N. mandibularis’in (V3) rr. temporales profundi’si ÇİĞNEME KASLARI M. Masseter a. Pars superficialis b. Pars profunda Çiğneme esnasında dişlerin birbirine yaklaşması için mandibula’yı kaldırır. Siniri: N. massetericus (N. mandibularis) Norma lateralis’de yerleşen iki adet çiğneme kası vardır. Fascia temporalis
  15. 15. FOSSA TEMPORALIS’IN BAĞLANTILARI Fossa temporalis dışta arcus zygomaticus, içte crista infratemporalis’in çevrelediği geçit ile fossa infratemporalis’e bağlanır. Fossa temporalis orbita’nın posterolateral bölümünde yer alan fissura orbitalis inferior ile de orbita’ya bağlanır.
  16. 16. Dış (lateralden): ramus mandibula’nın iç yan yüzü İçten (medialden): tuber maxillae, fissura pterygomaxillaris, lamina lateralis processus pterygoideus Ön: maxilla’nın arka yüzü (tuber maxillae) Arka: posterior’dan os temporale’nin processus styloideus’u, processus mastoideus’u ve pars tympanica’sı SINIRLARI FOSSA INFRATEMPORALIS Bu çukura ulaşabilmek için arcus zygomaticus ve ramus mandibula kaldırılır.
  17. 17. M. temporalis’in alt bölümü (yapışma yeri) M. pterygoideus medialis ve lateralis A. maxillaris ve dalları Plexus venosus pterygoideus N. mandibularis dalları Chorda tympani Ggl. oticum FOSSA INFRATEMPORALIS’IN İÇERİĞİ
  18. 18. M. temporalis’in alt bölümü (yapışma yeri) Proc. coronoideus ve ramus mandibula’nın ön kenarı
  19. 19. M. pterygoideus lateralis Ramus mandibula kaldırılmış ve fossa infratemporalis’de yer alan çiğneme kasları görünür hale getirilmiştir. ÇİĞNEME KASLARI O: Os sphenoidale ala major’un facies maxillaris’i, crista infratemporalis lamina lateralis proc. pterygoidea’nın dış yüzü I: Collum mandibula önünde fovea pterygoidea, art. temporomandibularis’in diskus’u ve çene eklemi kapsülü F: Ağzın açılmasına yardım eder. S: N. pterygoideus lateralis (N. mandibularis))
  20. 20. M. pterygoideus medialis O: Lamina lateralis proc. pterygoidea iç yüzü, Tuber maxilla I: Ramus mandibula ve angulus mandibulae’nin iç yüzü üzerinde, tuberositas pterygoidea F: Mandibula’nın kaldırılmasına (ağzın kapatılması) yardım eder. S: N. pterygoideus medialis (N. mandibularis)
  21. 21. A. maxillaris 1. A. carotis externa’nın terminal iki uç dalından birisidir. 2. Gl. Parotidea içerisinde colllum mandibula’nın derininde A. carotis externa’dan yaklaşık dik bir açı ile ayrılır. 3. Fossa infratemporalis’den sonra fossa pterygopalatina’ya devam eder.
  22. 22. fossa infratemporalis’deki seyri esnasında retromandibular (mandibular parça), pterygoid (orta parça), pterygopalatin (iç yan parça) olmak üzere üç kısma ayrılır.
  23. 23. 1 –a. auricularis profunda 2 -a.tympanica anterior (inferior) 3 -a. meningea media 4 -a. alveolaris inferior (a. mylohyoidea) MANDİBULAR BÖLÜM DALLARI (I. PARÇA) 1 –a.temporalis profunda anterior–posterior 2 -a. masseterica 3 -rr. pterygoidei 4 -a. buccalis PTERYGOID BÖLÜM DALLARI (II. PARÇA) 1-a. alveolaris superior posterior 2-a. infraorbitalis 3-a. palatina descendens 4-a. canalis pterygoidei 5-a. sphenopalatina PTERYGOPALATIN BÖLÜM DALLARI (III. PARÇA) A. MAXILLARIS DALLARI FOSSA INFRATEMPORALIS FOSSA PTERYGOPALATINA
  24. 24. N. auriculotemporalis’ian yaptığı ilmeğin içerisinden geçer. Foramen spinosumdan geçerek kafatası boşluğuna girer ve dura mater i besler. A. meningea media
  25. 25. Plexus venosus pterygoideus *[Plexus venosus pterygoideus kafa tabanındaki delikçikler aracılığı ile fossa cranii media ile sinus cavernosus’a kadar bağlantı kuran, geniş yayılımlı bir ven ağı oluşturur (ENFEKSİYON KAPISI). Bu ven ağı m. pterygoideus medialis ve lateralis arasında yer alır. Önde v. facialis profunda aracılığı ile v. facialis’e, büyük kısmı da arka tarafta v. maxillaris aracılığı ile v. retromandibularis’e dökülür.
  26. 26. v. maxillaris + v. temporalis superficialis V. maxillaris, v. temporalissuperficialisi le parotis bezinin içinde birleşerek, v. retromandibularis’ioluşturur. V. maxillaris V. RETROMANDIBULARIS V. Retromandibularis, ön ve arka 2 dala ayrılır. Ön dal, v. facialis ile birleşerek, v. jugularis interna’ya açılır. Arka dal, v. auricularis posterior ile birleşerek, v. jugularis externa’yı oluşturur
  27. 27. N. mandibularis Foramen ovale N. trigeminus’un motor lif içeren dalı. Foramen ovale’den geçerek fossa infratemporalis’e girer. Burada truncus anterior ve truncus posterior dallarına ayrılır.
  28. 28. N. mandibularis- fossa infratemporalis’deki dalları n. alveolaris inferior (kemik kanalın içerisine girişine dikkat edin) n. lingualis n. auriculotemporalis Daha büyük dalı olan truncus posterior’dan 1. n. auriculotemporalis (iki kök şeklinde başlar Kökler a. meningea media’yı sardıktan sonra birleşir), 2. n. alveolaris inferior (ramus mandibula’da for. Mandibula’ya girmeden önce r. mylohyoideus dalını verir.) m. digastricus’un venter anterior’u ve m. mylohyoideus’un motor siniri) 3. n. lingualis (Dil sırtında sulcus terminalis’in önünde kalan Parçasını örten mukozada, alt çene diş etlerinin lingual yüzünde ve ağız döşemesinde dağılır.) n. mentalis UYGULAMA SALONUNDA N. MANDIBULARİS’IN FOSSA INFRATEMPORALIS’DE VERDİĞİ DALLARINI GÖZLEMLEYİN
  29. 29. Truncus anterior’dan ise 1. n. buccalis (m. pterygoideus lateralis’in iki başı arasından öne doğru ilerler. M. buccinator’u örten deride, yanağın iç yüzünü örten mukozada ve diş etlerinin arka bölümünde dağılır) 2. Dört çiğneme kasının motor siniri 1.n. massetericus 2.n. pterygoideus medialis 3.n. pterygoideus lateralis 4.rr. temporales profundi
  30. 30. Ganglion oticum Parasimpatik bir gangliondur. Fossa infratemporalis’de foramen ovale’nin hemen altında, m. pterygoideus medialis’in arkasında yer alır.
  31. 31. Chorda tympani N. Facialis (VII. KRANIAL SİNİR)’in dalıdır. Dilin 2/3 ön bölümünden tat duyusu alır. Chorda tympani fossa infratemporalis içerisinde n. lingualis ile birleşir n. lingualis
  32. 32. Fissura pterygomaxillaris ile fossa pterygopalatina, Fissura orbitalis inferior aracılığıyla orbita, Foramen ovale aracılığıyla fossa cranii media, Foramen spinosum aracılığıyla fossa cranii media FOSSA INFRATEMPORALIS’IN BAĞLANTILARI Fissura orbitalis inferior ve fissura pterygomaxillaris; fossa infratemporalis’in üst iç köşesinde birleşirler. Foramen ovale, foramen spinosum ve canalis alveolaris’in arka açıklıkları buraya açılır.
  33. 33. Foramen ovale Foramen spinosum Fissura orbitalis inferior Fissura pterygomaxillaris
  34. 34. Dış (lateralden): fissura pterygomaxillaris İçten (medialden): os palatinum’un lamina perpendicularis’i Ön: tuber maxillae Arka: sfenoid kemiğin proc. pterygoideus’unun ön yüzü SINIRLARI FOSSA PTERYGOPALATINA Orbita’nın tepesinin hemen arkasında fissura orbitalis inferior ile fissura pterygomaxillaris’in birleşme yerinde bulunur. Bu alan şekil olarak tabanı yukarıda, tepesi aşağıda dört duvarlı bir piramide benzetilebilir. fossa infratemporalis’in iç yana doğru maxilla ile proc. pterygoideus arasından os palatinum’un lamina perpendicularis’ine kadar uzanan devamıdır.
  35. 35. N. maxillaris ve dalları A. maxillaris’in uç dalları (pterygopalatin bölümü) N. canalis pterygoidei (Vidius siniri) Ggl. pterygopalatinum (Meckel ganglionu) FOSSA PTERYGOPALATINA’NIN İÇERİĞİ
  36. 36. N. TRIGEMINUS (V. KRANIAL SİNİR) V2 V1 V3 FORAMEN ROTUNDUM foramen infraorbitale GANGLION TRIGEMINALE N. maxillaris Ganglion trigeminale’den köken alır. For. rotundum’u kullanarak kraniumdan çıkar ve fossa pterygopalatina’ya gelir. Öne doğru devam eden sinir fissura orbitalis inferiordan geçtikten sonra foramen infraorbitale’den n. infraorbitalis olarak çıkar. SADECE SENSİTİF (alt göz kapağından üst dudağa) V2V2 V2 n. infraorbitalis
  37. 37. N. maxillaris’in fossa pterygopalatinum’da verdiği dallar 1. Orbital dallar 2. N. alveolaris superior posterior 3. N. palatinus major ve minor 4. Nn. nasales 5. N. pharyngeus 6. N. zygomaticus 7. N. palatinus 8. N. canalis pterygoidei
  38. 38. Nn. alveolares superiores rr. alveolares superiores posteriores r. zygomaticotemporalis r. zygomaticofacialis N. zygomaticus V2 V2
  39. 39. N. palatinus major Üst çene dişleri, sert damak ve buraya komşu yumuşak damak mukozasında dağılır Yumuşak damak, uvula ve bademcikte dağılır N. palatinus minor V2 N. nasales N. Nasopalatinus Septum nasi’de öne ve aşağıya (canalis incisivus’a)doğru uzanır. Sert damakta dağılır.
  40. 40. N. canalis pterygoidei (Vidius siniri) Canalis pterygoideus’dan geçerek fossa pterygopalatina’ya ulaşan bir sinirdir.
  41. 41. Ggl. pterygopalatinum (Meckel ganglionu) En büyük parasimpatik gangliondur. Fossa pterygopalatina’nın derininde, n. maxillaris’in altında bulunur Ganglion n. maxillaris’e kısa lifler vasıtasıyla (rr. ganglionici) asılı durumdadır. V1 V2 V3 V2
  42. 42. A. maxillaris’in üçüncü bölümü (pterygopalatin parça) 1-a. alveolaris superior posterior 2-a. infraorbitalis 3-a. palatina descendens 4-a. canalis pterygoidei 5-a. sphenopalatina (a. maxillaris’in TERMİNAL DALIDIR) BURUN KANAMALARININ ÇOĞUNDAN SORUMLU ARTERDİR) KISSELBACH=LITTLE ÜÇGENİ=BURUN KANAMALARININ SIK GÖRÜLDÜĞÜ YER. PTERYGOPALATIN BÖLÜM DALLARI (III. PARÇA)
  43. 43. BAĞLANTI YÖNÜ BAĞLANTIYI SAĞLAYAN YAPI BAĞLANTI YAPILAN BÖLGE POSTERIOR FORAMEN ROTUNDUM FOSSA CRANII MEDIA POSTERIOR CANALIS PTERYGOIDEUS (VIDIAN) FOSSA CRANII MEDIA, FORAMEN LACERUM POSTERIOR CANALIS PALATOVAGINALIS (PHARYNGEAL) CAVITAS NASI, NASOPHARYNX ANTERIOR FISSURA ORBITALIS INFERIOR ORBITA MEDIAL FORAMEN SPHENOPALATINUM CAVITAS NASI, NASOPHARYNX LATERAL FISSURA PTERYGOMAXILLARIS FOSSA INFRATEMPORALIS INFERIOR CANALIS PALATINUS MAJUS (PTERYGOPALATINE) CAVITAS ORIS, CANALIS PALATINUS MINUS FOSSA PTERYGOPALATINA’NIN BAĞLANTILARI
  44. 44. ORBITA FOSSA CRANII MEDIA CAVITAS NASI CAVITAS ORIS
  45. 45. UYGULAMA SALONUNDA BUNLARI GÖZLEMLEYİN (KADAVRA+MODEL) 1.N. auriculotemporalis 2.N. facialis, glandula parotidea ve içerisinde şekillenen oluşumları 3.A. ve v. temporalis superficialis -a. carotis externa 4.Çiğneme kasları 5.N. mandibularis ve dalları -n. alveolaris inferior (mandibula’da kemik kanalın içerisine girişine dikkat edin), n. lingualis, n. mylohyoideus, n. buccalis 6.A. maxillaris ve dalları (kadavrada tümünü görmek zordur. İzleyebildiğiniz dallarını gözlemleyin)
  46. 46. • FISSURA ORBITALIS SUPERIOR FISSURA ORBITALIS INFERIOR • CAVITAS NASI – Apertura piriformis – Septum nasi osseum (os ethmoidale+vomer) – Conchae nasales media ve inferior • Palatum osseum (sert damak=os palatinum-lamina horizontalis +maxilla-processus palatinus) • Fossa hypophysıalıs • Foramen rotundum • Foramen ovale • Foramen spinosum • Foramen lacerum • Canalis opticus • Foramen jugulare • Meatus acusticus internus • Foramen stylomastoideum • Foramen magnum • Foramen parietale • CRANIUM’UN ÖNDEN GÖRÜNÜŞÜNE AİT ANTROPOLOJİK NOKTALAR (Bkz: İlgili föy: Baş antropolojisine ait kısa bilgi) • NASION • GNATHION • GLABELLA • PROSTHION • CRANIUM’UN ÜSTTEN GÖRÜNÜŞÜNE AİT ANTROPOLOJİK NOKTALAR (bkz: ilgili föy) • BREGMA • CRANIUM’UN YANDAN GÖRÜNÜŞÜNE AİT ANTROPOLOJİK NOKTALAR (bkz: ilgili föy) • PTERION • ASTERION • GONION • CRANIUM’UN ARKADAN GÖRÜNÜŞÜNE AİT ANTROPOLOJİK NOKTALAR(bkz: ilgili föy) • INION • LAMBDA • YENİ DOĞAN CRANIUM’UNUN ÖZELLİKLERİ • Fonticulus (bıngıldak): Yeni doğan döneminde calvaria kemikleri bağdokusundan membranlar ile birbirlerine bağlanmıştır (Bu durum 2 yaşına kadar devam edebilir). Yalnız bağ dokusu ile örtülü olan, birkaç kemiğin birleştiği bu alanlara fonticulus denir. • Fonticulus anterior (major) • Fonticulus posterior (minor) • Fonticulus sphenoidalis (anterolateralis) • Fonticulus mastoideus (posterolateralis) • DİKKATOSTEOLOJİYE AİT BU BİLGİLERDEN DE SORUMLUSUNUZ

×