Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Açlik iştah-tokluk (fazlası için www.tipfakultesi.org )

  • Login to see the comments

Açlik iştah-tokluk (fazlası için www.tipfakultesi.org )

  1. 1. AÇLIK, İŞTAH, TOKLUK Prof.Dr. Meral AŞÇIOĞLU
  2. 2. Açlık: Kişinin şiddetli besin alma isteğiduymasıdır. Bu duyu; mideden kaynaklanan açlıkkasılmaları şeklindeki duyular ve farklıbir çok uyarıya bağlı olarak beslenme ileilgili merkezlerde oluşturulur.
  3. 3. Açlık,tokluk ve iştah duyuları;beslenme davranışının,besin alımı ile enerji tüketimiarasında bir denge oluşturacakşekilde gerçekleşmesini sağlar.
  4. 4. Besin alımı ve enerji tüketimi arasındakidengeyi sağlayan beslenme ile ilgiliduyuların merkezleri hipotalamustadır. Merkezler bu dengeyi sağlarken,gastrointestinal kanal ve karaciğerdençıkan nöral ve hormonal mesajlar ileplazma glukoz düzeyi ve plazma serbestyağ asidi düzeyi vb mesajlara göre birbeslenme davranışı gerçekleştirilir.
  5. 5. Beslenme ile ilgili merkezler Açlık merkezi → Lateral hipotalamusta Tokluk merkezi → Ventromedial hipotalamusta Türe özgü besin seçiciliği ile ilgili merkez → Amigdalada Mekanik aktiviteler ile ilgili merkez → Beyin sapında (Çiğneme, yutma) İştah merkezi → Anterior hipotalamusta
  6. 6. Beslenme ile ilgili merkezlerkarşılıklı koordineli olarak çalışıpvücut ağırlığının oldukça dar sınırlariçinde sabit tutulmasını sağlarlar.
  7. 7. Besin alımının akut düzenlenmesinde rol alan uyarılar1. Kan glikoz düzeyi (Glikostatik teori).2. Kan aminoasit düzeyi (Aminostatik teori).3. Kandaki yağ sindirim ürünlerinin düzeyi (lipostatik teori).4. G.I. Dolgunluk, G.I’al hormonlar (CCK).5. Çevre sıcaklığı6. Baş bölgesindeki çiğneme ve yutma ile ilgili reseptörlerin uyarılma düzeyi
  8. 8. Besin alımının uzun süreli düzenlenmesinde rol alan uyarılar1. Kandaki yağ sindirim ve metabolizma ürünlerinin düzeyi.2. Troid hormon düzeyleri.3. Insulin düzeyindeki bozukluklar.4. Anormal psişik durumlar.5. Zayıf düşüren hastalık sonrası nekahat.6. Kalıtsal yapı
  9. 9. Besin alımının düzenlenmesinde rol alan nörotransmitterler:- Serotonin (besin alımını azaltır)- Katekolaminler (adrenalin, noradrenalin, dopamin)∀α 2 adrenerjik reseptör aktivasyonu iştahı artırır.∀β adrenerjik ve dopaminerjik reseptörlerin aktivasyonu iştahı azaltır.
  10. 10. YEMEYİ ARTTIRAN, AÇLIK DUYUSU OLUŞTURAN FAKTÖRLER• NORADRENALİN (NA) • NA, HİPOTALAMUSTAKİ ALFA 2 ADRENERJİK• NÖROPEPTİD Y (NPY) RESEPTÖRLER• GALANİN • NPY, HİPOTALAMUSTA• OPİYOİD PEPTİDLER VE YEME İLE İLGİLİ GİBİ BEYİN SAPI NÖROMEDİYATÖRLER ÇEKİRDEKLERİNDEKİ AKSON UÇLARINDA• BÜYÜME HORMONU SALIVERİCİ • NA VE NPY, DAHA ÇOK KARBONHİDRATLI HORMON(GHRH) BESİNLERİN• GHRELİN YENİLMESİNDE• OREKSİNLER ARACILIK EDER
  11. 11. YEMEYİ AZALTAN, TOKLUK DUYUSUOLUŞTURAN FAKTÖRLER• SEROTONİN VE DOPAMİN GİBİ SSS NÖROTRANSMİTTERLERİ• HEM GASTROİNTESTİNAL HORMON HEM DE SSS NÖROMEDİYATÖRÜ İŞLEVİ YAPAN KOLESİSTOKİNİN (CCK) VE BOMBEZİN(GRP)• SSS’ DE NÖROMEDİYATÖR İŞLEVİ YAPAN KORTİKOTROPİN SALIVERİCİ HORMON (CRH)• PANKREAS HORMONLARI OLAN İNSÜLİN, GLUKAGON,AMİLİN , GLUKAGON-BENZERİ PEPTİD 1 (GLP-1)• HORMON İŞLEVİ YAPAN DÖRT DOYMA FAKTÖRÜ (LEPTİN, ADİPOSİN,AGUTİ PROTEİNİ VE SATİETİN)• NORADRENALİN ALFA 1 RESEPTÖRLERİ ÜZERİNDEN• ALFA-MELANOSİT STİMÜLE EDİCİ HORMON
  12. 12. LEPTİNİN ROLÜHİPOTALAMUSU ETKİLEYEREK BESİN ALIMINI BASKILAR AYNI ZAMANDA ENERJİ TÜKETİMİNİ ARTTIRIRNPY’NİN EKSPRESYONUNU AZALTMASININ ETKİSİ VARDIRLEPTİNİN PLAZMA DÜZEYİ YAĞ DOKUSU HACMİ İLE KORELASYON GÖSTERMEKTE
  13. 13. LEPTİNİN ROLÜ-2• LEPTİN YOKLUĞU OLAN FARELERDE OBESİTE , ENERJİ KULLANIMINDA AZALMA VE HİPERFAJİ GÖRÜLMEKTEDİR• KANDA LEPTİN DÜZEYİNİN YÜKSEK OLDUĞU OBESİTE OLGULARI DA BULUNABİLİR . SEBEBİNİ TARTIŞINIZ.• LEPTİN HASSASİYETİNDE AZALMA TANIMLANMIŞTIR
  14. 14. Anoreksia nevroza: Hipotalamikbeslenme merkezi anormalliklerindeveya psikolojik nedenlere bağlı olarakortaya çıkan şiddetli iştahsızlık.Afaji: Açlık merkezindeki bir lezyonaveya ventromedial merkezin sürekliuyarılmasına bağlı olarak gelişentokluk hissi sonunda oluşabilir, besinalımının durdurulmasıdır.(Yutma felcide afajiye neden olabilir.)Hiperfaji: Aşırı beslenme.
  15. 15. Açlığın vücuttaki besin depolarına etkisi• Karbonhidrat depoları enerji gereksiniminin ortalama 12 saatlik bir kısmını karşılar.• Açlıkta yağlar en önemli enerji kaynağıdırlar, vücuttaki tüm yağ depoları boşalıncaya kadar boşalmaları kesintisiz devam eder. Yağların metabolizma ürünü olan asetoasetik asit, β -hidroksibutirik asit, aseton kan-beyin bariyerini aşıp beyin tarafından enerji için kullanılabilirler.
  16. 16. • Açlıkta proteinlerin enerji için kullanımı 3 fazda oluşur.3. Karaciğerdeki kolay mobilize olabilen proteinlerin glikoneojenezle glikoza dönüşümü4. Yavaş dönem5. Enerji temininin proteinlerle kısıtlı kaldığı hızlı yıkım dönemi

×