շրջակա միջավայր

4,093 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,093
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
32
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

շրջակա միջավայր

  1. 1. Բնական է, որ մարդն իր կյանքի ընթացքում մշտապես գտնվում է շրջակա միջավայրի հետ բարդ փոխհարաբերությունների մեջ` ներգործելով նրա վրա և, միաժամանակ, կրելով նրա բազմաբնույթ ազդեցությունը:Եթե արտադրական միջավայրըսահմանափակված է մարդուաշխատանքային գործունեությանպայմաններին բնորոշարտադրական գործոններիազդեցությամբ, ապա մարդուառողջության վրա ազդողարտաքին միջավայրի գործոններըշատ բազմազան են`ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական բնույթի
  2. 2. Շրջակա միջավայրի գործոններըընդհանուր առմամբ կարելի էբաժանել 2 խմբի՝ ԲՆԱԿԱՆ ևԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՆՆԵՐ:Մարդու օրգանիզմի վրա ազդողբնական գործոնների թվին ենդասվում օդի գազայինբաղադրությունը, մթնոլորտայինճնշումըջերմաստիճանը, խոնավությունը, ջրում և հողում առկամիկրոօրգանիզմները, բնականռադիոակտիվ ճառագայթումը և այլն:Արհեստական գործոններն ի հայտեն գալիս մարդու տնտեսականգործունեության ընթացքում:Դրանք նախ և առաջ օդը, ջուրը, հողըև սննդամթերքներն աղտոտողքիմիական և կենսաբանականնյութերն են, աղմուկն է ինչպես նաևհաճախության տարբերմիջակայքերի էլեկրամագնիսականալիքներն են:
  3. 3. Մարդն իր բազմադարյան զարգացմանընթացքում հարմարվել է բնականգործոնների ազդեցությանը, մինչդեռարհեստական գործոնների հանդեպմարդու օրգանիզմը հարմարված չէ, և նրապատասխան ռեակցիան, որ կախված էգործոնի բնույթից և ներգործությանտևողությունից, կարող էանկանխատեսելի լինել: Այն կարող էբերել առողջության ինչպես աննշանշեղումների, այնպես էլ լուրջ հիվանդագիներևույթների, ընդհուպ` մահվան: Հատկանշական է, որ միջավայրի արհեստական գործոնների բացասական ներգործությունը մարդու առողջության վրա ուժգնանում և առավել ցայտուն դրսևորումներ է ստանում գիտատեխնիկական առաջընթացի պայմաններում, երբ մարդու ներգործությունը շրջակա միջավայրի վրա դառնում է առավել ազդեցիկ:
  4. 4. Մարդու զարգացման ընթացքում շրջակամիջավայրի բնական բաղադրիչներըենթարկվել են էականփոփոխությունների, որոնք մարդու կողմիցկենդանիների ընտելացման, մշակովիբույսերի առաջացման, կենդանիների ևբույսերի ամբողջական կենսացենոզներիոչնչացման, Երկրի ատառածածկտարածքների կրճատման և բնությանըպատճառած այլ բացասականգործընթացների արդյունք են: Հայտնի է, որ մարդու կողմից նույնիսկ 1 բնական բաղադրիչի ոչնչացումը կարող է բերել բնության մեջ հաստատված հավասարակշռության խախտման, բնական բաղադրիչների միջև եղած փոխհարաբերությունների խանգարման, բնական տարածքային համալիրների կառուցվածքի վերափոխման,որոնք իրենց բացասական ազդեցությունը կարող են թողնել մարդու բնականոն զարգացման, նրա առողջության վրա
  5. 5. Մարդուառողջության վրա յուրահատուկբացասական ազդեցություն է թողնումհամընդհանուրուրբանացումը՝տնտեսական և մշակութային կյանքիկենտրոնացումը մեծքաղաքներում,երկրագնդի բնակչությանկեսից ավելինապրում էքաղաքներում, իսկ զարգացածերկրներումքաղաքային բնակչության տոկեսը շատավելի մեծ է, այդտեղ շատեն բազմամիլիոնանոց քաղաքներիկուտակումները: ՈՒրբանացումը ծնում է սոցիալական- հիգիենիկ, սանիտարա- տեխնիկական, համաճարակայինբնույթ ի բազմապիսի հիմնախնդիրներ: Այն նպաստում է նյարդային, հոգեկանհիվանդություններ ի փոխադրամիջոցների պատճառած վթարների հետևանքով վնասվածքներիտարածմանը
  6. 6. Երկրագնդի շատ տարածքներիսանիտարային վիճակի զգալիբարելավման, վարակիչհիվանդությունների թվաքանակիէական կրճատման հետ մեկտեղ իհայտ են գալիս նորանորհիվանդածին գործոններ, որոնցդեմ մշտապես պետք է ընթանաանհաշտ պայքար:Ահա թե ինչուշրջակա միջավայրը մշտապեսկարիք ունի պահպանման ևառողջացման` հանուն բնության ևմարդկանց առողջությանպահպանման:Բոլոր երկրներում շրջակամիջավայրի պահպանություննունի պետական նշանակություն:
  7. 7. Ալկոհոլի ազդեցությունը գլխուղեղի վրաԱլկոհոլը բացասական է ազդում բոլոր օրգաններիվրա, սակայն առավել ուժեղ և քայքայիչ ազդեցություն էգործում գլխուղեղի վրա: Սպիրտը, որը պարունակում էգարեջրի, գինու կամ օղու մեջ, ներծծվում է արյան մեջ ևարյան շրջանառության միջոցով հասնում էգլխուղեղ, որտեղ սկսվում է գլխուղեղի բջիջներիինտենսիվ քայքայում:Թափանցելով արյան մեջ, ալկոհոլը, առաջին հերթինքայքայում է էրիթրոցիտնեի ամուր , էլաստիկթաղանթը, որի հետևանքով նրանք սկսում են պատռվել:Խոշոր անոթների համար այս երևույթը իրենից այդքանէլ մեծ վնաս չի ներկայացնում: Սակայն գլխուղեղումդրությունը միանշանակ այլ է : Մարդու գլխուղեղըկազմված է 15 միլիարդ նյարդային բջիջներից ՝նեյրոններից, իսկ նրանցից յուրաքանչյուրը սնվում էմիկրոմազանոթներով, որի տրամագիծը հավասար է մեկէրիթրոցիտի տրամագծին, հետևապես երկու կամ երեքէրիթրոցիտներ չեն կարող թափանցել նրանով: Արյանմակարդուկները, որոնք առաջանում են ալկոհոլըկիրառելիս, խցան են առաջացնում միկրոմազանոթում:Հետևապես նեյրոնը սննդանյութեր չի ստանում: Սկսվումէ թթվածնաքաղց և 7-9 րոպե անց նեյրոնը մահանում է:Ամեն անգամ ալկոհոլ կիրառելիս գլխուղեղումմահանում են տասնյակ հազարավոր նեյրոններ: 100գրամ օղի օգտագործելիս մահանում են մինչև 8000գլխուղեղի բջիջներ:
  8. 8. Գլխուղեղի ծավալը աստիճանաբար փոքրանում է ևկեղևի վրա առաջանում են բորբոքումներ:Ալկոհոլի ազդեցությամբ վնասվում են.1)Գլխուղեղի ծոծրակային բիլթը, որը բերում էտեղաշարժման կոորդինացիայի կորստի2)Մահանում են գիտակցական կենտրենի բջիջները,վարքը վերահսկող բջիջները3)Դրա հետևանքով մարդու մոտ վատանում էհիշողությունը, մարդը հաջորդ օրը չի հիշում իրգործողությունները4)Ալկոհոլի կիրառությունը վտացնում և դանդաղեցնումգլխուղեղի կենտրոնների գործունեությունը, շեղում էուշադրությունը և հիշողությունը: Մշտական ալկոհոլիկիրառությունը բերում է մարդու վարքագծի և հոգեկանվիճակի խանգարման: Հետագայում մահացած բջիջները անցնում են ուղեղի ներսը, որի հետևանքով շատանում են գլխացավերը առավոտյան: Մահացած նեյրոններից ազատվելու համար օրգանիզմը սկսում է գլխուղեղ մղել մեծ քանակությամբ հեղուկ, որը լուծում և դուրս է հանում մահացած բջիջները միզասեռական համակարգով: Հետևապես , նույնիսկ ալկոհոլի փոքր քանակությունը վնասակար է ազդում մարդու վար: Ցանկացած, նույնիսկ ամենափոքր քանակի ալկոհոլի ընդունումը բերում է նախ և առաջ գլխուղեղի կեղևի բջիջիների քայքայման: Այն բջիջների ,որոնք ապահովում են բարձրակարգ նյարդային գործունեությունը, որը մարդուն առանձնացնում է կենդանուց:
  9. 9. Ծխախոտի ազդեցությունը առողջության վրա. հիմնականումպայմանավորված է ծխախոտի մեջ մարդու օրգանիզմի համարվնասակար ազդեցություն ունեցող նիկոտինի պարունակությամբ, որըծխախոտ օգտագործողի մոտ նաև առաջացնում էհոգեբանական, հետագայում նաև կենսաբանական կախվածությունֈԱշխարհում եման տարի ավելի մեծ թվով մարդիկ են մահանումծխախոտի օգտագործամ հետևանքներով և սպասվում է որ ապագայումայդ մարդկանց թիվը էլ ավելի կմեծանաֈ համաճարակաբանականուսումնասիրությունը հիմնականում կենտրոնացել է թութունի ծխելուվրա, որն ուսումնասիրվել է ավելի քան սպառման որևէ այլ ձև:Թութունը Հայաստանում մահվան պատճառների՝ սիրտ-անոթայինհիվանդությունների և քաղցկեղի առաջնային ռիսկի գործոնն է ևկանխելի մահվան գերագույն պատճառը աշխարհում :Թութունիօգտագործումը սովորաբար սիրտ-անոթային հիվանդություններիպատճառ է դառնում, և ծխելը սրտի կաթվածների ուղեղիկաթվածների քրոնիկական թոքային կառուցվածքայինհիվանդության, էմֆիզեմայի, ևքաղցկեղի (հատկապես թոքիքաղցկեղի, խռչակի և բերանի քաղցկեղների, և ենթաստամոքսայինքաղցկեղի հիմնական ռիսկի գործոն է: Թութունը նաև ծայրամասայինանոթային հիվանդության և հիպերլարվածության պատճառ էդառնում, որոնք առաջանում են թութունի հետ շփման ժամանակից ևդեղաբաժնից: Ավելին՝ թութունով լցրած ծխախոտների միջի ավելիբարձր ձյութի (tar) բաղադրությունը ավելացնում է այսհիվանդությունների ռիսկը: Զարգացող երկրներում վաճառվողծխախոտները սովորաբար ավելի բարձր ձյութի բաղադրություն ենունենում, և ավելի հավանական է, որ ֆիլտրացված չլինեն՝ այսշրջաններում ավելացնելով թութունին վերաբերող հիվանդություններիդիմաց խոցելիությունը:
  10. 10. Ըստ Առողջապահության միջազգային կազմակերպության գնահատման, 2004 թվականինն թութունը 5.4 միլիոն մահվան իսկ 20-րդ դարում 100 միլիոն մահվան պատճառ է դարձել: Նաև, ըստ ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների հսկման և կանխման կենտրոնի, թութունի օգտագործումը «մարդու առողջությամ միակ ամենակարևոր կանխելի ռիսկն է զարգացած երկրներում և վաղաժամ մահվան կարևոր պատճառներից աշխարհում:» Ծուխը պարունակում է քանի քաղցկեղածին պիրոլիտ արտադրանքներ, որոնք միանում են ԴՆԹ-ին և շատ ծագումնաբանական մուտացիաների պատճառ դառնում: Ավելի քան 19 ճանաչված քաղցկեղածին գոյություն ունեն ծխախոտի ծուխի մեջ: Թութունը նաև պըարունակում է նիկոտին, որը հույժ կախվածություն առաջացնող փսիխոակտիվ քիմիական նյութ է: Թութուն ծխելիս նիկոտինը ֆիզիկական և հոգեբանական կախվածություն է առաջացնում:Թութունի օգտագործումը հղի ծխողների միջև վիժմաննշանակալի գործոն է, ինչպես նաև պտղի համար այլ առողջականսպառնալիքների պատճառ կարող է դառնալ, ինչպիսին ենվաղաժամ ծնունդը և ծնունդի ժամանակ ցածր կշռի, և Մանկանհանկարծակի մահվան համախտանիշի (Sudden Infant DeathSyndrome) ռիսկը 1.4-ից 3 անգամ ավելացնում է: Նորածնունդառնետներում կատարած հետազոտությունների արդյունքը ցույցէ տալիս, որ արգանդում ծխախոտի ծուխի հետ շփվելըպակսեցնում է պտղի ուղեղի ունակությունը՝ճանաչելու թերթթվածնային (hypoxic) պայմանները, այդպիսովբարձրացնելով պատահական շնչահեղձության ռիսկը: Սեռականանկարողության երևույթը մոտավորապես 85 տոկոս ավելիբարձր է արական սեռի ծխողների մոտ համեմատ ոչծխողներին, և էրեկտիլ խանգարումէրեկտիլ խանգարման (erectiledysfunction) ստեղնային պատճառներից է:
  11. 11. http://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%87%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%AF%D5%A1_%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D5%B5%D6%80http://www.slideshare.net/EcomanMSKH/ss-7872608

×