Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513                   Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthe...
Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513            Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiology...
Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513            Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiology...
Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513              Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiolo...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Lek oryginalny czy generyczny - różnice w działaniu.

2,194 views

Published on

Autor: Woroń

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,194
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lek oryginalny czy generyczny - różnice w działaniu.

  1. 1. Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513 Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiology • Rescue Medicine • Science • Practice A R T Y K U Ł P O G L Ą D O W Y / R E V I E W PA P E R Otrzymano/Submitted: 09.11.2010 • Poprawiono/Corrected: 17.11.2010 • Zaakceptowano/Accepted: 18.11.2010 © Akademia Medycyny Wybór leku w farmakoterapii bólu. Dlaczego oryginalny paracetamol? The choice of analgesic drugs in pain pharmacotherapy. Why brand-name paracetamol? Jarosław Woroń1,2, Iwona Filipczak-Bryniarska3 1 Zakład Farmakologii Klinicznej, Katedra Farmakologii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 3 Klinika Leczenia Bólu i Opieki Paliatywnej, Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Streszczenie Skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii są zależne w znacznej mierze od wyboru leku. Z uwagi na konieczność redukcji kosztów farmakoterapii wiele systemów refundacji leków opartych jest na lekach generycz- nych. Leki generyczne umożliwiają stosowanie nowych substancji czynnych u znacznie większej liczby pacjentów. Nie wolno jednak zapominać, że skuteczność i tolerancja różnych leków zawierających tę samą substancję czynną u tego samego pacjenta może być odmienna. Stąd też powstaje praktyczne pytanie, kiedy i w jakich sytuacjach klinicznych można bezpiecznie zastąpić leki oryginalne generycznymi bez ryzyka zmniejszenia skuteczności terapii i wzrostu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513. Słowa kluczowe: paracetamol, leki oryginalne, generyki Summary Effectiveness and safety of pain pharmacotherapy depends to a large extent on the choice of drugs. Due to necessity of reducing the cost of running the entire health system in many countries more and more generic drugs are being registered in order to make them more accessible to a greater number of patients. We often forget that the effectiveness and tolerance to treatment using different preparations of drugs containing the same active substance may not be the same. Therefore , the fundamental question arises in which groups of patients generic drugs can be used in place of brand-name drugs, which can also be very expensive, without the risk of making the treatment less effectiveness. Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513. Keywords: paracetamol, brand name drugs, generics 510510
  2. 2. Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513 Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiology • Rescue Medicine • Science • Practice Farmakoterapia bólu, aby była zarówno skuteczna, sygenazy-3 musi osiągnąć stężenie terapeutyczne. Tojak i bezpieczna musi opierać się na stosowaniu leków właśnie dzięki odpowiednio zaplanowanym badaniomo przewidywalnych efektach terapeutycznych. Wybór klinicznym wnioskujemy o korelacji podanej dawkiokreślonego leku (a nie substancji leczniczej) opiera leku z efektem terapeutycznym.się na badaniach klinicznych przeprowadzonych na W polskich warunkach niejednokrotnie utożsamiaodpowiednich populacjach pacjentów. Dlatego też nie się koszt leczenia pacjenta z kosztem postaci (tabletki,bez znaczenia jest dyskusja, czy zawsze efektywność ampułki, czopki) stosowanego leku. Argument zna-terapeutyczna wszystkich leków zawierających daną czących oszczędności, jakie osiąga się zastępując lekisubstancję leczniczą jest identyczna. Dotyczy to leków oryginalne lekami generycznymi jest dzisiaj mniejoryginalnych i generycznych, których coraz większa istotny - z uwagi na fakt, że obecnie cena wielu lekówliczba dostępna jest w leczeniu dolegliwości bólowych. oryginalnych stała się bardziej porównywalna z ceną Jak szacuje European Generic Medicines Association ich generycznych odpowiedników. Aby przekonać się,udział leków odtwórczych w całym rynku leków czy stosowanie leków generycznych u konkretnegow Polsce wynosi pomiędzy 70-80%. Wytyczne Polskiego pacjenta przynosi wymierne korzyści w systemie opiekiTowarzystwa Badania Bólu obowiązujące w farmako- zdrowotnej musielibyśmy mieć dane dotyczące całko-terapii bólu pooperacyjnego spośród nieopioidowych witych kosztów leczenia , w tym kosztów ewentualnychleków przeciwbólowych zalecają podawanie ketopro- działań niepożądanych, a nie tylko informacji doty-fenu, paracetamolu lub - jako leku drugiego rzutu - czących ceny stosowanego przez pacjenta leku. Każdametamizolu w celu uzyskania zadowalającej kontroli zamiana leku, także gdy zawarta w nim substancjadolegliwości bólowych. Wybór tych właśnie leków do lecznicza jest identyczna lub równoważna niesie ze sobąleczenia bólu pooperacyjnego podyktowany był z jednej wzrost ryzyka wystąpienia działań niepożądanych,strony dostępnością ich form farmaceutycznych do sto- których koszt musi być uwzględniony w szacowaniusowania pozajelitowego, z drugiej - dostępnością danych kosztów leczenia [1]. W literaturze dostępne są badania,klinicznych z wielu badań, które wskazują zarówno na które wskazują, że nawet 1/3 pacjentów, u których lekiskuteczność, jak i bezpieczeństwo ich stosowania. Nie oryginalne zastąpiono generykami, zgłaszała nega-należy zapominać, że doświadczenie kliniczne ze stoso- tywne konsekwencje tej zamiany, związane przedewaniem leków oryginalnych jest niewspółmierne w sto- wszystkim z występowaniem polekowych działańsunku do leków generycznych, co wynika z jednej strony niepożądanych [2]. Warto wiedzieć, że za działaniaz wniosków płynących z badań klinicznych, z drugiej niepożądane obserwowane podczas farmakoterapiizaś z wyłącznego stosowania leków oryginalnych nie musi odpowiadać substancja lecznicza, ale mogąw okresie ochrony patentowej. W przypadku Perfalganu one być powodowane przez substancje pomocnicze- dożylnej postaci paracetamolu, skuteczność kliniczna zawarte w określonej postaci leku. W związku z zawar-i bezpieczeństwo stosowania leku zostały udowodnione tością różnych substancji pomocniczych w lekachw 70 badaniach klinicznych. Natomiast monografia zawierających tę samą substancję czynną, opisywanepoświęcona temu lekowi została opracowana na pod- są przypadki występowania działań niepożądanychstawie 18 badań klinicznych, w których uczestniczyło ze strony przewodu pokarmowego czy też reakcjeponad 1800 pacjentów. Pokłosiem przeprowadzonych nadwrażliwości. W literaturze bez problemu możemybadań klinicznych jest uzyskanie rejestracji leku jako znaleźć publikacje wskazujące istnienie odstępstw odprzeciwbólowego i przeciwgorączkowego od pierwszych standardu leku oryginalnego w zakresie oceny różnychdni życia pacjenta. parametrów jakości i stabilności leku generycznego [3]. Z punktu widzenia efektu terapeutycznego Każda zatem zamiana leku zawierającego tę samąPerfalganu i jego zastąpienia lekiem generycznym, nie- substancję czynną jest istotną decyzją terapeutyczną,zwykle istotnym jest mechanizm farmakodynamiczny która musi być podjęta po przeanalizowaniu stosunkudziałania leku. Paracetamol wykazuje efekt hamujący korzyści do ryzyka takiej zamiany. W sytuacji stosowa-w stosunku do cyklooksygenazy-3, a także wzmacnia nia u pacjenta leków o różnych nazwach handlowych,działanie antynocyceptywnego układu zstępującego. nawet jeżeli zawierają tożsamą substancję czynną, są toWynika z tego, że aby mógł działać, musi ulec dystry- jednak 2 różne leki, które - pomimo faktu uznania zabucji do struktur ośrodkowego układu nerwowego, bioekwiwalentne - nie muszą wykazywać równoważno-gdzie w celu wywołania inhibicji aktywności cyklook- ści terapeutycznej. Co więcej, w promocji leków gene- 511
  3. 3. Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513 Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiology • Rescue Medicine • Science • Practicerycznych nie powinno się posługiwać wynikami badań regulacyjnych leki generyczne na podstawie badaniaklinicznych, jakie zostały przeprowadzone dla leków równoważności biologicznej z udziałem najczęściejreferencyjnych. W podejmowaniu decyzji o wyborze 24-36 zdrowych ochotników.leku w farmakoterapii bólu należy postępować zgodnie Nie można pominąć faktu, że niejednokrotniez zasadami medycyny opartej na faktach (EBM). EBM charakterystyka farmakokinetyczna populacji, w któ-opiera się na rozumnym, celowym, prostym zastoso- rej stosuje się lek jest inna od tej, u której wykonanowaniu najnowszych i najbardziej rzetelnych danych badanie równoważności biologicznej. A zatem decyzjanaukowych w podejmowaniu decyzji dotyczącej opieki o zamianie leku może budzić wątpliwości, szczególniezdrowotnej nad indywidualnym chorym. Jak widać, w grupach pacjentów o zmiennej farmakokinetycekoncepcja ta w celu osiągnięcia skuteczności terapeu- leku, jak i w przypadku występowania schorzeń,tycznej promuje indywidualizację decyzji o wyborze które mogą niekorzystnie zmieniać farmakokinetykęleku w oparciu o znajomość istotnych dla działania leku stosowanych leków. Do grupy pacjentów, u których -czynników takich, jak: wiek pacjenta, choroby współist- z uwagi na zmienną farmakokinetykę leku - należyniejące czy inne równocześnie stosowane leki. Według szczególnie ostrożnie dokonywać zamiany lekówkryteriów EBM dostęp do wiarygodnych źródeł gwa- należą niemowlęta, dzieci, kobiety ciężarne oraz osobyrantuje aktualizowanie wiedzy w zgodzie z najnowszymi w podeszłym wieku; grupy te należą również do gruptechnologiami, a także sposobami diagnostyk i terapii. ryzyka, w których trzeba szczególnie ostrożnie stoso-Lek oryginalny jest produktem leczniczym, który zostaje wać leki przeciwbólowe.dopuszczony do obrotu na podstawie dokumentacji Znaczną ostrożność należy zachować u pacjentówuwzględniających dane chemiczne, biologiczne, farma- z upośledzeniem wydolności wątroby i/lub nerek, gdyżkologiczno-toksykologiczne i kliniczne. W przypadku stany te mogą modyfikować farmakokinetykę stosowa-podejmowania decyzji o zastąpieniu leku oryginalnego nych leków przeciwbólowych.generycznym, istotne jest także posiadanie wiedzy Niektórzy autorzy sugerują, że aby właściwie oce-na temat ewentualnych wcześniejszych polekowych nić równoważność działania leków należy posługiwaćdziałań niepożądanych, które mogą stanowić czynnik się także innymi parametrami farmakokinetycznymi,ryzyka ich ponownego wystąpienia. Zamiana leku ory- takimi jak procent fluktuacji i spłaszczenia krzywejginalnego na generyczny musi odbywać się w oparciu zmian stężenia leku w stanie stacjonarnym, czas pla-o gruntowną wiedzę dotyczącą farmakokinetyczno-far- teau oraz średni czas przebywania leku w organizmiemakodynamicznych uwarunkowań skuteczności i bez- [5]. Parametry te są ważne dla oceny skutecznościpieczeństwa farmakoterapii. Co więcej, może dochodzić terapeutycznej leków oraz występowania działań nie-do występowania różnic w zapisach zarejestrowanych pożądanych, jakie mogą towarzyszyć stosowanej far-charakterystyk produktów leczniczych odnoszących się makoterapii.do leków oryginalnych i generycznych. Na bioekwiwalentność leków mają także wpływ, Równoważność biologiczna dla większości oprócz własności fizykochemicznych substancji czyn-form leków określana jest na podstawie badania nej, charakterystyczne cechy pacjenta, a szczególnie:biodostępności leku referencyjnego i odtwórczego ➢ wiek,po pojedynczym podaniu zdrowym ochotnikom, ➢ czynniki farmakogenetyczne, w tym szczególnienajczęściej w wieku 18-55 lat. Dla leków stosowanych istotny z punktu widzenia praktycznego, gene-drogą dożylną nie prowadzi się badań równoważności tycznie uwarunkowany metabolizm leków,biologicznej, uznając, że jest ona 100-procentowa dla ➢ współistniejące zaburzenia ze strony przewoduleku generycznego w stosunku do leku referencyjnego. pokarmowego oraz funkcji wątroby i nerek, Używanym w praktyce pojęciem jest pojęcie praw- ➢ hipoalbuminemia,dziwej równoważności biologicznej, która oznacza, że ➢ stosowanie polifarmakoterapii, z uwagi na ryzyko2 różne leki zawierające tę samą substancję leczniczą wystąpienia niekorzystnych interakcji leków,wywierają ten sam wpływ na konkretnego pacjenta, szczególnie farmakokinetycznych, których nieco zwykle jednak w praktyce klinicznej nie jest mie- można zaobserwować podczas badania równo-rzone [4]. ważności biologicznej. Agencje zajmujące się bezpieczeństwem far- Istotnym czynnikiem, który może modyfikowaćmakoterapii zatwierdzają do stosowania w celach skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii jest wiek 512
  4. 4. Anestezjologia i Ratownictwo 2010; 4: 510-513 Anestezjologia • Ratownictwo • Nauka • Praktyka / Anaesthesiology • Rescue Medicine • Science • Practicepacjenta. Jak już wspomniano, szczególną uwagę przy Z punktu widzenia klinicznych skutków farma-ordynowaniu farmakoterapii oraz przy podejmowaniu koterapii, uważa się, że w przypadku farmakoterapiidecyzji o zamianie leku oryginalnego na generyczny bólu, która wymaga ściśle przewidywanego efektu tera-należy poświęcić pacjentom powyżej 65. roku życia. peutycznego, problem równoważności terapeutycznejW tej grupie wiekowej pacjenci stosują politerapię, co stosowanych leków może być kluczowy [7].w znacznym stopniu zwiększa ryzyko wystąpienia nie- Jak widać z przedstawionych informacji każdakorzystnych interakcji pomiędzy równocześnie stoso- zamiana leku oryginalnego na generyczny może wiązaćwanymi lekami. U pacjentów w podeszłym wieku mogą się ze zmianą skuteczności i bezpieczeństwa farmako-występować zmiany w farmakokinetyce leków, które terapii. W piśmiennictwie mało jest prac, które porów-zaburzają absorpcję, dystrybucję (zmiany w wiązaniu nują skuteczność leków oryginalnych w stosunku doleków z białkami krwi), metabolizm oraz wydalanie generyków. Koszt badań klinicznych IV fazy, któreleku. Praktyczną konsekwencją tych zmian jest wydłu- porównywałyby lek oryginalny z zarejestrowanymiżenie biologicznego okresu półtrwania leku i zwięk- generykami byłby niewspółmiernie wysoki w stosunkuszenie częstości występowania działań niepożądanych do korzyści, jakie mógłby odnieść producent leku.związanych ze wzrostem stężenia leku w surowicy [6]. Każdego roku FDA (Food and Drug Administration) Także klirens nerkowy zmniejsza się wraz z wie- publikuje na stronach internetowych tzw. Orange bookkiem o około 50-70% w stosunku do wartości u osób (pomarańczowa książeczka), która zawiera aktualnąmłodych. Fakt ten ma szczególne znaczenie w przy- kategorię równoważności terapeutycznych lekówpadku stosowania leków wydalanych drogą nerkową. dostępnych na rynku. Każdy lek, który wymieniony Praktyczne problemy, które mogą utrudniać usta- jest w tej książeczce posiada dwuliterowy kod kate-lenie równoważności terapeutycznej pomiędzy lekiem goryzacji. Za terapeutycznie równoważne uznaje sięoryginalnym i generycznym związane są najczęściej z: wyłącznie leki generyczne, które zawierają tożsamą➢ fizykochemicznymi własnościami substancji lecz- substancję leczniczą, przeprowadzono dla nich bada- niczej zawartej w postaci leku ( niska rozpusz- nia równoważności biologicznej, a także spełniają czalność w wodzie, wysoki stosunek substancji określone standardy jakości i czystości produktu [8]. pomocniczych do substancji czynnej),➢ wąskim indeksem terapeutycznym – czyli rozpię- Adres do korespondencji: tością pomiędzy dawką terapeutyczną i toksyczną, Jarosław Woroń➢ farmakokinetycznymi własnościami substancji Zakład Farmakologii Klinicznej leczniczej (wchłanianie w ograniczonym odcinku Katedry Farmakologii UJ CM przewodu pokarmowego, niska dostępność biolo- 31-531 Kraków; ul.Śniadeckich 10 giczna po podaniu doustnym, farmakokinetyka nie- Tel./Fax: (+48 12) 424 88 83 liniowa, znaczny efekt pierwszego przejścia >70%. E-mail: j.woron@medi-pharmPiśmiennictwo 1. Hellstrom J, Rudholm N. Side effects of generic competition? Eur J Health Econom 2004;5:203-8. 2. Kjoenniksen I, Lindbaek M, Granas AG. Patients attitudes towards and experiences of generic drug substitution in Norway. Pharm Word Sci 2006;28:284-9. 3. Galli Angeli D, Trezza C. Quality and stability of ramippril generics/copies versus reference ramipril (Tritace). A 3 month stability comparative study. Clin Drug Invest 2009;29:667-76. 4. Woroń J, Filipczak-Bryniarska I, Trąbka-Janik E i wsp, Wybrane aspekty bezpieczeństwa farmakoterapii schizofrenii i padaczki. Terapia i Leki 2007;1:2-7. 5. Bialer M, Yacobi A, Moros D i wsp. Criteria to asses in vivo performance and bioequivalence of generic controled-release formulations of carbamazepine. Epilepsja 1998;39:513-9. 6. Olsen GC, Tindall WN, Clasen ME. Geriatric pharmacotherapy. Washington: American Pharmacists Association; 2007. 7. Gleiter CH, Kotz U, Kuhlmann J, et al. When are bioavailability studies required a German proposal. J Clin Pharmacol 1998;38:904-7. 8. Orange Book, www.fda.gov/orange book 513

×