Exerpt Boek Complexiteit Hoera Hoofdstuk Human Dynamics

1,188 views

Published on

Hoofdstuk over Human Dynamics wat ik schreef voor het boek \'Complexiteit, Hoera!\', uitgave Interstudie NDO

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,188
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Exerpt Boek Complexiteit Hoera Hoofdstuk Human Dynamics

  1. 1. [IN] beeld Diversiteit, hoera! Hoe vaak gebeurt het niet dat goed geschoolde en ervaren mensen met elkaar aan tafel zitten en er niet in slagen samen een probleem op te lossen? Om met Peter Senge te spreken: ‘Hoe kan het dat een groep individuen waarvan ieder individu een IQ heeft van tenminste 120, samen nog geen IQ van 60 heeft?’ Doordat er fundamentele verschil- len zijn in de wijze waarop individuele mensen informatie verwerken, communiceren en problemen oplossen, werken zij regelmatig langs elkaar heen. Optimaal samenwerken en communiceren binnen werk- en leersituaties hangt samen met het benutten van persoonlijke stijlen van denken, handelen en leren. Human Dynamics™, een theorie die voortkomt uit de psychotherapie, biedt hier concrete en inspirerende bouwstenen voor. Het werken met Human Dynamics leert mensen met respect en een gevoel van gelijk- waardigheid te kijken naar zichzelf en anderen. Hoe kom je over op mensen en welke impact kan je gedrag hebben op mensen met een andere persoonlijkheidsdynamiek? Zo komt er ruimte om recht te kunnen doen aan verschillen én aan talenten. Er zijn inmid- dels legio voorbeelden van toepassingen in het onderwijs, de opvoeding, de gezondheids- zorg, het zakenleven en bij het slaan van bruggen tussen culturen. Wat Human Dynamics uniek maakt, zijn de onbeperkte mogelijkheden tot persoonlijke en professionele groei. 40
  2. 2. Human Dynamics™ maakt wegwijs in de wereld van verschillenV a n i r r i t a t i e n a a r i n s p i r a t i e Hoe leren, communicatie, samenwerking, informatieverwerking en groei ook tot stand komen, er is steeds een constante, verbindende factor. Diversiteit. De kunst om vaardig om te gaan met de veelheid aan verschillende behoeften en kwaliteiten van mensen en het zoeken naar verbinding blijven intrigeren. Logisch, want het bewust worden en herkennen van verschillen in individuele kwaliteiten en behoeften heeft verregaande gevolgen voor de ontwikkeling van lerende gemeenschappen, zowel in het contact tussen management en medewerkers, als tussen docenten en leerlingen. Hoe komt het dan dat er nog steeds zoveel kansen blijven liggen en energie en tijd verloren gaan aan stagnatie, conflicten en onbegrip, terwijl ieders intenties goed zijn? Hoe bied je als mens en als organisatie ruimte aan ieders kwaliteiten, persoonlijke en professionele groei, plezier en effectief samenwerken?I n t e r n e p r o c e s s e n v e r h e l d e r e n Het Human Dynamics™-gedachtegoed is gebaseerd op drie intern werkzame basisprincipes: het mentale (verstand, ideeën), het emotionele (gevoel, relaties) en het fysieke principe (het lichamelijke, het praktische). Vanuit het Human Dynamics-concept bekeken, zijn bij ieder mens alledrie de principes aanwezig in gedrag en bewustzijn. Het onderscheid in verschillende manieren van ‘zijn’ tussen mensen wordt in eerste instantie gevormd door de vaststelling dat één van die drie principes van nature het sterkst actief is. Dit natuurlijke uitgangspunt, ‘centrering’ genoemd, vormt steeds de start van iemands interne denk- en handelprocessen en definieert hoe iemand infor- matie verwerkt, hoe iemand bij voorkeur leert en communiceert.K e n m e r k e n Kenmerken van de interne processen van mensen met een mentale, emotionele of fysieke centrering worden zichtbaar in drie verschillende denk- en handelswijzen. Waar de een graag associatief meedenkt in de ontwerpfase van een project om zich betrokken te voelen, hecht de ander vooral waarde aan een goed doordacht plan met een duidelijke fasering. Inherent aan deze verschillende behoeften zijn ook de grenzen van mensen weer verschillend. Wanneer haakt iemand aan of af? 41
  3. 3. Mentaal De mentaal gecentreerde mens neemt van nature afstand tot de dingen om ze Denken beter en objectief te overzien. Kenmerkend voor de mentaal gecentreerde mens Objectiviteit Vsie is een langetermijnvisie vanuit een goed ontwikkeld waardesysteem en het Overzicht vermogen om te structureren en zo objectief (zakelijk) mogelijk tot een oordeel te Structuur Waarden komen. Eigenschappen die ook wel eens kunnen leiden tot een te grote afstand van anderen waardoor de visie over de hoofden van de anderen heen gaat en er geen draagvlak ontstaat. Emotioneel Emotioneel – ofwel relationeel – gecentreerde mensen zijn vooral gericht op Voelen communicatie en interactie, zoeken naar verbanden via contact met anderen, zijn Subjectiviteit Relaties creatief en in staat om buiten de kaders te denken.. De waarde van hun functione- Communicatie Organisatie ren zit in het delen en verbinden van nieuwe ideeën en gevoelens met anderen en Creatieve inbeelding het creëren van draagvlak. Het associatieve denkproces en de alertheid op externe (communicatieve) signalen kan ervoor zorgen dat mensen met deze centrering sneller afgeleid zijn. Fysiek Fysiek gecentreerde mensen kenmerken zich door een down-to-earth benadering: Doen het letterlijk bouwen aan iets dat nut heeft in de praktijk en gericht is op de Maken Realiseren samenhang der dingen. Ze vragen zich bijvoorbeeld af: wat kan of moet ik ermee?Zintuigelijke waarneming Hun activiteiten zijn vooral bedoeld om een systeem in te richten waarin de groepSystemische waarnemingPraktische bruikbaarheid kan functioneren. In het algemeen bestaat bij dit type een aarzeling tegenover alles wat te snel aanstuurt op veranderingen, want alle schakels vormen een ketting waar je niet zomaar een schakel uit kunt halen. P e r s o o n l i j k h e i d s d y n a m i e k e n Verschillen wordt nog duidelijker zichtbaar vanuit de vaststelling dat iemands centrering ondersteund door een tweede principe, die de manier bepaalt waarop iemand zijn eerste principe tot uiting brengt. De combinatie van de centrering en dit tweede principe wordt iemands ‘persoonlijkheidsdynamiek’ genoemd. Zo kan iemand een mentaal-fysieke of emotioneel-mentale persoonlijkheidsdynamiek hebben. De persoonlijkheids- dynamieken – er zijn zes veel voorkomende combinaties vastgesteld – zorgen voor zes verschillende aanpakken in relatie tot anderen, bijdrage aan teams, het licha- melijk welzijn en reactie op spanningen. Elke persoonlijkheidsdynamiek bestaat uit een complete manier van functioneren met heel eigen, specifieke talenten én groeipotentieel. Op de pagina hiernaast zijn ter illustratie enkele uitspraken opgenomen die typerend zijn voor een bepaalde dynamiek. 42
  4. 4. [emotioneel fysiek] Als de sfeer niet goed is, kan ik niet verder Mijn gedachten springen van de hak op de takIk voel precies aan wanneer iemand zich niet prettig voeltIk breng mensen graag met elkaar in contact Mijn fantasie gaat nog wel eens met me op de loop[emotioneel mentaal] Ik heb een hoop startenergie, maar ik laat anderen het graag afmaken Anderen liften regelmatig mee op mijn ideeën Ik ben snel enthousiast te krijgen en loop graag voorop Mijn ideeën veranderen regelmatig van richting Ik kan snel beslissen en handelenIk neem makkelijk de leiding [fysiek emotioneel] Ik heb tijd nodig om alle informatie te verzamelen en te verwerken Ik voel mij vaak een schakel in het geheelAl mijn zintuigen zijn tegelijk aan het werk Ik heb vaak pas achteraf een antwoordIk zet problemen graag om in constructieve daden [fysiek mentaal]Ik wil van tevoren graag weten wat het doel is van een gesprek: als het doel ouwehoeren is, prima, dan weet ik dat. Ik ben vaak de eerste bij de flip-overZonder schema’s en lijstjes voel ik me kaalIk zorg dat anderen verder kunnen Ik kan goed strategisch plannen [mentaal fysiek ] Anderen vinden me een einzelgänger, maar zo zie ik mezelf nietIk vind het niet prettig als er teveel emoties zijn Ik ben nauwgezet, objectief en precies Verder vooruitkijken is iets waar ik goed in ben Ik lees graag iets voordat ik erover praat[mentaal emotioneel] Ik zie vaak duidelijk welke processen er zich tussen mensen afspelenMensen vinden me vaak afstandelijk, terwijl ik me heel betrokken voel Ik kan situaties goed analyseren 43
  5. 5. 44
  6. 6. 45
  7. 7. Human Dynamics™ en omgaan met verschillen in de klas Hoe komt het dat de ene leerling totaal anders reageert op jouw manier van lesgeven dan de andere? Waarom kun je met de een ‘lezen en schrijven’ en lijkt het alsof je met de ander geen contact krijgt? Waarom begrijpen sommigen je opdrachten niet? Hoe komt het dat sommige leerlingen niet stil kunnen zitten en het liefst de hele dag aan één stuk door praten? Hoe zorg je ervoor dat de wat stillere leerlingen die niet zo snel een antwoord klaar hebben, ook aan bod komen? En hoe ga je om met hen die het liefst alleen werken? Human Dynamics geeft meer inzicht in de leerstijlen en ontwikkelingsrichtingen van leerlingen. Juist voor lesgevenden is het van groot belang zicht te krijgen op het eigen ‘referentiekader’ – verwachtingen en drijfveren die deels gevormd worden door de eigen persoonlijkheidsdynamiek. Kennis van en inzicht in de verschillende leerprocessen en het afstemmen van onderwijs hierop dragen effectief bij tot leer- situaties waarin iedereen op zijn eigen manier kan leren en uitgedaagd wordt zich verder te ontwikkelen. E e n v o o r b e e l d Emotioneel gecentreerde leerlingen zijn in hun element als je ze dingen laat uitzoeken; globale kaders en een deadline zijn voldoende. Laat ze maar hun eigen weg vinden, dat daagt ze juist in positieve zin uit met niet zelden creatieve, innovatieve resultaten. De kans dat fysiek gecentreerde leerlingen blokkeren als je ze diezelfde deadline geeft – ‘ik wil wel graag dat je dit om tien uur klaar hebt’ – is groot. Ze hebben tijd nodig om een veelheid aan informatie intern te filteren en krijgen het dan benauwd. Zo zijn ze meer bezig met de tijd dan met de opdracht zelf. Als je zegt: kijk maar hoe lang je nodig hebt, dan zijn ze sneller klaar en is hun werk vaak zeer gedegen: alle elementen komen aan bod. Voor mentaal gecentreerde leerlingen geldt dat ze graag vooraf willen weten waarom iets moet worden geleerd: het moet een aantoonbare relatie hebben met hun persoonlijke waarden. Na een korte, overzichtelijke uitleg met duidelijke richtlijnen zijn ze op hun best en gaan ze – vaak liefst alleen – aan de slag. Hun resultaten zijn overzichtelijk, concreet, helder en bevatten alle essentiële punten. M e e r l e z e n ? Via www.interstudie-ndo.nl kunt u het boek Human Dynamics, samen leven, samen werken van Sandra Seagal en David Horne bestellen. Specifiek voor het basisonderwijs is er het boek Ieder kind verdient specifieke aandacht van Berit Bergström. Ook is een infopakket beschikbaar met onder andere trainings- informatie en artikelen over de toepassing van Human Dynamics in het onderwijs.46
  8. 8. Ah nee he! [emotioneel mentaal] Ik weet het nog niet [fysiek emotioneel] Mijn mond wil niet snel genoeg zeggen wat ik denk[fysiek mentaal] Het is gewoon niet eerlijk! [emotioneel mentaal] Hoe werkt dit eigenlijk precies? [fysiek mentaal] Daaag juf, fijn weekend! [emotioneel fysiek] Ik speel het liefste buiten [fysiek emotioneel] Ik wacht wel even tot de andere kinderen klaar zijn [mentaal fysiek] 47
  9. 9. Kom op, aan de slag [emotioneel mentaal] Kijk eens wat een mooi kunstwerk ik gemaakt heb! [emotioneel fysiek] Ik wil dit eerst even rustig doorlezen [mentaal fysiek] Ik heb gewoon geen zin meer [emotioneel mentaal] Als het maar gezellig is! [emotioneel fysiek] Kijk maar naar mij, ik doe het wel even voor [emotioneel mentaal] De juf is vast het meest boos op mij ... [emotioneel fysiek]48
  10. 10. Ik vind het niet leuk als dingen zomaar veranderen [fysiek mentaal] Waarom vinden ze me niet aardig? [emotioneel fysiek] Ik doe het liefst één ding tegelijk [mentaal fysiek] Nu wil ik wat anders doen [emotioneel mentaal] Hoe deed jij dat vroeger? [fysiek emotioneel] Hoeveel tijd hebben we hiervoor? [fysiek mentaal] Kom maar hoor, ik help je wel. [emotioneel fysiek]Waarom moet ik dit leren? [mentaal fysiek] 49

×