Zarflar

1,206 views

Published on

zarflar

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,206
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Zarflar

  1. 1. Zarflar <ul><li>Zarf : Eylemleri, eylemsileri, zarfları, kimi zaman da ekeylemle yargı anlamı kazanmış sözcükleri türlü yönlerden (durum, zaman, yön…) tamamlayan tek sözcüklerdir. </li></ul><ul><ul><ul><li>Yarın Ankara’ya gidecek. (zaman) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Öğrenciler içeri girdi. (yer-yön) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bu yıl çok çalıştılar. (ölçü) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Sessizce yürüdüler. (durum) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Niçin dinlemiyorsunuz? (soru) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Çok iyi insan. İyi konuşmanın yararları. </li></ul></ul></ul>
  2. 2. Uyarı: Sıfat-Zarf ayırımı: <ul><li>Sıfatlarla zarfların ortak yanı, niteleyici ve belirtici adlar olmalarıdır. </li></ul><ul><li>Ayrılan yanı ise sıfatların adları, adılları; zarfların ise eylem ve eylem soylu sözcükleri niteleyip belirtmeleridir. </li></ul><ul><li>Bu görevleri kesindir. </li></ul><ul><li>Zarflar da sıfatlar gibi çekim almazlar. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Nitelik bildiren kelime isimden önce kullanılırsa sıfat, fiilden önce kullanılırsa zarf olur. </li></ul><ul><li>SIFAT----İSİM ZARF----FİİL </li></ul><ul><li>Güzel günler yakındır. Futbolu güzel oynar. </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Zarflar </li></ul><ul><li>durum-hal, </li></ul><ul><li>zaman, </li></ul><ul><li>azlık-çokluk (miktar) </li></ul><ul><li>yer-yön, </li></ul><ul><li>ve soru zarfları” </li></ul><ul><li>olmak üzere beş gruba ayrılır. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Durum-Hal Zarfları: </li></ul><ul><li>sadece eylemlerin ve eylemsilerin durumlarını bildiren tek sözcüklerdir. </li></ul><ul><li>Eylem veya eylemsiye nasıl sorusunun sorulmasıyla bulunur. </li></ul><ul><li>Mehmet hızlı koşardı. (Nasıl koşardı?) </li></ul><ul><li>“ Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden” </li></ul><ul><li>Eve koşarak gittim. </li></ul><ul><li>Derslerine severek çalışıyordu. </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Durum-hal zarfı olarak kullanılan bazı kelimeler: </li></ul><ul><li>Nasıl, güzel, çabuk, gelişigüzel, doğru, rahat, çabuk, iyi, neşeli, zor, kola, hüngür hüngür, çabuk, plansız, baştan savma, koşarak, yalnız, </li></ul>
  7. 7. <ul><li>NOT: </li></ul><ul><li>Bir eylem ya da eylemsiye yönelmiş ‘nasıl’ sorusuna cevap olan söz öbekleri içinde durum belirteci bulunmayabilir. </li></ul><ul><li>Nasıl ağlıyor? Çocuk gibi ağlıyor. </li></ul><ul><li>Bu örnekte çocuk gibi söz öbeği cümlenin belirteç öbeğidir. Bir niteleme öbeğidir; ancak içinde belirteç yoktur. Sözcük türleri konusunda tek kelimeyi dikkate alma zorunluluğu vardır. </li></ul>
  8. 8. <ul><li>NOT : </li></ul><ul><li>Ekeylemle yargı anlamı kazanmış niteleyici sözcükler, sıfat ya da belirteç değil; ad sayılır. </li></ul><ul><li>İnsanın çalışkanı = Belirtili ad tamlaması </li></ul><ul><li>İşi iyiydi. </li></ul><ul><li>Konuşması güzeldi. </li></ul>
  9. 9. b) Zaman Zarfı: <ul><li>Fiillerin, fiilimsilerin ya da ekeylemle yargı anlamı kazanmış ad veya ad soylu sözcüklerin yapılış ya da yapılış zamanını bildiren çekim eki almamış tek sözcüklerdir. ne zaman yapıldığını bildiren zarflardır. </li></ul><ul><li>Fiile sorulan “ne zaman” sorusuna cevap verir. </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Dün, bugün, önce, sonra, yarın, yazın, kışın, akşam, öğlen, hemen, Pazartesi, Salı… </li></ul><ul><li>Örnekler: </li></ul><ul><li>Tatilden dün dönmüşler. </li></ul><ul><li>Sabah evde miydin? </li></ul><ul><li>Akşam maçı izleyeceğim. </li></ul><ul><li>Yarın pikniğe gideceğiz. </li></ul><ul><li>Kışın Arıt’tayız. </li></ul><ul><li>Dün yoktun. Demin buradaydı. </li></ul>
  11. 11. <ul><li>NOT: Fiil, fiilimsi ya da ekeylemle yargı anlamı kazanmış ad veya ad soylu sözcüklere yöneltilen ne zaman sorusunun yanıtı olan; ancak zaman belirteci sayılmayan sözcük veya sözcük öbekleri de vardır. </li></ul><ul><li>Bunlar görev olarak zarf tümleci görevindedirler. </li></ul><ul><li>Akşama doğru geldiler. Yaza gideriz. </li></ul><ul><li>Geçen gün görüştük. Pazartesi günü aldım. </li></ul><ul><li>İki gün önce geldiler. </li></ul>
  12. 12. c) Azlık-Çokluk (Miktar) Zarfları <ul><li>Fiillerin, fiilimsilerin, zarfların ya da ekeylemle yargı anlamı kazanmış ad veya ad soylu sözcüklerin miktarını bildiren tek sözcüklerdir. </li></ul><ul><li>Bu zarflar “ne kadar?” sorusuna cevap verir. </li></ul><ul><li>Çok az, biraz, saatlerce, günlerce, yıllarca, pek çok, fazla, birazcık, en, pek, daha, </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Örnekler: </li></ul><ul><li>Ali bu derse çok çalışmış. </li></ul><ul><li>Bugün pek iyi değilim. </li></ul><ul><li>Bu çok eski bir evdir. </li></ul><ul><li>En güzel o anlattı. </li></ul><ul><li>Daha kolay gidersiniz. </li></ul><ul><li>Çok konuşmak iyi değil. </li></ul><ul><li>Biraz dinlenelim. </li></ul><ul><li>Sen de çok güzelsin. </li></ul>
  14. 14. <ul><li>NOT: Fiil, fiilimsi ya da ekeylemle yargı anlamı kazanmış ad veya ad soylu sözcüklere yöneltilen ne kadar sorusunun yanıtı olan; ancak miktar belirteci sayılmayan sözcük veya sözcük öbekleri de vardır. </li></ul><ul><li>Bunlar görev olarak zarf tümleci olurlar. Kelime türü olarak zarf olmazlar. </li></ul><ul><li>Sabaha kadar konuştuk. (ad+ilgeç) </li></ul><ul><li>İki gün kaldım. </li></ul>
  15. 15. d) Yer-Yön Zarfı: <ul><li>Sadece eylem ve eylemsilerin yönünü bildiren tek sözcüklerdir. </li></ul><ul><li>aşağı, yukarı, ileri, geri, içeri, dışarı, öte, beri... </li></ul><ul><li>Yukarı çıktı. Geri geldi. Aşağı indi. İleri gitti. </li></ul><ul><li>Yağmuru gören tavuklar içeri kaçıştılar. </li></ul>
  16. 16. <ul><li>NOT: </li></ul><ul><li>Yer –yön zarfları çekim eki almaz. Çeki eki alanlar isimleşir. </li></ul><ul><li>Aşağıya indi. </li></ul><ul><li>Yukarıda görüştük. </li></ul><ul><li>İçeriden sesler geliyor. </li></ul><ul><li>Geriye baktı. </li></ul><ul><li>İleriye geçti. </li></ul><ul><li>Beriye gelin. </li></ul>
  17. 17. <ul><li>NOT: </li></ul><ul><li>-e doğru, kuzey, güney, doğu, batı, sağ, sol… gibi sözcükler, yalın halde bile kullanılsalar yer adı sayılır. Bunları yer zarfı saymak yanlıştır. </li></ul><ul><li>Kuzeye gitti. </li></ul><ul><li>Kuzey , her zaman soğuktur. </li></ul><ul><li>Bize doğru bakıyor. </li></ul><ul><li>Sağa bak. </li></ul>
  18. 18. e) Soru Zarfı: <ul><li>Fiillere, fiilimsilere, ekeylemle yargı anlamı kazanmış ad veya ad soylu sözcüklere yöneltilmiş, cevabı belirteç, belirteç öbeği ya da neden bildiren ad olan soru sözcükleridir. </li></ul><ul><li>Başlıca soru zarfları: ne zaman, niçin, nasıl, ne kadar, nereye, neden... </li></ul><ul><li>Örnek: Bize ne zaman geleceksin? </li></ul><ul><li>( Yarın geleceğim.) </li></ul><ul><li>Niçin konuştu? Nasıl geldin? </li></ul><ul><li>Ne kadar aldın? Neden gelmedin? </li></ul>
  19. 19. PEKİŞTİRİLMİŞ ZARFLAR <ul><li>Anlamları çeşitli yönlerden güçlendirilmiş zarflara denir. </li></ul><ul><li>Elini sımsıkı bağlamışlar. </li></ul><ul><li>Çarçabuk hareket ettik. </li></ul><ul><li>Binalar dümdüz olmuştu. </li></ul>
  20. 20. BELİRTEÇ GÖREVLİ DİĞER SÖZCÜKLER <ul><li>Durum, zaman, miktar,yön ve soru zarfları ndan başka, sayıca pek fazla olmayan; ancak belirteç görevi üstlenen kelimeler de vardır. </li></ul><ul><li>İşaret, gösterme belirteci: </li></ul><ul><li>İşte Ali geliyor. </li></ul><ul><li>İşte, bütün çalışmanın sonucu. </li></ul>
  21. 21. <ul><li>Kesinlik belirteci: </li></ul><ul><li>Elbet geliriz. Kesin anlatmıştır. Mutlaka konuşurum. Kuşkusuz anladı. Şüphesiz kazanacak. Asla beklemezdim. Hiç görüşmedik . Sadece Ali bilir. Onu yalnız orada bulursun. </li></ul><ul><li>Olasılık belirteci: </li></ul><ul><li>Belki görüşürüz. </li></ul><ul><li>Sanki seni tanıyorum. </li></ul>
  22. 22. <ul><li>Dilek belirteci: </li></ul><ul><li>Keşke beklemeseydin. </li></ul><ul><li>Anlatmasa bari. </li></ul><ul><li>İnşallah gelir. </li></ul><ul><li>Yineleme belirteci: </li></ul><ul><li>Yine görüşürüz. </li></ul><ul><li>Gene anlattı. </li></ul><ul><li>Tekrar anlattı. </li></ul><ul><li>Yanıtlama belirteci: </li></ul><ul><li>Evet, anlattı. </li></ul><ul><li>Hayır, gelecekti. </li></ul>
  23. 23. <ul><li>Örneklendirme belirteci: </li></ul><ul><li>Örneğin hiç gitmedi. </li></ul><ul><li>Mesela , sen hasta olsan… </li></ul><ul><li>Sözgelişi gitmişse… </li></ul><ul><li>Merak belirteci: </li></ul><ul><li>Acaba ne yaptı? </li></ul><ul><li>Koşul belirteci: </li></ul><ul><li>Şayet beklemezsen ben alayım. </li></ul>

×