Zij die geboren worden groeten u

955 views

Published on

Published in: Technology, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
955
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Zij die geboren worden groeten u

  1. 1. Zij die geboren worden groeten u! <ul><li>Maarten Tromp </li></ul><ul><li>27 november 2003 </li></ul>
  2. 2. Welkom
  3. 3. De aanleiding <ul><li>2003: Jaar van de gehandicapte </li></ul><ul><li>Media ophef na toegewezen claim </li></ul><ul><li>Angst onder artsen </li></ul><ul><li>Het leeft </li></ul><ul><li>Onbegrip? </li></ul>
  4. 4. Niet goed?, geld terug $
  5. 5. Wat is mijn doel vanavond
  6. 6. Wat is mijn doel vanavond <ul><li>Praten over schadevergoeding </li></ul>
  7. 7. Wat is mijn doel vanavond <ul><li>Praten over schadevergoeding </li></ul><ul><li>Men kan dezelfde dingen anders zien </li></ul>
  8. 8. Wat is mijn doel vanavond <ul><li>Praten over schadevergoeding </li></ul><ul><li>Men kan dezelfde dingen anders zien </li></ul><ul><li>Casuïstiek op grens dogmatiek/ethiek </li></ul>
  9. 9. Wat is mijn doel vanavond <ul><li>Praten over schadevergoeding </li></ul><ul><li>Men kan dezelfde dingen anders zien </li></ul><ul><li>Casuïstiek op grens dogmatiek/ethiek </li></ul><ul><li>Interactieve presentatie </li></ul>
  10. 10. Een ongewoon potje tennis Starring …
  11. 11. Otto ongewenst
  12. 12. Otto ongewenst <ul><li>Gezond kind </li></ul>
  13. 13. Otto ongewenst <ul><li>Gezond kind </li></ul><ul><li>Maar ongewenst </li></ul>
  14. 14. Otto ongewenst <ul><li>Gezond kind </li></ul><ul><li>Maar ongewenst </li></ul><ul><li>Claim van ouders </li></ul>
  15. 15. Otto ongewenst <ul><li>Gezond kind </li></ul><ul><li>Maar ongewenst </li></ul><ul><li>Claim van ouders </li></ul><ul><li>Wrongful birth </li></ul>
  16. 16. Kelly Molenaar
  17. 17. Kelly Molenaar <ul><li>Gewenst kind </li></ul>
  18. 18. Kelly Molenaar <ul><li>Gewenst kind </li></ul><ul><li>Maar gehandicapt </li></ul>
  19. 19. Kelly Molenaar <ul><li>Gewenst kind </li></ul><ul><li>Maar gehandicapt </li></ul><ul><li>Claim van het kind </li></ul>
  20. 20. Kelly Molenaar <ul><li>Gewenst kind </li></ul><ul><li>Maar gehandicapt </li></ul><ul><li>Claim van het kind </li></ul><ul><li>Wrongful life </li></ul>
  21. 21. Iets meer over Kelly <ul><li>Vrucht was beschadigd </li></ul><ul><li>Geïndiceerde prenatale diagnostiek bleef uit </li></ul><ul><li>Anders: abortus </li></ul><ul><li>Thans 9 jaar </li></ul><ul><li>Deerniswekkende toestand/situatie </li></ul>
  22. 22. Spelprogramma <ul><li>Speelveld verkennen </li></ul><ul><li>Ethische aspecten </li></ul><ul><li>Het spel in het buitenland </li></ul><ul><li>Juridische science fiction </li></ul><ul><li>Mijn kijk op het spel </li></ul>
  23. 23. Aansprakelijkheidsrecht is neutraal
  24. 24. Aansprakelijkheidsrecht is neutraal <ul><li>Vrouwe Justitia is geblinddoekt </li></ul>
  25. 25. Aansprakelijkheidsrecht is neutraal <ul><li>Vrouwe Justitia is geblinddoekt </li></ul><ul><li>VB: rijke automobilist/arme fietser </li></ul>
  26. 26. Een fout is vereist <ul><li>Je doet iets wat je niet had moeten doen </li></ul><ul><li>Je doet iets niet, wat je wel had moeten doen </li></ul>
  27. 27. Medische aansprakelijkheid <ul><li>Medische misser </li></ul><ul><li>Informed consent </li></ul><ul><li>Fout/complicatie </li></ul><ul><li>Criterium </li></ul><ul><li>Hierna fout verondersteld </li></ul>
  28. 28. Schadevergoeding: algemeen <ul><li>X – Y = schade </li></ul><ul><li>Elke euro aan kosten </li></ul><ul><li>Elke euro die ik niet meer kan verdienen </li></ul><ul><li>Een bedrag aan smartengeld </li></ul>
  29. 29. Vrouwe Justitia
  30. 30. Vrouwe Justitia <ul><li>Oordeelt soms over lastige ethische kwesties </li></ul>
  31. 31. Vrouwe Justitia <ul><li>Oordeelt soms over lastige ethische kwesties </li></ul><ul><li>Rechten/plichten </li></ul>
  32. 32. Vrouwe Justitia <ul><li>Oordeelt soms over lastige ethische kwesties </li></ul><ul><li>Rechten/plichten </li></ul><ul><li>Appels/peren </li></ul>
  33. 33. Spelprogramma <ul><li>Speelveld verkennen </li></ul><ul><li>Ethische aspecten </li></ul><ul><li>Het spel in het buitenland </li></ul><ul><li>Juridische science fiction </li></ul><ul><li>Mijn kijk op het spel </li></ul>
  34. 34. Ethische aspecten <ul><li>Ethiek algemeen </li></ul><ul><li>Wrongful birth: enkele dilemma’s </li></ul><ul><li>Wrongful life: enkele dilemma’s </li></ul>
  35. 35. Ethiek algemeen <ul><li>Zedenleer </li></ul><ul><li>Goed en kwaad (fout) </li></ul><ul><li>Fatsoen </li></ul><ul><li>Waarden en normen </li></ul><ul><li>Eigen geweten </li></ul>
  36. 36. Ethiek in historisch perspectief <ul><li>Individualisme </li></ul><ul><li>Industrialisatie </li></ul><ul><li>Collectivisme </li></ul><ul><li>Kennismaatschappij </li></ul><ul><li>Opkomst IT </li></ul><ul><li>Invloed religie </li></ul>
  37. 37. Evolutie <ul><li>Praktijk en theorie beïnvloeden elkaar </li></ul><ul><li>Herwaardering van vroeger denken </li></ul><ul><li>Medisch steeds meer mogelijk </li></ul><ul><li>Leidt tot moderne claims </li></ul><ul><li>Actie / reactie (Frankrijk: Nicolas Perruche) </li></ul>
  38. 38. Vragen <ul><li>Is ethiek cultuurgebonden? </li></ul><ul><li>Mogen wij (in Nederland) ons achter andere cultuuropvattingen verschuilen? </li></ul>
  39. 39. Menselijke vermogens <ul><ul><li>Een mens onderscheidt zich door </li></ul></ul><ul><ul><li>vermogens en vaardigheden, </li></ul></ul><ul><ul><li>waaronder: </li></ul></ul>
  40. 40. Menselijke vermogens <ul><ul><li>Een mens onderscheidt zich door </li></ul></ul><ul><ul><li>vermogens en vaardigheden, </li></ul></ul><ul><ul><li>waaronder: </li></ul></ul><ul><ul><li>soevereiniteit over eigen lichaam </li></ul></ul>
  41. 41. Menselijke vermogens <ul><ul><li>Een mens onderscheidt zich door </li></ul></ul><ul><ul><li>vermogens en vaardigheden, </li></ul></ul><ul><ul><li>waaronder: </li></ul></ul><ul><ul><li>soevereiniteit over eigen lichaam </li></ul></ul><ul><ul><li>controle over zintuigen </li></ul></ul>
  42. 42. Oordeelt u zelf <ul><li>Mogen wij aan deze twee tornen? </li></ul>
  43. 43. Wrongful birth: enkele dilemma’s
  44. 44. Wrongful birth: enkele dilemma’s <ul><li>Sommigen willen wel (IVF) </li></ul><ul><ul><li>Is IVF onethisch? </li></ul></ul>
  45. 45. Wrongful birth: enkele dilemma’s <ul><li>Sommigen willen wel (IVF) </li></ul><ul><li>Sommigen willen niet (sterilisatie) </li></ul><ul><ul><li>Is sterilisatie onethisch? </li></ul></ul>
  46. 46. Wrongful birth: enkele dilemma’s <ul><li>Sommigen willen wel (IVF) </li></ul><ul><li>Sommigen willen niet (sterilisatie) </li></ul><ul><li>Dood door fout van een ander </li></ul><ul><ul><li>Is gederfd levensonderhoud claimen onethisch? </li></ul></ul>
  47. 47. Wrongful birth: enkele dilemma’s <ul><li>Sommigen willen wel (IVF) </li></ul><ul><li>Sommigen willen niet (sterilisatie) </li></ul><ul><li>Dood door fout van een ander </li></ul><ul><li>Geboren door fout van een ander </li></ul><ul><ul><li>Is schade claimen onethisch? </li></ul></ul>
  48. 48. Wrongful birth: enkele dilemma’s <ul><li>Sommigen willen wel (IVF) </li></ul><ul><li>Sommigen willen niet (sterilisatie) </li></ul><ul><li>Dood door fout van een ander </li></ul><ul><li>Geboren door fout van een ander </li></ul><ul><li>Claimen is een recht, geen plicht </li></ul>
  49. 49. Oordeelt u zelf <ul><li>Vrouw is ongewenst zwanger en vordert schadevergoeding. Dokter stelt abortus voor. Mogen wij dat van haar verlangen? </li></ul>
  50. 50. Appels / peren <ul><li>Geen kinderen meer willen </li></ul><ul><li>Kind weg laten halen </li></ul>
  51. 51. Oordeelt u zelf <ul><li>Kan een kind als schade worden gezien? </li></ul>
  52. 52. Verschil? <ul><li>Ongewenst / gewenst </li></ul><ul><li>Gezond / gehandicapt </li></ul>
  53. 53. Oordeelt u zelf <ul><li>Het recht op leven van het kind verhoudt zich niet met de aanspraak op smartengeld van ouders, wegens het (ongewenst) bestaan van het kind? </li></ul>
  54. 54. Oordeelt u zelf <ul><li>De aanspraak op smartengeld mag worden verrekend met de vreugde die een kind geacht wordt met zich te brengen? </li></ul>
  55. 55. Wrongful life enkele dilemma’s
  56. 56. Keuze maken tussen: <ul><li>Onvolmaakt leven </li></ul><ul><li>Niet-leven </li></ul>
  57. 57. Keuze maken tussen: <ul><li>Onvolmaakt leven </li></ul><ul><li>Niet-leven </li></ul><ul><li>Welke is beter? </li></ul>
  58. 58. Keuze maken tussen: <ul><li>Onvolmaakt leven </li></ul><ul><li>Niet-leven </li></ul><ul><li>Welke is beter? </li></ul><ul><li>Vergelijking mogelijk? </li></ul><ul><ul><li>Niemand is perfect </li></ul></ul><ul><ul><li>Iedereen is gelijk </li></ul></ul><ul><ul><li>Beschaving is ….. </li></ul></ul>
  59. 59. Keuze maken tussen: <ul><li>Onvolmaakt leven </li></ul><ul><li>Niet-leven </li></ul><ul><li>Welke is beter? </li></ul><ul><li>Vergelijking mogelijk? </li></ul><ul><li>Niet-leven zouden wij niet kunnen evalueren </li></ul>
  60. 60. Worüber man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen. Witgenstein
  61. 61. Anderzijds ...
  62. 62. De gedachte is dat de mens het bezitten van alle vaardigheden / vermogens nastreeft. Nussbaum
  63. 63. Ondraaglijk lijden <ul><li>Kwantificeerbaar? </li></ul><ul><li>Objectiveerbaar? </li></ul>
  64. 64. Oordeelt u zelf <ul><li>Een claim voor wrongful life diskwalificeert het leven van een gehandicapte? </li></ul>
  65. 65. Nuanceringen mogelijk
  66. 66. Nuanceringen mogelijk <ul><li>Drogreden </li></ul>
  67. 67. Nuanceringen mogelijk <ul><li>Drogreden </li></ul><ul><ul><li>Stelling impliceert minderwaardigheid van gehandicapten </li></ul></ul>
  68. 68. Nuanceringen mogelijk <ul><li>Drogreden </li></ul><ul><ul><li>Stelling impliceert minderwaardigheid van gehandicapten </li></ul></ul><ul><ul><li>Als claim wordt afgewezen, impliceer je dat eiser minderwaardig is </li></ul></ul>
  69. 69. Nuanceringen mogelijk <ul><li>Drogreden </li></ul><ul><li>Rol van prenatale diagnostiek? </li></ul>
  70. 70. Nuanceringen mogelijk <ul><li>Drogreden </li></ul><ul><li>Rol van prenatale diagnostiek? </li></ul><ul><ul><li>Als we met een claim voor wrongful life de gehandicapten beledigen, dan kunnen we net zo goed stoppen met prenatale diagnostiek </li></ul></ul>
  71. 71. Oordeelt u zelf <ul><li>Vrouw is zwanger. Geïndiceerd prenataal onderzoek blijft achterwege. Kind is gehandicapt en vordert smartengeld. Dokter stelt voor dat het kind “uitstapt”. </li></ul>
  72. 72. Nuanceringen <ul><li>Kind geen eigen recht op abortus </li></ul><ul><li>Euthanasie is een recht, geen plicht </li></ul><ul><li>In praktijk: bijna moord </li></ul><ul><li>Als ik besta, dan respecteren dat ik blijf bestaan </li></ul><ul><li>Wordt het anders bij een claim? </li></ul>
  73. 73. Oordeelt u zelf <ul><li>Is de waarde van het leven in geld uit te drukken? </li></ul>
  74. 74. Euro 1,25
  75. 75. Of Euro 600.000,-- <ul><li>Voor berekening zie hand-out sub 2 </li></ul>
  76. 76. <ul><li>Citaat Rubenstein </li></ul><ul><li>(zie hand-out sub 3) </li></ul>
  77. 77. Een spelerswissel: Kelly is moe <ul><li>Bij Anja bleef een geïndiceerde keizersnede uit. Daardoor is zij even gehandicapt geboren als Kelly. </li></ul>
  78. 78. Oordeelt u zelf <ul><li>Maakt het verschil dat de handicap bij Anja door de arts is veroorzaakt en bij Kelly niet? </li></ul>
  79. 79. Oordeelt u zelf <ul><li>Is er een verschil tussen de vordering van de moeder en die van het kind? </li></ul>
  80. 80. Door te redeneren vanuit de beroepsfout, wordt de schade van het kind aldus onder het beschermingsbereik van de geschonden norm gebracht. S.D. Lindenbergh
  81. 81. Oordeelt u zelf <ul><li>Hebben de moeders van Kelly en Anja recht op smartengeld? </li></ul>
  82. 82. Ja <ul><li>Er is een inbreuk gemaakt op hun zelfbeschikkingsrecht </li></ul>
  83. 83. Oordeelt u zelf <ul><li>Hebben de vaders van Kelly en Anja recht op smartengeld? </li></ul>
  84. 84. Nee <ul><li>Volgens Hof geen inbreuk op zelfbeschikkingsrecht </li></ul>
  85. 85. Nee <ul><li>Volgens Hof geen inbreuk op zelfbeschikkingsrecht </li></ul><ul><li>Sterk argument? </li></ul>
  86. 86. Nog een spelerswissel: Otto geblesseerd <ul><li>Een dag na de geboorte van Pinky P. vindt een kijkoperatie plaats. Er gaat iets afschuwelijk mis, waardoor het gezinsleven ingrijpend anders verloopt. </li></ul>
  87. 87. Oordeelt u zelf <ul><li>Hebben de ouders van Pinky P. aanspraak op smartengeld? </li></ul>
  88. 88. Nee Nog niet, maar gaat veranderen
  89. 89. Spelprogramma <ul><li>Speelveld verkennen </li></ul><ul><li>Ethische aspecten </li></ul><ul><li>Het spel in het buitenland </li></ul><ul><li>Juridische science fiction </li></ul><ul><li>Mijn kijk op het spel </li></ul>
  90. 90. Harmonie nog ver te zoeken <ul><li>Situatie in Engeland </li></ul><ul><li>Situatie in Frankrijk (Nicolas Perruche) </li></ul><ul><li>Amerika (overal claims mogelijk, behalve in vijf staten) </li></ul><ul><li>Enqu ête onder Peopil-boardleden (zie hand-out sub 4) </li></ul>
  91. 91. Spelprogramma <ul><li>Speelveld verkennen </li></ul><ul><li>Ethische aspecten </li></ul><ul><li>Het spel in het buitenland </li></ul><ul><li>Juridische science fiction </li></ul><ul><li>Mijn kijk op het spel </li></ul>
  92. 92. Claim tegen ouders? <ul><li>Wie “ketst” kan de bal verwachten? </li></ul><ul><li>Is “het” doen onrechtmatig? </li></ul><ul><li>Prenatale diagnostiek voor iedereen? </li></ul><ul><li>Keuzevrijheid </li></ul><ul><li>Soevereiniteit van het lichaam </li></ul><ul><li>Andere claims, andere rechtsvragen </li></ul>
  93. 93. Spelprogramma <ul><li>Speelveld verkennen </li></ul><ul><li>Ethische aspecten </li></ul><ul><li>Het spel in het buitenland </li></ul><ul><li>Juridische science fiction </li></ul><ul><li>Mijn kijk op het spel </li></ul>
  94. 94. Moderne claims <ul><li>Aan te pakken met klassiek gereedschap </li></ul><ul><li>Claims wijken niet af van andere vormen van aansprakelijkheid </li></ul><ul><li>Huidige wrongful birth regeling voldoet prima </li></ul>
  95. 95. Moderne claims (2) <ul><li>Bij wrongful life ligt accent op wrongful , niet op life </li></ul><ul><li>Angst van artsen niet terecht </li></ul><ul><li>Kind was op zich gewenst </li></ul><ul><li>Men wilde een kind </li></ul><ul><li>Maar niet dit kind </li></ul>
  96. 96. Moderne claims (3) <ul><li>Wat is dan de schade? </li></ul>
  97. 97. Moderne claims (3) <ul><li>Wat is dan de schade? </li></ul><ul><ul><li>Hele leven? </li></ul></ul><ul><ul><li>Extra kosten tot 21? </li></ul></ul><ul><ul><li>Ook extra kosten na 21? </li></ul></ul>
  98. 98. “ Accepteert men eenmaal dat de ouders op grond van een fout van een arts een aanspraak hebben op een vergoeding voor de gevolgen van de geboorte van een gehandicapt kind, dan acht ik het juist dat ook het kind een vordering wordt toegekend terzake van de lasten van de handicap.” S.D. Lindenbergh
  99. 99. Kelly kreeg ook smartengeld <ul><li>Niet omdat ze leeft (X – Y = schade) </li></ul><ul><li>Maar omdat ze gehandicapt is </li></ul>
  100. 100. Wellicht ligt daar het juiste midden <ul><li>Aristoteles </li></ul>

×