2010 08-15-tgl 10jaar-jona

224 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
224
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2010 08-15-tgl 10jaar-jona

  1. 1. Hoe een kleine profeet een stad in beweging zet:Jona verenigt en beweegt 10 jaarToen in het heilige jaar 2000 enkele jongeren een ruimte kregen op de Sint-Maartensparochie om er hun eigen ding te doen is het verhaal van Jona begonnen.Jongeren psychisch en fysiek ruimte geven is een daad van geloof en hoop van dekerkgemeenschap. Het is geloven dat er naast de klassieke eucharistie ook nog heil tevinden is. Maar het is vooral hopen dat te midden de secularisering het zaad van hetevangelie in jongeren een unieke grond vindt om tot iets waardevols uit te groeien. WaarJona nog deels ontstaan is in de schoot van de Kerk is het nu opgeschoven naar deperiferie. In deze bijdrage willen we die evolutie schetsen en duiden naar aanleiding vanons tiende werkjaar.Alles is begonnen met de vereniging Olla Podrida 1 die activiteiten organiseerde rond vierpeilers: ontmoeting, geloofsinhoud, cultuur en ontspanning. Binnen de peilergeloofsinhoud ontstond het eerste leerhuis rond de 10 woorden, gegeven door RemiVerwimp en Elke Vandeperre. Dit leerhuis en de vele die volgden vormden stilaan debasisinspiratie van onze beweging: joods-christelijk geïnspireerd, sociaal geëngageerd enoog voor wat er in de politieke samenleving gebeurt. De politieke lezing van de bijbel wasvoor velen van ons een totaal nieuwe en verfrissende invalshoek: bijbelverhalen wordenopeens relevante en concrete verhalen voor mensen van nu. Van een vereniging met eenvooral rijke culturele bagage (film, literatuur, poëzie) zijn we in drie jaar Olla Podrida toteen eigenzinnig christelijke beweging geëvolueerd waar het element cultuur weliswaarnooit ver weg was. Het brede activiteitenaanbod geeft een idee van de verscheidenheidaan initiatieven. Zo bouwden we een lieve leegte, een volledig witte ruimte met enkel éénlichtstraal van buitenaf om de essentie van het samenzijn -los van welke inspiratie danook- te beklemtonen, zonder religieuze symbolen. Daarnaast waren een aantal van onsactief in het migrantencentrum waar ze vrijwillig de huiswerkklas opvolgden en hadden weons eigen tijdschrift: klap. We hadden ook heel wat boeiende sprekers te gast en reisdentwee maal naar Compostella.Het hart van Olla Podrida was het klapcafé op zondagavond die door het openontmoetingskarakter tal van nieuwe initiatieven deed ontstaan, waaronder het oprichtenvan de eerste interreligieuze meisjeswerking in Vlaanderen, Sofia.Olla Podrida is altijd een experiment gebleven. Een werkplaats waar jonge mensenpuzzelstukken van hun persoonlijk leven samen konden leggen tot een zinvol geheel.Na vier jaar en een eerste generatie jongeren was het tijd voor een grote evaluatie enbijsturing. Doorheen alle mooie momenten met Olla Podrida is het verlangen gegroeid omnieuwe mensen aan te spreken met een geëngageerd christelijk verhaal. Op dat momentis Jona geboren.De keuze voor JonaEen naam geven aan een beweging is niet makkelijk. Een naam houdt namelijk altijdperspectief en belofte in zich. Denk maar aan de NAAM die staat voor bevrijding en nieuwleven!De keuze voor de profeet Jona was al heel snel gemaakt. Jona verwoordt als kleineprofeet de uitgangspositie van veel jongeren vandaag. Die zijn van kleinsaf om het hoofdgeslagen met klimaatproblemen, stijgend aantal zelfmoorden en depressies, hetdrugsgebruik bij jongeren of de steeds toenemende tijdsdruk en stress. Het is wat negatief1 Olla Podrida is de naam van een Spaans stoofpotje die een potpourri is van groenten en verschillende soorten vlees. Een diversiteit aan smaken die onze levensbeschouwelijke diversiteit als groep treffend vat.
  2. 2. geformuleerd, maar toch zijn wij de eerste generatie die op school al deze omvangrijkeproblemen al van jongsaf kreeg voorgeschoteld. Het liefst van al wil je dan ofwel schuilenin je eigen cocon of hard weglopen. In eerste instantie doet Jona dat ook: weglopen, naarhet einde van de toen gekende wereld: Tarsis. Weg van het onrecht en brute geweld vande mensen in Nineve, een stad van verderf en wanhoop. Maar op zijn bootreis stormt hetin zijn gedachten en gevoelens. Diep vanbinnen schreeuwt een stem van verlossing, eenstem van licht in het donker en van geloof in mensen. In hoofdstuk 2, doorspekt vanpsalmen, toont de novelle aan dat de joodse traditie een traditie van aanpakken is, eentraditie van woorden die vlees worden. Bij de HEER is redding! (Jon 2,10b) Wat volgt isalombekend maar toch heel verrassend. Na een compacte preek van Jona bestaande uitslechts één zin keren de Ninevieten zich tot God en roepen een vastenperiode uit. En deHEER heeft genade. Voor de ik-preek-graag-en-enkel-in-mijn-eigen-parochie-predikantJona geen goede afloop van het verhaal. Dit soort genade is voor hem de onmacht van deEeuwige. Je kan toch zomaar niet geloven dat de Ninevieten echt gekeerd zijn?Als beweging wilde Jona vanaf aanvang de valkuilen vermijden uit het jonaverhaal. Dooreen kritische blik op Kerk en samenleving wilden we geloven in een wereld die de moeitewaard is voor iedere mens. Door vorming en ontmoeting te stimuleren tussen jongemensen geboeid door het Jezusverhaal -vanuit welke achtergrond dan ook- wilden weprofetisch zijn. Dat wil zeggen leren kijken, luisteren en spreken met de ogen, oren enmond van de Eeuwige. Jongeren verkeren immers ten aanzien van hun christelijke rootsen de samenleving vaak tussen niet meer anti en nog niet thuisgekomen. Die thuiskomstis voor ons de kern van zingeving en levensbeschouwing: eigen levensbeschouwelijkekeuzes maken en zelf in de maatschappij de NAAM vormgeven. Voor ons staat hetgoddelijke niet zomaar vast. Je kan er aan twijfelen of het zelfs ontkennen. Hetbelangrijkste is dat Jona een plaats kan zijn waar je een stem kan ontdekken die zin enrichting geeft aan het leven. Wat ons dan christelijk maakt is het feit dat we die stem vaakzoeken in de joods-christelijke traditie.Uit de margeJona laat zich uitdagen door Kerk, evangelie en de samenleving. Wij willen bewust alsjonge mensen met onze twee voeten op de grond blijven staan. Een gewortelde enweloverwogen spiritualiteit is ons handelsmerk. We zijn dan ook niet vies om in dekerkelijke debatten tussen te komen en te wijzen op wat wij niet christelijk vinden in deKerk. Net als de profeten uit het Eerste Testament willen we terug op zoek naar deessentie van de bevrijdende woorden. We zijn ervan overtuigd dat het evangelie de(post)moderne kritiek van jonge mensen kan verdragen en overleven. En die kritiek op hetWoord kan je best samenleggen in leerhuizen, net zoals de joden al eeuwenlang doen.Samen leren om samen te kunnen leven. Onze diepste inspiratie ligt in het geloof datdoorheen menselijke ontmoetingen en doorheen het samen zoeken naar heilige bronnenhet mooiste van alle werelden een beetje zichtbaar kan worden.Met Jona willen we het woord christelijk terug losmaken van het louter institutionele.Daarom zien we onszelf eerder aan de rand van de Kerk. We zouden onszelf buiten deKerk kunnen plaatsen maar dat doen we bewust niet. Toen de profeet Jona in de buik vande grote vis tot het diepste van zijn roeping kwam besefte hij ook dat hij naar Ninevemoest. Het is niet voldoende om aan de kant te staan schreeuwen. Als we beweging willenvormen dan moeten we ook beweging maken in de Kerk. We mogen als jonge mensen deKerk confronteren met hoe wij de traditie herinterpreteren, al is dat geen makkelijkeoefening. Velen van ons zijn ontgoocheld in de Kerk en de Kerk zelf lijkt ook nietonmiddellijk van plan om zijn structuren en dogmas in vraag te stellen. Nochthans is datlaatste voor ons de enige manier om terug dichter te komen bij het visioen van het
  3. 3. koninkrijk van God.AccentenAfgelopen jaar hebben we een uitgebreide bevraging gehouden bij onze basis omtrent deidentiteit van Jona. Daarop zijn we beginnen schrijven aan een nieuwe visietekst die onsde komende jaren richting en inspiratie kan geven. Tussen de starttekst en de uiteindelijkevisietekst hebben we met verschillende vrijwilligers uitgebreide gesprekken gevoerd om toteen aantal fundamentele keuzes te komen voor de toekomst van onze beweging.Een half jaar schrijven en nadenken over onze identiteit heeft ons deugd gedaan en doetons vermoeden dat we al tien jaar in een goede bedding zitten. Mensen die ons vindenlaten ons niet meer los.De zaken die bepalend zijn voor onze identiteit zijn: het joods-christelijke, actief pluralisme,netwerk aan de basis, verandering ten goede, maatschappelijke en politiekebetrokkenheid, ecologie, gezinsvriendelijkheid en de dialoog tussen verschillendegeneraties.Christelijk betekent dat onze werking steeds vertrekt vanuit de christelijke traditie en haarjoodse bronnen. We creëren ruimte om in alle vrijheid te spreken over religie in al zijnbetekenissen. Hierin komen mensen thuis die het de moeite waard vinden deze bronnenniet te laten verloren gaan. Agnostici, atheïsten en anders-overtuigden zijn daaromwelkom om met ons samen na te denken over wat die erfenis concreet kan beteken in hetpersoonlijke en maatschappelijke leven. Bij Jona is iedereen welkom die in de dialoog ende ontmoeting kan thuiskomen, in respect en openheid voor elkaars standpunten enovertuigingen. We vinden deze dialoog belangrijk omdat ze de spiegel vormt van hoe desamenleving er op vandaag uitziet. Het pluriforme in onze maatschappij moet voor eengegronde spiritualiteit aanwezig zijn in onze beweging. In het christelijke stellen we onsdaarom nooit exclusief op. Integendeel. We vinden het zelfs belangrijk om actief mee tewerken aan een maatschappij waar mensen in een open dialoog kunnen treden metelkaar over wat zin geeft aan het leven.Onze inzet voor actief-pluralisme vertaalt zich momenteel in de bevordering van deinterreligieuze dialoog in de regio Kortrijk. Aan de hand van een manifest 2 proberen we deverschillende levensbeschouwingen in onze stad te erkennen in hun waarde en ze inrespect te leren samenleven. Het is de start van een hopelijk boeiende en structureledialoog over de plaats van levensbeschouwingen in het openbaar leven. Trouwens, eenheel actueel thema!Het ecologische vraagstuk houdt ons heel bijzonder bezig. In het spoor van deecofeministische theologie en de bevrijdingstheologie willen we zorgen voor onzenoodlijdende schepping. Als jongeren zijn we geconfronteerd met het feit dat deze Aardehet liefst nog wat moet uithouden. Daarom willen we nu al in onze initiatieven deecologische alternatieven zoveel mogelijk toepassen. In onze hele organisatie is het eenvoortdurend aandachtspunt. Het zijn onze en toekomstige generaties die zullen moetenopkomen voor het recht op drinkbaar water, het recht op vruchtbare grond en het recht opgezonde lucht en voeding. We zijn geen milieubeweging maar vinden het onze profetischetaak om de natuurlijke band tussen christendom en ecologisch bewustzijn uit te dragen.2 Het Manifest voor actief-pluralisme is ondertekend door de verschillendevertegenwoordigers van de levensbeschouwingen in Kortrijk (vrijzinnige humanisten,rooms-katholieke Kerk, orthodoxe Kerk, VPKB, boeddhisten) door het stadsbestuur en eenaantal grote middenveldorganisaties
  4. 4. De toekomst zal groen en duurzaam zijn of ze zal niet zijn. Jona wil daarom op eencreatieve manier duurzame alternatieven in de praktijk omzetten. Het is onze heilige plicht.Uit het voorgaande blijkt dat we niet anders kunnen dan bezorgd te zijn over onzesamenleving en de politiek. We willen leren, leven en veranderen ten goede binnen degrenzen van onze mogelijkheden. Onze mystiek ligt verscholen in het engagement dat elkvan ons opneemt voor een gezin, op het werk, als student, in het middenveld of in depolitiek. Dorothee Sölle noemt in haar magnus opus Mystiek & Verzet niet voor niets hetgoddelijke stil geschreeuw: Er zijn mensen die het stil geschreeuw dat God is, nietslechts horen, maar het ook hoorbaar maken als de muziek van de wereld, de muziek diede kosmos en de ziel ook vandaag geheel vervult 3. In Jona proberen we onze bronnenzichtbaar te be-leven.Profetisch blijvenWat de toekomst brengt is onzeker. Onze beweging is al tien jaar gekenmerkt door eenvoortdurend zoeken en herdenken van waar het nu eigenlijk om draait. Die voortdurendezoektocht is ook verankerd in onze visietekst. Net omdat we ervan overtuigd zijn dat hetde enige manier is om niet vervreemd te raken van de debatten in onze samenleving.Jona staat in elk geval nog voor twee grote uitdagingen: het wisselen van generaties en deruk naar rechts van vele christelijke kerken.De eerste generatie jongeren van toen zijn nu jongvolwassen geworden, zijn getrouwd ofhebben een gezin gesticht. Daardoor is het moeilijk om jongeren te betrekken onder 25jaar. Hun belevingswereld is al lang de onze niet meer. Het is ook moeilijk om hen tebereiken als ons jaarprogramma met jongvolwassenen in het achterhoofd is uitgedacht.Daarom willen we net als bij ons tien jaar geleden opnieuw jongeren tijd en plaats gevenom hun eigen beweging te vormen binnen Jona. In de overtuiging dat ze het goed zullendoen als ze eerlijk op zoek gaan naar wat hen bindt. We zijn niet bang van hun vragen enkritiek maar zien er naar uit. We willen ook voor jongeren een plaats van inspiratie zijn.De conservatieve onderstroom in de Kerk en de centraliseringsdrang van Rome zijnweinig hoopvol voor het christelijk verhaal. Ook de ledenuitbreiding vanfundamentalistische evangelische gemeentes is geen positief perspectief. Het terugvluchten in macht, in dogmas of in historische lezingen van de Bijbel maakt onze positiesteeds moeilijker omdat wij ons steeds meer moeten verantwoorden voor onsmaatschappelijk engagement dat bijbels geïnspireerd is.Enkel het voorbeeld van onze kleine beweging en de zin die mensen vinden in hetsamenkomen rond onze oerverhalen kan een getuigenis contra zijn. Laat ons het mannain de woestijn dag per dag oprapen en wie weet steken we ooit de Jordaan over, naar datland van belofte.Avanti!Wij zijn een bescheiden beweging met een bescheiden netwerk van mensen en groepenmaar toch overtuigd van onze kracht. Want die kracht komt van geïnspireerde mensen dieverderbouwen op ijzersterke keuzes: die van de minsten in onze samenleving, die van deStem van de hoop, het geloof en de liefde.Onze sterkte vertrekt altijd vanuit de basis, vanuit onze jongvolwassenen. Het is onssamen denken en doen die vorm en uitstraling geeft aan Jona. Niets meer, maar ook nietsminder.3 Uit: Dorothee Sölle, Mystiek en verzet, Gij stil geschreeuw, Uitgeverij Ten Have, 2005, p 411

×