Dijital Yerliler ve Sanal Kütüphaneler: Bilgi Hizmetleri Sağlayan Kurumları Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?   Yaşar Tonta H ac...
Plan <ul><li>Dijital yerliler, dijital göçmenler </li></ul><ul><li>Sanal kütüphaneler </li></ul><ul><li>Web 2.0 ve Library...
Dijital Vatandaşlık Testi <ul><li>Bunu okuyabilir misiniz ? “kdz n colleG? ms em? U2 cn lrn txtN” </li></ul><ul><li>Ipod’u...
Dijital Yerliler <ul><li>Bilgiye hızlı erişim </li></ul><ul><li>Paralel işleme </li></ul><ul><li>Metin yerine grafik </li>...
Dijital Göçmenler
Dijital Göçmenler  – Di j ital  Yerliler Örneği   Di j ital  Göçmenler Tamamen bağlı ….. … tamamen  di j ital … birden çok...
Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler http://www.marcprensky.com/writing/Prensky%20-%20Digital %20Natives,%20Digital%20Immig...
Google Bizi Aptallaştırıyor mu? “ Web’den ya da basılı uzunca bir makaleyi okuma ve anlama yeteneğimi hemen hemen tamamen ...
Kütüphane Nerede? D. Kohl, Where's the library? (Editorial),  The Journal of Academic Librarianship   32  (2) (2006), pp. ...
Kütüp-Uzay
Second Life
Second Life
Second Life “Bilgi Adası”
Second Life “Bilgi Adası” Dermeleri
Second Life Referans Hizmeti
Second Life Çatalhöyük Adası
<ul><li>Second Life ilk yaşamın yerine geçmez.  </li></ul><ul><li>Kaynak: Scott T Plutchak, The librarian: fantastic adven...
Kütüphaneler: Sanal Güzerg â hlar
Sosyal Ağlar Yeni Web Portal’ları <ul><li>Sosyal ağlar: Web içinde web’ler </li></ul><ul><li>Web 2.0 kullanarak sosyalleşm...
Web 2.0 Nedir? Source: http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html
Web 2.0 Tanımı <ul><li>Yaratıcılığı artırmayı, bilgi paylaşımını ve en önemlisi kullanıcılar arasındaki işbirliğini amaçla...
Web 2.0 Özellikleri <ul><li>Platform olarak Web </li></ul><ul><li>Kullanıcı katılımı yoluyla ortak akıl  </li></ul><ul><li...
Bilgi Edinme Platformu Olarak Web Kaynak http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html
. . .when CNN saw the image it moved quickly to confirm with Dutch officials that a crash had happened. &quot;Within minut...
 
Web 2.0 + Library = Library 2.0  (Miller, 2005) <ul><li>L ibrary 2.0 kütüphane dünyasında hizmetlerin kullanıcılara sunulm...
Kütüphaneler. . .
Kaynak: http://www.flickr.com/photos/42538191@N00/113222147/ Bilgi Edinme Platformu olarak   Library 2.0
Library 2.0’de kullanılan Web 2.0 teknolojileri <ul><li>Dağıtım </li></ul><ul><ul><li>RSS </li></ul></ul><ul><ul><li>Wiki ...
Kullanıcı ve Kütüphane Çevreleri Birbirinin İçine Geçmiş Kaynak: http://orweblog.oclc.org/archives/001556.html
The Horizon Report <ul><li>Cep telefonları </li></ul><ul><li>Bulut hesaplama / (cloud computing) </li></ul><ul><li>Mekansa...
“ Cep Kütüphanesi”
 
 
 
OCLC WorldCat Facebook içinden taranabilir
WorldCat tavsiyeleri Herkes OCLC WorldCat hesabı açabilir
OCLC WorldCat kataloğunda “search engines”
OCLC WorldCat kataloğunda “tonta”
Kitabın bulunduğu kütüphaneler
Farklı atıf stillerine göre kitabın gösterimi
Kaydın Endote’a aktarılması
Kullanıcının yarattığı listelere kaydedilmesi
Paylaşım
Kayıtlı kullanıcılar kendi “tag”lerini ekleyebilirler OCLC WorldCat kullanıcıların eklediği bilgiler . . . Tag’ler
. . . Eklenen “tag”ler OCLC WorldCat  kaydının bir parçası oluyor Eklenen tag’ler
Not OCLC WorldCat kullanıcının eklediği Notlar
. . . Notlar kaydın bir parçası oluyor İçindekiler eklenebilir
İçindekiler  (kes-yapıştır ile) Kullanıcı tarafından eklenen İçinekiler sayfası . . .
. . . İçindekiler kaydın bir parçası oluyor
Kitap eleştirisi Kayda kitap eleştirisi eklenebilir
Türk Kütüphaneciliği ’nde çıkan eleştirinin URL adresi Eleştirinin URL adresi
Diğer kitaplar OCLC WorldCat’te yazarın diğer kitapları
Ortak yazarlar
OCLC WorldCat kitaplarla sınırlı değil Dergi makalesi Internet kaynakları
Kayıt işaretlenebilir ve paylaşılabilir
Sosyal işaretleme sistemleri
Google Bookmark Google Bookmark olarak eklenebilir
bookmark delicious üzerinde kaydedilebilir
http://delicious.com/ytonta
Kayıt Facebook hesabınızdaki duvarınızda. . .
. . . Açıklayıcı bir notla birlikte yayımlanabilir. . .
Böylece kullanıcının Facebook arkadaş listesindeki  herkes bu notu görebilir
Yakınsama Olgusu <ul><li>“ teknolojilerin fingirdeşmesi, iç içe geçmesi” (Ekşi Sözlük) </li></ul><ul><li>Cep telefonu artı...
Kütüphanelerde Yakınsama <ul><li>Mek â n olarak kütüphanenin öneminin azalması </li></ul><ul><li>Bilgi kaynaklarına uzakta...
Bilgi Yönetimi Eğitiminde Yakınsama <ul><li>Bilgi profesyonellerinin öneminin artması  </li></ul><ul><li>Daha fazla bilgi ...
Kütüphaneleri Nasıl Bir Gelecek Bekliyor? <ul><li>Dijital yerliler daha fazla hizmet bekleyecekler </li></ul><ul><li>Kütüp...
http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/ http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-lcats-2008.pdf http://y...
Dijital Yerliler ve Sanal Kütüphaneler: Bilgi Hizmetleri Sağlayan Kurumları Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?   Yaşar Tonta H ac...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Dijital yerliler ve sanal kütüphaneler: Bilgi hizmetleri sağlayan kuruluşları nasıl bir gelecek bekliyor?

2,426 views

Published on

Published in: Business, Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,426
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12
Actions
Shares
0
Downloads
45
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Dijital yerliler ve sanal kütüphaneler: Bilgi hizmetleri sağlayan kuruluşları nasıl bir gelecek bekliyor?

    1. 1. Dijital Yerliler ve Sanal Kütüphaneler: Bilgi Hizmetleri Sağlayan Kurumları Nasıl Bir Gelecek Bekliyor? Yaşar Tonta H acettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü [email_address] yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/
    2. 2. Plan <ul><li>Dijital yerliler, dijital göçmenler </li></ul><ul><li>Sanal kütüphaneler </li></ul><ul><li>Web 2.0 ve Library 2.0 </li></ul><ul><li>Dijital yerliler için bilgi hizmetleri </li></ul><ul><li>“ Yakınsama” olgusu </li></ul><ul><ul><li>Bilgi hizmetlerine yansıması </li></ul></ul><ul><ul><li>Bilgi yönetimi eğitimine yansıması </li></ul></ul><ul><li>Sonuç </li></ul>
    3. 3. Dijital Vatandaşlık Testi <ul><li>Bunu okuyabilir misiniz ? “kdz n colleG? ms em? U2 cn lrn txtN” </li></ul><ul><li>Ipod’unuz ( çocuklarınız ya da torunlarınızın değil ) var mı? </li></ul><ul><li>Wii ’ı denediniz mi ? En çok hangi oyunu beğendiniz ? </li></ul><ul><li>Akıllı telefon kullanıyor musunuz ( yani , e -posta , video, fotoğraf özellikleri olan …)? </li></ul><ul><li>Anında mesaj (IM) kullanıyor musunuz? Blog kullanıyor musunuz? Blog’dan ne öğreniyorsunuz ? </li></ul><ul><li>“ Lonely Girl 15” in kim olduğunu biliyor musunuz ? </li></ul><ul><li>TV olmadan TV programlarını izlemek için üç popüler yol önerebilir misiniz? </li></ul><ul><li>Hiç Starbucks’ta WiFi kullandınız mı? </li></ul><ul><li>“ M ashup” site lerinin önemini biliyor musunuz ? Mash Up yarışmasına katıldınız mı? </li></ul><ul><li>MID ne demektir ? </li></ul><ul><li>Sharepoint mi yoksa Wiki mi daha fazla işbirliği olanağı sağlar? Aralarındaki fark nedir? </li></ul>Kaynak: Fred Stein , Digital Immigrants, Digital Natives and the Information Age 0-1 2-7 11-12 Fos iller Göçmenler Yerliler 8-10 Sonradan vatandaşlığa kabul edilenler
    4. 4. Dijital Yerliler <ul><li>Bilgiye hızlı erişim </li></ul><ul><li>Paralel işleme </li></ul><ul><li>Metin yerine grafik </li></ul><ul><li>Rastgele erişim (hipermetin) </li></ul><ul><li>Sürekli ağ üzerinde </li></ul><ul><li>Oyunlar </li></ul>
    5. 5. Dijital Göçmenler
    6. 6. Dijital Göçmenler – Di j ital Yerliler Örneği Di j ital Göçmenler Tamamen bağlı ….. … tamamen di j ital … birden çok görevi yapabilir … … tamamen gezgin ( veri , görüntü , ses ) ... ”Uzunçalar”/“plak” nedir bilmezler Kablosuz haritalı el bilgisayarları Web’e bağlı taşınabilir MP3 çalar E-posta/adi posta kavramıyla mücadele halinde; Wiki veya blog’lar hakkında hiçbir fikri yok Kablosuz resim ve TV telefonları Anında bağlantılılık Dijital göçmen-dijital yerli spektrumunda neredesiniz ? DY’ler niçin Sosyal Ağlardan hoşlanırlar? DY’ler niçin Sosyal Bookmark’ları kullanırlar? <ul><li>Bilgiyi kişiselleştirmek için Mashup ’ları kullanıyor; </li></ul><ul><li>Uygulamalar için “ Pipes “ ı kullanıyor </li></ul><ul><li>Web’i kişiselleştirmek için RSS kullanıyor </li></ul>Kablosuz telefon bilgisayar oluyor ( E posta , Web IM . Video vs) Di j ital Yerli “ Bağlantılı olma”yı varsayar ve gerektirir İsteklere cevap verirler Gezgin sosyal yazılım kullanırlar Kaynak: Fred Stein , Digital Immigrants, Digital Natives and the Information Age
    7. 7. Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler http://www.marcprensky.com/writing/Prensky%20-%20Digital %20Natives,%20Digital%20Immigrants%20-%20Part1.pdf http://d.scribd.com/docs/25yfw2gwramobinjk3vt.pdf Different kinds of experiences lead to different brain structures. -Dr. Bruce D. Berry, Baylor College of Medicine “ Children raised with the computer “think differently from the rest of us. They develop hypertext minds. They leap around. It’s as though their cognitive structures were parallel, not sequential.” . . . “Linear thought processes that dominate educational systems now can actually retard learning for brains developed through game and Web-surfing processes on the computer.”
    8. 8. Google Bizi Aptallaştırıyor mu? “ Web’den ya da basılı uzunca bir makaleyi okuma ve anlama yeteneğimi hemen hemen tamamen kaybettim.” Bruce Freedman
    9. 9. Kütüphane Nerede? D. Kohl, Where's the library? (Editorial), The Journal of Academic Librarianship 32 (2) (2006), pp. 117–118.
    10. 10. Kütüp-Uzay
    11. 11. Second Life
    12. 12. Second Life
    13. 13. Second Life “Bilgi Adası”
    14. 14. Second Life “Bilgi Adası” Dermeleri
    15. 15. Second Life Referans Hizmeti
    16. 16. Second Life Çatalhöyük Adası
    17. 17. <ul><li>Second Life ilk yaşamın yerine geçmez. </li></ul><ul><li>Kaynak: Scott T Plutchak, The librarian: fantastic adventures in the digital world, Serials , 20(2): 89, July 2007. </li></ul>
    18. 18. Kütüphaneler: Sanal Güzerg â hlar
    19. 19. Sosyal Ağlar Yeni Web Portal’ları <ul><li>Sosyal ağlar: Web içinde web’ler </li></ul><ul><li>Web 2.0 kullanarak sosyalleşme artı tek noktadan çeşitli hizmetler sağlıyor </li></ul><ul><li>Facebook’ta 52,000 farklı uygulama var </li></ul><ul><li>Yahoo!, Google ve Facebook’ta kullanıcılar sadece Ekim 2008’de 200 milyar dakika (139 milyon gün) harcamışlar </li></ul><ul><li>Google’ın misyonu “dünyanın içeriğini düzenlemek”, sosyal ağlarınki ise “dünyanın insanlarını” </li></ul><ul><li>Amaç sanal güzergahlar oluşturmak değil bağlantı, iletişim ve içeriği birleştirerek yıldız kümeleri oluşturmak </li></ul>
    20. 20. Web 2.0 Nedir? Source: http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html
    21. 21. Web 2.0 Tanımı <ul><li>Yaratıcılığı artırmayı, bilgi paylaşımını ve en önemlisi kullanıcılar arasındaki işbirliğini amaçlayan Web teknolojisi ve web tasarımı. </li></ul><ul><li>Sosyal ağ siteleri, wiki’ler, günlükler (blogs) ve folksonomiler gibi Web tabanlı toplulukların ve barındırılan hizmetlerin gelişmesi ve evrimleşmesi </li></ul>Kaynak: http://en.wikipedia.org/wiki/Web_2.0
    22. 22. Web 2.0 Özellikleri <ul><li>Platform olarak Web </li></ul><ul><li>Kullanıcı katılımı yoluyla ortak akıl </li></ul><ul><li>Dinamik içerik </li></ul><ul><li>Paketlenmiş yazılım yerine hizmetler </li></ul><ul><li>Hafif programlama modelleri </li></ul><ul><li>Web standartları ve ölçeklenebilirlik </li></ul><ul><li>Zengin kullanıcı deneyimi </li></ul><ul><li>açıklık </li></ul><ul><li>özgürlük </li></ul>Kaynak: O’Reilly (2005); http://en.wikipedia.org/wiki/Web_2.0
    23. 23. Bilgi Edinme Platformu Olarak Web Kaynak http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html
    24. 24. . . .when CNN saw the image it moved quickly to confirm with Dutch officials that a crash had happened. &quot;Within minutes we were reporting on the story. We then confirmed with the Twitter user that the image was theirs and took it to air. &quot;This proves that social networking sites can be a real asset in covering breaking news and gathering eyewitness accounts but the web should always be treated with extreme caution,&quot; Barnett said.
    25. 26. Web 2.0 + Library = Library 2.0 (Miller, 2005) <ul><li>L ibrary 2.0 kütüphane dünyasında hizmetlerin kullanıcılara sunulmasındaki geçişi yansıtmaktadır </li></ul><ul><li>Library 2.0 geribildirim vermeye ve katılmaya cesaretlendirerek kütüphane hizmetlerinin tasarımı ve kurulumunda kütüphane kullanıcısına da rol vermek </li></ul><ul><li>Library 2.0 modeli çift yönlü hizmet sunar ve kullanıcıdan kütüphaneye bilgi akışını artırır. </li></ul>Source: http://en.wikipedia.org/wiki/Library_2.0
    26. 27. Kütüphaneler. . .
    27. 28. Kaynak: http://www.flickr.com/photos/42538191@N00/113222147/ Bilgi Edinme Platformu olarak Library 2.0
    28. 29. Library 2.0’de kullanılan Web 2.0 teknolojileri <ul><li>Dağıtım </li></ul><ul><ul><li>RSS </li></ul></ul><ul><ul><li>Wiki </li></ul></ul><ul><ul><li>Blog </li></ul></ul><ul><ul><li>Podcast </li></ul></ul><ul><ul><li>Anında </li></ul></ul><ul><ul><li>mesajlaşma </li></ul></ul><ul><ul><li>Twitter </li></ul></ul><ul><ul><li>Sosyal ağlar (Folksonomiler) </li></ul></ul><ul><ul><li>Basit API’ler </li></ul></ul><ul><ul><li>Mashup/Remix’ler </li></ul></ul><ul><li>Yoğunlaşma </li></ul><ul><ul><li>Google </li></ul></ul><ul><ul><li>Amazon </li></ul></ul><ul><ul><li>Flickr </li></ul></ul><ul><ul><li>Facebook </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul><ul><li>Kütüphane yönetim çevresi </li></ul><ul><ul><li>Kullanıcı verisi </li></ul></ul><ul><ul><li>Etiketler </li></ul></ul><ul><ul><li>Derlemeler </li></ul></ul><ul><ul><li>Dolaşım </li></ul></ul><ul><ul><li>Tıklamalar </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>Source: http://orweblog.oclc.org/archives/001556.html
    29. 30. Kullanıcı ve Kütüphane Çevreleri Birbirinin İçine Geçmiş Kaynak: http://orweblog.oclc.org/archives/001556.html
    30. 31. The Horizon Report <ul><li>Cep telefonları </li></ul><ul><li>Bulut hesaplama / (cloud computing) </li></ul><ul><li>Mekansal bilgiler </li></ul><ul><li>Kişisel web </li></ul><ul><li>Anlama dayalı uygulamalar </li></ul><ul><li>Akıllı nesneler (“nesnelerin Internet’i”) </li></ul>http://net.educause.edu/ir/library/pdf/CSD5612.pdf
    31. 32. “ Cep Kütüphanesi”
    32. 36. OCLC WorldCat Facebook içinden taranabilir
    33. 37. WorldCat tavsiyeleri Herkes OCLC WorldCat hesabı açabilir
    34. 38. OCLC WorldCat kataloğunda “search engines”
    35. 39. OCLC WorldCat kataloğunda “tonta”
    36. 40. Kitabın bulunduğu kütüphaneler
    37. 41. Farklı atıf stillerine göre kitabın gösterimi
    38. 42. Kaydın Endote’a aktarılması
    39. 43. Kullanıcının yarattığı listelere kaydedilmesi
    40. 44. Paylaşım
    41. 45. Kayıtlı kullanıcılar kendi “tag”lerini ekleyebilirler OCLC WorldCat kullanıcıların eklediği bilgiler . . . Tag’ler
    42. 46. . . . Eklenen “tag”ler OCLC WorldCat kaydının bir parçası oluyor Eklenen tag’ler
    43. 47. Not OCLC WorldCat kullanıcının eklediği Notlar
    44. 48. . . . Notlar kaydın bir parçası oluyor İçindekiler eklenebilir
    45. 49. İçindekiler (kes-yapıştır ile) Kullanıcı tarafından eklenen İçinekiler sayfası . . .
    46. 50. . . . İçindekiler kaydın bir parçası oluyor
    47. 51. Kitap eleştirisi Kayda kitap eleştirisi eklenebilir
    48. 52. Türk Kütüphaneciliği ’nde çıkan eleştirinin URL adresi Eleştirinin URL adresi
    49. 53. Diğer kitaplar OCLC WorldCat’te yazarın diğer kitapları
    50. 54. Ortak yazarlar
    51. 55. OCLC WorldCat kitaplarla sınırlı değil Dergi makalesi Internet kaynakları
    52. 56. Kayıt işaretlenebilir ve paylaşılabilir
    53. 57. Sosyal işaretleme sistemleri
    54. 58. Google Bookmark Google Bookmark olarak eklenebilir
    55. 59. bookmark delicious üzerinde kaydedilebilir
    56. 60. http://delicious.com/ytonta
    57. 61. Kayıt Facebook hesabınızdaki duvarınızda. . .
    58. 62. . . . Açıklayıcı bir notla birlikte yayımlanabilir. . .
    59. 63. Böylece kullanıcının Facebook arkadaş listesindeki herkes bu notu görebilir
    60. 64. Yakınsama Olgusu <ul><li>“ teknolojilerin fingirdeşmesi, iç içe geçmesi” (Ekşi Sözlük) </li></ul><ul><li>Cep telefonu artık sadece haberleşme aracı değildir </li></ul><ul><li>Kullanıcıların iş, öğrenim ve özel yaşamlarının yakınsaması </li></ul>
    61. 65. Kütüphanelerde Yakınsama <ul><li>Mek â n olarak kütüphanenin öneminin azalması </li></ul><ul><li>Bilgi kaynaklarına uzaktan erişilmesi </li></ul><ul><li>Bilgi kaynağı ve hizmeti sunan rakiplerin artması </li></ul><ul><li>Kütüphane türlerinin yakınsaması </li></ul><ul><li>Yakınsayan teknolojilerle bilgi hizmeti sunulması </li></ul><ul><li>Bilgi hizmetlerinin kullanıcıların iş, öğrenme, ev ve seyahat ortamlarına taşınması </li></ul><ul><li>Kütüphane dışındaki bilgi kaynaklarının ve hizmetlerinin kütüphane içindekilerle bütünleştirilmesi </li></ul><ul><li>Kullanıcılar tarafından yaratılan içeriğin standart içerikle bütünleştirilmesi </li></ul>
    62. 66. Bilgi Yönetimi Eğitiminde Yakınsama <ul><li>Bilgi profesyonellerinin öneminin artması </li></ul><ul><li>Daha fazla bilgi ve beceriye gerek duyulması </li></ul><ul><li>Öğreticilerin ve öğrencilerin bilgi ve becerilerin hızla eskimesi </li></ul><ul><li>Esnek, disiplinler arası ders programlarının yaratılması ve yaşatılması </li></ul><ul><li>Bilgi yönetimi eğitiminin “Nesnelerin Internet’i”nin ve Web 3.0: Sosyal anlamsal Web’in yaratılmasını ve yönetilmesini de içermesi </li></ul>
    63. 67. Kütüphaneleri Nasıl Bir Gelecek Bekliyor? <ul><li>Dijital yerliler daha fazla hizmet bekleyecekler </li></ul><ul><li>Kütüphane kaynakları ve hizmetleri Web 2.0, Web 3.0 ve Anlamsal Web üzerinden verilecek </li></ul><ul><li>Kaynak merkezli değil ilişki merkezli bir yaklaşımla bilgi hizmeti verilecek (Lagoze, 2000) </li></ul><ul><li>Gerçek ve sanal kütüphane hizmetleri birlikte yürütülecek </li></ul><ul><li>Dijital bilgilerin uzun süreli korunması önemli hale gelecek </li></ul><ul><li>Bilgi yönetimi eğitimi “melezleşecek” </li></ul>
    64. 68. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/ http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-lcats-2008.pdf http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-belgrade-2008-full-text-son.pdf
    65. 69. Dijital Yerliler ve Sanal Kütüphaneler: Bilgi Hizmetleri Sağlayan Kurumları Nasıl Bir Gelecek Bekliyor? Yaşar Tonta H acettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü [email_address] yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/

    ×