Baigiang mtb chuong1

899 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
899
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
319
Actions
Shares
0
Downloads
66
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Baigiang mtb chuong1

  1. 1. Ch­¬ng më ®Çu:1. VÞ trÝ m«n häc§©y lµ m«n häc kü thuËt c¬ së mµ sviªn cÇn ph¶i n¾m v÷ng ®Ó cã ®­îc kiÕn thøcc¬ b¶n cho viÖc häc tËp vµ nghiªn cøu c¸c m«n häc kh¸c: - C«ng tr×nh b¶o vÖ bê - C«ng tr×nh biÓn mÒm (hay c«ng tr×nh biÓn di ®éng) - C«ng tr×nh biÓn cè ®Þnh b»ng thÐp - C«ng tr×nh biÓn träng lùc - §­êng èng biÓn2. Môc tiªu cña m«n häc:+ Cho hiÓu biÕt chung vÒ c¸c yÕu tè vÒ m«i tr­êng biÓn gåm: - KhÝ t­îng: giã , nhiÖt ®é kh«ng khÝ, ®é Èm, l­îng m­a.. - H¶i v¨n: sãng, dßng ch¶y, thuû triÒu, nhiÖt ®é n­íc biÓn … - §Þa chÊt c«ng tr×nh: cÊu t¹o h×nh thµnh c¸c líp ®Êt ®¸…+ §i s©u vµo nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña c¸c yÕu tè c¬ b¶n cña MTB ®èi víi c¸cc«ng tr×nh biÓn ngoµi kh¬i.3. Yªu cÇu cña m«n häc- N¾m v÷ng kh¸i qu¸t vÒ c¸c yÕu tè khÝ t­îng, h¶i v¨n, c¸c thµnh phÇn n­íc biÓnvµ tÝnh chÊt nÒn ®¸y biÓn liªn quan ®Õn c«ng tr×nh biÓn.- Ph¶i n¾m v÷ng ®­îc c¸c kh¸i niÖm, ký hiÖu, thuËt ng÷ c¬ b¶n ( ®èi víi tõngngµnh cã ®Æc thï riªng)VD : kh¸i niÖm thÕ nµo lµ sãng giã, sãng lõng,chiÒu cao sãng,chiÒu dµi, chu kúsãng …- N¾m v÷ng c¸c m« h×nh lý thuyÕt ®èi víi c¸c yÕu tè sãng, giã, dßng ch¶y vµtriÒu.S¬ ®å :C¸c yÕu C«ng tr×nh T¶i träng C«ng tr×nh X¸c ®Þnh ®­îc Chän ®­îctè MTB biÓn t¸c ®éng biÓn ph¶n øng ctr×nh kÕt cÊu CTB · Néi dung m«n häc : + Lý thuyÕt : 60 tiÕt + Bµi tËp lín: vÒ phÇn ch­¬ng 3 (Sãng) · Tµi liÖu tham kh¶o + M«i tr­êng biÓn t¸c ®éng lªn c«ng tr×nh. PGS.TS. Vò UyÓn DÜnh-2002 Ngoµi ra cã thÓ tham kh¶o c¸c tµi liÖu kh¸c nh­: + Nghiªn cøu ph­¬ng ph¸p luËn x¸c ®Þnh c¸c ph¶n øng cña ch©n ®Õ DKBC§ chÞu t¸c ®éng cña sãng vµ dßng ch¶y. ViÖn XDCTB-1992 + Sãng biÓn ®èi víi c¶ng biÓn. PGS.TS. Ph¹m V¨n Gi¸p - 2004 1-1
  2. 2. Ch­¬ng 1: Kh¸i niÖm vÒ h¶i d­¬ng häc vµ M«i Tr­êng BiÓn t¸c ®éng lªn c«ng tr×nh (3 tiÕt)1. §èi t­îng nghiªn cøu cña h¶i d­¬ng häc1.1.. Më ®Çu T¹i sao ph¶i nghiªn cøu ®¹i d­¬ng vµ biÓn c¶? Bëi v×: - §¹i d­¬ng vµ biÓn c¶ lµ kho cung cÊp nguån tµi nguyªn v« tËn - Con ng­êi sö dông ®¹i d­¬ng vµ biÓn c¶ ®Ó phôc vô cho lîi Ých cña m×nh: giao th«ng vËn t¶i, khai th¸c tµi nguyªn ( kho¸ng s¶n, sinh vËt biÓn, n¨ng l­îng…) - §¹i d­¬ng vµ biÓn c¶ ¶nh h­ëng lín ®èi víi ®êi sãng con ng­êi trªn ®Êt liÒn : nh­ lµm thay ®æi khÝ hËu, l­îng m­a, nhiÖt ®é…) H¶i d­¬ng häc (HDH) lµ m«n khoa häc nghiªn cøu c¸c hiÖn t­îng tù nhiªncña h¶i d­¬ng (H¶i d­¬ng = BiÓn + §¹i d­¬ng). HDH lµ n¬i héi tô cña nhiÒu lÜnh vùc khoa häc kh¸c nhau. BiÓn vµ §¹i d­¬ng chiÕm 7/10 diÖn tÝch bÒ mÆt vá qu¶ ®Êt, tõ nhiÒu thÕ kû nay®· lµ ®èi t­îng nghiªn cøu cña con ng­êi. Mét trong nh÷ng cuèn s¸ch ®Çu tiªn viÕt vÒ ®Ò tµi nµy lµ cña b¸ t­ícL.F.Marsigli c«ng bè n¨m 1725. Tíi n¨m 1786, Boerhaave dÞch sang tiÕng §øcvµ hiÖn cßn 1 b¶n l­u ë th­ viÖn cña Tr­êng §¹i häc Leiden. N¨m 1855, mét sü quan hµng h¶i Mü phô tr¸ch c¬ quan H¶i ®å-«ngM.F.Maury viÕt cuèn s¸ch ®Çu tiªn vÒ "H¶i d­¬ng häc hiÖn ®¹i". MÆc dï «ng takh«ng biÕt vÒ vËt lý, nh­ng ®· cã nh÷ng quan s¸t vµ ph©n tÝch rÊt hay tõ c¸c sèliÖu thu thËp qua c¸c cuéc hµnh tr×nh trªn biÓn. Nghiªn cøu ®Çu tiªn ®Æc biÖt cã hÖ thèng vÒ §¹i d­¬ng lµ cñaH.M.S.Challenger, thu ®­îc qua 1 cuéc hµnh tr×nh b»ng tµu biÓn xuÊt ph¸t tõPortsmouth (Anh) ngµy 21-12-1872, kÐo dµi 3,5 n¨m trªn qu·ng ®­êng100.000km. ¤ng ®· hoµn thµnh 1 b¶n b¸o c¸o 50 tËp, lÇn ®Çu tiªn ®Ò cËp ®ÕnviÖc ph©n chia H¶i d­¬ng häc thµnh 4 lÜnh vùc chÝnh lµ: Sinh häc, Ho¸ häc, §ÞachÊt vµ VËt lý. 1-2
  3. 3. 1.2. §èi t­îng nghiªn cøu cña HDH §èi víi kü s­ c«ng tr×nh cÇn quan t©m ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò sau trong HDH: + Sinh häc h¶i d­¬ng (SHHD-Biological Oceanography): SHHD nghiªn cøu sinh vËt biÓn (thùc vËt & ®éng vËt) nh»m môc ®Ých: - Ph©n lo¹i vµ x¸c ®Þnh tr÷ l­îng tµi nguyªn sinh vËt biÓn - Nghiªn cøu qu¸ tr×nh sinh tr­ëng cña sinh vËt trong MTB - Nghiªn cøu m«i tr­êng sinh th¸i cña sinh vËt biÓn VÒ mÆt c«ng tr×nh, sinh vËt biÓn ®ãng vai trß chñ yÕu lµ gi¸n tiÕp, cÇn nghiªncøu ®Õn hiÖn t­îng b¸m sinh vËt lªn c«ng tr×nh biÓn, lµm thay ®æi h×nh d¸ng bÒmÆt cña c«ng tr×nh, g©y t¨ng lùc c¶n do chuyÓn ®éng cña sãng vµ dßng ch¶y. + Ho¸ häc h¶i d­¬ng (Chemical Oceanography): Nghiªn cøu tÝnh chÊt ho¸ häc cña n­íc biÓn, vai trß cña n­íc biÓn ®èi víi sùsèng cña sinh vËt biÓn. §èi víi c«ng tr×nh, c¸c thµnh phÇn ho¸ häc cña n­íc biÓn ®­îc nghiªn cøu küë gãc ®é xÐt ¶nh h­ëng cña nã ®èi víi vËt liÖu x©y dùng (chñ yÕu lµ bª t«ng vµthÐp). + VËt lý h¶i d­¬ng (Physical Oceanography): §©y lµ lÜnh vùc chñ yÕu nhÊt cÇn quan t©m ®èi víi c«ng tr×nh x©y dùng, baogåm c¸c nghiªn cøu vÒ khÝ t­îng, thuû v¨n biÓn: - Nghiªn cøu vÒ ®éng lùc häc biÓn hay c¸c quy luËt vËn ®éng cña MTB (sãng, giã, dßng ch¶y, thuû triÒu, ®éng ®Êt, kiÕn t¹o ®Þa chÊt trong lßng biÓn) - Nghiªn cøu c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn sù t­¬ng t¸c §LH (®é mÆn, nhiÖt ®é..) - Nghiªn cøu tÝnh chÊt vËt lý cña MTB trong c¸c lÜnh vùc ©m häc, quang häc ..) + §Þa chÊt h¶i d­¬ng (Geological Oceanography): Nghiªn cøu c¸c kho¸ng s¶n d­íi ®¸y biÓn vµ trong lßng ®Êt, còng nh­ c¸chiÖn t­îng cÊu t¹o vµ sù vËn ®éng cña ®Þa chÊt h¶i d­¬ng, trÇm tÝch h¶i d­¬ngv.v... §èi víi kü s­ c«ng tr×nh cÇn quan t©m ®Õn ®Þa chÊt c«ng tr×nh, ®Þa m¹o,®éng lùc häc ®Þa chÊt biÓn v.v... ®Ó x©y dùng c«ng tr×nh. 1-3
  4. 4. * Môc ®Ých nghiªn cøu HDH ®èi víi ngµnh x©y dùng CTB: CTB cã thÓ ph©n ra thµnh 3 d¹ng chÝnh: + C«ng tr×nh ven biÓn (®ª, ®Ëp ch¾n sãng, c¶ng) + C«ng tr×nh ngoµi kh¬i (dµn khoan, ®­êng èng, bÓ chøa, c«ng tr×nh ®Æc biÖt..) + C«ng tr×nh biÓn di ®éng (tµu, dµn khoan di ®éng) §Ó x¸c ®Þnh ®­îc c¸c t¶i träng m«i tr­êng t¸c ®éng lªn CTB th× cÇn ph¶inghiªn cøu c¸c yÕu tè MTB t¸c ®éng lªn ctr×nh. Do ®ã nghµnh x©y dùng CTB cÇnph¶i quan t©m ®Õn c¸c lÜnh vùc sau: + C¬ häc: Nghiªn cøu c¸c hiÖn t­îng t¹o nªn sãng, giã, dßng ch¶y + Ho¸ häc: Nghiªn cøu c¸c hiÖn t­îng g©y ra ¨n mßn, x©m thùc tõ ®ã södông lo¹i vËt liÖu thÝch hîp, cã biÖn ph¸p b¶o vÖ c«ng tr×nh. + §Þa chÊt: Nghiªn cøu c¸c hiÖn t­îng dÞch chuyÓn cña trÇm tÝch d­íi ®¸ybiÓn vµ bê biÓn - lµ hiÖn t­îng cã ¶nh h­ëng ®Õn nÒn mãng c«ng tr×nh. Tãm l¹i:Tuú thuéc vµo c«ng tr×nh mµ c¸c yÕu tè MTB ®­îc xem xÐt, tÝnh to¸n víi møc ®ékh¸c nhau. + C«ng tr×nh ven biÓn: quan t©m ®Õn sù vËn chuyÓn bïn c¸t, sãng vµ dßng ch¶y ven bê. + C«ng tr×nh ngoµi kh¬i: quan t©m ®Õn sãng, giã, dßng ch¶y, ¨n mßn, ®Þa chÊt ®¹i d­¬ng.2. §èi t­îng nghiªn cøu cña M«i tr­êng biÓn t¸c ®éng lªn c«ng tr×nh2.1 Kh¸i niÖm vÒ t¸c ®éng cña MTB lªn c«ng tr×nhM«i tr­êng biÓn bao gåm m«i tr­êng khÝ, n­íc vµ ®Êt cã chøa ®ùng mÆn.Nghiªn cøu m«i tr­êng biÓn : + vÒ sinh th¸i + vÒ x©y dùng ctr×nh · C¸c yÕu tè MTB :Theo quan ®iÓm x©y dùng c«ng tr×nh, c¸c yÕu tè cña m«i tr­êng biÓn g©y t¸c®éng ®Õn ®é bÒn vµ tuæi thä cña c¸c c«ng tr×nh ®­îc xem xÐt theo tõng líp däctheo chiÒu cao cña c«ng tr×nh tõ trªn mÆt biÓn xuèng ®¸y biÓn, trong ®ã mçi líp 1-4
  5. 5. cña m«i tr­êng cã b¶n chÊt rÊt kh¸c nhau. Cã 5 líp cña MTB theo mÆt c¾t ®øng nh­ sau: H×nh 1.1. CÊu thµnh cña m«i tr­êng biÓn+ Líp 1: líp khÝ quyÓn. Líp nµy chÞu ¶nh h­ëng cña sù t­¬ng t¸c gi÷a giã vµ n­íc, sù trao ®æi nhiÖtgi÷a kh«ng khÝ vµ n­íc, ®é Èm, nhiÔm mÆn, ... C«ng tr×nh biÓn trong líp nµy chÞu t¸c ®éng trùc tiÕp cña c¸c yÕu tè khÝ t­îng. + Líp 2: líp mÆt n­íc. C«ng tr×nh chÞu ¶nh h­ëng cña 2 chÕ ®é khÝ vµ n­íc. T¸c ®éng cña sãng vµgiã va ®Ëp vµo c«ng tr×nh g©y nªn sù ¨n mßn kim lo¹i. Ngoµi ra, c«ng tr×nh cßnchÞu t¸c ®éng cña c¸c vËt tr«i næi. + Líp 3: Vïng ngËp n­íc biÕn ®éng. Víi c«ng tr×nh biÓn cè ®Þnh víi ®¸y biÓn th× ph¹m vi c«ng tr×nh ë líp nµyth­êng xuyªn ë 2 chÕ ®é xen kÏ - lóc ë trong kh«ng khÝ, lóc ngËp n­íc, tuú thuécc¸c chu kú biÕn ®éng cña triÒu. HiÖn t­îng nµy g©y ¶nh h­ëng x©m thùc ®Æc biÖt®èi víi vËt liÖu c«ng tr×nh. MÆt kh¸c, c¸c sinh vËt b¸m vµo c«ng tr×nh còng ph¸ttriÓn m¹nh nhÊt ë líp nµy. (c«ng tr×nh dÔ bÞ h­ háng vïng nµy). + Líp 4: Vïng ngËp n­íc hoµn toµn. ë líp nµy c«ng tr×nh th­êng xuyªn chÞu t¸c ®éng cña mäi yÕu tè cña H¶id­¬ng (t¸c ®éng c¬ häc cña khèi l­îng n­íc di chuyÓn do dßng ch¶y, sãng, sinh 1-5
  6. 6. vËt biÓn b¸m, ¨n mßn vËt liÖu, ...). + Líp 5: Vïng ®Êt ngËp mÆn. NÒn mãng c«ng tr×nh ®Æt trong vïng nµy. CÇn quan t©m ®Õn tÝnh chÊt c¬, lý,ho¸ vµ sù båi l¾ng, xãi mßn t¸c dông lªn ch©n c«ng tr×nh khi x©y dùng.2.2 §èi t­îng MTBTrªn quan ®iÓm xÐt t¸c ®éng cña m«i tr­êng lªn c«ng tr×nh th× cÇn quan t©m ®Õnc¸c yÕu tè chñ yÕu sau : + M«i tr­êng khÝ: Nghiªn cøu c¸c yÕu tè cña KhÝ t­îng biÓn (Meteorology),quan träng nhÊt lµ giã (tèc ®é vµ h­íng giã), ¸p suÊt khÝ quyÓn, vµ sau ®ã lµ c¸cyÕu tè m­a, nhiÖt ®é, ®é Èm t­¬ng ®èi, chÕ ®é giã mïa, s­¬ng mï, tÇm nh×n xav.v.... + M«i tr­êng n­íc: Nghiªn cøu chñ yÕu vÒ c¸c yÕu tè Thuû v¨n biÓn(Hydrography) - ®ã lµ sãng (chñ yÕu lµ sãng do giã), triÒu, dßng ch¶y. + M«i tr­êng ®Êt: Nghiªn cøu ®Þa chÊt c«ng tr×nh biÓn (Geotechnique) phôc vôcho viÖc x©y dùng nÒn mãng c«ng tr×nh biÓn.3. H×nh th¸i h¶i d­¬ng :3.1. Sù ph©n bè lôc ®Þa vµ n­íc trªn tr¸i ®Êt:Khu vùc mµ ®¹i d­¬ng vµ biÓn chiÕm gäi lµ h¶i d­¬ng+ H¶i d­¬ng chiÕm 70.8% diÖn tÝch bÒ mÆt qu¶ ®Êt ( = 360.106km2)+ PhÇn lôc ®Þa chiÕm 29.2% ( =150.106km2)Tr¸i ®Êt chia thµnh 2 nöa: - B¾c b¸n cÇu: biÓn chiÕm 60.7%; lôc ®Þa chiÕm39.3% - Nam b¸n cÇu: biÓn 80.9%; lôc ®Þa 19.1%ThÒm lôc ®Þa (lµ phÇn n«ng nhÊt cña H¶i d­¬ng) cã ®é s©u: 200-300 m, chiÕm26,6.106 km2.3.2. Sù ph©n chia h¶i d­¬ng:H¶i d­¬ng ®­îc chia thµnh 4 bé phËn: §¹i d­¬ng; biÓn; vÞnh; eo biÓna. §¹i d­¬ng:Cã 4 ®¹i d­¬ng: Th¸i B×nh D­¬ng, §¹i T©y D­¬ng, Ên §é D­¬ng, B¾c B¨ngD­¬ng§Æc ®iÓm chung: 1-6
  7. 7. + DiÖn tÝch rÊt réng, xa bê, ®é s©u trung b×nh trªn 3000m + §é muèi cao trªn 3.2%o + NhiÖt ®é n­íc biÓn æn ®Þnh + n­íc mµu lam, + HÖ thèng thuû triÒu,h¶i l­u ®éc lËp + Kh«ng chÞu ¶nh h­ëng cña to lôc ®Þab. BiÓn: chiÕm 11% h¶i d­¬ngBiÓn lµ phÇn ®¹i d­¬ng bÞ giíi h¹n bëi mÐp lôc ®Þa, c¸c ®¶o vµ vïng cao cña ®¸y®¹i d­¬ngCã ®Æc ®iÓm: + DiÖn tÝch nhá + §é s©u n­íc < 3000m + §é muèi nhá h¬n 3.2%o + ChÞu ¶nh h­ëng cña s«ng ngßi + kh«ng cã hÖ thèng thuû triÒu, h¶i l­u ®éc lËpTuú thuéc vµo vÞ trÝ biÓn ®­îc chia thµnh 4 lo¹i: - BiÓn ven bê: biÓn cã 3 mÆt hoÆc Ýt nhÊt 1 mÆt trùc tiÕp th«ng víi ®¹i d­¬ng ( hay gäi lµ biÓn më). VD: biÓn §«ng Xieiri biÓn Hoµng H¶i… - BiÓn gi÷a c¸c lôc ®Þa: th«ng víi ®¹i d­¬ng qua c¸c eo biÓn nhá hÑp VD: biÓn §Þa Trung H¶i, biÓn Hång H¶i - BiÓn néi ®Þa ( biÕn kÝn): biÓn n»m hoµn toµn trong lôc ®Þa. VD: biÓn ®en, biÓn ban tÝch… - BiÓn gi÷a c¸c ®¶o: biÓn ®­îc bao b»ng chuçi c¸c ®¶o t­¬ng ®èi kÝn. VD: biÓn Philipinec. VÞnh:lµ phÇn mµ ®¹i d­¬ng vµ biÓn ¨n s©u vµo lôc ®Þa, nh­ng vÉn ¨n th«ng víi biÓnphÝa ngoµi. VÞnh cã 3 mÆt gi¸p ®Êt liÒn, 1 phÝa gi¸p biÓn.§Æc diÓm vÞnh lµ bê vµ chÊt ®¸y cña vÞnh th­êng bïn c¸t, dÔ bÞ xãi mßnd. eo biÓnlµ n¬i biÓn vµ vÞnh nèi víi ®¹i d­¬ng hay nèi víi nhau. 1-7
  8. 8. 4. §Þa h×nh vµ sù ph©n chia vïng cña ®¸y biÓnC¨n cø vµo ®é s©u n­íc chia lµm 2 khu vùc: - khu vùc gÇn bê - Khu vùc xa bê4.1. Khu vùc gÇn bêKhu vùc nµy x¸c ®Þnh phô thuéc vµo sù dao ®éng cña thuû triÒu vµ ®é dèc cñabê biÓn. Chia thµnh c¸c vïng: H×nh 1.2. Khu vùc gÇn bê - Bê biÓn: lµ vïng tiÕp gi¸p gi÷a lôc ®Þa vµ biÓn, sãng vµ triÒu kh«ng tíi, ®Þa h×nh t­¬ng ®èi b»ng ph¼ng. §©y lµ tuyÕn ngoµi cïng cña c«ng tr×nh x©y dùng trªn ®Êt liÒn. - B·i biÓn: lµ vïng tiÕp theo víi bê biÓn, ®Þa h×nh b¾t ®Çu cã ®é dèc. Tuú thuéc vµo ph¹m vi ho¹t ®éng cña thuû triÒu mµ chia thµnh b·i trong vµ b·i tr­íc. + B·i trong: vïng tiÕp gi¸p víi bê biÓn, giíi h¹n bëi mùc n­íc triÒu cao nhÊt, sãng vµ triÒu kh«ng tíi ®­îc, nh­ng cã ®é dèc lín h¬n bê biÓn. + B·i tr­íc: lµ vïng n»m trong ph¹m vi dao ®éng cña mùc n­íc, øng víi mùc n­íc triÒu thÊp nhÊt, (tÝnh trung b×nh nhiÒu n¨m), cßn gäi lµ ®­êng c¬ së. Khu vùc b·i tr­íc cßn gäi lµ vïng néi th­¬ng. ë khu vùc nµy c¸c c«ng tr×nh chÞu t¸c ®éng sãng vì. - B·i ngoµi: lµ vïng ®¸t ngËp n­íc biÓn ®­îc kÐo dµi ®Õn hÕt khu vùc sãng vì 1-8
  9. 9. - B·i xa: lµ vïng tiÕp theo cña b·i ngoµi, ®¸y biÓn vÉn cã ®é dèc tho¶i ®Õn ph¹m vi thÒm lôc ®Þa.Theo LuËt biÓn th× ph¹m vi B·i biÓn ngoµi + B·i xa = L·nh h¶i, cã bÒ réng trongvßng 12 h¶i lý.4.2. Khu vùc xa bê: ~1/5 00 ~1 /5 0 ~1/ 300 H×nh 1.3. Khu vùc xa bêTuú thuéc vµo ®é s©u n­íc chia thµnh c¸c vïng sau:- ThÒm lôc ®Þa : §é dèc nhá 1¸2o, chiÕm diÖn tÝch t­¬ng ®èi lín, nhiÒu kho¸ngs¶n, ®Þa h×nh bÞ chi phèi bëi ®Þa h×nh cña lôc ®Þa. KhÝ hËu Ýt bÞ ¶nh h­ëng so víikhu gÇn bê. C¸c trÇm tÝch bÞ l¾ng ®äng ë ThÒm lôc ®Þa. - S­ên dèc lôc ®Þa : §é dèc lín, ®é s©u thay ®æi ®ét ngét (~1/50). §Þa h×nhphøc t¹p, cã n¬i bÞ chia c¾t bëi thung lòng biÓn s©u vµ hÑp. - Bê lôc ®Þa : tõ s­ên dèc ®Õn bê ngoµi cña lôc ®Þa, cã ®é dèc tho¶i h¬n s­êndèc lôc ®Þa (~1/300). - R×a lôc ®Þa : lµ phÇn bao gåm thÒm, dèc vµ bê lôc ®Þa. 4.3. §¸y ®¹i d­¬ng §¸y ®¹i d­¬ng lµ phÇn tiÕp sau bê lôc ®Þa, tuú theo ®Þa h×nh ®­îc ph©n chia ra : - PhÇn lâm cña ®¸y ®¹i d­¬ng: cã c¸c d¹ng lßng ch¶o, khe, l¹ch, thung lòngbiÓn. - PhÇn låi cña ®¸y ®¹i d­¬ng: Nói ®¸y biÓn, ®¶o. Ph©n bè diÖn tÝch ®¸y biÓn ®­îc cho trong b¶ng d­íi ®©y:TT Tªn §é s©u (m) % diÖn tÝch1 ThÒm lôc ®Þa < 200¸300 82 S­ên dèc lôc ®Þa 300¸3000 123 Lßng ch¶o ®¹i d­¬ng 3000¸6000 774 Khe biÓn (vùc) >6000 3 1-9
  10. 10. 5. §Þa h×nh bê biÓnNãi vÒ tÇm quan träng cña ®Þa h×nh: + VÒ x©y dùng c«ng tr×nh + Lµm b·i t¾m + Nu«i trång thuû s¶n5.1 MÆt c¾t b·i biÓn+ §­êng bê biÓn: lµ §­êng giao cña b·i biÓn víi mùc n­íc nµo ®ã, th­êng lÊy lµmùc n­íc triÒu cao nhÊt b×nh qu©n. D¹ng ®­êng bê phô thuéc vµo qu¸ tr×nh diÔnbiÕn cña mÆt c¾t b·i biÓn.§­êng bê biÓn ®­îc quan tr¾c hµng n¨m do cã sù thay ®æi do vËn chuyÓn bïnc¸t vµ sù xãi mßn+ B·i biÓn: khu vùc thuû triÒu lªn xuèng, th­êng xuyªn chÞu t¸c ®éng cña sãngbÒ mÆt; sau thêi gian dµi b·i biÓn ®¹t ®Õn ®é c©n b»ng t­¬ng ®èiVD: b·i biÓn §å S¬n, SÇm S¬n, Cöa Lß tho¶i; b·i BiÓn Nha Trang rÊt dècCã 3 lo¹i b·i biÓn: - B·i l¾ng: ®é dèc nhá - B·i xãi lë: ®é dèc lín - B·i hçn hîp: xãi + b·i l¾ngKhi x©y dùng c«ng tr×nh ph¶i ®­îc quan tr¾c trong nhiÒu n¨mDiÔn biÕn cña b·i biÓn rÊt phô thuéc vµo ®é dèc cña nã. HiÖn t­îng båi xãi cñab·i biÓn chÞu ¶nh h­ëng theo c¸c mïa thêi tiÕt trong n¨m. (Xem chi tiÕt trongm«n häc "C«ng tr×nh b¶o vÖ bê biÓn").5.2 H×nh th¸i cña bê biÓn:D¹ng ®­êng bê phô thuéc vµo cÊu t¹o ®Þa chÊt cña vïng biÓn. §­îc chia thµnh 2khu vùc ®iÓn h×nh: a. Bê biÓn ®ång b»ng: th­êng lµ bê c¸t - Bê biÓn b»ng ph¼ng: bê biÓn chÞu t¸c dông th­êng xuyªn, ®Òu cña sãng nªn cã d¹ng ph¼ng vµ dµi. VD: bê biÓn Cöa Lß, Thiªn CÇm - Bê biÓn h×nh ®¶o hå (vÞnh): chÞu t¸c ®éng cña sãng ®Ëp vµo b·i biÓn g©y nªn tÝch tô trÇm tÝch, hoÆc xãi, t¹o thµnh c¸c doi c¸t. Gi÷a c¸c doi c¸t cã c¸c vïng n­íc ch¶y dµi theo bê, t¹o thµnh c¸c ®¶o hå, vïng n­íc nµy th­êng hÑp. b. Bê biÓn vïng nói: lµ vïng cã c¸c d·y nói ch¹y ra ®Õn bê biÓn. Cã thÓ cã 1 - 10
  11. 11. nh÷ng d¹ng bê: - Bê biÓn däc : cã d¹ng trïng víi ph­¬ng cña c¸c d·y nói, nªn th­êng liªn tôc, Ýt bÞ ng¨n c¾t. - Bê biÓn ngang : kh«ng cïng ph­¬ng víi c¸c d·y nói, ®­êng bê khóc khuûu, hay bÞ ®øt ®o¹n (mét sè ®o¹n bê biÓn ë miÒn Trung ViÖt Nam; VD: ë ®Ìo H¶i V©n…). - Bê biÓn d¹ng Eo vÞnh : cã c¸c d·y nói ch¹y däc vµ ch¹y ngang, h¹ thÊp xuèng, ®ång thêi n­íc biÓn ¨n s©u vµo t¹o thµnh VÞnh (vÞnh Cam Ranh)6. Bê biÓn ViÖt NamTãm t¾t 1 sè nÐt chÝnh, sviªn ®äc thªm tµi liÖuBê biÓn ViÖt Nam dµi kho¶ng 3260km, b¾t ®Çu tõ Mãng C¸i – Qu¶ng Ninh ®ÕnHµ Tiªn chia thµnh c¸c ®o¹n ®Æc tr­ng nh­ sau: - §o¹n 1: Mãng C¸i - Cöa Nam TriÖu (B¾c H¶i Phßng) : vïng bê biÓn quanhco, cao thÊp thÊt th­êng, phÝa b¾c lµ vïng bïn lÇy. Tõ ®¶o C¸i BÇu ®Õn cöa Nam TriÖu : bê biÓn cã h×nh vßng cung, nªn cao h¬n,t¹o thµnh c¸c c¶ng (Cöa ¤ng, Hßn Gai, C¸t Bµ, ...). - §o¹n 2: Cöa Nam TriÖu - Vông n­íc ngät B¾c Quy Nh¬n : bê biÓn b»ngph¼ng, thÊp, cã c¸c c¶ng BÕn Thuû, ThuËn An, §µ N½ng. - §o¹n 3: Tõ Vông n­íc ngät B¾c Quy Nh¬n - Mòi Dinh (ThuËn H¶i): D·yTr­êng S¬n ¨n s¸t ra biÓn, nªn bê biÓn khóc khuûu vµ cao, bê biÓn d¹ng nói, cãc¸c c¶ng Quy Nh¬n, Cam Ranh. - §o¹n 4: Tõ Mòi Dinh - Hµ Tiªn : ®Þa h×nh ®ång b»ng, bê biÓn thÊp, cã nhiÒucöa s«ng ®æ ra biÓn, ®Þa h×nh b»ng ph¼ng.7. KÕt luËn Tãm l¹i, khi nghiªn cøu m«i tr­êng biÓn theo quan ®iÓm xÐt c¸c t¸c ®éng cñanã lªn c«ng tr×nh biÓn cÇn quan t©m ®Õn c¸c vÊn ®Ò sau: a) M«i tr­êng khÝ quyÓn: Nghiªn cøu c¸c yÕu tè cña KhÝ t­îng biÓn, baogåm NhiÖt ®é, ®é Èm, l­îng n­íc bèc h¬i, s­¬ng mï (tÇm nh×n xa), ¸p suÊt, giã(bao gåm b·o), m­a (bao gåm d«ng). 1 - 11
  12. 12. b) M«i tr­êng n­íc biÓn: Nghiªn cøu 2 lÜnh vùc chÝnh: - Thuû v¨n biÓn (H¶i v¨n): gåm c¸c yÕu tè ®éng lùc häc biÓn nh­ sãng, dßngch¶y, triÒu, n­íc d©ng vµ c¸c yÕu tè kh¸c nh­ nhiÖt ®é, mËt ®éC¸ch ®äc c¸c ký hiÖu: a alpha b beta g gamma d §elta e epsilon z zeta h eta m muy n nuy x xi p pi r Rho s sigma q theta l lambda t Tau j phi c chi y psi w omega 1 - 12

×