Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Abiotic natural resources of Armenia

1,326 views

Published on

Abiotic natural resources of Armenia

  • Abiotic natural resources of Armenia: actually this presentation was includen in the most favorited presentation of all time on SS. http://www.slideshare.net/most-favorited/all-time?language=hi&media=all
    Thanks slide share team for this honor, for appreciate!!!!
    Frankly yours: Loucine Ghalechyan.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Thank you my friends for your comments!! Thank You that you liked Armenia, the Armenain's music!
    I think that every country in our planet is beyond the comparision as Armenia!
    Have a nice weekend as well !
    Loucine Ghalechyan
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Beautiful places and very nice music!
    Thank you,,,,
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Good morning dear Loucine ,thank you for this nice tour !! Very beautiful photos and very nice music. Wish you a beautiful day! Best greetings from Greece. I wish you also a wonderful weekend. Nikos
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Abiotic natural resources of Armenia

  1. 1. Օդ<br />ՀՀ-նԱբիոտիկբնականռեսուրսները<br />Ջուր<br />Հող<br />Ընդերք<br />
  2. 2. ԷԿՈՆՈՄԻԿԱ<br />ԷԿՈԼՈԳԻԱ<br />
  3. 3.
  4. 4. ՀայաստանիՀանրապետությանտարածքումկանէկոլոգիականմեծտարողություն, իներցիաունեցողերեքտարածաշրջաններ՝ Լոռի-Տավուշ (անտառապատվածությունը՝ 28%), Զանգեզուր (13%) եւՍեւանալճիէկոհամակարգ<br />Տավուշ<br />Զանգեզուր<br />Սևանալիճ<br />
  5. 5. Մ. Ն. Սկատկինըգրել է.<br />« - էկոլոգիականդաստիարակությունըշատկարևորկենսախնդիր է , որիլուծումից է մեծմասամբկախվածշրջակամիջավայրիպահպանությունը և մարդուառողջությունը:<br />
  6. 6. Հերոսիմա & Նագասակի1945թ<br />Ճապոնիայիհասարակությանմեջձևավորվեցէկոլոգիականգիտակցություն<br />
  7. 7. ՆՕՕՍՖԵՐԱ<br />ԲՆություն+Մարդ+Հասարակություն<br />
  8. 8. ԷԿՈՆՈՄԻԿԱ<br />Ինչպե՞ս պահպանել,ինչպե՞ս օգտագործել:<br />ԷԿՈԼՈԳԻԱ<br />
  9. 9. Օդ<br />
  10. 10. O<br />O<br />O<br />O<br />Մթնոլորտումթթվածնիպարունակությունըկազմում է 20.94%:<br />
  11. 11. Բնապահպանությաննախարարությանվիճակագրությամբ` անտառածածկ է Երևանիտարածքիընդամենը2 %-ը :<br /> <br />Անտառներիկրճատման,քիմիականարդյունաբերությանաճիհետևանքով` թթվածնինվազումըօդումկդառնաէկոլոգոէկոնոմիկականուշադրությանառարկա: <br />
  12. 12. Առաջինմարդածինհրդեհներիհետևանքովմթնոլորտըկորցրեցողջթթվածնի0.02%ը, իսկձեռքբերեցածխաթթուգազի12%-ը: <br />
  13. 13. ԸստակադեմիկոսՖ. Ֆ. Դավիթայի, 2020թ-ինմթնոլորտումկանհետանամոտ 12000 մլդտոննաթթվածին (0.77%): <br />
  14. 14. Ջերմոցային<br />Էֆֆեկտ<br />
  15. 15.
  16. 16. Ածխաթթուգազ CO2<br />Ջերմոցայինգազեր<br />ՄեթանCH4<br />Նիտրոօքսիդ<br />H<br />
  17. 17. Հայաստանըմիացել է Կիոտոյիարձանագրությանը2002թ-ին<br />Կիոտոյիարձանագրության<br />Մաքուրզարգացմանմեխանիզմիշրջանակներումնախատեսվում է Լուսակերտիթռչնաբուծականտոհմայինֆաբրիկայիտարածքումկառուցելկենսագազիգործարան: <br />
  18. 18. Ըստգիտնականների , եթեարհեստականորեն ` ինքնաթիռներիօգնությամբ ,Երկիրարտանետելաերոդիսպերսհամակարգեր` 1մլնտոննա, ապաըստիրենցհաշվարկների, այդհամակարգերիարտանետումը,կնվազեցնիարևիճառագայթներիհոսքըդեպիերկիր 1%-ով, որնէլկբերիիրհերթինջերմաստիճանի 1oC-ովնվազմանը:<br />
  19. 19. Արև<br />Օքսիդացում<br />Քայքայում<br />Չորմնացորդ<br />Խոնավմնացորդ<br />Արտանետմանաղբյուր<br />Արտանետվողգազերի, աերոզոլերիչորմնացորդներ<br />Թթվայինմնացորդներ<br />Բնականամոնիակ<br />Ջերմոէլեկտրոկայաններըտարեկանմթնոլորտենարտանետում33 տոննածծմբայինանհիդրիդ, այնկարող է վերածվել50 տոննածծմբականթթվի: <br />
  20. 20. Օզոնայինշերտըինտենսիվկերպովկլանում է Արևիկոշտուլտրամանուշակագույնճառագայթները:<br />ԵՐԿԻՐ<br />
  21. 21. Էկզոսֆերա<br />Թերմոսֆերա<br />Մեզոսֆերա<br />Օզոնայինշերտ<br />Ստրատոսֆերա<br />Տրոպոսֆերա<br />
  22. 22. Միջինումմեկավտոմեքենանմեկտարվաընթացքումմթնոլորտ է արտանետումմոտ 200կգածխաթթուգազ, 60կգազոտիօքսիդ, 40կգածխաջրածին, 3 կգմետաղական և ռեզինեփոշի, կապար, պոլիկոնդենսացվածարոմատիկհամակարգեր և այլն:<br />
  23. 23. Ավտոմեքենաներիցարտանետումներիքանակությունըգերակշռում է Նալբանդյանփողոցում: <br />Նալբանդյանփողոց<br />Աբովյանփողոց<br />
  24. 24. Մեքենաներըմարդկանցիցյոթնանգամավելիարագենստեղծվում:<br />
  25. 25.
  26. 26. Կտրուկկրճատվելենմայրաքաղաքիկանաչտարածքները: ԹվարկվածգործոններըպատասխանատուենԵրևանիաղտոտման97 տոկոսիհամար: <br />  <br />
  27. 27. Ստեղծվելենհատուկկետեր, որտեղյուրաքանչյուրմեքենատարվամեջմեկանգամպետք է ենթարկվիստուգման` պարզելու, թեարտանետվողգազըորքանո՞վ է համապատասխանումթույլատրելինորմերին (ծառայությանարժեքը1200 դրամ է):<br />
  28. 28. ՀՀներկրվողմեքենաներիքանակությունըմինչ2009թ-ը<br />
  29. 29. Բրոնխիալասթմա<br />ԸստՀՀգլխավորթոքաբան` ԱնդրանիկՈսկանյանի. <br />- Վերջինտարիներինասթմահայտնաբերումենքնույնիսկ1-2 տարեկաններիմոտ: <br />Շնչառականուղիները`առողջ և հիվանդ<br />
  30. 30. Պաշտոնականտվյալներիհամաձայն` արտանետումներըՀՀ-ումպակասելեն40-90 %-ով, սակայննույննյութերըօդայինավազանումպակասելենընդամենը12-30 %-ով:<br />
  31. 31. Հայաստանում մթնոլորտայինօդի վնասակարնյութերիարտանետումնամբողջությամբկազմել է206,5հազարտոննա: <br />Արտանետումներ<br />
  32. 32. Վնասակարարտանետումներիքանակիմեջտոկոսայինբաժնեմասովառաջինըբենզինն է` վտանգավորարտանետումներիմոտ77 %-ը: Դիզելայինվառելիքի և բնականգազիայրումից 2006 թվականին 17 հազարականտոննավնասակարարտանետում է արձանագրվել, դրանցիցյուրաքանչյուրիբաժնեմասըկազմել է11 %:   <br />
  33. 33. Ալավերդուպղնձամոլիբդենայինկոմբինատ<br />ՀՀ-ումվնասակարնյութերիարտանետումների65,1%-ը կազմում է ծծմբայինանհիդրիդը :2008թ. Ալավերդուպղնձամոլիբդենայինկոմբինատըարտանետեց22,4 հազարտոննածծմբայինանհիդրիդ: <br />
  34. 34. Մթնոլորտայինտեսակարարարտանետումներնըստմարզերի2001թ:<br />Ընդհանուրարտանետումներիմեծմասըբաժին է ընկելԵրևանքաղաքի, Արարատի, Լոռու և Կոտայքիմարզերիկազմակերպություններին, որոնցգումարայինարտանետումներըկազմելեն16.4 հազ. տ. կամընդհանուրարտանետումների96.5 %-ը: <br />
  35. 35. Արարատի և Հրազդանիցեմենտիգործարաններ<br />2009թ. ցեմենտայինփոշուպարունակությունը Հրազդանիմթնոլորտում4,6 անգամգերազանցել է ՍԹԿ-ն,իսկԱրարատում` 4.1 անգամ: <br />
  36. 36. Նկատելի և սպասվողգլոբալտաքացումըՀՀ-ում:<br />1935- 1990թթ-ներինմթնոլորտայինջերմաստիճաանիանոմալիաներըընդամենըփոփոխվելեն ± 10C-ի սահմաններում:<br />Ուսումնասիրվածժամանականահատվածում, ՀՀ-ումօդիջերմաստիճանիամենանկատելիբարձրացումդիտվել է ձմռանը` 0.8 0C-ով, գարնանամիսներին` 0.19 0C,ամռանը` 0.73 0C, և նվազումաշնանը` 0.1 0C-ով: ՀՕԿհաշվել է ջերմաստիճանայինգլոբալփոփոխությունները` հաշվիառնելովջերմոցայինգազերիարտանետումները: Ստացվածարդյունքներըցույցտվեցին, որՀայաստանումօդիմիջինջերմաստիճանը2100թ-ի համարկբարձրանա1.7 0 C-ով:    <br />Հայաստանումմթնոլորտայինօդիջերմաստիճայինփոփոխությունները 1935 – 1990թթ-ներիհամար:<br />
  37. 37. Գազիցփոշուկլանմանսարքերըլինումենմեխանիկական և էլեկտրականբնույթի<br />
  38. 38. Կերամիկական, ապակիարտադրմանգործարաններումարտանետումներիմաքրմանհամարօգտագործումենցիկլոններ և հիդրոդինամիկփոշեկլանիչներ:<br />ՑԻԿԼՈՆ<br />
  39. 39. Ջուր<br />
  40. 40. Քաղցրահամջրերիանվերադարձկորուստներըկազմումեն150կմ3/տարի, այսինքն` քաղցրահամջրերիհամաշխարհայինպաշարներիշուրջ 1%-ը: Պետք է հիշատակել, որմիայն2000թ. քաղցրահամջրերիկորուստներըկազմելեն300կմ3 :<br />
  41. 41. ՀՀՋՐԱՅԻՆՌԵՍՈՒՐՍՆԵՐԻՀԱՄԱՌՈՏՆԿԱՐԱԳԻՐԸ<br />
  42. 42. Առկաջրայինռեսուրսներից, Հայաստանըօգտագործում է միայն35 %-ը, իսկմնացած65%-ը ՀՀ-իցդուրս է արտահանվում: <br />35%<br />65%<br />
  43. 43. 1. Մակերևութայինջրեր<br />Հանրապետությանտարածքումհամեմատաբարխոշորգետերնեն. Արաքսգետիավազանում` Ախուրյանը` Կարկաչունվտակով, Մեծամորը` Քասախվտակով, Հրազդանը` Մարմարիկով, Արփան` Եղեգիսով, Որոտանը` Սիսիանով և Գորիսով, Ազատը, Վեդին, Մեղրին և Ողջին, Կուրիավազանում` Դեբեդը` Փամբակ և Ձորագետ<br />վտակներով, Աղստևը` Գետիկով, Տավուշը և Հախումը, որոնքունեն 100 կմ և ավելիերկարությունկամ 1000 կմքառ. և ավելիմեծջրհավաքավազան: <br />
  44. 44. Հայաստանիտարածքումեղածլճերըհիմնականումբարձրլեռնայինեն և փոքր, բացառությամբ` ԿովկասիՄարգարիտ` գեղեցկուհիՍեվանա  լճից, որիմակերեսըկազմում է1326 քառ.կմ և գտնվում է ծովիմակերևույթից1897 մբարձրությանվրա:<br />
  45. 45. ՀՀմյուսլճերիցկարելի է նշել` Արփի, Քուր, Ակնա, Այղր և Սևլճերը, որոնցումկուտակվածմակերևութայինհոսքիջրերըմասնակցումենաղբյուրների և գետերիսնուցմանը: <br />
  46. 46. ՀՀ-ն հիդրոլոգիականցիկլիամենավերջինհաշվարկներիհամաձայն, ամենտարիտեղումներիտեսքովլրացուցիչգոյանում է ավելիքան17.6 մլրդ. խորանարդմետրջուր, իսկմոտ11.5 մլրդ. խոր. մետրջրիքանակությունենթարկվում է գոլորշիացման: <br />
  47. 47. ՀՀ-ն ջրայինբալանսըլրացվում է 2 անդրսահմանայինջրայինաղբյուրներիհաշվին. 0.94 մլրդ. խոր. մետրջրիգետայինհոսքըկատարվում է ՀայաստանիԱրաքսգետից, իսկջրի1.19 մլրդ. խոր. մետրդեպիԱրարատյանարտեզյանավազան է հոսումԹուրքիայիստորգետնյաջրերը: <br />
  48. 48. Հայաստանիգետերիմեծմասըփոքր, արագահոս և լեռնայինեն, որոնքարտացոլվումենձնհալքների, աղբյուրների և ստորգետնյաջրայինդրենեժայինցանցիմիջոցով: <br />
  49. 49. Գետերիընդհանուրհոսքըկազմում է 7.15 մլրդ. խորմետր, որիցմոտ6.25 մլրդ. խոր. մետրգոյանում է երկրիներսում: Աղբյուրներիտեսակարարկշիռըկազմում է 1.6 մլրդ. խոր. մետր, իսկդրենեժայինստորգետնյաջրերինը`1.43 մլրդ. խոր. մետր: <br />
  50. 50. ՀՀ-ն հիմնականգետերիբնութագրերը  <br />
  51. 51. ՀՀ-ն հիմնականլճերիբնութագրերը  ըստմարզերի`<br />
  52. 52. 2. Ստորգետնյաջրեր<br />ՀՀ-ը այնեզակիերկրներից է, որտեղ 1 մլն-իցավելբնակչությունունեցողմայրաքաղաքԵրևանիջրամատակարարումնիրականացվում է ստորգետնյաաղբյուրներիջրերով, առանցլրացուցիչմաքրմանգործընթացիանհրաժեշտության: <br />
  53. 53. Ստորգետնյաջրերիպաշարների 70%-ը բաժին է ընկնումԱրարատյանհարթավայրին: Խիստսակավաջուրենհանրապետությանհյուսիսային (Աղստևգետի և Կուրիմանրվտակներիավազաններ) տարածքները, ինչպեսնաևԱրագածլեռանհյուսիսարևմտյան և արևելյանտարածքները (Ախուրյանգետիավազանիմիջինհոսանքները):<br />
  54. 54. Հայաստանումառկաընդհանուրվերականգվողստորգետնյառեսուրսներըկազմելենտարեկան 4.1 մլրդ. խոր. մետր, որիցմոտ 1.6 մլրդ. խոր. մետրըերկրումառաջանում է աղբյուրներիձևով, իսկ 1.4 մլրդ. խոր. մետրըսպառվում է գետերում և լճերում: Հայաստանումսկզբնավորվողխորքայինստորգետնյաջրերըմոտավորապեսկազմումեն1.0 մլրդ. խոր. մետր: <br />
  55. 55. ԽորքայինստորգետնյակարևորագույնաղբյուրներենհայտնաբերվելԱրարատյանարտեզյանավազանում: Արտեզյանհորերըարտադրումեն5-100 լիտր/վարկյանջուր` առանցմեխանիկականջրհանի: <br />Ստորգետնյաջրայինռեսուրսներիպաշարներըըստտվյալներիկազմումեն2.4 մլրդ. խոր. մետր, որից66%-ը գտնվում է Արարատիարտեզյանջրավազանում<br />
  56. 56. Աղբյուրներիմոտավորապես25%-ըպարունակումեննիտրատների, նիտ-րիտների և<br />ֆտորիբարձրկոնցենտրացիաներ: Որպեսզիհնարավորլինիկանխելհետագաաղտոտումը, ստոր-գետնյաաղբյուրներիշրջակայքումպետք է ստեղծվենսանիտարականգոտիներ: <br />
  57. 57. Արարատյանարտեզյանավազանիմիքանիջրհորներպարունակումենհանքայինտարրերիբարձրբաղադրություն(0.5-իցմինչև 2 գրամ/լիտր), որըգերազանցում է առողջապահականընդունվածստանդարտները, այդպատճառովջուրըչիթույլատրվումօգտագործելխմելունպատակով:<br />
  58. 58. Մակերևութայինջրերիաղտոտմանաղբյուրներնեն` <br />կենցաղային- տնտեսականհոսքաջրերը;<br />արդյունաբերականհոսքաջրերը;<br />արդյունաբերականգործարաններից և բնակավայրերիցմակերևութայինհոսքաջրերը;<br />գյուղատնտեսականհոսքաջրերը;<br />հանքահորային և հանքայինտիպիհոսքաջրերը:<br />
  59. 59. Կեղտաջրերիմաքրումըիրենիցներկայացնում էինժեներո- էկոլոգիական և էկոլոգո- էկոնոմիկականսուրդրվածխնդիրներից: <br />
  60. 60. Կեղտաջրումառկադիսպերսվածմասնիկներիմաքրումնիրականացվում է`<br />
  61. 61. Կեղտաջրումառկամանրդիսպերսված և կոպիտմասնիկների (d>10-3 սմ) մաքրումնիրականացվում է`<br />
  62. 62. Հոսքաջրումլուծվածանօրգանականթթուներից և հիմքերիցառաջացածաղերիանջատմանհամարգոյությունունենտարբերեղանակներ, որոնցից, տնտեսականառումով, նպատակահարմարենիոնափոխանակման և հետադարձօսմոսի (ուլտրաֆիլտրման) եղանակները:<br />
  63. 63. Կեղտաջրումառկալուծվածօրգանականմիացություններպարունակողհոսքաջրերիմաքրումնիրականացվում է`<br />
  64. 64. Թունավոր և ռադիոակտիվաղտոտմանենթարկվածդժվարվնասազերծվողհոսքաջրերիմաքրմանհամարտարածում է ստացելվերջիններիսթաղումըընդերքիխորըշերտերում, ծովիհատակում (հատուկկոնտեյներով) և այլն: <br />
  65. 65. Ամենտարի, Համաշխարհայինօվկիանոս է նետվումավելիքան2-10 մլն. տոննանավթ: ՀիմնականումաղտոտվածենՄիջերկրականԾովը, Ատլանտյանօվկիանոսը և նրաափերը: Մեկլիտրնավթըզրկում է քառասունհազարլիտրծովիջուրըձկներիհամարայդքանկարևորթթվածնից: Մեկտոննանավթըաղտոտում է 12կմ2օվկիանոսիմակերևույթ:   <br /> <br />
  66. 66. Ժ. Ի. Կուստոյինտվյալներիհամաձայն, օվկիանոսիվերինշերտերում և 300մխորությանվրաառկաենկապար, սնդիկ, կադմիում, որոնքսպանումենձկներին, նույնիսկ` մարդուն: <br />
  67. 67. Ժ. Ի. Կուստոնգրում է` «- Ծովըդարձել է կոյուղայինփոս, ուրնեխումենբոլորաղտոտիչները` աղտոտվածգետերիցարտահոսած - բոլորաղտոտիչները, որոնքանձրևներնուքամինհավաքումենմերաղտոտվածմթնոլորտում, բոլորայնաղտոտողնյութերը, որոնքարտանետվումենայնպիսիթունավորկառույցներիկողմից, ինչպիսիքենլցանավերը:Այսպիսով` պետքչէզարմանալ, եթեաստիճանաբարայդկոյուղայինփոսումկյանքըվերջանա »:<br />
  68. 68. Ջ ՈՒ Ր Ը Կ Յ Ա Ն Ք Ի Հ Ի Մ Ք Ն Է<br />«- Ջուր, դուչունեսոչհամ, ոչհոտ, ոչգույն, քեզհնարավորչէնկարագրել, քեզնովհիանումեն, չիմանալով, թեդուինչես: Չիկարելիասել, որդուանհրաժեշտեսկյանքին, դուհենցկյանքնես: Դումեզերջանկությունեսբերում, որըչեսկարողբացատրելմերզգացմունքներով: Քեզնովմեզենվերադառնումմերուժերը, որոնցհետմենքարդենբաժանվելէինք: Քոբարյացակամությամբմերմեջկրկինսկսում է փոթորկելմերսրտիչորացածաղբյուրները» :Անտուան- դե- Սենտ- Էկզյուպերի<br />
  69. 69. Հ<br />Ո<br />Ղ<br />
  70. 70. Հող<br />իրենիցներկայացնում է բնականռեսուրս, որըչիավելանումշահագործմանժամանակ, բայցփոխում է իրհատկությունները` բերքատվությունը<br />
  71. 71. Հողայինռեսուրսներիմշտականկորուստներըլինումեն` <br /><ul><li>Հողիէռոզիա` պայմանավորվածբնականբուսականծածկույթիփոփոխություններով ,
  72. 72. Տարբերօբյեկտներիկողմիցգրավվածմեծմակերեսներ
  73. 73. հողերիերկրորդայինաղակալում `պայմանավորվածհողերիոչդրենաժայինոռոգումից և ջրիանկանոնհոսքից
  74. 74. ագրոտեխնիկայիոչճիշտկիրառմանարդյունքումբերքատվությանկորուստ
  75. 75. հողիդեգրադացիա` կապվածմետաղական և ոչմետաղականօգտակարհանածոներիարդյունահանմանհետ
  76. 76. հողիքիմիականաղտոտում</li></li></ul><li>
  77. 77. Հանքաքարեր<br />
  78. 78. Հայաստանումհայտնաբերվելենշուրջ 60 տեսակիօգտակարհանածոներիպաշարների 667 հանքավայրեր, որոնցտնտեսական-համախառնարտադրանքն  ընդերքումգնահատվել է ավելիքան170 մլրդդոլար: <br />
  79. 79. Ընդերքօգտա-գործմանհիմնականոլորտներնեն.<br /><ul><li>° ընդերքիերկրաբանականհետազոտությունները,</li></ul>° օգտակարհանածոներիարդյունահանումը,<br />° հանքավայրերիուսումնասիրության և շահագործմանհետչկապվածընդերքիօգտագործումը:<br />
  80. 80. ՓորձագետներըառանձնացնումենՊետականհաշվեկշռումգտնվողհանքավայրերի 3 խմբեր՝<br /><ul><li>Հանքավայրերնորմալտնտեսականպաշարներով, որոնցշահագործումընպատակահարմար է մրցակցայինշուկայիպայմաններում:
  81. 81. Հանքավայրերսահմանափակվածտնտեսականպաշարներով, որոնքկարողենշահագործվելհատուկաջակցությանպայմաններում (հարկայինարտոնություններ), ինչպեսնաևհատուկտեխնոլոգիաներիկիրառմանդեպքում:
  82. 82. Հանքավայրերսահմանափակվածտնտեսականպաշարներով, որոնցշահագործումըներկապայմաններումտնտեսապեսաննպատակահարմար է:</li></li></ul><li>ՀՀ-ն տարածքումհայտնաբերվածեն 92 մետաղականհանքավայրեր : ՍակայնպաշարներիՊետականՀաշվեկշռումհաշվառվածեն և նախնականգնահատվածմիայն 18 տեսակմետաղների և 47 տեսակոչմետաղականհանքայինհանածոներիպաշարներ: <br />
  83. 83. 1980 թվականինՀայաստանիարտադրանքի 4.9%-ը կազմումէրհանքաարդյունաբերությունը, որումոչմետաղականհանքայինաղբյուրներըկազմումէին 2.4%: <br />
  84. 84. ՀՀ-ն հիմնականոչմետաղականբնականռեսուրսներըզբաղեցնումեն 575 հանքավայրեր<br />
  85. 85.
  86. 86. ՀՀ-ն ոչմետաղականռեսուրսներըըստօգտագործմանոլորտի:<br />
  87. 87. Քվարց<br />Բազալտ<br />Գրանիտ<br />Տուֆ<br />
  88. 88. ՀՀ-ն մետաղականհանքավայրերը<br />ԽՍՀՄՕգտակարՀանածոներիՊետականՀաշվեկշռի, 01.01.1991թ. դրությամբԱնդրկովկասիմոլիբդենիպաշարների 99.9%-ը (մոլիբդենիարտադրությամբՀայաստանըԱՊՀ-ի երկրներումզբաղեցնում է 2-րդտեղը), ոսկու 80%-ը, պղնձի 85%-ը ( պղնձիարտադրությամբ` 3-րդտեղը), երկաթիավելիքան 50%-ը հաշվառվածենեղելՀայաստանիտարածքում:<br />
  89. 89. Պղնձիպաշարներիզգալիմասըկենտրոնացված է պղնձա-մոլիբդենային (Քաջարան, Ագարակ, Լիճք), ինչպեսնաևպղինձ- պիրիտային (Կապան, Ալավերդի, Շամլուղ) և ոսկի-բազմամետաղային (Շահումյան, Արմանիս) հանքավայրերում: Հայաստանըհարուստ է նաևմոլիբդենով (Քաջարան): 1952թ-իցգործում է Զանգեզուրիպղնձամոլիբդենայինկոմբինատը` Քաջարանիպղնձամոլիբդենայինհանքիբազայիվրա: Ագարակիհանքավայրըշահագործվում է 1963թ-իցսկսած: <br />Կապան<br />Շահումյան<br />Քաջարան<br />Ագարակ<br />
  90. 90. Պղնձիև մոլիբդենիպաշարներիզգալիմասըկենտրոնացված է նաևԹեղուտիպղնձա-մոլիբդենայինհանքավայրում:<br />Թեղուտ<br />
  91. 91. Մոլիբդենիարդյունաբե-րականստացումը:<br />Այսպրոցեսըուղեկցվում է ֆլոտացիոնմեթոդովհանքանյութիհարստացումով: Առաջացածկոնցենտրատըայրումեն` մինչևМоО3 -ի առաջացումը` <br />2MoS2 + 7O2 -> 2MoO3 + 4SO2,<br />МоО3 –ը ենթարկումենհավելյալմաքրման` այնջրածնովվերականգնելով. <br />MoO3 +H2 -> Mo + H2O<br />
  92. 92. Ոսկուզգալիպաշարներկանոսկու (Սոթք, Մեղրաձոր, Լիճքվազ-Թեյ) և ոսկի-բազմամետաղային (Շահումյան, Արմանիս, Ազատեկ, Գլա-ձոր, Մարջան) հանքավայրերում:Սոթքիհանքավայրումմաքուրոսկինմոտ 200 տոննա է, և դավերջնականթիվըչէ:<br />Սոթք<br />
  93. 93. ԵրկաթիհանքավայրերըտեղակայվածենԿոտայքիմարզում, և ներկայացվածենհիմնականումՀրազդանիսկարնային և Աբովյանիհիստերո-մագնատիկհանքավայրերով: <br />Հրազդան<br />Աբովյան<br />
  94. 94. ՀՀ-ն բոլորուսումնասիրվածհանքերիարդյունաբերականյուրացումնուշահագործումըկազմում է 32մլնտոննա` տարեկանվերամշակմանհամար: Հումքիարդյունավետօգտագործումըհնարավորություն է տալիսարտադրել140 հզ. տոննամետաղայինարտադրանք, 30մլնտոննատարբերշինարարականնյութեր, որոնցընդհանուրարժեքըկազմում է 1600 մլրդ. դրամ:<br />
  95. 95. Պինդօգտակարհանածոներիպաշարներըկշռայինտեսքովորոշվումենհետևյալընդհանուրբանաձևով` <br /> Q = V d,<br /> <br />V -ն հանքամարմնիծավալն է (մ3)<br /> d –ն հանքաքարիծավալայինզանգվածն է ընդերքում (տ/մ3):<br /> <br />V = S m,<br />S -ը հանքամարմնիմակերեսն է հզորությանըուղղահայացհարթությանվրա<br /> m –ը հանքամարմնիմիջինհզորությունն է:<br />
  96. 96. Օգտակարբաղադրիչիպարունակությանպաշարըկշռայինտեսքովորոշվում է հետևյալբանաձևով.<br />P = Q c<br />P –ն օգտակարբաղադրիչիպաշարն է<br />c –ն օգտակարբաղադրիչիմիջինպարունակությունն է հանքաքարում:<br />Եթեc –ն ներկայացված է տոկոսներով, ապա`<br />P = Q c/100<br />S = S1cosα<br />S1–ը հանքամարմնիմակերեսն է չափվածհատակագծիվրա<br />α –ն հանքամարմնիտարածմանհարթությանըուղղահայացհարթության և հատակագծիհարթությանմիջևկազմածանկյունն է<br />
  97. 97. Շնորհակալություն<br />

×