Luận văn tốt nghiệpĐề tài: Thiết kế hệ thống tưới nhỏgiọt tự động phục vụ sản xuất rau              an toàn
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn                                  Më ®Çu1. ®Æt vÊn ®Ò    ...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn       Tuy nhiªn ngµy nay nhu cÇu vÒ s¶n phÈm n«ng nghiÖp...
®å ¸n tèt nghiÖp                                 sv. L−¬ng v¨n kiªn3. Néi dung ®Ò tµi.       - Tæng quan ®Ò tµi.       - X...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn                                    PhÇn I              ...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn®Êu ®Õn n¨m 2010 ®¹t møc tiªu thô b×nh qu©n ®Çu ng−êi 85...
®å ¸n tèt nghiÖp                                  sv. L−¬ng v¨n kiªn       - Hµm l−îng (NO3-) trong rau qu¸ cao. Theo fao/...
®å ¸n tèt nghiÖp                                    sv. L−¬ng v¨n kiªn1.1.2. Trång c©y kh«ng dïng ®Êt ë ViÖt Nam vµ trªn t...
®å ¸n tèt nghiÖp                                  sv. L−¬ng v¨n kiªn     - HÖ thèng thuû canh næi: c©y trång trªn c¸c bÌ v...
®å ¸n tèt nghiÖp                                   sv. L−¬ng v¨n kiªn     Sau chiÕn tranh ThÕ giíi thø II, qu©n ®éi Mü ®· ...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªnlµm viÖc víi l·nh ®¹o ®¹i héi quèc gia Hµ Néi ®· ®Ò xuÊt ...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn       Ph−¬ng ph¸p vµ kü thuËt t−íi lµ mét trong nh÷ng bi...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªnviÖc tæ chøc qu¶n lý t−íi kÐm sÏ lµm ¶nh h−ëng sÊu ®Õn p...
®å ¸n tèt nghiÖp                                  sv. L−¬ng v¨n kiªnvµ thêi gian t−íi ®Ó ®¶m b¶o tiªu chuÈn t−íi ®Þnh tr−í...
®å ¸n tèt nghiÖp                                 sv. L−¬ng v¨n kiªn       T−íi d¶i dïng ®Ó t−íi cho c¸c lo¹i c©y trång gie...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªndo ngÊm s©u xuèng r·nh t−íi.       MÆc dï vËy tïy thuéc v...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªnphôc vô kü thuËt vµ tæ chøc phôc vô c¸c hÖ thèng m¸y phu...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªnn−íc cña ®Êt theo nhu cÇu cña tõng c©y trång.       Ph¹m...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn®iÒu chØnh ®· xuÊt hiÖn ë Ai cËp cæ ®¹i vµ Hy l¹p. B−íc s...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªn       C¸c thµnh tùu ®¹t ®−îc trong lÜnh vùc tù ®éng ho¸ ®...
®å ¸n tèt nghiÖp                                  sv. L−¬ng v¨n kiªnmãc ®iÒu khiÓn sè, c¸c trung t©m gia c«ng, c¸c hÖ tèng...
®å ¸n tèt nghiÖp                                  sv. L−¬ng v¨n kiªnTrong hai thËp kû cuèi, nhiÒu nh¸nh míi vÒ ®iÒu khiÓn ...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªntÝn hiÖu ®o vÒ trung t©m xö lý. HiÖn nay ®Çu ®o ®· tÝch hî...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn                        108                        1010 ...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn       Tr−íc kia c¸c hÖ thèng tù ®éng ho¸ thiÕt kÕ cad t...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn1.3.3. vai trß cña tù ®éng ho¸ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªntr×nh ®é rÊt cao, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hä ®· sö dông ...
®å ¸n tèt nghiÖp                             sv. L−¬ng v¨n kiªnkhái lao ®éng c«ng viÖc gia ®×nh phiÒn to¸i, xuÊt hiÖn mét ...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn       MÆc dï tù ®éng ho¸ trong n«ng nghiÖp ®· ®−îc øng ...
®å ¸n tèt nghiÖp                             sv. L−¬ng v¨n kiªn1.3.6. Môc ®Ých vµ ý nghÜa cña viÖc thiÕt kÕ m« h×nh t−íi n...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªn®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªn                                  Ch−¬ng II               ...
®å ¸n tèt nghiÖp                sv. L−¬ng v¨n kiªnTr−êng dhnni – hµ néi   32 45a – khoa c¬ ®iÖn                         ®iÖn
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn2.1.2. Ho¹t ®éng cña hÖ thèng       * HÖ thèng b×nh t−íi:...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªndung dÞch, sau 15 phót nghØ l¹i cung cÊp dung dÞch cho c©...
®å ¸n tèt nghiÖp                sv. L−¬ng v¨n kiªnTr−êng dhnni – hµ néi   35 45a – khoa c¬ ®iÖn                         ®iÖn
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn2.2.3. Ho¹t ®éng cña m« h×nh       §Ó lµm s¸ng tá kh¶ n¨n...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªn       2.2.4. S¬ ®å thuËt to¸n cña m« h×nh* Trén          ...
®å ¸n tèt nghiÖp                           sv. L−¬ng v¨n kiªn* T−íi 1                               Start                 ...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn2.3. KÕt luËn ch−¬ng II       Th«ng qua nghiªn cøu t×nh ...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn                                   Ch−¬ng III           ...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªn4. TruyÒn d÷ liÖu                                         ...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn       §Ó lµm quen vµ hiÓu biÕt c¸c thµnh phÇn c¬ b¶n tro...
®å ¸n tèt nghiÖp                                  sv. L−¬ng v¨n kiªnhîp hai bit ®Çu tiªn cña ng¨n xÕp, th× ng¨n xÕp sÏ ®−î...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªn       - Hép tho¹i Options xuÊt hiÖn cho phÐp ta lùa chän...
®å ¸n tèt nghiÖp                               sv. L−¬ng v¨n kiªnban ®Çu, nh÷ng h»ng sè ) vµ c¸c lêi chó thÝch. D÷ liÖu ®−...
®å ¸n tèt nghiÖp                              sv. L−¬ng v¨n kiªn      3. So¹n th¶o ch−¬ng tr×nh      Step7 - Micro/Win32 c...
®å ¸n tèt nghiÖp                             sv. L−¬ng v¨n kiªn    + NhËp tªn, ®Þa chØ vµ gi¶i thÝch cho tõng ®Þa chØ b»ng...
®å ¸n tèt nghiÖp                                sv. L−¬ng v¨n kiªn       - Gi÷a c¸c to¸n h¹ng vµ ®Þa chØ kh«ng ®−îc cã kho...
®å ¸n tèt nghiÖp                                 sv. L−¬ng v¨n kiªntrong phÇn cøng, ta cÇn ®Æt thuéc tÝnh thùc sù cña viÖc...
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
bctntlvn (59).pdf
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

bctntlvn (59).pdf

614 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
614
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
16
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

bctntlvn (59).pdf

  1. 1. Luận văn tốt nghiệpĐề tài: Thiết kế hệ thống tưới nhỏgiọt tự động phục vụ sản xuất rau an toàn
  2. 2. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Më ®Çu1. ®Æt vÊn ®Ò Tõ xa x−a con ng−êi chØ sinh sèng víi dông cô rÊt th« s¬ nh− r×u, bóab»ng ®¸, dïng c¸c dông cô tù nhiªn, nh−ng khi ®ã lµ d©n sè con ng−êi cßnthÊp, tµi nguyªn thiªn nhiªn cßn dåi dµo. Nh−ng khi x· héi ph¸t triÓn th× nhucÇu sèng cña con ng−êi ngµy cµng t¨ng, nh−ng tµi nguyªn thiªn nhiªn th× ngµycµng c¹n kiÖt, chÝnh ®iÒu ®ã thóc ®Èy con ng−êi ph¶i lao ®éng ®Ó t¹o ra cñac¶i vËt chÊt phôc vô ®êi sèng. ThÕ nh−ng ngµy nay thÕ giíi ®· b−íc vµo thÕ kûXXI tµi nguyªn thiªn nhiªn ®ang dÇn c¹n kiÖt m«i tr−êng « nhiÔm kh¾p n¬i,nh−ng nhu cÇu sèng vµ h−ëng thô cña con ng−êi l¹i ngµy cµng cao, d©n sè thÕgiíi vÉn t¨ng vät, lµm cho thÕ giíi sÏ kh«ng ®ñ c¸c s¶n phÈm ®Ó cung cÊp chomäi ng−êi nÕu ho¹t ®éng lao ®éng chØ lµ thñ c«ng. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®ã chØcã con ®−êng duy nhÊt lµ øng dông tù ®éng ho¸ vµo s¶n xuÊt . C¸c n−íc trªn thÕ giíi ®· sím nhËn biÕt ®iÒu nµy vµ ®· øng dông tù®éng ho¸ vµo s¶n xuÊt tõ rÊt sím, kÕt qu¶ lµ hä sím cã mét nÒn s¶n suÊt ®¹ic«ng nghiÖp ®−a ra thÞ tr−êng hµng lo¹t s¶n phÈm sè l−îng lín, chÊt l−îng caot¨ng thu nhËp cho quèc gia, nh− Anh, Ph¸p, Mü…. chÝnh c«ng nghÖ tù ®éngho¸ cao øng dông vµo s¶n xuÊt ®· ®−a c¸c quèc gia nµy trë thµnh c¸c c−êngquèc giµu m¹nh cã vÞ thÕ cao trªn tr−êng quèc tÕ. N−íc ta thuéc nhãm c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn víi mét nÒn kinh tÕ n«ngnghiÖp truyÒn thèng, qua nhiÒu thËp niªn trë l¹i ®©y nÒn n«ng nghiÖp cña viÖtnam ngµy cµng ph¸t triÓn v÷ng m¹nh, vµ ®Õn nay nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®angchuyÓn m¹nh sang c¸c ngµnh c«ng nghiÖp vµ dÞch vô ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖth«ng tin, víi viÖt Nam n«ng nghiÖp vÉn lµ mét ngµnh cã ®ãng gãp ®¸ng kÓvµo tæng thu nhËp quèc d©n. ChÝnh v× vËy mµ nÒn n«ng nghiÖp n−íc ta lu«n®−îc sù quan t©m cña ®¶ng vµ cña nhµ n−íc , nhê ®ã mµ ngµnh n«ng nghiÖp®· cã nhiÒu b−íc ph¸t triÓn v−ît bËc, s¶n l−îng thu ho¹ch ®−îc tõ c¸c lo¹in«ng s¶n qua c¸c mïa vô ngµy cµng ®−îc n©ng cao.Tr−êng dhnni – hµ néi 1®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  3. 3. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Tuy nhiªn ngµy nay nhu cÇu vÒ s¶n phÈm n«ng nghiÖp kh«ng chØ ®¬ngi¶n lµ sè l−îng mµ ph¶i ®¶m b¶o c¶ vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng, nhÊt lµ khim«i tr−êng « nhiÔm trÇm träng, viÖc sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt bõa b·ilµm « nhiÔm vµo c¸c lo¹i s¶n phÈm n«ng nghiÖp, ®©y lµ vÊn ®Ò bøc xóc cñatoµn thÓ x· héi. §Ó gi¶ quyÕt vÊn trªn con ®−êng lùa chän t«i −u lµ øng dôngc«ng nghÖ cao vµo s¶n xuÊt n«ng nghiÖp trong ®ã tù ®éng ho¸ ®ãng vai trß v«cïng quan träng vÒ mÆt kü thuËt phôc vô s¶n xuÊt n«ng nghiÖp chÊt l−îngcao, t−íi tiªu, thu ho¹ch vµ b¶o qu¶n ….NhÊt lµ hiÖn nay §¶ng vµ nhµ n−íc ta®ang ®Èy nhanh c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ngth«n. Do ®ã chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi "ThiÕt kÕ hÖ thèng t−íinhá giät tù ®éng phôc vô s¶n xuÊt rau an toµn" Trong qu¶ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi chóng t«i ®· tiÕn hµnh kh¶o s¸t m«h×nh thùc tÕ, nghiªn cøu mét sè phÇn mÒm trªn c¬ së lý thuyÕt råi tõ ®ã x©ydùng m« h×nh thùc nghiÖm víi phÇn mÒm ®iÒu khiÓn simatic S7-200. QuanhiÒu lÇn thÝ nghiÖm vµ trªn c¬ së tÝnh to¸n lý thuyÕt chïng t«i kh¼ng ®Þnh m«h×nh chóng t«i x©y dùng ®¶m b¶o tinh thùc tÕ vµ cã thÓ øng dông trong s¶nxuÊt n«ng nghiÖp c«ng nghÖ cao ngµy nay.2. môc ®Ých cña ®Ò tµi - Nghiªn cøu m« h×nh t−íi n−íc tù ®éng s¶n xuÊt rau an toµn trong thùctiÔn tõ ®ã thiÕt kÕ m« h×nh thùc nghiÖm trªn c¬ së sö dông c¸c thiÕt bÞ cã s½në trong n−íc. - Nghiªn cøu c¬ së lý thuyÕt ®Ó x©y dùng m« h×nh dùa trªn phÇn mÒmlËp tr×nh simatic S7-200 - øng dông phÇn mÒm simatic S7-200 ®Ó x©y dùng ch−¬ng tr×nh ®iÒukhiÓn hÖ thèng.Tr−êng dhnni – hµ néi 2®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  4. 4. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn3. Néi dung ®Ò tµi. - Tæng quan ®Ò tµi. - X©y dùng thuËt to¸n ®iÒu khiÓn m« h×nh. - Chän thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn, thiÕt bÞ nhËp xuÊt. X©y dùng m« h×nh thùcnghiÖm vµ lËp tr×nh ®iÒu khiÓn hÖ thèng t−íi tù ®éng phôc vô s¶n xuÊt rau an toµn.4. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu§Ó thùc hiÖn ®−îc néi dung ®Ò tµi nghiªn cøu, chóng t«i tiÕn hµnh ph−¬ngph¸p nghiªn cøu sau: * C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu kÕ thõa: - KÕ thõa c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cña thÕ hÖ tr−íc vÒ c¬ së lý thuyÕtcña c¸c phÇn mÒm lËp tr×nh, cô thÓ lµ phÇn mÒm lËp tr×nh simatic S7-200. - KÕ thõa c¸c m« h×nh s¶n xuÊt ®· cã trong thùc tiÔn. * §Þnh h−íng nghiªn cøu. - Nghiªn cøu phÇn mÒm lËp tr×nh trªn m¸y tÝnh. - Thay ®æi ph−¬ng ph¸p lËp tr×nh ®Ó t×m ra ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¶n, dÔ södông vµ hiÖu qu¶ nhÊt. - X©y dùng ch−¬ng tr×nh ®iÒu khiÓn. * Ph−¬ng ph¸p thùc nghiÖp kiÓm chøng: - Ch¹y thö m« h×nh nhiÒu lÇn, kiÓm tra ph¸t hiÖn lçi cña m« h×nh vµ lçicña ch−¬ng tr×nh ®iÒu khiÓn, råi tõ ®ã hoµn thiÖn hÖ thèng. * ThiÕt bÞ thÝ nghiÖm: - M¸y tÝnh PC - Bé ®iÒu khiÓn S7 - 200 cpu - Bé m« pháng, hÖ thèng c¸p, d©y nèi…Tr−êng dhnni – hµ néi 3®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  5. 5. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn PhÇn I Tæng quan1.1.Thùc tr¹ng vÒ s¶n xuÊt rau ë ViÖt Nam1.1.1. Thùc tr¹ng N«ng nghiÖp n−íc ta chiÕm mét vÞ trÝ quan träng trong nÒn kinh tÕQuèc d©n vµ ®· ®¹t ®−îc nh÷ng thµnh tùu v« cïng to lín, tõ chç thiÕu l−¬ngthùc tíi nay ®· trë thµnh mét trong nh÷ng n−íc xuÊt khÈu g¹o ®øng hµng ®ÊuthÕ giíi. Hµng lo¹t c¸c c©y trång míi cã n¨ng suÊt cao, ng¾n ngµy ®· thay thÕnh÷ng gièng cæ truyÒn, n¨ng suÊt thÊp. C¸c vïng chuyªn canh rau vµ c©y c«ngnghiÖp ng¾n ngµy ®· ®−îc h×nh thµnh thay thÕ cho c«ng thøc ®a canh, xencanh. TÊt c¶ c¸c thay ®æi ®ã t¹o ®iÒu kiÖn cho nhiÒu lo¹i s©u, bÖnh ph¸t triÓnvµ cã thÓ bïng ph¸t thµnh dÞch. §Ó ®Ò phßng s©u h¹i, n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l−îng s¶n phÈm, conng−êi ®· nghiªn cøu vµ ®−a vµo øng dông nhiÒu c«ng thøc trång c©y mµ ®ÆcbiÖt lµ c«ng nghÖ s¶n suÊt rau an toµn kh«ng dïng ®Êt trong nhµ l−íi.Víi sùph¸t triÕn cña nÒn kinh tÕ n−íc ta ®êi sèng nh©n d©n ngµy cµng ®−îc c¶i thiÖnnhu c©u dinh d−ìng ngµy cµng cao, trong c¸c b÷a ¨n h»ng ngµy rau chiÕm métvÞ trÝ quan träng v× trong rau cã chøa c¸c hîp chÊt nh−: protein, lipit, axit h÷uc¬, chÊt kho¸ng, vitamin..Con ng−êi yªu cÇu vÒ rau ngµy cµng cao th× chñnglo¹i rau ngµy cµng phong phó, ®a d¹ng, ®ñ vÒ sè l−îng, tèt vÒ chÊt l−îng vµnhÊt lµ ph¶i an toµn vÖ sinh thùc phÈm. Trong (§Ò ¸n ph¸t triÓn rau, qu¶ vµ hoa c©y c¶nh thêi kú 1999 - 2010)cña Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n ®−îc thñ t−íng chÝnh phñ phªduyÖt ngµy 03/09/1999. Cã x¸c ®Þnh môc tiªu cho ngµnh s¶n xuÊt rau hoa qu¶lµ:’’§¸p øng nhu cÇu rau cã chÊt l−îng cao cho nhu cÇu tiªu dïng trong n−íc,nhÊt lµ c¸c khu d©n c− tËp chung(®« thÞ, khu c«ng nghiÖp) vµ suÊt khÈu. PhÊnTr−êng dhnni – hµ néi 4®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  6. 6. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn®Êu ®Õn n¨m 2010 ®¹t møc tiªu thô b×nh qu©n ®Çu ng−êi 85kg rau/n¨m, gi¸ trÞkim ng¹ch suÊt khÈu ®¹t 690 triÖu USD”. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y s¶n suÊt n«ng nghiÖp ®−îc §¶ng vµ nhµn−íc quan t©m nªn ®· gi¶i quyÕt ®−îc vÇn ®Ò an ninh l−¬ng thùc, thùc phÈm.Trong sù ph¸t triÓn chung cña ngµnh N«ng nghiÖp, ngµnh s¶n xuÊt rau còng®−îc quan t©m vµ ph¸t triÓn m¹nh, theo thèng kª diÖn tÝch trång rau n¨m 2000lµ 450.000 ha t¨ng 70% so víi n¨m 1990. Trong ®ã c¸c tØnh phÝa B¾c cã249.000 ha, chiÕm 56% diÖn tÝch c¶ n−íc, c¸c tØnh phÝa Nam cã 196.000 hachiÕm 44% diÖn tÝch canh t¸c. S¶n l−îng rau trªn ®Êt n«ng nghiÖp ®−îc h×nhthµnh tõ hai vïng s¶n xuÊt chÝnh. Vïng s¶n xuÊt rau chuyªn canh ven thµnh phè vµ khu c«ng nghiÖpchiÕm 38 - 40% diÖn tÝch vµ 45 - 50% s¶n l−îng. T¹i ®©y phôc vô cho tiªudïng cña d©n c− tËp trung lµ chñ yÕu, chñng lo¹i rau vïng nµy rÊt ®a d¹ngphong phó vµ n¨ng suÊt cao. Vïng s¶n xuÊt lu©n canh víi c©y trång kh¸c chñ yÕu trong vô §«ng -xu©n t¹i c¸c tØnh phÝa B¾c, miÒn §«ng Nam Bé. §©y lµ vïng s¶n xuÊt rau líncung cÊp nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp chÕ biÕn vµ xuÊt khÈu. * HiÖn nay rau ®ang bÞ « nhiÔm nghiªm träng do nhiÒu nguyªn nh©nkh¸c nhau trong ®ã cã: - ¤ nhiÔm do ho¸ chÊt b¶o vÖ thùc vËt. Theo ViÖn B¶o VÖ Thùc VËt(1998) hiÖn nay ë ViÖt Nam ®· vµ ®ang sö dông 270 lo¹i thuèc trõ bÖnh, 160lo¹i thuèc trõ cá, 12 lo¹i thuèc diÖt chuét, 26 lo¹i thuèc kÝch thÝch sinh tr−ëngvíi sè l−îng ngµy cµng t¨ng. Tuy chñng lo¹i nhiÒu song do thãi quen hoÆc sîrñi do cïng víi Ýt hiÓu biÕt møc ®é ®éc h¹i cña ho¸ chÊt b¶o vÖ thùc vËt nªn ®asè hé n«ng d©n hay dïng mét sè lo¹i thuèc quen cã ®éc tè cao, thËm chÝ bÞcÊm nh−: monitor, wofatox, DDT.DÉn tíi ngµy cµng lµm cho s¶n phÈm raungµy cµng « nhiÔm nÆng.Tr−êng dhnni – hµ néi 5®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  7. 7. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn - Hµm l−îng (NO3-) trong rau qu¸ cao. Theo fao/who th× hµm l−îng(NO3-) ë liÒu l−îng 4g/ngµy g©y ngé ®éc cßn 8g/ngµy th× cã thÓ g©y chÕtng−êi. ë n−íc ta viÖc sö dông ph©n ho¸ häc kh«ng cao so víi c¸c n−íc trongkhu vùc nh−ng ¶nh h−ëng cña ph©n ho¸ häc tíi sù tÝch luü (NO3-) trong rau lµnguyªn nh©n lµm rau kh«ng s¹ch. N−íc ta quy ®Þnh hµm l−îng (NO3-) trongrau nh− sau: c¶i b¾p 500mg/kg, cµ chua 150mg/kg, d−a chuét 150mg/kg. - Tån d− kim lo¹i nÆng trong s¶n phÈm rau. Do sù l¹m dông ho¸ chÊtb¶o vÖ thùc vËt cïng víi ph©n bãn c¸c lo¹i ®· lµm mét l−îng N, P, K, vµ ho¸chÊt b¶o vÖ thùc vËt röa tr«i x©m nhËp vµo m¹ch n−íc lµm « nhiÔm m¹ch n−ícngÇm. Theo Ph¹m B×nh Qu©n (1994) th× hµm l−îng kim lo¹i nÆng, ®Æc biÖt lµasen (as) ë Mai DÞch trong c¸c m−¬ng t−íi cao h¬n h¼n so víi ruéng lóa n−ícc¸c kim lo¹i nÆng tiÒm Èn trong ®Êt hoÆc tõ c¸c nguån n−íc « nhiÔm qua n−íct−íi ®−îc rau hÊp thô. - Vi sinh vËt g©y h¹i trong rau do sö dông n−íc t−íi cã vi sinh vËt g©yh¹i ( ecoli, salmonella, trøng giun.) tuy ch−a ®−îc thèng kª, song t¸c h¹i cñanã lµ rÊt lín. - Do rau lµ nguån thùc phÈm quan träng ®èi víi ®êi sèng con ng−êi nªn gi¶iph¸p duy nhÊt ®èi víi ngµnh trång rau lµ nhanh chãng ®−a tiÕn bé vµo s¶n suÊt. §Æc ®iÓm chung cña c¸c c©y rau lµ yªu cÇu ®é Èm rÊt cao th−êng tõ 85-95%, nÕu thiÕu n−íc c©y rau sÏ kh«ng sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn ®−îc vµ chóngcÇn mét nhiÖt ®é æn ®Þnh, do vËy ®−a c©y rau vµo s¶n xuÊt thuû canh kh«ngdïng ®Êt lµ rÊt phï hîp. Ph−¬ng ph¸p nµy sÏ n©ng cao mét c¸ch ®¸ng kÓ vÒn¨ng xuÊt vµ c¶i thiÖn t−¬ng ®èi vÒ mÆt « nhiÔm. §Ó thùc hiÖn ®−îc ph−¬ng ph¸p thuû canh nµy th× kh©u quan träng lµcung cÊp dung dÞch cho c©y, nªn viÖc ¸p dông tù ®éng ho¸, cô thÓ lµ hÖ thèngt−íi tù ®éng sÏ t¹o mét b−íc ®ét ph¸ míi cho ngµnh s¶n xuÊt rau an toan ën−íc ta hiÖn nay.Tr−êng dhnni – hµ néi 6®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  8. 8. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn1.1.2. Trång c©y kh«ng dïng ®Êt ë ViÖt Nam vµ trªn thÕ giíi – ph−¬ngph¸p thñy canh. * LÞch sö trång kh«ng dïng ®Êt. Thuû canh (Hydroponics) lµ h×nh thøc canh t¸c kh«ng dïng ®Êt. C©y®−îc trång trong dung dÞch dinh d−ìng hoÆc trªn c¸c gi¸ thÓ tr¬ (c¸t sái, thanbïn...) ®−îc t−íi dinh d−ìng cÇn thiÕt. Van Helmont (1577-1644), lµ ng−êi ®Çu tiªn tiªn tiÕn hµnh thÝ nghiÖm vÒdinh d−ìng thùc vËt. ¤ng c©n cµnh liÔu vµ ®Êt ®Ó trång cµnh liÔu ®ã tr−íc thÝnghiÖm, sau thÝ nghiÖm «ng c©n l¹i vµ thÊy khèi l−îng ®Êt hÇu nh− kh«ng ®æi,«ng kÕt luËn: thùc vËt lín lªn nhê n−íc. N¨m 1699 John Woodward trång c©ytrong n−íc cã ®é tinh khiÕt kh¸c nhau, kÕt qu¶ lµ c©y trång trong dung dÞch®Êt tèt nhÊt, thø ®Õn lµ n−íc tù nhiªn vµ cuèi cïng lµ n−íc cÊt, «ng kÕt luËn:c©y lín lªn nhê lÊy c¸c chÊt trong ®Êt . N¨m 1804, Desaussure ®Ò xuÊt r»ng: c©y hÊp thô c¸c nguyªn tè ho¸ häctõ ®Êt, n−íc vµ kh«ng khÝ. Sau ®ã Boussin gault (1851) ®· lµm thay ®æi nhËn®Þnh trªn b»ng c¸c thÝ nghiÖm trång trªn c¸t, th¹ch anh, than cñi ®−îc t−íidinh d−ìng ®· biÕt. ¤ng kÕt luËn: n−íc lµ yÕu tè cÇn thiÕt cho sinh tr−ëng vµcung cÊp hy®ro. C©y sö dông hy®ro, oxy, nit¬ cña kh«ng khÝ vµ mét sènguyªn tè kho¸ng kh¸c . Nh÷ng n¨m 60 cña thÕ kû XIX, hai nhµ khoa häc §øc lµ Shachs (1860)vµ Knop (1861) ®· ®Ò xuÊt ph−¬ng ph¸p trång c©y trong dung dÞch vµ Knop®· s¶n xuÊt ra dung dÞch nu«i c©y ®Çu tiªn . §Çu n¨m 1930, WF Georicke ë tr−êng ®¹i häc Canifornia (Mü) trång c©ytrong dung dÞch cã thµnh phÇn vµ tû lÖ kho¸ng mµ c©y cÇn. ThuËt ng÷ "Hy®roponic" ra ®êi tõ ®©y . * C¸c hÖ thèng trång c©y kh«ng dïng ®Êt trªn thÕ giíi. - HÖ thèng Gricke: trång c©y trong n−íc s©u, rÔ c©y toµn phÇn hoÆc métphÇn ®−îc nhóng vµo dung dÞch dinh d−ìng.Tr−êng dhnni – hµ néi 7®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  9. 9. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn - HÖ thèng thuû canh næi: c©y trång trªn c¸c bÌ vËt liÖu chÊt dÎo nhÑ n»mtrªn mÆt dinh d−ìng ch¶y tuÇn hoµn vµ ®−îc sôc khÝ. -HÖ thèng trång c©y trong n−íc s©u tuÇn hoµn: rÔ c©y hoµn toµn ch×m s©utrong dung dÞch dinh d−ìng l−u chuyÓn ®−îc th«ng khÝ liªn tôc. - Kü thuËt mµng máng dinh d−ìng NFT: rÔ c©y t¹o thµnh líp nÖm mángtrªn ®¸y m¸ng vµ chØ dïng mét dßng dung dÞch rÊt n«ng ch¶y qua. -Mµn s−¬ng dinh d−ìng: rÔ c©y ®−îc ®Æt trong m«i tr−êng b·o hoµ víic¸c giät dinh d−ìng liªn tôc hay gi¸n ®o¹n d−íi d¹ng s−¬ng mï. -HÖ thèng thuû canh phæ biÕn: vËt ®ùng dung dÞch lµ hép xèp, chËu nhùa,thïng gç... gi¸ thÓ lµ chÊu c¸t, than ®¸... - HÖ thèng thuû canh cña AVRDC: vËt chøa dung dÞch lµ hép xèp, gi¸thÓ chÊu hun ®−îc ®ùng trong c¸c rä nhùa. * ¦u nh−îc ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p trång kh«ng dïng ®Êt. - ¦u ®iÓm: + Kh«ng ph¶i lµm ®Êt, kh«ng cã cá d¹i. + Trång d−îc nhiÒu vô trong n¨m, cã thÓ trång tr¸i vô. + Kh«ng ph¶i sö dông thuèc trõ s©u bÖnh, thuèc trõ cá. + N¨ng suÊt cao h¬n tõ 25-50%. + S¶n phÈm hoµn toµn s¹ch vµ ®ång nhÊt. + Ng−êi giµ yÕu, trÎ em cã thÓ tham gia cã hiÖu qu¶. + Kh«ng tÝch luü chÊt ®éc, kh«ng g©y « nhiÔm m«i tr−êng. - Nh−îc ®iÓm: + §Çu t− ban ®Çu lín. +Yªu cÇu kü thuËt phøc t¹p. * øng dông thuû canh trªn ThÕ giíi. Kü thuËt trång kh«ng dïng ®Êt ®· vµ ®ang ®−îc ¸p dông trªn thÕ giíi ®ÆcbiÖt lµ c¸c n−íc ph¸t triÓn.Tr−êng dhnni – hµ néi 8®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  10. 10. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Sau chiÕn tranh ThÕ giíi thø II, qu©n ®éi Mü ®· øng dông kü thuËt thuûcanh trång 22ha Chofu ( NhËt B¶n). Trong 10 n¨m ®· s¶n xuÊt ®−îc 31800 tÊnrau qu¶ . ë Ph¸p, tõ 1975 ®Õn nay trång kh«ng dïng ®Êt ®−îc ph¸t triÓn m¹nh.HiÖn nay diÖn tÝch trång kh«ng dïng ®Êt tèi thiÓu lµ 300 ha . T¹i NhËt B¶n, kü thuËt thuû canh chñ yÕu ®Ó trång rau. Cµ chua ®¹t 130-140 tÊn/ha/n¨m, d−a leo 250 tÊn/ha/n¨m . T¹i Anh, x©y dùng hÖ thèng NFT sö dông nhiÖt thõa cña nhµ m¸y ®iÖn®Ó trång cµ chua víi diÖn tÝch 8,1 ha . T¹i §µi Loan, sö dông hÖ thèng thuû canh kh«ng tuÇn hoµn cña AVRDC®Ó trång rau vµ c¸c lo¹i d−a . T¹i Singapore, øng dông kü thuËt mµn s−¬ng dinh d−ìng ®Ó trång mét sèlo¹i rau «n ®íi mµ tr−íc ®©y s¶n xuÊt khã kh¨n nh−: rau diÕp, b¾p c¶i, cµchua, su hµo.... Theo Lª §×nh L−¬ng: Hµ Lan cã tíi 3000 ha, Nam Phi cã 400 ha, Ph¸p,Anh, ý, §µi Loan, mçi n−íc cã hµng tr¨m ha c©y trång trong dung dÞch . ë Nam Phi, trªn mçi khoang trång 18m2 thu ho¹ch ®−îc 450 kg cµ chua (t−¬ng ®−¬ng víi 250 tÊn/ha), 378 kg khoai t©y (øng víi 210 tÊn/ha) . ë Ch©u ¢u, kü thuËt nµy còng ®ang ®−îc ¸p dông m¹nh, riªng B¾c ¢u ®·cã tíi 400 ha . C¸c quèc gia kh¸c còng ®ang sö dông hÖ thèng thuû canh nh−: Australia,Newzealand, Bahamasisland, Trung vµ §«ng Phi, Kuwait, Brazil, Ba Lan,Malaysia, Iran . * øng dông thuû canh ë ViÖt Nam. ë ViÖt Nam kü thuËt nµy cßn míi mÎ, ®ang ë giai ®o¹n nghiªn cøuthö nghiÖm. §Çu n¨m 1993, «ng Grahan Warburtop- gi¸m ®èc R and D Hång K«ngTr−êng dhnni – hµ néi 9®iÖn 45a – khoa c¬ ®iÖn
  11. 11. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnlµm viÖc víi l·nh ®¹o ®¹i héi quèc gia Hµ Néi ®· ®Ò xuÊt viÖc nghiªn cøuchuyÓn giao kü thuËt thuû canh vµo n−íc ta . Th¸ng 6-1995, kü thuËt trång c©y trong dung dÞch b¾t ®Çu ®−îc triÓn khaië ViÖt Nam vµ c¬ quan ®−îc giao tiÕn hµnh thö nghiÖm lµ §¹i häc N«ngnghiÖp I- Hµ Néi. §Õn nay n−íc ta ®· hoµn thµnh mét m¹ng l−íi ®ång bé c¸cc¬ së nghiªn cøu vµ triÓn khai réng. Trong vµi n¨m gÇn ®©y, t¹i trung t©m sinh häc vµ Bé m«n Sinh lý thùcvËt cña t−ëng §¹i häc N«ng nghiÖp I- Hµ Néi ®ang trång thö nghiÖm mét sèlo¹i rau ¨n l¸ vµ ¨n qu¶ b»ng c¸c dung dÞch dinh d−ìng tù pha chÕ thay thÕdÇn cho nguyªn liÖu pha chÕ dung dÞch nhËp tõ §µi Loan . Theo c¸c t¸c gi¶ Vò Quang S¸ng, NguyÔn ThÞ Lý Anh, NguyÔn Xu©nTr−êng th× cã thÓ hoµn toµn chñ ®éng pha chÕ dung dÞch ®Ó trång mµ kh«ngph¶i ®iÒu chØnh pH vµ bæ sung dinh d−ìng mµ n¨ng suÊt rau vÉn ®¹t 70-90%so víi cïng lo¹i rau trång b»ng dung dÞch nhËp néi cña AVRDC, chÊt l−îngrau t−¬ng ®−¬ng, hµm l−¬ng kim lo¹i nÆng vµ Nitrat d−íi ng−ìng cho phÐp,gi¸ dung dÞch l¹i rÎ h¬n nhiÒu so víi dung dÞch cña AVRDC . HiÖn nay, xÝ nghiÖp dinh d−ìng c©y tr«ng Th¨ng Long-Tõ Liªm, Hµ Néi®ang thùc hiÖn " Ch−¬ng tr×nh rau s¹ch- Thuû canh", ®−a vµo s¶n xuÊt phôc vô®êi sèng. Tõ n¨m 2003 ®Õn nay t¹i tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp I- Hµ Néi, nhãmc¸c nhµ khoa häc cña tr−êng ®ang nghiªn cøu vµ thö nghiÖm ph−¬ng ph¸ptrång kh«ng dïng ®Êt trªn ®èi t−îng cµ chua, d−a chuét, xµ l¸ch, sup l¬ xanhvíi dung dÞch dinh d−ìng do c¸c nhµ khoa häc tù pha chÕ. C«ng tr×nh nghiªncøu nµy ®· vµ ®ang ®−îc nhiÒu tÇng líp x· h«i h−ëng øng. Trång kh«ng dïng ®Êt lµ kü thuËt rÊt cã triÓn väng ë ViÖt Nam. V× vËycÇn ®Èy m¹nh nghiªn cøu vµ øng dông ra s¶n xuÊt phôc vô ®êi sèng.1.2. C¸c ph−¬ng ph¸p t−íiTr−êng dhnni – hµ néi 10 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  12. 12. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Ph−¬ng ph¸p vµ kü thuËt t−íi lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p chñ yÕu ®Ósö dông n−íc hîp lý, thÝch hîp víi tõng lo¹i ®Êt ®ai, theo nhu cÇu sinh lý vÒn−íc cña c¸c lo¹i c©y trång, nh»m t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng vµ t¨ng n¨ng suÊtc©y trång. HiÖn nay ë n−íc ta vµ trªn thÕ giíi, ®ang ¸p dông c¸c ph−¬ng ph¸p chñyÕu: t−íi ngËp, t−íi r·nh, t−íi d¶i vµ t−íi phun m−a. Ngoµi ra ph−¬ng ph¸p t−íinhá giät vµ t−íi ngÇm còng ®ang ®−îc nghiªn cøu øng dông ë mét sè n−íc.1.2.1. Ph−¬ng ph¸p t−íi ngËp n−íc T−íi ngËp lµ ph−¬ng ph¸p t−íi l©u ®êi nhÊt, chñ yÕu dïng ®Ó t−íi cholóa n−íc trong suèt thêi kú sinh tr−ëng. Còng cã thÓ t−íi ngËp cho mét sè c©ytrång kh¸c trong tõng giai ®o¹n nhÊt ®Þnh ng«, cãi ®ay vµ mét sè c©y thøc ¨nch¨n nu«i. còng cã thÓ dïng t−íi ngËp ®Ó c¶i t¹o ®Êt nh− thau chua röa mÆn,hoÆc gi÷ Èm cho ®Êt trong thêi kú kh« h¹n ch−a canh t¸c. Ph−¬ng ph¸p nµy cãnh÷ng −u ®iÓm nh−: T−íi ngËp thÝch hîp khi mÆt ruéng b»ng ph¼ng ®é dèc kh«ng lín h¬n0,001, tÝnh thÊm n−íc cña ®Êt yÕu vµ møc t−íi lín. V× vËy n¨ng suÊt lao ®éngcña ng−êi t−íi cao ; mét ng−êi cã thÓ t−íi cho 30-40 ha. HÖ sè sö dông ruéng ®Êt cao, v× cã thÓ x©y dùng hÖ th«ng t−íi tiªu chonh÷ng thöa cã diÖn tÝch lín. Líp n−íc trªn ruéng t¹o ®iÒu kiÖn cho bé rÔ cña lóa ph¸t triÓn tèt, hÊpthô c¸c lo¹i ph©n bãn ®−îc thuËn lîi, h¹n chÕ ®−îc nhiÒu lo¹i cá d¹i. Líp n−íc trªn ruéng, con lµm chÕ ®é nhiÖt cña ruéng lóa tèt h¬n, nhÊtlµ ë nh÷ng vïng cã ®é chªnh nhiÖt ®é gi÷a ban ngµy vµ ban ®ªm lín. Tuy nhiªn, t−íi ngËp cã nh−îc ®iÓm vµ h¹n chÕ sau: t−íi ngËp kh«ngøng dông ®−îc ®Ó t−íi cho c¸c lo¹i c©y trång c¹n, nhu cÇu vÒ n−íc Ýt, hoÆc ëc¸c ®Êt cã ®é dèc lín. T−íi ngËp lµm cho ®é tho¸ng khÝ trong ®Êt kÐm qu¸tr×nh ph©n gi¶i c¸c chÊt h÷u c¬ bÞ h¹n chª. NÕu chÕ ®é t−íi kh«ng thÝch hîp,Tr−êng dhnni – hµ néi 11 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  13. 13. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnviÖc tæ chøc qu¶n lý t−íi kÐm sÏ lµm ¶nh h−ëng sÊu ®Õn ph¸t triÓn cña c©ytrång, g©y l·ng phÝ n−íc, lµm xãi mßn ®Êt vµ röa tr«i ph©n bãn. V× vËy khi ¸p dông ph−¬ng ph¸p t−íi ngËp cÇn ®¶m b¶o c¸c kh©u küthuËt sau: Qui ho¹ch x©y dùng ®ång ruéng, x¸c ®Þnh hÖ thèng kªnh t−íi tiªu. §©ylµ kh©u ®Çu tiªn vµ ¶nh h−ëng ®Õn toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lóa. Cã hai ph−¬ng ph¸p t−íi tiªu riªng biÖt vµ t−íi tiªu kÕt hîp: T−íi tiªu riªng biÖt lµ ë m«i kho¶nh ruéng cã kªnh t−íi vµ kªnh tiªuriªng. Mçi kªnh t−íi bªn hoÆc hai bªn, tïy h×nh, vµ c¸ch bè trÝ kªnh tiªu còngcã thÓ tiªu mét bªn hoÆc hai bªn. Dïng ph−¬ng ph¸p t−íi tiªu riªng biÖt, ta chu ®éng t−íi tiªu, ¸p dông®−îc t−íi tiªu khoa häc, ®¸p øng ®óng yªu cÇu sinh lý cña lóa vµ cã thÓ dïngbiÖn ph¸p t−íi tiªu ®Ó c¶i t¹o ®Êt nhÊt lµ ë nh÷ng vïng chua mÆn, t¨ng ®−îcn¨ng suÊt c©y trång vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¬ khÝ hãa c¸c kh©u canht¸c. Nh−îc ®iÓm lµ tèn nhiÒu ®Êt vµ nhiÒu c«ng tr×nh, hÖ sè sö dông ®Êt thÊp. Ph−¬ng ph¸p t−íi tiªu kÕt hîp lµ cã mét hÖ thèng kªnh võa lµm nhiÖmvô t−íi n−íc võa tiªu n−íc. ¦u ®iÓm lµ diÖn tÝch chiÕm ®Êt cña hÖ thèng kªnhÝt vµ khèi l−îng c«ng tr×nh nhá. Nh−îc ®iÓm lµ kh«ng chñ ®éng t−íi tiªu chotõng kho¶nh tõng thöa ®−îc, ®Ó thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p c¶i t¹o ®Êt, th©m canht¨ng n¨ng suÊt c©y trång.1.2.2. Ph−¬ng ph¸p t−íi r·nh Ph−¬ng ph¸p t−íi r·nh ®−îc phæ biÕn nhÊt ®Ó t−íi cho hÇu hÕt c¸c lo¹ic©y trång nh− b«ng, nho, mÝa, c¸c lo¹i c©y cã cñ, qu¶ nh− khoai s¾n, cñ ®Ëu,cµ chua vµ c¸c lo¹i rau, nh− b¾p c¶i, su hµo… Khi t−íi r·nh n−íc kh«ng ch¶y vµo kh¾p mÆt ruéng mµ chØ vµo trong r·nht−íi gi÷a c¸c hµng c©y trång. Yªu cÇu cña t−íi r·nh lµ x¸c ®Þnh ®óng ®¾n c¸c yÕutè kü thuËt t−íi chñ yÕu, nh− l−u l−îng n−íc trong r·nh t−íi, chiÒu dµi r·nh t−íiTr−êng dhnni – hµ néi 12 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  14. 14. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnvµ thêi gian t−íi ®Ó ®¶m b¶o tiªu chuÈn t−íi ®Þnh tr−íc theo yªu cÇu sinh lý cñac©y trång, phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn ®Êt ®ai, ®Þa h×nh vµ thêi tiÕt khÝ hËu. Tïy theo c¸ch t−íi n−íc vµo r·nh vµ cho thÊm vµo ®Êt mµ chia ra hailo¹i r·nh t−íi: r·nh tho¸t vµ r·nh ngËp. R·nh tho¸t lµ lo¹i r·nh, n−íc võa tõ kªnh t−íi ch¶y vµo r·nh, võa thÊmhai bªn r·nh lµm Èm ®Êt. Tïy theo ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh, ®Êt ®ai mµ l−u l−îngn−íc ch¶y trong r·nh tõ 0,05-2 l/s vµ chiÒu dµi r·nh tõ 50-500m, thêi gian t−íitõ 1-2 giê ®Õn 2-3 ngµy. Khi t−íi r·nh tho¸t, n−íc võa ch¶y trong r·nh võa ngÊm hai bªn r·nh,lµm Èm ®Êt, nªn th−íng cã l−îng n−íc ch¶y ®i ë cuèi r·nh kho¶ng tõ 20-60%l−îng n−íc t−íi. §Ó gi¶m l−îng n−íc ch¶y ®i ®ã, th× khi n−íc ®· ch¶y ®Õncuèi r·nh ng−êi ta gi¶m l−u l−îng n−íc vµo r·nh tõ 1,5-3 lÇn. Nh− thÕ, vËn tècn−íc ch¶y trong r·nh ®· thÊm −ít ®−îc gi¶m xuèng, kh«ng lµm xãi mßn r·nh,®Êt vÉn ®−îc lµm Èm ®Òu, mµ Ýt cã n−íc thõa ch¶y ®i ë cuèi r·nh. R·nh ngËp lµ lo¹i r·nh t−íi lµm Èm ®Êt hai bªn r·nh chñ yÕu b»ngl−îng n−íc tr÷ trong r·nh sau khi th«i dÉn n−íc vµo r·nh. Lo¹i r·nh ngËp®−îc øng dông chñ yÕu trªn ruéng ph¼ng hay cã ®é dèc rÊt nhá (nhá h¬n0,002). R·nh ngËp s©u 20-25cm chiÒu réng trªn mÆt 50-60cm vµ chiÒu dµir·nh 40-80m. §Ó lµm Èm ®Êt ®Òu, chiÒu dµi r·nh lµm sao ®Ó khi ë ®Çu r·nh n−íc ngËp1/3 ®é s©u r·nh th× ë cuèi r·nh n−íc kh«ng ngËp qu¸ ¾ r·nh. ¦u ®iÓm cña t−íi r·nh lµ x©y dùng ®ång ruéng dÔ dµng thÝch øng víitõng ®iÒu kiÖn cô thÓ vÒ ®Êt ®ai, khÝ hËu vµ c©y trång. §¶m b¶o ®Êt ®−îc t¬ixèp, kh«ng ph¸ vì líp kÕt cÊu trªn mÆt ruéng, vÉn gi÷ ®−îc tho¸ng khÝ lµmcho c©y trång ph¸t triÓn thuËn lîi. §¶m b¶o ®óng l−îng n−íc theo nhu cÇu cñac©y trång. TiÕt kiÖm n−íc, Ýt hao phÝ do bèc h¬i vµ ngÊm xuèng s©u.1.2.3. Ph−¬ng ph¸p t−íi d¶iTr−êng dhnni – hµ néi 13 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  15. 15. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn T−íi d¶i dïng ®Ó t−íi cho c¸c lo¹i c©y trång gieo dÇy hoÆc hµng hÑpnh− ®ay, võng, l¹c, ®ç, c¸c thøc ¨n cho ch¨n nu«i. Còng dïng ®Ó t−íi cho ng«vµ c¸c v−ên c©y. ë vïng kh« h¹n, cã thÓ t−íi lµm Èm ®Êt tr−íc khi gieo. Nh÷ng yÕu tè kü thuËt t−íi d¶i lµ chiÒu dµi vµ chiÒu réng d¶i, l−u l−îngriªng cña n−íc ch¶y ë ®Çu d¶i tÝnh b»ng lit/s/m, thêi gian t−íi vµ chiÒu caogiíi h¹n cña bê d¶i. Nh÷ng yÕu tè kü thuËt cña t−íi d¶i còng phô thuéc vµo nh÷ng ®iÒu kiÖnnh− t−íi r·nh nh−ng chñ yÕu vµo ®é dèc ngang cña mÆt ruéng. T−íi d¶i thÝch hîp nhÊt víi ®é dèc mÆt ruéng tõ 0,002-0,008. NÕu ®édèc lín h¬n 0,02 th× kh«ng t−íi d¶i ®−îc v× tèc ®é ch¶y trªn mÆt ruéng lín,n−íc kh«ng kÞp ngÊm lµm Èm ®Êt l−îng n−íc ch¶y ®i sÏ nhiÒu, l·ng phÝ n−ícvµ g©y bµo mßn líp ®Êt trªn mÆt ruéng. Cã hai c¸ch t−íi d¶i: t−íi tõ ®Çu d¶i vµ t−íi tõ bªn c¹nh d¶i. NÕu t−íi tõ ®Çu d¶i th× chia ruéng ra tõng d¶i theo h−íng dèc nhÊt. NÕuhÖ thèng kªnh t−íi bè trÝ theo s¬ ®å däc th× ph¶i ®µo c¸c m−¬ng dÉn n−íc theochiÒu ngang d¶i. NÕu hÖ thèng kªnh t−íi bè trÝ theo s¬ ®å ngang th× lÊy n−íctrùc tiÕp tõ kªnh t−íi t¹m thêi. T−íi tõ bªn c¹nh d¶i ®−îc ¸p dông trong c¸c tr−êng hîp ®Þa h×nh trªnruéng phøc t¹p gå ghÒ vµ dèc theo h−íng ngang d¶i. Kh¸c víi t−íi ®Çu d¶i lµ ë gi÷a c¸c d¶i kh«ng cã bê gi÷ n−íc, mµ c¸cr·nh t−íi s©u tõ 25-30cm. ChiÒu réng d¶i khi t−íi bªn th−êng lµ 8-12m tïytheo chiÒu réng lµm viÖc cña c¸c lo¹i m¸y gieo vµ m¸y thu ho¹ch. N−íc tõ kªnh t−íi ch¶y vµo r·nh t−íi. ë r·nh t−íi kho¶ng 10-15m cãmét chç lÊy n−íc vµo d¶i. Nªn chän chç lÊy n−íc ë vÞ trÝ cao cña d¶i. n−íc tõr·nh t−íi chay vµo mét d¶i (t−íi mét bªn) hay t−íi cho c¶ hai d¶i bªn r·nht−íi (t−íi hai bªn) tuy theo ®Þa h×nh vµ c¸ch bè trÝ r·nh. Nh−îc ®iÓm cña ph−¬ng t−íi nay lµ lµm Èm ®Êt kh«ng ®Òu vµ tèn n−ícTr−êng dhnni – hµ néi 14 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  16. 16. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªndo ngÊm s©u xuèng r·nh t−íi. MÆc dï vËy tïy thuéc vµo ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh, ph−¬ng ph¸p canh t¸c vµc©y trång ng−êi ta vÊn dïng ph−¬ng ph¸p t−íi nµy.1.2.4. Ph−¬ng ph¸p t−íi phun m−a Ph−¬ng ph¸p t−íi phun m−a lµ ph−¬ng ph¸p t−íi míi ®−îc ph¸t triÓnréng r·i trong vßng 40 n¨m nay. Nguyªn t¾c chÝnh cña ph−¬ng ph¸p nµy lµdïng hÖ thèng m¸y b¬m, èng dÉn n−íc vµ vßi phun ®Ó t¹o thµnh m−a t−íin−íc cho c¸c lo¹i c©y trång. ¦u ®iÓm næi bËt cña ph−¬ng ph¸p t−íi phun m−a lµ cã thÓ t−íi trongnh÷ng ®iÒu kiÖn sau: - Khi tiªu chuÈn t−íi nhá, cã thÓ ®iÒu chØnh trong ph¹m vi lín (30-900m3/ha). - T−íi trªn ®Êt xèp nh− ®Êt c¸t vµ c¸t pha, cã ®é thÊm n−íc lín. - T−íi trªn mäi ®Þa h×nh phøc t¹p: nh− dèc kh«ng, kh«ng b»ng ph¼ng…vµ tiÕt kiÖm n−íc t−íi (®èi víi vïng nguån n−íc t−íi h¹n chÕ). T−íi phun m−a lµ n©ng cao hÖ sè sö dông h÷u Ých cña hÖ thèng t−íi vµsö dông n−íc trªn ®ång ruéng. ë Mü hÖ sè sö dông h÷u Ých khi t−íi phun m−alµ 0,67, cßn ph−¬ng ph¸p t−íi kh¸c lµ 0,56; ë NhËt lµ 0,75-0,80 cßn c¸cph−¬ng ph¸p t−íi kh¸c lµ 0,65-0,7. T−íi phun m−a thuËn tiÖn cho viÖc phßng trõ s©u bÖnh vµ chèng cá d¹i.Cã thÓ hßa lÉn c¸c lo¹i thuèc cïng víi n−íc t−íi cho c©y trång. T−íi phun m−a cßn lµm t¨ng n¨ng suÊt c¸c lo¹i s¶n phÈm c¸c lo¹i c©ytrång. ë Italia khi t−íi phun m−a cho nho, ng−êi ta ®· nhËn thÊy chÊt l−îngnho tèt h¬n, hµm l−îng ®−êng trong nho t¨ng 2%. ë ViÖt Nam, qua thÝ nghiÖmt−íi phun m−a t¹i ®åi chÌ 66- Hîp t¸c x· Tiªn Phó- Phï Ninh- VÜnh Phóc chothÊy n¨ng suÊt chÌ t¨ng ®−îc 50% so víi ®èi chøng kh«ng t−íi. Tuy nhiªn, t−íi phun m−a kh«ng thÝch hîp ë vïng cã giã m¹nh. ViÖcTr−êng dhnni – hµ néi 15 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  17. 17. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnphôc vô kü thuËt vµ tæ chøc phôc vô c¸c hÖ thèng m¸y phun m−a phøc t¹p, c©ncã ®éi ngò c«ng nh©n cã tr×nh ®é kü thuËt. C¸c thiÕt bÞ phun m−a do c«ngnghiÖp chÕ t¹o hiÖn nay cã n¨ng suÊt ch−a cao, ch−a ®¸p øng ®Çy ®ñ c¸c yªucÇu trong s¶n xuÊt, ch−a phï hîp víi ®iÒu kiÖn sinh lý trong tõng giai ®o¹nph¸t triÓn cña c©y trång vµ thÝch øng víi c¸c lo¹i ®Êt ®ai ®Þa h×nh kh¸c nhau.Nh×n chung gi¸ thµnh t−íi trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm cßn cao. Tuy cã nh÷ng nh−îc ®iÓm trªn, nh− do nh÷ng −u ®iÓm cña t−íi phunm−a nªn ph−¬ng ph¸p t−íi nµy ®ang ®−îc ¸p dông réng r·i ë nhiÒu n−íc vµph¸t triÓn víi tèc ®é cao. Theo tµi liÖu cña Tritrexèp n¨m 1970 ë TiÖp Kh¾c 97% t−íi b»ng ph−¬ngph¸p phun m−a; ë §øc 79%; ë itsaren 90%; Anh 80%; Hungari 72%... ë ViÖt Nam hiÖn nay ®ang ®−îc ¸p dông rÊt phæ biÕn ph−¬ng ph¸p t−íiphun m−a cho c¸c vïng chuyªn canh rau ë Hµ Néi, H¶i Phßng, §µ l¹t… c¸cvïng trång c©y c«ng nghiÖp nh− Cµ phª, chÌ, cao su… ë T©y Nguyªn, L©m§ång… ®· mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ ®¸ng khÝch lÖ.1.2.5. T−íi nhá giät T−íi nhá giät lµ mét ph−¬ng ph¸p míi ®ang ®−îc øng dông nhiÒu ëItsaren, Mü, óc vµ mét sè n−íc kh¸c cã khÝ hËu kh« c»n, nguån n−íc Ýt, dïng®Ó t−íi cho c¸c lo¹i c©y ¨n qu¶, rau…. Nguyªn t¾c cña t−íi nhá giät lµ dïng mét hÖ thèng èng dÉn b»ng cao suhoÆc chÊt dÎo cã ®−êng kÝnh tõ 1,5 – 2cm, ®Ó dÉn n−íc tõ ®−êng èng cã ¸p,do tr¹m b¬m cung cÊp ch¹y däc theo c¸c hµng c©y. ë c¸c gèc c©y cã l¾p c¸cvßi cã thÓ ®iÒu chØnh ®−îc l−îng n−íc ch¶y ra. N−íc do cÊu t¹o cña vßi sÏnhá giät xuèng gèc c©y lµm Èm ®Êt. −u ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ tiÕt kiÓm ®−îc nhiÒu n−íc t−íi so víi t−íir·nh vµ t−íi phun m−a v× Ýt tiªu hao l−îng n−íc do bèc h¬i vµ thÊm xuèng s©u. HiÖu suÊt sö dông n−íc t−íi ®−îc t¨ng lªn vµ ®¶m b¶o ®óng chÕ ®éTr−êng dhnni – hµ néi 16 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  18. 18. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnn−íc cña ®Êt theo nhu cÇu cña tõng c©y trång. Ph¹m vi t−íi n−íc trªn mÆt ®Êt nhá nªn trªn mÆt ®Êt phÇn lín vÉn gi÷®−îc kh«, c¸c lo¹i cá d¹i kh«ng ®ñ ®é Èm ®Ó ph¸t triÓn vµ vÉn gi÷ ®−îctho¸ng khÝ.1.2.6. T−íi ngÇm Ph−¬ng ph¸p t−íi nµy ®−îc nghiªn cøu øng dông ë Liªn X« cò tõ n¨m1935. Nguyªn t¾c lµ dïng hÖ thèng ®−êng èng ®Én n−íc trong ®Êt vµ n−íc sÏthÊm lµm Èm ®Êt. −u ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ ®¶m b¶o ®é Èm cÇn thiÕt trong suètthêi gian sinh tr−ëng cña c©y trång, lµm t¨ng n¨ng suÊt c©y trång so víi c¸cph−¬ng ph¸p t−íi kh¸c. Líp ®Êt trªn mÆt vÉn gi÷ ®−îc kh« hoÆc Èm Ýt do ®ã gi÷ ®−îc tho¸nglµm cho vi sinh vËt ho¹t ®éng tèt, lµm t¨ng ®é ph× cña ®Êt. Cho phÐp dông ph©n hãa häc hßa lÉn víi n−íc t−íi, trùc tiÕp bãn vµo hÖthèng rÔ c©y trång, lµm t¨ng thªm hiÖu qu¶ cña ph©n bãn. HÖ thèng t−íi kh«ng lµm trë ng¹i c¸c kh©u s¶n xuÊt b¨ng c¬ khÝ trªn®ång ruéng, thuËn tiÖn cho viÖc tù ®éng hãa viÖc t−íi n−íc vµ t¨ng n¨ng suÊtlao ®éng t−íi. Tuy nhiªn, viÖc më réng t−íi ngÇm trong s¶n xuÊt cßn h¹n chÕ, ch−aph¸t triÓn réng r·i v× x©y dùng hÖ thèng t−íi phøc t¹p, gi¸ thµnh ®Çu t− trangthiÕt bÞ vµ x©y dùng c¬ b¶n cao.1.3. øng dông tù ®éng ho¸ vµo thiÕt kÕ hÖ thèng t−íi nhá giät1.3.1. Kh¸i qu¸t vÒ lÞch sö ph¸t triÓn cña ngµnh tù ®éng ho¸ Kh«ng chØ ngµy nay con ng−êi míi ph¸t minh ra c¸c lo¹i m¸y mãc tù®éng s¶n xuÊt lµm viÖc thay thÕ con ng−êi mµ ngay tõ khi x· héi cßn ch−aph¸t triÓn, c«ng cô lao ®éng cßn th« s¬ con ng−êi ®· mong muèn ®iÒu ®ã nªnngay tõ tr−íc c«ng nguyªn c¸c m¸y tù ®éng c¬ häc vµ ®ång hå n−íc cã phaoTr−êng dhnni – hµ néi 17 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  19. 19. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn®iÒu chØnh ®· xuÊt hiÖn ë Ai cËp cæ ®¹i vµ Hy l¹p. B−íc sang thêi kú trung cæalbert ®· chÕ t¹o ra m¸y tù ®éng c¬ khÝ thùc hiÖn chøc n¨ng cña ng−êi g¸ccæng. Tuy nhiªn c¸c lo¹i m¸y mãc thêi kú nµy kh«ng cã ¶nh h−ëng g× ®Õn c¸cqu¸ tr×nh s¶n xuÊt thêi ®ã. Tù ®éng ho¸ chØ thùc sù ®−îc øng dông vµo s¶n xuÊt khi mét thî c¬ khÝmartop ng−êi Nga ®· chÕ t¹o thµnh c«ng m¸y tiÖn chÐp h×nh ®Ó tiÖn c¸c chitiÕt ®Þnh h×nh vµo n¨m 1712 vµ ®Õn n¨m 1765, p«nzul«p ng−êi Nga ®· chÕ t¹o®−îc hÖ diÒu chØnh møc ®Çu tiªn, nã ®−îc øng dông ®Ó gi÷ cè ®Þnh møc n−íctrong nåi h¬i kh«ng phô thuéc vµo l−îng tiªu hao h¬i n−íc. N¨m 1784, james watt ng−êi Anh ®· sö dông bé ®iÒu tèc ly t©m trongm¸y h¬i n−íc, dïng ®Ó ®iÒu chØnh tèc ®é cña m¸y h¬i n−íc. Tõ ®ã, tù ®éngho¸ ®· trë thµnh mét lÜnh vùc quan träng trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ph¸t triÓns¶n xuÊt. B−íc sang ®Çu thÕ kû XIX nhiÒu c«ng tr×nh cã môc ®Ých hoµn thiÖn c¸c c¬cÊu ®iÒu chØnh tù ®éng cña m¸y h¬i n−íc ®· ®−îc thùc hiÖn. Cho ®Õn cuèi thÕ kûnµy ®· xuÊt hiÖn thªm c¸c c¬ cÊu ®iÒu chØnh tù ®éng cho tuabin h¬i n−íc. N¨m 1873, Spender ®· chÕ t¹o ®−îc m¸y tiÖn tù ®éng cã æ cÊp ph«imang c¸c cam. N¨m 1880 nhiÒu h·ng trªn thÕ giíi nh− Pittler Luding Lower cña §øc,h·ng RSK cña Anh… ®· chÕ t¹o ®−îc m¸y tiÖn dïng ph«i thÐp thanh. N¨m 1887, §.G St«le«p ®· chÕ t¹o ®−îc phÇn tö c¶m quang ®Çu tiªn,mét trong nh÷ng phÇn tö hiÖn ®¹i quan trong nhÊt trong kü thuËt tù ®éng ho¸.Còng trong thêi gian nµy c¸c c¬ së lý thuyÕt ®iÒu khiÓn vµ ®iÒu chØnh tù ®éngb¾t ®Çu ®−îc nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ. N¨m 1876 - 1877, I.A V−snhegratxki ®· cho ®¨ng t¶i c¸c c«ng tr×nh "lý thuyÕt c¬ së cña c¸c c¬ cÊu ®iÒu chØnh" vµ "C¸c c¬ cÊu ®iÒu chØnh t¸c ®éngtrùc tiÕp". C¸c ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ æn ®Þnh vµ chÊt l−îng cña qu¸ tr×nh qu¸®é do «ng ®Ò xuÊt vÉn ®−îc dïng cho ®Õn ngµy nay.Tr−êng dhnni – hµ néi 18 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  20. 20. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn C¸c thµnh tùu ®¹t ®−îc trong lÜnh vùc tù ®éng ho¸ ®· cho phÐp trongnh÷ng thËp kû ®Çu cña thÕ kû XX xuÊt hiÖn nhiÒu lo¹i m¸y tù ®éng hiÖn ®¹i.còng trong thêi gian nµy sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c hÖ thèng truyÒn tin ®·gãp phÇn ®Èy m¹nh sù ph¸t triÓn vµ øng dông cña tù ®éng ho¸ vµo c¸c qu¸tr×nh s¶n xuÊt. Vµo kho¶ng gi÷a thÕ kû XX, tù ®éng ho¸ kh«ng chØ ¸p dông trong s¶nxuÊt mµ cßn ®−îc ®−a vµo c¸c cuéc chiÕn tranh v× môc ®Ých c¸ nh©n, nhiÒun−íc ®· ¸p dông thµnh tùu cña tù ®éng ho¸ vµo chiÕn tranh ®Ó m−u lîi riªngdo vËy mµ tù ®éng ho¸ cµng ®−îc hä thóc ®Èy ph¸t triÓn, tõ yªu cÇu n©ng caotØ lÖ b¾n tróng cña ph¸o phßng kh«ng, nguyªn lý ®iÒu khiÓn ph¶n håi ®· ®−îc®Ò xuÊt ®−a kü thuËt tù ®éng ho¸ b−íc sang mét trang ph¸t triÓn míi. Cuèi thÕ kû XX, do nhu cÇu vÒ l−¬ng thùc cña thÕ giíi mµ c¸c n−ícph¸t triÓn ®· cho ra ®êi c¸c m¸y tù ®éng s¶n xuÊt trong n«ng nghiÖp. §Çunh÷ng n¨m 80 ë Nga ®· xuÊt hiÖn c¸c m¸y sÊy ®Ó b¶o qu¶n n«ng s¶n, ë NhËtcho ra ®êi c¸c m¸y tù ®éng nu«i c¸…. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c n−íc cã nÒn c«ng nghiÖp ph¸t triÓn tiÕnhµnh r«ng r·i tù ®éng ho¸ trong s¶n xuÊt lo¹i nhá. §iÒu nµy ph¶n ¸nh xu thÕchung cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi tõ s¶n xuÊt lo¹i lín vµ hµng khèi sang s¶n xuÊtlo¹i nhá vµ hµng khèi thay ®æi. Nhê c¸c thµnh tùu to lín cña c«ng nghÖ th«ngtin vµ c¸c lÜnh vùc khoa häc kh¸c, ngµnh c«ng nghiÖp gia c«ng c¬ cña thÕ giíitrong nh÷ng n¨m cuèi cua thÕ kû XX ®· cã sù thay ®æi s©u s¾c. Sù xuÊt hiÖncña mét lo¹t c¸c c«ng nghÖ mòi nhän nh− kü thuËt linh ho¹t( AgileEngineening) hÖ ®iÒu hµnh s¶n xuÊt qua mµn h×nh( Visual ManufacturingSystem) kü thuËt t¹o mÉu nhanh ( Rapid Prototyping) c«ng nghÖ Nan« ®· chophÐp tù ®éng ho¸ toµn phÇn kh«ng chØ trong s¶n xuÊt hµng khèi mµ cßn trongsan xuÊt lo¹i nhá vµ ®¬n chiÕc. ChÝnh sù thay ®æi nhanh cña s¶n xuÊt ®· liªnkÕt chÆt chÏ c«ng nghÖ th«ng tin víi c«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y, lµm xuÊt hiÖnmét lo¹t c¸c thiÕt bÞ vµ hÖ thèng tù ®éng ho¸ hoµn toµn míi nh− c¸c lo¹i m¸yTr−êng dhnni – hµ néi 19 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  21. 21. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnmãc ®iÒu khiÓn sè, c¸c trung t©m gia c«ng, c¸c hÖ tèng ®iÒu khiÓn theoch−¬ng tr×nh l«gic PLC ( Programmable Logic Control), c¸c hÖ thèng s¶n xuÊtlinh ho¹t FMS( Flexble Manufacturing Systems), c¸c hÖ thèng s¶n xuÊt tÝchhîp CIM( Computer Integadted Manufacturing) cho phÐp chuyÓn ®æi nhanhs¶n phÈm gia c«ng víi thêi gian chuÈn bÞ s¶n xuÊt Ýt, rót ng¾n chu kú s¶nphÈm, ®¸p øng tèt tÝnh thay ®æi nhanh cua s¶n phÈm hiÖn ®¹i. VÒ mÆt kü thuËt, lý thuyÕt ®iÒu khiÓn tù ®éng ho¸ ph¸t triÓn qua 3 giai ®o¹n: Giai ®o¹n 1: Cho ®Õn nh÷ng n¨m 1940. Trong giai ®o¹n nµy c¬ së lýthuyÕt ®iÒu khiÓn tù ®«ng ®−îc h×nh thµnh. Khi ®ã c¸c ph−¬ng ph¸p kh¶o s¸thÖ “mét ®Çu vµo, mét ®Çu ra – Siso” nh−: Hµm truyÒn vµ biÓu ®å Bode ®Ókh¶o s¸t ®¸p øng tÇn sè vµ æn ®Þnh; biÓu ®å Nyquist vµ dù tr÷ ®é lîi/pha ®Óph©n tÝch tÝnh æn ®Þnh cña hÖ kÝn. Vµo cuèi nh÷ng n¨m 1940 vµ ®Çu nh÷ngn¨m 1950 ph−¬ng ph¸p ®å thÞ thùc nghiÖm cña Evans ®· ®−îc hoµn thiÖn.Giai ®o¹n nµy ®−îc coi lµ “®iÒu khiÓn cæ ®iÓn”. Giai ®o¹n 2: Xung quanh nh÷ng n¨m 1960, lµ giai ®o¹n ph¸t triÓn cña küthuËt ®iÒu khiÓn ®−îc gäi lµ “®iÒu khiÓn hiÖn ®¹i” (Modern control). HÖ kü thuËtngµy cµng trë lªn phøc t¹p, cã “nhiÒu ®Çu vµo,nhiÒu ®Çu ra-MIMO”. §Ó m« h×nhho¸ thuéc d¹ng nµy ph¶i cÇn ®Õn mét tËp c¸c ph−¬ng tr×nh m« t¶ mèi liªn quangi÷a c¸c tr¹ng th¸i cña hÖ. Vµ ph−¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn b»ng biÕn tr¹ng th¸i ®−îch×nh thµnh. Còng trong thêi gian nµy, lý thuyÕt ®iÒu khiÓn tèi −u cã nh÷ng b−ícph¸t triÓn lín dùa trªn nÒn t¶ng nguyªn lý cùc ®¹i cña POLTRYAGIN vµ lËptr×nh ®éng lùc häc cña Bellman. §ång thêi, häc thuyÕt Kalman ®−îc hoµn thiÖnvµ nhanh chãng trë thµnh c«ng cô chuÈn, ®−îc sö dông trong nhiÒu lÜnh vùc ®Ó−íc l−îng trang th¸i bªn trong cña hÖ tõ tËp nhá tÝn hiÖu ®ã ®−îc. Giai ®o¹n 3: Giai ®o¹n “®iÒu khiÓn bÒn v÷ng” ®−îc b¾t ®Çu tõ nh÷ngn¨m 1980. øng dông nh÷ng thµnh tùu cña toµn häc, c¸c nghiªn cøu vÒ ®iÒukhiÓn ®· ®−a ra ®−îc c¸c ph−¬ng ph¸p thiÕt kÕ bé ®iÒu khiÓn ®Ó mét hÖ küthuËt vÉn ®¶m b¶o ®−îc kü n¨ng sö dông khi cã t¸c ®éng cña nhiÔu vµ sai sè.Tr−êng dhnni – hµ néi 20 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  22. 22. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnTrong hai thËp kû cuèi, nhiÒu nh¸nh míi vÒ ®iÒu khiÓn còng ®· h×nh thµnh, ®ãlµ: ThÝch nghi, phi tuyÕn, h«n hîp, mê, neural.1.3.2. Vai trß cña C«ng nghÖ th«ng tin trong tù ®éng ho¸ mÆc dï c¸c nguyªn lý vµ m¸y mãc ®iÒu khiÓn tù ®éng xuÊt hiÖn tr−ícm¸y tÝnh ®iÖn tö rÊt l©u nh−ng sù ra ®êi cña m¸y tÝnh ®iÖn tö nhÊt lµ sù ph¸ttriÓn cña kü thuËt vi xö lý ®· ®−a tù ®éng ho¸ c«ng nghiÖp ®Õn viÖc ¸p dông tù®éng ho¸ trong mäi mÆt cña x· héi loµi ng−êi. C«ng nghÖ th«ng tin hiÓu n«m na lµ c«ng nghÖ phÇn cøng vµ c«ng nghÖphÇn mÒm cña m¸y tÝnh vµ m¹ng m¸y tÝnh ®iÖn tö. C¸c hÖ thèng tù ®éng ho¸ ®· ®−îc chÕ t¹o trªn nhiÒu c«ng nghÖ kh¸cnhau. Ta cã thÓ thÊy c¸c thiÕt bÞ m¸y mãc tù ®éng b»ng c¸c cam chèt c¬ khÝ,c¸c hÖ thèng tù ®éng ho¹t ®éng b»ng nguyªn lý khÝ nÐn, thuû lùc, r¬le c¬®iÖn, m¹ch ®iÖn tö t−¬ng tù, m¹ch ®iÖn tö sè….. C¸c thiÕt bÞ hÖ thèng nµy cã chøc n¨ng xö lý vµ møc tù ®éng thÊp sovíi c¸c hÖ thèng tù ®éng hiÖn ®¹i ®−îc x©y d−ng trªn nÒn t¶ng cña c«ngnghÖ th«ng tin. Trong khi c¸c hÖ thèng tin häc sö dông m¸y tÝnh ®Ó hç trî vµ tù ®éngho¸ qu¸ tr×nh qu¶n lý, th× c¸c hÖ thèng ®iÒu khiÓn tù ®éng dïng m¸y tÝnh ®Ó®iÒu khiÓn vµ tù ®éng ho¸ qu¸ tr×nh c«ng nghÖ. ChÝnh v× vËy c¸c thµnh tùu cñac«ng nghÖ phÇn cøng vµ c«ng nghÖ phÇn mÒm cña m¸y tÝnh ®iÖn tö ®−îc ¸pdông vµ ph¸t triÓn cã chän läc vµ hiÖu qu¶ cho c¸c hÖ thèng ®iÒu khiÓn tù®éng. Vµ sù ph¸t triÓn nh− vò b·o cña c«ng nghÖ th«ng tin kÐo theo sù ph¸ttriÓn kh«ng ngõng cña lÜnh vùc tù ®éng ho¸. Ta cã thÓ thÊy qu¸ tr×nh c«ng nghÖ th«ng tin th©m nhËp vµo tõng phÇntö, thiÕt bÞ thuéc lÜnh vùc tù ®éng ho¸ nh− ®Çu ®o, c¬ cÊu chÊp hµnh, thiÕt bÞgiao diÖn víi ng−êi vËn hµnh thËm chÝ vµo c¶ c¸c r¬le, contacto, nót bÊm mµtr−íc kia hoµn toµn lµm b»ng c¬ khÝ. Tr−íc kia ®Çu ®o gåm phÇn tö biÕn ®æi tõ th©m sè ®o sang tÝn hiÖu ®iÖn,m¹ch khuyÕch ®¹i, m¹ch läc vµ m¹ch biÕn ®æi sang chuÈn 4-20mA ®Ó truyÒnTr−êng dhnni – hµ néi 21 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  23. 23. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªntÝn hiÖu ®o vÒ trung t©m xö lý. HiÖn nay ®Çu ®o ®· tÝch hîp c¶ chip vi xö lý,biÕn ®æi adc, bé truyÒn d÷ liÖu sè víi phÇn mÒn ®o ®¹c, läc sè, tÝnh to¸n vatruyÒn kÕt qu¶ trªn m¹ng sè vÒ th¼ng m¸y tÝnh trung t©m. Nh− vËy ®Çu ®o ®·®−îc sè ho¸ vµ ngµy cµng th«ng minh do c¸c chøc n¨ng xö lý tõ m¸y tÝnhtrung t©m tr−íc kia nay ®· chuyÓn xuèng xö lý t¹i chç b»ng ch−¬ng tr×nhnhóng trong ®Çu ®o. T−¬ng tù nh− vËy víi c¬ cÊu chÊp hµnh nh− m«-t¬ ®· ®−îc chÕ t¹o g¾nkÕt h÷u c¬ víi c¶ bé servo víi c¸c thuËt to¸n ®iÒu chØnh pid t¹i chç vµ kh¶n¨ng nèi m¹ng sè tíi m¸y tÝnh chñ. C¸c tñ r¬le ®iÒu khiÓn chiÕm diÖn tÝch lín trong c¸c phßng ®iÒu khiÓnnay ®−îc co gän trong c¸c PLC (programable logic Controller). C¸c bµn ®iÒu khiÓn víi hµng lo¹i c¸c ®ång hå chØ b¸o, c¸c phÝm, c¸cnóm ®iÒu khiÓn, c¸c bé tù ghi trªn giÊy cång kÒnh nay ®−îc thay thÕ b»ng métvµi PC ( Personal Computer ). HÖ thèng c¸p truyÒn tÝn hiÖu analog 4-20mA, 10V tõ c¸c ®Çu ®o, c¬ cÊuchÊp hµnh vÒ trung t©m ®iÒu khiÓn nh»ng nhÞt tr−íc ®©y ®· ®−îc thay thÕ b»ngvµi c¸p ®ång trôc hoÆc c¸p quang truyÒn d÷ liÖu sè. Cã thÓ nãi c«ng nghÖ th«ng tin ®· "chiÕm phÇn ngµy cµng nhiÒu vµoc¸c phÇn tö, hÖ thèng tù ®éng ho¸ .®å thÞ d−íi ®©y cho ta thÊy chøc n¨ng xö lý ë c¸c hÖ thèng tù ®éng ho¸ trong70 n¨m qua ph¸t triÓn nh− nµo.Tr−êng dhnni – hµ néi 22 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  24. 24. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn 108 1010 HÖ §K ph©n tÇn 106 HÖ tù tæ chøc 104 HÖ §K ph©n cÊp PLC 102 R¬le B¸n dÉn 100 1930 40 50 60 70 80 90 2000 H×nh 1:§å thÞ biÓu diÔn chøc n¨ng xö lý ë c¸c hÖ thèng T§H trong 70 n¨m qua Vµo nh÷ng n¨m 30 c¸c hÖ thèng tù ®éng b»ng cam chèt c¬ khÝ th−êngho¹t ®éng ®¬n lÎ víi mét chøc n¨ng xö lý. C¸c hÖ thèng tù ®éng dïng r¬le®iÖn tõ xuÊt hiÖn vµo nh÷ng n¨m 40 cã møc xö lý kho¶ng 10n chøc n¨ng. C¸chÖ thèng tù ®éng dïng b¸n dÉn ho¹t ®éng theo nguyªn lý t−¬ng tù (Analog)cña thËp kû 60 cã møc xö lý kho¶ng 30 chøc n¨ng. Vµo nh÷ng n¨m 70 c¸cthiÕt bÞ ®iÒu khiÓn kh¶ tr×nh PLC ra ®êi víi møc ®é xö lý lªn hang tr¨m vµ vµonh÷ng n¨m 80 víi sù tham gia cña c¸c may tÝnh ®iÖn tö main frame mini ®·h×nh thµnh c¸c hÖ thèng ®iÒu khiÓn ph©n cÊp víi sè chøc n¨ng xö lý lªn tíi105. Sang thËp kû 90 víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ phÇn cøng còng nh−phÇn mÒm, c¸c hÖ thèng ®iÒu khiÓn ph©n t¸n ra ®êi cho møc xö lý lªn tíi 107.Vµ sang thÕ kû 21, nh÷ng hÖ thèng tù ®éng cã tÝnh tæ chøc, cã t− duy hîp t¸csÏ cã møc xö lý lªn tíi 109. Tuy nhiªn ®Ó ®¹t ®−îc ®é th«ng minh nh− nh−ngsinh vËt sèng cßn cÇn nhiÒu thêi gian h¬n n÷a vµ c¸c hÖ thèng tù ®éng ho¸cßn cÇn tÝch hîp trong nã nhiÒu c«ng nghÖ cao kh¸c nh− c«ng nghÖ c¶m biÕn,c«ng nghÖ vËt liÖu míi, c«ng nghÖ quan vµ laser… §©y lµ xu thÕ ph¸t triÓncña c¸c hÖ thèng tù ®éng lµ ngµy cµng sö dung nhiÒu c«ng nghÖ míi h¬ntrong cÊu tróc vµ ho¹t ®éng cña m×nh.Tr−êng dhnni – hµ néi 23 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  25. 25. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Tr−íc kia c¸c hÖ thèng tù ®éng ho¸ thiÕt kÕ cad th−êng lµ c¸c hÖ thèngsö dông m¸y tÝnh lín rÊt ®¾t tiÒn nªn chØ ë mét sè lÜnh vùc quan träng míi ®−îc¸p dông. Ngµy nay víi chøc n¨ng sö lý ®å ho¹ ngµy cµng nhanh vµ m¹nh cñaPC, thªm vµo ®ã gi¸ thµnh cña c¸c hÖ thèng cad trªn PC ngµy cµng rÎ nªn cad®· ®i s©u len lái vµo tÊt c¶ c¸c ngµnh nghÒ vµ tíi mäi ngãc ng¸ch cña cuéc sèngtõ c¸c bµi tËp thiÕt kÕ cña sinh viªn ®Õn thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh x©y dùng lín….. Trong ®iÒu khiÓn qu¸ tr×nh c«ng nghÖ, viÖc ¸p dông c«ng nghÖ th«ngtin ®· t¹o ra kh¶ n¨ng tù ®éng ho¸ toµn bé d©y truyÒn s¶n xuÊt. KiÕn tróchÖ thèng ®iÒu khiÓn tr−íc kia tËp trung xö lý t¹i mét m¸y tÝnh th× nay c¸c®Çu ®o, c¬ cÊu chÊp hµnh, giao diÖn víi ng−êi vËn hµnh ®Òu ®−îc th«ngminh ho¸ cã nhiÒu chøc n¨ng xö lý t¹i c¸c ®Çu ®o, c¬ cÊu chÊp hµnh, giaodiÖn víi ng−êi vËn hµnh ®Òu ®−îc th«ng minh ho¸ cã nhiÒu chøc n¨ng xö lýt¹i chç vµ kh¶ n¨ng nèi m¹ng nhanh t¹o thµnh hÖ thèng m¹ng m¸y ®iÒukhiÓn ho¹t ®éng theo chÕ ®é thêi gian thùc. Ngoµi c¸c chøc n¨ng ®iÒu khiÓnvµ gi¸m s¸t d©y chuyÒn s¶n xuÊt hÖ thèng cßn cã nhiÒu c¬ së d÷ liÖu, kh¶n¨ng tù x¸c ®Þnh vµ kh¾c phôc háng hãc, kh¶ n¨ng thèng kª, b¸o c¸o vµ kÕthîp víi m¹ng m¸y tÝnh qu¶n lý, lËp kÕ ho¹ch, thiÕt kÕ vµ kinh doanh t¹othµnh hÖ thèng tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt toang côc. Trong lÜnh vùc robot, víi sù ¸p dông c¸c thµnh tùu cña c«ng nghÖ th«ngtin robot ®· cã thÞ gi¸c vµ xóc gi¸c. ViÖc ¸p dông trÝ kh«n nh©n t¹o vµo robot®· ®−a robot tõ øng dông chñ yÕu trong c«ng nghiÖp sang c¸c lÜnh vùc dÞch vôvµ y tÕ. KÕt hîp víi c¸c thµnh tùu cña c¬ ®iÖn tö, robot ngµy cµng uyÓnchuyÓn vµ th«ng minh h¬n. Trong t−¬ng lai robot kh«ng chØ thay thÕ ho¹t®éng c¬ b¾p cña con ng−êi mµ cßn thay thÕ c¸c c«ng viÖc ®ßi hái ho¹t ®éngtrÝ n·o cña con ng−êi. Lóc nµy hÖ thèng ®iÒu khiÓn cña robot kh«ng chØ lµ c¸cvi xö lý m¹ch mµ con cã sù hç trî cña m¸y tÝnh m¹ng n¬ron nh©n t¹o, xö lýsong song nhóng trong robot.Tr−êng dhnni – hµ néi 24 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  26. 26. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn1.3.3. vai trß cña tù ®éng ho¸ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt LÞch sö hoµn thiÖn cña c«ng cô vµ ph−¬ng tiÖn s¶n xuÊt trong x· héiv¨n minh ph¸t triÓn trªn c¬ së c¬ giíi ho¸, ®iÖn khÝ ho¸. Khi cã nh÷ng ®ét ph¸míi trong lÜnh vùc c«ng nghÖ vËt liÖu vµ tiÕp theo lµ ®iÖn tö vµ tin häc th×c«ng nghÖ tù ®éng cã c¬ héi ph¸t triÓn m¹nh mÏ, ®em l¹i mu«n vµn lîi ÝchthiÕt thùc cho x· héi. §ã lµ mÊu chèt cña n¨ng suÊt, chÊt l−îng vµ gi¸ thµnh. Trong thùc tiÔn khi ¸p dông tù ®éng ho¸ vµo s¶n xuÊt sÏ mang l¹i nh÷nghiÖu qu¶ kh«ng nhá: cho phÐp gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ n©ng cao n¨ng suÊtlao ®éng, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt nh− æn ®Þnh vÒ giê giÊc, chÊt l−îng giac«ng ….., ®¸p øng c−êng ®é cao cña s¶n xuÊt hiÖn ®¹i, thùc hiÖn chuyªn m«nho¸ vµ ho¸n ®æi s¶n xuÊt. Tõ ®ã sÏ t¨ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh, ®¸p øng yªucÇu s¶n xuÊt, t¨ng thÞ phÇn vµ kh¶ n¨ng b¸n hµng cho nhµ s¶n xuÊt. Trong mét t−¬ng lai rÊt gÇn tù ®éng ho¸ sÏ ®ãng mét vai trß v« cïngquan träng vµ kh«ng thÓ thiÕu, bëi v× nã kh«ng chØ øng dông trong s¶n xuÊt mµnã cßn ®−îc øng dông ®Ó phôc vô ®êi sèng con ng−êi. Trong s¶n xuÊt no sÏthay thÕ con ng−êi trong nh−ng c«ng viÖc c¬ b¾p nÆng nhäc, nh÷ng c«ng viÖcnguy hiÓm, ®éc h¹i hay c¶ nh÷ng c«ng viÖc tinh vi hiÖn ®¹i…, cßn trong ®êisèng con ng−êi nh÷ng c«ng nghÖ nµy sÏ ®−îc øng dông ®Ó phôc vô cho nhu cÇusèng, nã sÏ lµ nh−ng ph−¬ng tiÖn kh«ng thÓ thiÕu trong ®êi sèng cña chóng ta.1.3.4. øng dông cña tù ®éng ho¸ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt Tù ®éng ho¸ cã mÆt trong hÇu hÕt tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cña s¶n xuÊt vµ®êi sèng. Mçi øng dông co mét ®Æc ®iÓm vµ tÇm quan träng riªng, sau ®©ychóng t«i xin giíi thiÖu øng dông cña nã trong mét sè lÜnh vùc chÝnh:Tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt ( factory automation ), trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña c¸cngµnh gang thÐp, dÇu má, ho¸ chÊt, n«ng nghiÖp, ng− nghiÖp, ch¨n nu«i,th−êng dïng c¸c lo¹i ®ång hå tù ®éng ho¸ vµ c¸c thiÕt bÞ tù ®éng ho¸ ®Ó ®iÒukhiÓn c¸c th«ng sè s¶n xuÊt, thùc hiÖn tù ®éng ho¸ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ thiÕt bÞs¶n xuÊt. Trong nh÷ng n−íc kinh tÕ ph¸t triÓn, tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt ®· ®¹t ®ÕnTr−êng dhnni – hµ néi 25 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  27. 27. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªntr×nh ®é rÊt cao, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hä ®· sö dông réng r·i kü thuËt ®iÒukhiÓn tù ®éng. Tõ nh÷ng n¨m 1960 ®Õn nay tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt ®· ph¸t triÓnnhanh chãng ë nh÷ng mÆt: Ng−êi m¸y c«ng nghiÖp, hÖ thèng s¶n xuÊt linhho¹t, hÖ thèng qu¶n lý th«ng tin, kü thuËt nhãm, tù ®éng ho¸ kho tµng, nhµ m¸ytù ®éng ho¸ kh«ng cÇn c«ng nh©n, l¾p r¸p tù ®éng vµ phô trî m¸y tÝnh. Tù ®éng ho¸ qu¸ tr×nh ( process automation ), lÜnh vùc nµy dïng trongc¸c hÖ thèng phøc t¹p h¬n, ®o l−êng vµ khèng chÕ c¸c ®¹i l−îng biÕn ®æi liªntôc nh− l−u l−îng, ¸p suÊt, nhiÖt ®é, tèc ®é, dßng ®iÖn, ®iÖn ¸p. Nã cã mÆttrong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp nÆng vµ c¸c c«ng ®o¹n quan träng cña d©ytruyÒn c«ng nghiÖp nhÑ. Qu¶n lý cao èc, Kh¸ch s¹n, Trung t©m th−¬ng m¹i ( building control,building management), trong c¸c toµ nhµ cao èc, ng−êi ta bè trÝ dµy ®Æc kh¾pn¬i c¸p ®iÖn th«ng tin vµ do c¸c thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn ®iÖn tö tiÕn hµnh qu¶n lýtù ®éng ho¸ ®èi víi hÖ thèng ®iÒu hoµ nhiÖt ®é cña mçi phßng, hÖ thèng chiÕus¸ng vµ hÖ thèng phßng ho¶, chèng trém, tù ®éng ®iÒu khiÓn c¸c thiÕt bÞ liªnquan, chÕ t¹o n−íc l¹nh cÇn dïng cho thiÕt bÞ khëi ®éng ®iÒu hoµ nhiÖt ®é.Tr×nh ®é tù ®éng hoa cña toµ nhµ rÊt cao, cã thÓ hót n−íc th¶i, dïng giã nãngsÊy kh« c¸c vËt Èm…. Tù ®éng ho¸ c¸c khu vùc c«ng céng, nhµ ga, s©n bay ( public systemautomation), t¹i c¸c nhµ ga, s©n bay, viÖc qu¶n lý b¸n vÐ vµ kiÓm tra hµnh lý®Òu ®−îc tù ®éng ho¸ mÆt kh¸c t¹i c¸c n¬i nµy viÖc phßng ch¸y lµ cùc kú quanträng, do ®ã hÖ thèng phßng ch¸y còng ®−îc tù ®éng ho¸ ….. Tù ®éng ho¸ v¨n phßng (office automation ), lîi dông c¸c thiÕt bÞ v¨nphßng tù ®éng ho¸, tù ®éng hoµn thµnh c¸c viÖc khëi th¶o, söa ch÷a, hiÖu®Ýnh, ph©n ph¸t, l−u tr÷…, thùc hiÖn tù ®éng ho¸ toµn diÖn v¨n phßng. Môctiªu chñ yÕu tù ®éng ho¸ v¨n phßng lµ tù ®éng ho¸ qu¶n lý xi nghiÖp. Tù ®éng ho¸ gia ®×nh ( home automation), khi m¸y tÝnh tiÕn vµo c¸c gia®×nh, cuéc sèng gia ®×nh sÏ thay ®æi toµn diÖn, con ng−êi sÏ ®−îc gi¶i phãngTr−êng dhnni – hµ néi 26 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  28. 28. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnkhái lao ®éng c«ng viÖc gia ®×nh phiÒn to¸i, xuÊt hiÖn mét c¸ch sèng míi mÎcã tÝnh s¸ng t¹o, gia ®×nh cµng thªm an ninh, cuéc sèng cµng thªm thuËn tiÖndÔ chÞu vµ ®Çy høng thó.D−íi sù ®iÒu khiÓn cña m¸y tÝnh sÏ cã thÓ tù ®éngkhëi ®éng ®iÒu chØnh theo giê giÊc, c¸c viÖc gia ®×nh nh− ®un n−íc, nÊuc¬m… sÏ cã thÓ ®iÒu khiÓn tõ sa ®Ó thùc hiÖn. Khi v¾ng nhµ, cã thÓ dïng ®iÖntho¹i th«ng b¸o cho hÖ thèng ®iÒu khiÓn trong nhµ lµm tr−íc c¸c viÖc chuÈnbÞ. NÕu nh− liªn kÕt m¸y tÝnh gia ®×nh víi m¸y tÝnh cöa hµng, ngµnh giaoth«ng, ng©n hµng vµ bÖnh viÖn…, th× cã thÓ ngåi t¹i nhµ cã thÓ tham gia c¸cho¹t ®éng nh− b×nh th−êng. * Trong n«ng nghiÖp: C«ng tr−êng thùc vËt lµ c¨n cø ®Þa s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cña c«ngnghiÖp ho¸. NhiÖt ®é, ®é Èm cña c«ng tr−êng thùc vËt, thËm chÝ toµn bé qu¸tr×nh −¬m gièng ®Òu cã thÓ sö dông ®iÒu khiÓn tù ®éng, ®Ó gi¶m bít søc ng−êin©ng cao s¶n l−îng. Do ®ã, trong n«ng nghiÖp tù ®éng ho¸ còng ®· ®−îc øngdông tõ rÊt l©u. §Çu nh÷ng n¨m 80 Liªn X« (cò) ®· chÕ t¹o ra mét lo¹i m¸y tù ®éngøng dông trong n«ng nghiÖp. Khi lµm viÖc lo¹i m¸y nµy cã thÓ tù ®éng quans¸t ®é Èm cña thæ nh−ìng nhiÖt ®é kh«ng khÝ vµ søc giã…, nã cã thÓ x¸c ®Þnhph−¬ng ph¸p t−íi vµ tiÕn hµnh t−íi cho c©y trång, nhê mét lo¹i m¸y lµm m−anh©n t¹o kh¸c. Còng cuèi nh÷ng n¨m 80 NhËt ®· ph¸t minh ra mét lo¹i m¸y tù ®éng−¬m gièng khoai t©y vµ mét lo¹i m¸y sö dông m¸y tÝnh diÒu khiÓn øng dôngvµo viÖc nu«i c¸ n−íc ngät, lo¹i m¸y nµy sÏ tù ®éng kiÓm tra nhiÖt ®é n−íc,hµm l−îng muèi trong n−íc vµ ®×nh ra ph−¬ng ph¸p cÊp thøc ¨n cho c¸. Trong ch¨n nu«i gia sóc, gia cÇm còng co nh÷ng lo¹i m¸y øng dôngtrong c«ng viÖc nµy, nh− lo¹i m¸y tù ®éng ch¨n nu«i do Liªn X« ( cò) chÕ t¹olo¹i m¸y nµy cã thÓ chuÈn bÞ thøc ¨n gia sóc, ph©n ph¸t thøc ¨n gia sóc, v¾ts÷a, ®ì ®Î cho lîn n¸i...Tr−êng dhnni – hµ néi 27 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  29. 29. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn MÆc dï tù ®éng ho¸ trong n«ng nghiÖp ®· ®−îc øng dông tõ l©u, songnã chØ ph¸t triÓn ë mét sè n−íc ph¸t triÓn, cßn ®èi víi c¸c n−íc chËm ph¸ttriÓn, tuy co nÒn n«ng nghiÖp chiÕm tû lÖ lín nh−ng viÖc øng dông tù ®éngho¸ vµo n«ng nghiÖp vÉn cßn rÊt chËm. HiÖn nay, ®−îc sù trî gióp cña n−ícngoµi c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn ®· ®−a dÇn tù ®éng ho¸ vµo s¶n xuÊt n«ngnghiÖp, ®Æc biÖt lµ c¸c n−íc §«ng Nam ¸ trong ®ã cã ViÖt Nam.1.3.5. thµnh tùu cña tù ®éng ho¸ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ThÕ giíi ®ang ngµy cµng ph¸t triÓn, cuéc sèng con ng−êi ngµy c¸ngthay ®æi, hµng lo¹t c¸c m¸y mãc tù ®éng ®· vµ ®ang xuÊt hiÖn, robot ®−îc chÕt¹o ra thay thÕ con ng−êi ë nhiÒu mÆt…., ®ã lµ nh÷ng thµnh tùu cña ngµnh tù®éng ho¸ mang l¹i. Trong 40 b¨m qua nã ®· mang l¹i nh−ng thµnh qu¶ to lín: DÉn h−íng vµ ®iÒu khiÓn thiÕt bÞ trong kh«ng gian, bao gåm m¸y bayd©n dông, tªn löa, m¸y bay chiÕn ®Êu, tµu vËn t¶i, vÖ tinh.HÖ thèng ®iÒu khiÓnnµy ®· ®¶m b¶o ®−îc tÝnh æn ®Þnh vµ chÝnh x¸c d−íi t¸c ®éng cña nhiÔu m«itr−êng vµ cña chÝnh hÖ thèng. HÖ thèng ®iÒu khiÓn trong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, tõ m¸y tù ®éng ®Õnm¹ch tÝch hîp.Nh÷ng thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn b»ng m¸y tÝnh ®· cã ®é chÝnh x¸c®Þnh vÞ vµ l¾p r¸p rÊt cao ®Ó t¹o ra nhiÒu s¶n phÈm cã chÊt l−îng tèt. HÖ thèng ®iÒu khiÓn qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp, vÝ dô trong qu¸ tr×nh s¶nxuÊt hydrocacbon vµ nhiÒu chÊt ho¸ häc kh¸c. HÖ ®iÒu khiÓn nµy ®· xö lýhµng ngµn th«ng tin lÊy tõ c¶m biÕn ®Ó ®iÒu khiÓn hang tr¨m c¬ cÊu chÊphµnh : van, cÊp nhiÖt, b¬m…, ®Ó cho ra s¶n phÈm víi yªu cÇu kh¾t khe vÒ tÝnhn¨ng kü thuËt. §iÒu khiÓn hÖ thèng truyÒn th«ng bao gåm: hÖ thèng ®iÖn tho¹i vµinternet. HÖ thèng ®iÒu khiÓn cã nhiÖm vô kiÓm so¸t møc n¨ng l−îng ë ®Çuvµo, ®Çu ra vµ khi truyÒn dÉn, th«ng b¸o nh÷ng sù cè ®a d¹ng, phøc t¹pth−êng x¶y ra trong truyÒn th«ng.Tr−êng dhnni – hµ néi 28 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  30. 30. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn1.3.6. Môc ®Ých vµ ý nghÜa cña viÖc thiÕt kÕ m« h×nh t−íi nhá giät tù ®éng Kü thuËt trång c©y kh«ng dïng ®Êt lµ kü thuËt trång c©y tiªn tiÕn vµhiÖn ®¹i. Trång rau b»ng ph−¬ng thøc kh«ng dïng ®Êt lµ gi¶i ph¸p cã hiÖuqu¶ nhÊt hiÖn nay trong viÖc s¶n xuÊt rau an toµn mµ kh«ng g©y « nhiÔmm«i tr−êng, tËn dông ®−îc mÆt b»ng kh«ng gian (ngay c¶ trªn ®Êt nghÌodinh d−ìng, nhiÔm ®éc, nhiÔm mÆn), tiÕt kiÖm ®−îc c«ng lao ®éng, gi¶iphãng ®−îc søc lao ®éng nÆng nhäc khi trång c©y ngoµi ®Êt, trång ®−îcnhiÒu vô trong n¨m, cã thÓ t¨ng sè vô gÊp 3-4 lÇn vµ n¨ng suÊt cã thÓ caogÊp 20 lÇn so víi trång trªn ®Êt. ChÝnh v× nh÷ng lîi Ých to lín ®ã mµ vÊn ®Ò ¸p dông tù ®éng hãa vµo hÖthèng t−íi lµ v« cïng quan träng, nã sÏ lµ mÊu chèt ®−a nÒn n«ng nghiÖp n−ícta vèn l¹c hËu sang mét giai ®o¹n míi, giai ®o¹n cña nÒn n«ng nghiÖp tiªntiÕn, hiÖn ®¹i. gãp phÇn chung trong c«ng cuéc c«ng nghiÖp hãa hiÖn ®¹i hãan«ng nghiÖp n«ng th«n. Nh− vËy chóng ta ®· thÊy râ vai trß quan träng cña tù ®éng hãatrong ®êi sèng con ng−êi, trong c«ng nghiÖp, trong n«ng nghiÖp. Do ®ãviÖc øng dông tù ®éng hãa vµo n«ng nghiÖp ë n−íc ta cung nh− cô thÓ vµohÖ thèng t−íi nhá giät nµy cµng trë nªn cÊp thiÕt cÇn ®−îc nghiªn cøu ®Ósím ®−a vµo thùc tiÔn.1.4.kÕt luËn ch−¬ng i Ngµy nay, trong mäi lÜnh vùc, mäi c«ng nghÖ s¶n xuÊt cô thÓ ®Òu cã sùgãp mÆt cña tù ®éng ho¸. Ng−êi ta nãi tù ®éng ho¸ g¾n víi n¨ng xuÊt, chÊtl−îng s¶n phÈm, c«ng nghÖ tù ®éng ho¸ ®· gãp phÇn lín vµo qu¸ tr×nh ph¸ttriÓn cña x· héi, c¶i thiÖn ®êi sèng con ng−êi. Tõ ®ã mµ chóng ta nªn ®Ò caovai trß cña nã ®Ó tiÕp tôc häc tËp vµ nghiªn cøu ®Ó øng dông chóng mét c¸chhiÖu qu¶ h¬n vµ h÷u Ých h¬n. §èi víi n−íc ta, theo chñ ch−¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ N−íc,Tr−êng dhnni – hµ néi 29 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  31. 31. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ®Ó ®Õn2010 ®−a n−íc ta thµnh mét n−íc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Th× c«ngnghÖ tù ®éng ho¸ cµng trë nªn quan träng ®èi víi chóng ta, vµ cÇn cã nhiÒuc«ng tr×nh h¬n n÷a nghiªn cøu vÒ tù ®éng ho¸ ®Ó cã thÓ vµo thùc tÕ métc¸ch ®¬n gi¶n vµ hiÖu qu¶ nhÊt. Tõ nh÷ng ph©n tÝch trong ch−¬ng I nµy cho thÊy mét triÓn väng to líncña hÖ thèng trång rau thñy canh, trong ph−¬ng ph¸p nµy viÖc øng dông hÖthèng t−íi nhë giät lµ rÊt hîp lý vµ kinh tÕ. V× ph−¬ng ph¸p thñy canh, hÖthèng t−íi kh«ng chØ cung cÊp n−íc cho c©y mµ cßn kÌm theo c¶ chÊt dinhd−ìng, sö dông ph−¬ng ph¸p t−íi nhá giät sÏ tiÕt kiÖm ®−îc dung dÞch, cungcÊp cho c©y chÝnh x¸c kh«ng l·ng phÝ, h¬n n÷a theo ph−¬ng ph¸p nµy c©y sÏ®−îc trång trong nhµ l−íi, kh«ng tiÕp xóc víi ®Êt sÏ tr¸nh ®−îc c¸c mÇm bÖnhvµ kh«ng ph¶i dïng thuèc b¶o vÖ thùc vËt, n«ng s¶n sÏ ®−îc ®¶m b¶o an toµn,m«i tr−êng kh«ng bÞ « nhiÔm, rót ng¾n mïa vô, gi¶m bít c«ng lao ®éng, n¨ngsuÊt cao, hiÖu qu¶ kinh tÕ lín, cã thÓ ¸p dông s¶n xuÊt ®¹i trµ. §©y sÏ lµ mòinhän cña ngµnh n«ng nghiÖp hiÖn ®¹i.Tr−êng dhnni – hµ néi 30 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  32. 32. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Ch−¬ng II x©y dùng thuËt to¸n ®iÒu khiÓn2.1. C«ng nghÖ s¶n xuÊt rau an toµn Chóng t«i ®· nghiªn cøu mét hÖ thèng t−íi nhá giät cho rau an toµntrong nhµ l−íi thùc tÕ, hÖ thèng nµy cßn ho¹t ®éng b¸n tù ®éng, mét sè kh©uch−a ®−îc tù ®éng hãa do yªu cÇu phøc t¹p vµ ®é chÝnh x¸c cña nã nªn conng−êi cßn ®ang ph¶i ®¶m nhiÖm. Sau ®©y lµ s¬ ®å vµ ho¹t ®éng cña hÖ thèng.2.1.1. S¬ ®å c«ng nghÖ hÖ thèngTr−êng dhnni – hµ néi 31 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  33. 33. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnTr−êng dhnni – hµ néi 32 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  34. 34. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn2.1.2. Ho¹t ®éng cña hÖ thèng * HÖ thèng b×nh t−íi: Gåm 3 b×nh nhá ®ùng dung dÞch gèc, dung dÞch nµy d−îc pha trén víitû lÖ ®Æc biÖt c¸c chÊt dinh d−ìng nu«i c©y, dung dÞch trong 3 binh nµy ®−îctrén b»ng tay vµ ®−îc ®o rÊt chÝnh x¸c tr−íc khi ®æ vµo b×nh trén. B×nh trénlín gåm hai b×nh, mét b×nh dïng ®Ó trén dung dÞch, mét b×nh ®Ó chøa hçn hîp®· trén ®Ó t−íi. B×nh trén ®−îc trén b»ng b¬m tuÇn hoµn * Quy tr×nh t−íi: C¸c dung dÞch gèc ®−îc trén b»ng tay trong c¸c b×nh nhá, sau ®ã ®−îc®æ vµo b×nh chÝnh, ë ®©y dung dÞch gèc sÏ ®−îc trén víi n−íc víi tû lÖ phïhîp víi tõng lo¹i c©y trång, dung dÞch trong b×nh trén ®−îc trén nhê mét m¸yb¬m MB1, m¸y b¬m nµy ®−îc nh©n viÖn trùc cho ch¹y ®Ó b¬m tuÇn hoµndung dÞch trong b×nh trén, thêi gian ch¹y cña MB1 phô thuéc vµo l−îng dungdÞch trong b×nh. Sau khi dung dÞch ®−îc trén ®Òu, nã sÏ ®−îc chuyÓn sangB×nh t−íi, dung dÞch ®−îc dù tr÷ ë ®©y vµ ®−îc t−íi cho c©y nhê m¸y b¬mMB2 vµ HÖ thèng èng t−íi. MB2 ®−îc nèi víi bé Timer ®−îc lËp tr×nh ch¹ytheo thêi gian t−íi 2 phót nghØ 15 phót, thêi gian nµy cã thÓ ®−îc thay ®æi tïythuéc vµo tõng lo¹i cÇy, tõng thêi kú sinh tr−ëng cña c©y. C¸c van ®iÖn còng®−îc nèi víi bé Timer lËp tr×nh, hÖ thèng tù ®éng hãa nµy sÏ tù ®éng t−íin−íc cho c©y theo thêi gian ®· ®Þnh. L−u l−îng dung dÞch cung cÊp cho c©y®−îc ®iÒu chØnh chñ yÕu ë Bé ®iÒu ¸p, bé ®iÒu ¸p sÏ quyÕt ®Þnh ¸p suÊt ë ®Çura cña MB2, t¹o ra dßng ch¶y nhá dÉn ®Õn c¸c gèc c©y, víi hÖ thèng ®−êngèng dÉn ®−îc thiÕt kÕ nhá cïng víi sù ®iÒu chØnh cña bé ®iÒu ¸p th× dung dÞchdÉn ®Õn nhá giät vµo c¸c gèc c©y.2.1.3. Yªu cÇu c«ng nghÖ cña mét sè lo¹i rau: Cµ chua, D−a chuét, Sóp l¬ Yªu cÇu kü thuËt t−íi vµ n¨ng xuÊt cña mét sè c©y rau ®−îc trång theoph−¬ng ph¸p thuû canh kh«ng dïng ®Êt nh− sau: - C©y cµ chua: yªu cÇu t−íi mét ngµy ph¶i cung cÊp cho mét c©y 3lÝtTr−êng dhnni – hµ néi 33 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  35. 35. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªndung dÞch, sau 15 phót nghØ l¹i cung cÊp dung dÞch cho c©y trong 2 phót. - C©y d−a chuét: yªu cÇu t−íi mét ngµy ph¶i cung cÊp cho mét c©y 2lÝtdung dÞch, sau 15 phót nghØ l¹i cung cÊp dung dÞch cho c©y trong 2 phót. - C©y sóp l¬ xanh: yªu cÇu t−íi mét ngµy ph¶i cung cÊp cho mét c©y0.8lÝt dung dÞch, sau 15 phót nghØ l¹i cung cÊp dung dÞch cho c©y trong 1 phót.2.2. ThuËt to¸n ®iÒu khiÓn m« h×nh2.2.1. Giíi h¹n cña m« h×nh * ViÖc cung cÊp dung dÞch tõ c¸c b×nh dung dÞch gèc sang b×nh trén sÏ®−îc thùc hiÖn b»ng c¸c m¸y b¬m MB1, MB2, MB3, c¸c m¸y b¬m nµy ®−îc®iÒu khiÓn b»ng PLC S7 – 200. * Do quy m« cña ®Ò tµi nªn chóng t«i chØ thiÕt kÕ mét b×nh chÝnh thùchiÖn c¶ hai chøc n¨ng: trén vµ lµm b×nh chøa, vµ trong m« h×nh ch−a trang bÞ®−îc bé ®iÒu ¸p, m« h×nh cßn míi chØ trang bÞ ®−îc 3 van ®iÖn, con mét sèvan kh¸c dïng van th−êng, m« h×nh còng kh«ng trang bÞ ®−îc nhiÒu m¸y b¬mnªn chóng t«i sö dông mét m¸y b¬m MB4 thùc hiÖn c¶ hai chøc n¨ng b¬mtrén vµ b¬m t−íi.2.2.2. S¬ ®å c«ng nghÖ cña m« h×nhTr−êng dhnni – hµ néi 34 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  36. 36. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnTr−êng dhnni – hµ néi 35 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  37. 37. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn2.2.3. Ho¹t ®éng cña m« h×nh §Ó lµm s¸ng tá kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn cña PLC S7 – 200 chóng t«i ph©nho¹t ®éng cña m« h×nh ra thµnh 3 thuËt to¸n riªng.* Trén dung dÞch. Khi ng−êi ®iÒu khiÓn bÊm nót Start, c¸c m¸y b¬m B1, B2, B3 sÏ ho¹t®éng ( nÕu cã tÝn hiÖu b¸o møc cao MC1, MC2, MC3 trong 3 b×nh chøa dungdÞch gèc). C¸c m¸y b¬m nµy chuyÓn dung dÞch gèc tõ 3 b×nh vµo b×nh trén víitû lÖ sÏ ®−îc quyÕt ®Þnh b»ng c¸ch ®Æt thêi gian ho¹t ®éng cho m¸y b¬m. Khi trong b×nh trén ®· cã dung dÞch møc thÊp trong b×nh sÏ t¾t, khi ®ãm¸y b¬m B4 sÏ ho¹t ®éng cïng víi c¸c van V1, V2 më, c¸c vanV3,V4,V5,V6 ®ãng, dung dÞch sÏ ®−îc b¬m tuÇn hoµn vµ trén ®Òu, sau métthêi gian trén B4 ngõng ho¹t ®éng, ch−¬ng tr×nh kÕt thóc.* T−íi. ViÖc ®iÒu khiÓn t−íi dïng S7 – 200 víi bé xö lý CPU 224 sÏ trë nªn v«cïng ®¬n gi¶n, viÖc ®iÒu khiÓn kh«ng chØ lµ vµi èng t−íi mµ cã thÓ ®iÒu khiÓncïng lóc nhiÒu hÖ thèng kh¸c nhau. Trong ®Ò tµi nµy chóng t«i t−îng ch−ng 3 èng t−íi lµ 3 hÖ thèng t−íikh¸c nhau ®−îc cóng ®iÒu khiÓn trªn mét hÖ thèng. Do ®ã chóng t«i x©y dùng2 thuËt to¸n gåm: c¶ 3 hÖ thèng t−íi cïng lóc vµ 3 hÖ thèng t−íi riªng rÏ. - Ba hÖ thèng cïng t−íi: Khi ng−êi ®iÒu khiÓn bÊm nót Start, ch−¬ng tr×nh sÏ më c¸c van V1, V3,V4,V5,V6, sau ®ã m¸y b¬m t−íi B4 ho¹t ®éng ®−a dung dÞch ra t−íi, B4 sÏ t−íi theo chu kú lµ t−íi 2 phót nghØ 15 phót ( thêi gian nµy hoµn toµn cã thÓ thay ®æi dÔ dµng trong ch−¬ng tr×nh ®iªu khiÓn). Khi møc thÊp b×nh trén MT4 b¸o th× m¸y b¬m B4 dõng vµ ch−¬ng tr×nh kÕt thóc. - Ba hÖ thèng t−íi riªng rÏ: Khi ng−êi ®iÒu khiÓn bÊm nót Start c¸c van V1,V3, V4 më, c¸c van V2, V5, V6 ®ãng, sau ®ã m¸y b¬m B4 ho¹t ®éng t−íi dung dÞch víi chu kú t−íi 2 phót nghØ 15 phót ( thêi gian nµy hoµn toµn cã thÓ thay ®æi dÔ dµng trong ch−¬ng tr×nh ®iªu khiÓn). Sau khi van V4 t−íi 1 thêi gian th× V5 më t−íi sau ®ã V6 l¹i më t−íi ( thêi gian t−íi cña c¸c hÖ thèng lµ tuú thuéc vµ yªu cÇu c«ng nghÖ, thêi gian nµy cã thÓ ®Æt dÔ dµng trong ch−¬ng tr×nh lËp tr×nh. Khi møc thÊp b×nh trén MT4 b¸o th× m¸y b¬m B4 dõng vµ ch−¬ng tr×nh kÕt thóc.Tr−êng dhnni – hµ néi 36 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  38. 38. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn 2.2.4. S¬ ®å thuËt to¸n cña m« h×nh* Trén Start MC1 MC2 MC3 MB1 ho¹t B2 ho¹t B3 ho¹t ®éng ®éng ®éng MC2 T2 T3 V1,V2 më 10s T4 B4 ho¹t ®éng T5 B4 dõng StopTr−êng dhnni – hµ néi 37 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  39. 39. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn* T−íi 1 Start V1,V3,V4, V5,V6 Më T1 B4 ho¹t ®éng T3 10s T2 B4 dõng MT4 Stop* T−íi 2 Start V1,V3,V4, Më T3 B4 ho¹t ®éng V5 Më T2 T4 10s T1 B4 dõng V6 Më MT4 StopTr−êng dhnni – hµ néi 38 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  40. 40. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn2.3. KÕt luËn ch−¬ng II Th«ng qua nghiªn cøu t×nh h×nh s¶n xuÊt thùc tÕ vµ lý thuyÕt chóng t«ithÊy cÇn thiÕt ph¶i ph¸t triÓn c«ng nghÖ tù ®éng hãa nh»m x©y dùng mét nÒnn«ng nghiÖp v÷ng m¹nh chuÈn bÞ xu thÕ héi nhËp khu vùc. Trªn c¬ së ®ã ®Ò tµi ®· x©y dùng mét hÖ thèng t−íi nhá giät hoµn toµntù ®éng, con ng−êi chØ cßn nhiÖm vô theo dâi vµ kiÓm tra hÖ thèng. ë ch−¬ng II nµy chóng t«i ®· x©y dùng ®−îc thuËt to¸n ®iÒu khiÓn cñam« h×nh lµ c¬ së quan träng cho kh©u tiÕp theo lµ lËp tr×nh ®iÒu khiÓn hÖ thèng. Tuy nhiªn, do cßn nhiÒu h¹n chÕ nªn m« h×nh ch−a hoµn toµn nh− thùctÕ, nh−ng ®©y sÏ lµ phÇn kh«ng thÓ thiÕu ®Ó cã thÓ x©y dùng ®−îc hÖ thèngt−íi nhá giät trong thùc tÕ.Tr−êng dhnni – hµ néi 39 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  41. 41. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn Ch−¬ng III ThiÕt kÕ m« h×nh hÖ thèng t−íi nhá giät tù ®éng3.1. Chän thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn3.1.1. PhÇn mÒm Simatic S7 - 2003.1.1.1. Vßng quÐt PLC thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh theo mét chu tr×nh lÆp mçi vßng lÆp lµ métvßng quÐt (scan cycle). Mçi vßng quÐt ®−îc b¾t ®Çu b»ng giai ®o¹n ®äc d÷liÖu tõ c¸c cæng vµo vïng bé ®Õm ¶o, tiÕp ®Õn lµ giai ®o¹n thùc hiÖn ch−¬ngtr×nh sau ®ã lµ giai ®o¹n truyÒn th«ng néi bé vµ kiÓm tra lçi, kÕt thóc vßngquÐt lµ giai ®o¹n chuyÓn néi dung cña bé ®Öm ¶o tíi c¸c cæng.trong tõng vßngquÐt ch−¬ng tr×nh ®−îc thùc hiÖn b»ng lÖnh ®Çu tiªn vµ lÖnh kÕt thóc t¹i lÖnhkÕt thóc (MEND). Thêi gian quÐt phô thuéc ®é dµi cña ch−¬ng tr×nh, kh«ng ph¶i vßngquÐt nµo thêi gian quÐt còng b»ng nhau mµ nã phô thuéc c¸c lÖnh tho¶ m·ntrong ch−¬ng tr×nh. Trong thêi gian thùc hiÖn vßng quÐt nÕu cã tÝn hiÖu b¸ong¾t ch−¬ng tr×nh sÏ dõng l¹i ®Ó thùc hiÖn xö lý ng¾t, tÝn hiÖu b¸o ng¾t cã thÓthùc hiÖn ë bÊt kú giai ®o¹n nµo T¹i thêi ®iÓm thùc hiÖn lÖnh vµo/ra. Th«ng th−êng c¸c lÖnh kh«ng lµmviÖc trùc tiÕp víi cæng vµo ra mµ chØ th«ng qua c¸c bé ®Öm ¶o cña cæng trongvïng nhí tham sè. ViÖc truyÒn th«ng gi÷a bé ®Öm ¶o víi ngo¹i vi trong giai®o¹n ®Çu vµ cuèi do CPU ®¶m ®−¬ng.Tr−êng dhnni – hµ néi 40 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  42. 42. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn4. TruyÒn d÷ liÖu 1. NhËp d÷ liÖutõ bé ®Öm ¶o ra tõ ngo¹i vi vµongo¹i vi bé ®Öm ¶o3. TruyÒn th«ng 2. Thùc hiÖnvµ tù kiÓm tra lçi ch−¬ng tr×nh H×nh 5: Vßng quÐt3.1.1.2. Ph−¬ng ph¸p lËp tr×nh S7-200 lµ ng«n ng÷ lËp tr×nh. Th«ng qua S7-200 mµ ng−êi sö dôngth«ng tin ®−îc víi bé diÒu khiÓn PLC bªn ngoµi. S7-200 biÓu diÔn mét m¹chlogic cøng b»ng mét d·y c¸c lÖnh lËp tr×nh. - C¸ch lËp tr×nh cho S7 -200 nãi riªng vµ cho bé PLC cña siemen nãichung dùa trªn hai ph−¬ng ph¸p c¬ b¶n . - Ph−¬ng ph¸p h×nh thang: (lader logic viÕt t¾t lµ LAD) ®©y lµ ph−¬ngph¸p ®å ho¹ thÝch hîp ®èi víi nh÷ng ng−êi quen thiÕt kÕ m¹ch ®iÒu khiÓnlogic, nh÷ng kü s− ngµnh ®iÖn. - Ph−¬ng ph¸p liÖt kª: STL(Statement list) ®©y lµ d¹ng ng«n ng÷ lËptr×nh th«ng th−êng cña m¸y tÝnh. Bao gåm c¸c c©u lÖnh ®−îc ghÐp l¹i theomét thuËt to¸n nhÊt ®Þnh ®Ó t¹o mét ch−¬ng tr×nh. Ph−¬ng ph¸p nµy phï hîpvíi c¸c kü s− lËp tr×nh. Mét ch−¬ng tr×nh ®−îc viÕt theo ph−¬ng ph¸p LAD cã thÓ ®−îc chuyÓnsang d¹ng STL tuy nhiªn kh«ng ph¶i ch−¬ng tr×nh nµo viÕt theo d¹ng STLcòng cã thÓ ®−îc chuyÓn sang d¹ng LAD.Trong qu¸ tr×nh lËp tr×nh ®iÒu khiÓn chóng t«i viÕt theo ph−¬ng ph¸p LAD dovËy khi chuyÓn sang STL th× bé lÖnh cña STL cã chøc n¨ng t−¬ng øng nh− c¸ctiÕp ®iÓm, c¸c cuén d©y vµ c¸c hép d©y dïng trong LAD.Tr−êng dhnni – hµ néi 41 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  43. 43. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn §Ó lµm quen vµ hiÓu biÕt c¸c thµnh phÇn c¬ b¶n trong LAD vµ STL tacÇn n¾m v÷ng c¸c ®Þnh nghÜa c¬ b¶n sau. - §Þnh nghÜa vÒ LAD: LAD lµ mét ng«n ng÷ lËp tr×nh b»ng ®å ho¹.Nh÷ng thµnh phÇn dïng trong LAD t−¬ng øng víi c¸c thµnh phÇn cña b¶ng®iÒu khiÓn b»ng r¬le. Trong ch−¬ng tr×nh LAD c¸c phÇn tö c¬ b¶n dïng ®ÓbiÓu diÔn lÖnh logic sau. +TiÕp ®iÓm: lµ biÓu t−îng (symbol) m« t¶ c¸c tiÕp ®iÓm cña r¬le. C¸ctiÕp ®iÓm ®ã cã thÓ lµ th−êng më hoÆc th−êng ®ãng. +Cuén d©y (Coil): Lµ biÓu t−îng m« t¶ r¬le ®−îc m¾c theo chiÒu dßng®iÖn cung cÊp cho r¬le. +Hép(Box): Lµ biÓu t−îng m« t¶ c¸c hµm kh¸c nhau nã lµm viÖc khi cãdßng ®iÖn ch¹y ®Õn hép. Nh÷ng d¹ng hµm th−êng biÓu diÔn b»ng hép lµ c¸cbé thêi gian (Timer), bé ®Õm (Counter) vµ c¸c hµm to¸n häc.Cuén d©y vµ c¸chép ph¶i m¾c theo ®óng chiÒu dßng ®iÖn. ChiÒu dßng ®iÖn trong m¹ng LAD ®i tõ ®−êng nguån bªn tr¸i sang®−êng nguån bªn ph¶i. §−êng nguån bªn tr¸i lµ ®ay nãng ®−êng nguån bªnph¶i lµ ®©y trung hoµ hay lµ ®−êng trë vÒ cña nguån cung cÊp (Khi sö dôngch−¬ng tr×nh tiÖn dïng Step 7 Micro / Dos hoÆc Step 7 Micro / Win th× ®−êngnguån bªn ph¶i kh«ng ®−îc thùc hiÖn ). Dßng ®iÖn ch¹y tõ tr¸i qua c¸c tiÕp®iÓm ®ãng ®Õn c¸c cuén d©y hoÆc c¸c hép trë vÒ nguån bªn ph¶i. - §Þnh nghÜa vÒ STL: Ph−¬ng h¸p liÖt kª lÖnh lµ ph−¬ng ph¸p thÓ hiÖnch−¬ng tr×nh d−íi d¹ng tËp hîp c¸c c©u lÖnh. Mçi c©u lÖnh trong ch−¬ng tr×nhkÓ c¶ c¸c lÖnh h×nh thøc biÓu diÔn mét chøc n¨ng cña PLC . §Ó t¹o ra ch−¬ng tr×nh STL, ng−êi lËp tr×nh cÇn ph¶i hiÓu râ ph−¬ngthøc sö dông 9 bit ng¨n xÕp logic cña S7-200. Ng¨n xÕp logic lµ mét khèigåm 9 bit chång lªn nhau. TÊt c¶ c¸c thuËt to¸n liªn quan ®Õn ng¨n xÕp ®Òulµm viÖc víi bit ®Çu tiªn hoÆc víi bit ®Çu vµ bit thø hai cña ng¨n xÕp. Gi¸ trÞlogic míi ®Òu cã thÓ ®−îc göi ( hoÆc ®−îc nèi thªm) vµo ng¨n xÕp. Khi phèiTr−êng dhnni – hµ néi 42 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  44. 44. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnhîp hai bit ®Çu tiªn cña ng¨n xÕp, th× ng¨n xÕp sÏ ®−îc kÐo lªn mét bit. Ng¨nxÕp vµ tõng bit cña ng¨n xÕp ®−îc biÓu diÔn nh− sau: S0 Stack 0 - bit ®Çu tiªn cña ng¨n xÕp (bit trªn cïng) S1 Stack 1- bit thø hai cña ng¨n xÕp S2 Stack 2- bit thø ba cña ng¨n xÕp S3 Stack 3- bit thø t− cña ng¨n xÕp S4 Stack 4- bit thø n¨m cña ng¨n xÕp S5 Stack 5- bit thø s¸u cña ng¨n xÕp S6 Stack 6- bit thø b¶y cña ng¨n xÕp S7 Stack 7- bit thø t¸m cña ng¨n xÕp S8 Stack 8- bit thø chÝn cña ng¨n xÕp3.1.1.3. So¹n th¶o ch−¬ng tr×nh lËp tr×nh trªn phÇn mÒm S7 – 200 PhÇn mÒm Step 7 - Micro/Win 32, ng−êi dïng t¹o ra c¸c ch−¬ng tr×nhvµ cÊu h×nh d−íi d¹ng mµ hä thÝch: biÓu ®å thang (Ladder diagram), danhs¸ch lÖnh (Statement list), biÓu ®å c¸c khèi chøc n¨ng (Function blockdiagram). Mét hoÆc hai dù ¸n cã thÓ so¹n th¶o song song cïng mét lóc. ViÖclËp tr×nh ®−îc ®¬n gi¶n ho¸ mét c¸ch ®¸ng kÓ nhê chøc n¨ng “kÐo vµ th¶”(drag and drop), c¾t, d¸n nhê sö dông bµn phÝm hoÆc con chuét. Mét sè chøcn¨ng míi cho phÐp viÖc t×m vµ thay thÕ tù ®éng, xem tr−íc b¶n in (printpreview), b¶ng th«ng tin vÒ c¸c biÓu t−îng cã c¸c ®Þa chØ, biÓu t−îng còngnh− c¸c ®Þa chØ ®−îc hiÓn thÞ cho mçi phÇn tö trong qu¸ tr×nh lµm viÖc vµgi¸m s¸t t×nh tr¹ng lµm viÖc. 1. §Þnh cÊu h×nh lËp tr×nh §©y lµ b−íc quan träng ®Çu tiªn cÇn thùc hiÖn gåm cã c¸c b−íc sau: - Lùa chän trªn thanh thùc ®¬n Tools Options … nh− trªn h×nh ?Tr−êng dhnni – hµ néi 43 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  45. 45. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn - Hép tho¹i Options xuÊt hiÖn cho phÐp ta lùa chän ph−¬ng thøc lËp tr×nhthÝch hîp nh−: Lùa chän cöa sæ so¹n th¶o ch−¬ng tr×nh, ng«n ng÷ viÕt ch−¬ngtr×nh….. - §Ó kÕt thóc ta nhÊn nót ENTER hoÆc kÝch vµo nót “OK” ®Ó x¸c nhËnnh÷ng sù lùa chän ®ã. H×nh 6: Lùa chän cÊu h×nh lËp tr×nh 2. T¹o vµ l−u tr÷ mét Project - C¸c thµnh phÇn cña mét Project Mét Project bao gåm nh÷ng thµnh phÇn sau: + Progam Block : Bao gåm c¸c m· hãa cã thÓ thùc hiÖn ®−îc vµ c¸c lêichó thÝch. M· hãa cã thÓ thùc hiÖn ®−îc bao gåm ch−¬ng tr×nh chÝnh hay c¸cng¾t vµ ch−¬ng tr×nh con. M· hãa ®−îc t¶i ®Õn PLC cßn c¸c chó thÝch ch−¬ngtr×nh th× kh«ng. + Data Block: Khèi d÷ liÖu bao gåm c¸c d÷ liÖu ( nh÷ng gi¸ trÞ bé nhíTr−êng dhnni – hµ néi 44 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  46. 46. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªnban ®Çu, nh÷ng h»ng sè ) vµ c¸c lêi chó thÝch. D÷ liÖu ®−îc t¶i ®Õn PLC , c¸clêi chó thÝch th× kh«ng. + Symtem Block: Symtem Block chøa c¸c th«ng tin vÒ cÊu h×nh nh− lµc¸c th«ng sè truyÒn th«ng, c¸c d¶i d÷ liÖu l−u gi÷, c¸c bé läc ®Çu vµo sè vµt−¬ng tù vµ th«ng tin mËt khÈu. C¸c th«ng tin nµy ®−îc t¶i ®Õn PLC. + Symbol Table: Symbol Table cho phÐp ch−¬ng tr×nh sö dông nh÷ng®Þa chØ t−îng tr−ng. Nh÷ng ®Þa chØ nµy ®«i khi tiÖn Ých h¬n cho ng−êi lËp tr×nhvµ lµm cho ch−¬ng tr×nh dÔ theo dâi h¬n . Ch−¬ng tr×nh biªn dÞch t¶i tíi PLCsÏ chuyÓn c¸c ®Þa chØ t−îng tr−ng thµnh ®Þa chØ thùc. Th«ng tin trong SymbolTable sÏ kh«ng ®−îc t¶i tíi PLC. + Status Chart : Status Chart cho phÐp theo dâi c¸ch thøc xö lý d÷ liÖu¶nh h−ëng tíi viÖc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh . Status Chart kh«ng ®−îc t¶i ®ÕnPLC ,chóng ®¬n gi¶n lµ c¸ch thøc qu¶n lý ho¹t ®éng cña PLC. + Cross Reference: Cöa sæ Cross Reference cho phÐp kiÓm tra nh÷ngb¶ng chøa x¸c to¸n h¹ng sö dông trong ch−¬ng tr×nh vµ còng lµ vïng nhí ®·®−îc g¸n (Bit Usage vµ Bye Usage) . Trong khi ch−¬ng tr×nh so¹n th¶o ë chÕ ®éRUN, ta cã thÓ kiÓm tra nh÷ng sè (EU, ED) ®ang ®−îc sö dông trong ch−¬ngtr×nh. Th«ng tin trong Cross Reference vµ Usage kh«ng ®−îc t¶i ®Õn PLC. - C¸ch t¹o ra mét Project §Ó t¹o mét Project míi ta chØ cÇn kÝch ho¹t vµo biÓu t−îng Step7 -Micro/ Win32 th× mét Project míi sÏ ®−îc t¹o ra. Ta cã thÓ t¹o mét Project míi sö dông thanh thùc ®¬n b»ng c¸ch lùachän File New hoÆc Ên tæ hîp phÝm Ctr+N. §Ó më mét Project cã s½n b»ng c¸ch lùa chän File Open hoÆc Ên tæhîp phÝm Ctr+O vµ lùa chän tªn Project muèn më. - L−u tr÷ mét Project §Ó l−u tr÷ mét Project míi t¹o ra, ta lùa chän lÖnh trªn thanh thùc ®¬nProject Save All hoÆc kÝch vµo biÓu tr−îng trªn thanh c«ng cô hoÆcnhÊn tæ hîp phÝm Ctrl+S.Tr−êng dhnni – hµ néi 45 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  47. 47. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn 3. So¹n th¶o ch−¬ng tr×nh Step7 - Micro/Win32 cho phÐp t¹o mét ch−¬ng tr×nh mµ cã thÓ sö dôngmét trong 2 cöa sæ lµ: LAD hoÆc STL. - So¹n th¶o ch−¬ng tr×nh trong LAD. Cöa sæ ®Ó so¹n th¶o ch−¬ng tr×nh LAD cã d¹ng nh− sau: H×nh 7: Cöa sæ so¹n th¶o ch−¬ng tr×nh LAD §Ó so¹n th¶o ch−¬ng tr×nh, ta tiÕn hµnh theo nh÷ng b−íc sau: + NhËp tiªu ®Ò cho vïng so¹n th¶o b»ng c¸ch kÝch ®óp vµo dßng ch÷xanh c¸c Network. + §Ó so¹n th¶o c¸c phÇn tö thang, ta kÝch vµo biÓu t−îng t−¬ng øng trªnthanh chØ dÉn hoÆc lùa chän trªn dang s¸ch chØ dÉn. + NhËp vµo ®Þa chØ hoÆc tham sè trong mçi vïng ch÷ vµ Ên ENTER.Tr−êng dhnni – hµ néi 46 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  48. 48. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn + NhËp tªn, ®Þa chØ vµ gi¶i thÝch cho tõng ®Þa chØ b»ng c¸ch vµoView symbol Table. - So¹n th¶o ch−¬ng tr×nh trong STL. Th«ng th−êng qu¸ tr×nh so¹n th¶o ®−îc viÕt b»ng ch−¬ng tr×nh LAD, sau®ã chuyÓn sang d¹ng STL, cöa sæ giao diÖn cña STL ®−îc minh häa nh− sau: H×nh 8: Cöa sæ so¹n th¶o ch−¬ng tr×nh STL C¸c b−íc ®Ó so¹n th¶o mét ch−¬ng tr×nh trong STL - Tr−íc hÕt chia c¸c ®o¹n ch−¬ng tr×nh nµy thµnh tõng m¶ng, vµ mçim¶ng ph¶i cã tõ khãa NETWORK. - Tr−íc mçi lêi chó thÝch ph¶i cã mét ®−êng song ®«i (//). Khi thªmmçi dßng chó thÝch còng ph¶i b¾t ®Çu bëi ®−êng song ®«i. - C¸c lÖnh, to¸n h¹ng ®Þa chØ cña lÖnh vµ lêi chó thÝch ph¶i ®−îc ng¨nc¸ch bëi mét kho¶ng trèng hoÆc mét Tab.Tr−êng dhnni – hµ néi 47 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  49. 49. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªn - Gi÷a c¸c to¸n h¹ng vµ ®Þa chØ kh«ng ®−îc cã kho¶ng c¸ch. - Mçi to¸n h¹ng riªng biÖt ®−îc t¸ch rêi bëi mét dÊu phÈy, mét kho¶ngtrèng hoÆc mét Tab. - Sö dông c¸c lêi trÝch dÉn ®Ó thay cho viÖc so¹n th¶o tªn ký hiÖu. 4. Ch¹y ch−¬ng tr×nh Sau khi viÕt ch−¬ng tr×nh vµ l−u tr÷ vµo bé nhí ta tiÕn hµnh kÕt nèi vµch¹y ch−¬ng tr×nh theo c¸c b−íc nh− sau: - Cµi ®Æt truyÒn th«ng. Qu¸ tr×nh cµi ®Æt truyÒn th«ng ®Ó chän c¸p, cÊu h×nh CPU, c¸c ®Þa chØtruyÒn th«ng. Ta tiÕn hµnh nh− sau: + Tõ thanh thùc ®¬n View Communications nh− h×nh vÏ. Chän c¸p truyÒn th«ng Cµi ®Æt truyÒn th«ng H×nh 9: Cµi ®Æt truyÒn th«ng gi÷a m¸y tÝnh vµ CPU + Sau khi hép tho¹i Communications Setup xuÊt hiÖn nh¸y ®óp vµo biÓut−îng trªn cïng bªn ph¶i. Hép tho¹i Setting the PG/PC xuÊt hiÖn. Trong hép tho¹icã nhiÒu øng dông kh¸c nhau nh− lµ STEP 7 vµ Win CC, v× thÕ ta cÇn ph¶i lùachän øng dông cÇn ®Æt tham sè. Khi ®· lùa chän “Micro/WIN” vµ ®· cµi ®ÆtTr−êng dhnni – hµ néi 48 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn
  50. 50. ®å ¸n tèt nghiÖp sv. L−¬ng v¨n kiªntrong phÇn cøng, ta cÇn ®Æt thuéc tÝnh thùc sù cña viÖc kÕt nèi phÇn cøng. §Çu tiªncÇn ph¶i x¸c ®Þnh giao thøc ®Þnh sö dông trong m¹ng. Nªn sö dông lo¹i PPI. Saukhi ®· lùa chän giao thøc sö dông ph¶i lùa chän tham sè giao diÖn chÝnh x¸c tronghép tho¹i. Trong ®ã chøa s½n c¸c giao diÖn ®¨ cµi ®Æt cïng víi lo¹i giao thøc trongngoÆc ®¬n. Ch¼ng h¹n chän “PC/PPI cable(PPI)”. Sau ®ã ta ph¶i lùa chän c¸ctham sè liªn quan víi cÊu h×nh hiÖn cã. KÝch vµo nót “Properties....” trong héptho¹i ®Ó lùa chän. - N¹p ch−¬ng tr×nh vµo CPU. H×nh10: Hép tho¹i Set PG/PC Interface Sau khi cµi ®Æt truyÒn th«ng ta n¹p ch−¬ng tr×nh vµo CPU b»ng viÖcDownload ch−¬ng tr×nh. 5. C¸ch Download mét ch−¬ng tr×nh NÕu ®· thiÕt lËp thµnh c«ng liªn kÕt gi÷a PC vµ PLC ta cã thÓ Downloadch−¬ng tr×nh tíi PLC ®ã. * Chó ý: Khi Download ch−¬ng tr×nh tíi PLC néi dung cña nã sÏ ®−îcghi ®Ì lªn néi dung hiÖn thêi cña PLC .V× vËy ph¶i ch¾c ch¾n lµ muèn ghi ®Ìlªn tr−íc khi b¾t ®Çu Download .Tr−êng dhnni – hµ néi 49 45a – khoa c¬ ®iÖn ®iÖn

×