SlideShare a Scribd company logo
1 of 37
15/10/2015 Acceptance of and Relationship-
Building with Social Robots
1
ROBOTS IN HUIS?
De gebruikersacceptatie van sociale robots
Maartje de Graaf
15/10/2015 2
WIE BEN IK?
dr. Maartje de Graaf
Gedragswetenschapper
Universiteit Twente
Hoe en waarom gebruiken mensen technologieën?
Welke invloed heeft technologiegebruik op ons leven?
Meer informatie over mijn onderzoek?
@RoboNarratives
robonarratives.wordpress.com
15/10/2015 3
WAT IS EEN SOCIALE ROBOT? 1/2
Zelfstandig functioneren in
dagelijkse omgevingen
Sociale situaties begrijpen en erop reageren
15/10/2015 4
WAT IS EEN SOCIALE ROBOT 2/2
Samenwerken met ons
Op een menselijke of
natuurlijke manier communiceren
15/10/2015 5
HOE MOET EEN SOCIALE ROBOT ERUIT ZIEN? 1/3
Menselijk
Dierlijk
15/10/2015 6
HOE MOET EEN SOCIALE ROBOT ERUIT ZIEN? 2/3
Functioneel
Karikatureel
HOE MOET EEN SOCIALE ROBOT ERUIT ZIEN? 3/3
53,5% van de deelnemers heeft de voorkeur voor een menselijke robot
Redenen:
 Meest menselijke uiterlijk (50,6%)
 Herkenbaar uiterlijk (10,3%)
 Het meest geschikt voor sociale interacties (9,9%)
 Meest aantrekkelijk (8,2%)
15/10/2015 7
HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 1/4
15/10/2015 8
HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 2/4
15/10/2015 9
HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 4/4
15/10/2015 10
Bij doorvragen onthulden de deelnemers:
 Niet TE menselijk uiterlijk.
 Moet duidelijk kunnen blijven zien dat het een robot is.
HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 3/4
15/10/2015 11
De voorkeur van het uiterlijk is afhankelijk van de functie van de robot.
Butler robot functional appearance
Companion robot zoomorphic appearance
Information robot caricatured appearance
15/10/2015 12
WILLEN WE WEL ROBOTS IN ONS DAGELIJKS LEVEN?
15/10/2015 13
TECHNOLOGIE ACCEPTATIE PROCESS
Verwachting Confrontatie Adoptie Adaptatie Integratie Identificatie
15/10/2015 14
VERWACHTINGSFASE
Wanneer: Enkele weken tot paar maanden voor aanschaf.
Gebruikerservaringen:
 Informatie zoeken: Behoefte meer te weten te komen over technologie en gebruik.
 Attitude vorming: O.b.v. deze informatie vormt men een mening over technologie.
 Verwachting creëren: O.b.v. deze informatie creërt men een verwachting van gebruik.
De verwachtingsfase omvat de vooruitzichten en voorbereiding van het
verkrijgen van de technologie.
15/10/2015 15
CONFRONTATIE FASE
Wanneer: Het moment van de eerste confrontatie met de technologie.
Gebruikerservaringen :
 Confrontatie: Eerste ervaring met de technologie.
 Uitproberen: Sommige zullen de technologie willen uitproberen (in de winkel).
 Observatie: Anderen zullen toekijken hoe anderen de technologie gebruiken of tonen.
 Aanpassen verwachtingen: Heroverwegen van eerder gevormde verwachtingen.
De confrontatie fase omvat de eerste confrontatie met de technologie.
15/10/2015 16
ADOPTIE FASE
Wanneer: Eerste dagen tot weken na de eerste confrontatie.
Gebruikerservaringen :
 Aanschaf: Het kopen van de technologie en starten gebruik in eigen privé omgeving.
 Eerste ervaringen: Eerste echte vervaringen met de technologie.
 Informatie zoeken: Nog steeds behoefte aan (meer) informatie over technologie.
 Frustratie: Ondervinden van moeilijkheden bij aanleren gebruik.
De adoptie fase omvat de eerste verkenning van de nieuw verkregen
technologie.
15/10/2015 17
ADAPTATIE FASE
Wanneer: Tot ongeveer twee maanden na adoptie.
Gebruikerservaringen :
 Beeldvorming: Een algemeen beeld van wat de technologie te bieden heeft.
 Enthousiasme: Ervaren van nieuwigheid van de technologie.
 Aanpassing: Bewerken van de instellingen, uitzoeken wat werkt.
 Ontdekken: Eigenmaken van de technologie en het gebruik ervan.
De adaptatie fase omvat het ontdekken van de toepassing of het nut
van de technologie in de eigen omgeving en het inpassen van het
gebruik in de dagelijkse routine.
15/10/2015 18
INTEGRATIE FASE
Wanneer: begint ongeveer twee maanden na adoptie.
Gebruikerservaringen :
 Functionele afhankelijkheid: Technologie is betekenisvol geworden.
 Gebruiksroutines: Dagelijkse gebruikspatronen, gewoonte gebruik.
 Vertrouwdheid: Niet langer bewust van aanwezigheid technologie.
 Inlijving in dagelijks leven: Gebruik technologie is onderdeel van dagelijks leven.
 Personalisering: Technologie is veranderd of aangepast naar behoeften gebruiker.
De integratie fase omvat de inpassing van de technologie in de
dagelijkse routines.
15/10/2015 19
IDENTIFICATIE FASE
Wanneer: Begint ongeveer zes maanden na adoptie.
Gebruikerservaringen:
 Emotionele hechting: Technologie overstijgt zijn functionele doel en wordt een
persoonlijk object.
 Status: Het uitdrukken van een bepaalde levensstijl om zich te onderscheiden van
anderen of juist om aansluiting te vinden.
 Bevestiging: Zoeken van ondersteunende informative om de eerdere adoptie
beslissing te bekrachtigen.
De identificatie fase omvat het vinden van bevestigende informative en
ervaringen die het voortzetten van het gebruik bekrachtigen.
15/10/2015 20
HUIDIGE FASE VOOR DE ROBOTSAMENLEVING
Verwachtigsfase
 Informatie zoeken: Behoefte meer te weten te komen over technologie en gebruik.
 Attitude vorming: O.b.v. deze informatie vormt men een mening over technologie.
 Verwachting creëren: O.b.v. deze informatie creërt men een verwachting van gebruik.
Hoe kunnen we deze kennis gebruiken om de arbeidsmarkt voor
te bereiden op de komst van robots?
Welke gevolgen heeft deze kennis voor het onderwijs?
WANNEER ACCEPTEREN WE EEN SOCIALE ROBOT? 1/3
15/10/2015 21
Controle factoren:
 Heb ik de juiste kennis en vaardigheden? (ervaring met techniek)
 Hoe is de situatie tijdens het gebruik? (tijdstip, humeur)
Attitude:
 Wat vinden we van de robot zelf? (nuttig, gemakkelijk, voorkeursaanpassing)
 Wat vinden we van de interactie? (levensecht, sociaal)
Sociale normen:
 Hoe denken anderen erover? (mening van anderen, imago)
 Welke normen spelen een rol? (privacy, vertrouwen)
WANNEER ACCEPTEREN WE EEN SOCIALE ROBOT? 2/3
15/10/2015 22
WANNEER ACCEPTEREN WE EEN SOCIALE ROBOT? 3/3
15/10/2015 23
Vergroten geanticipeerde acceptatie:
Vergroten langdurige acceptatie:
 Voor start gebruik  (beeld op) eigen vaardigheden vergroten
 Direct na start gebruik  gebruiksnut zichtbaar maken
 Na langer gebruik  plezier en sociale aanwezigheid
Gebruiksnut blijft echter doorslaggevend
15/10/2015 24
WAAROM GEBRUIKEN WE SOCIALE ROBOTS NIET?
Non-adopters: mensen die de robot niet wilden
Afweerders: mensen die afhaakten na kort gebruik
Stakers: mensen die afhaakten na langer gebruik
Duidelijke toepassing Gebruikscontext Acceptatie proces
Sociale vaardigheden Levensecht Gespreksvoering
Empathie Dierlijk uiterlijk?
Kies voor huisdieren
15/10/2015 25
PRAKTISCHE IMPLICATIES
15/10/2015 26
COMPUTERS ALS SOCIALE WEZENS
We behandelen computers als sociale wezens
Effect sterker bij robots, die zelfstandig handelen en ook emoties
kunnen tonen.
15/10/2015 27
ONZE TOEKOMSTIGE ROBOT SAMENLEVING
Filmpjes van verschillende rollen voor robots:
 Wat vinden we wel / niet acceptable? En waarom?
 Welke voordelen / nadelen zitten verbonden aan het inzetten van een robot in die rol?
Groeps discussie
15/10/2015 28
FABRIEKSROBOT
15/10/2015 29
OPINIE NEDERLANDERS OVER FABRIEKS ROBOT
“Nauwkeurig en niets is te zwaar”
“Geen gevaarlijk werk meer”
“Baanverlies” en “Werkloosheid”
4.4%
3.1%
4.1%
11.5%
14.6%
25.4%
36.9%
Factory
zeer negatief
negatief
beetje negatief
neutraal
beetje positief
positief
zeer positief
15/10/2015 30
SPORT COACH ROBOT
15/10/2015 31
OPINIE NEDERLANDERS OVER SPORT COACH ROBOT
15.4%
8.2%
11.7%
18.6%
19.7%
17.0%
9.3%
Coach
zeer negatief
negatief
beetje negatief
neutraal
beetje positief
positief
zeer positief
“Aansporen tot gezonder leven”
“Robot maakt verkeerde keuzes”
“Minder gezellig dan met vrienden”
15/10/2015 32
DE ZORGROBOT
15/10/2015 33
OPINIE NEDERLANDERS OVER ZORG ROBOT
“Altijd hulp aanwezig”
“Verpleegsters meer tijd voor
andere taken”
“Mag niet ten koste zijn van
menselijke aspect”
19.5%
14.5%
11.6%
12.1%
18.7%
15.8%
7.7%
Care
zeer negatief
negatief
beetje negatief
neutraal
beetje positief
positief
zeer positief
15/10/2015 34
VRIENDSCHAPSROBOT
15/10/2015 35
OPINIE NEDERLANDERS OVER VRIENDSCHAPSROBOT
13.0%
9.6%
16.1%
23.1%
23.6%
8.1%
6.5%
Companion
zeer negatief
negatief
beetje negatief
neutraal
beetje positief
positief
zeer positief
“Handig voor eenzame ouderen”
“Meer vereenzaming”
“Net als social media, geen echte
vrienden”
15/10/2015 36
MAAR ZO VER ZIJN WE NOG LANG NIET!
15/10/2015 37
THANK YOU
Bedankt voor uw aandacht

More Related Content

Similar to ROBOTS IN HUIS? De gebruikersacceptatie van sociale robots

Opbouw van de opleiding
Opbouw van de opleidingOpbouw van de opleiding
Opbouw van de opleidingStebo vzw
 
Sociale media strategie 24 september 2013
Sociale media strategie 24 september 2013Sociale media strategie 24 september 2013
Sociale media strategie 24 september 2013calibris
 
Dilemma's bij de visie op sociale media en oov
Dilemma's bij de visie op sociale media en oovDilemma's bij de visie op sociale media en oov
Dilemma's bij de visie op sociale media en oovTwittercrisis
 
SMR les 2 week 1
SMR les 2 week 1SMR les 2 week 1
SMR les 2 week 1Sanne_hille
 
Twitter Mogelijkheden Voor Bedrijven
Twitter Mogelijkheden Voor BedrijvenTwitter Mogelijkheden Voor Bedrijven
Twitter Mogelijkheden Voor BedrijvenWhat if Robert
 
Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?
Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?
Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?saMBO-ICT
 
Gebruik van enterprise social media binnen nederland
Gebruik van enterprise social media binnen nederlandGebruik van enterprise social media binnen nederland
Gebruik van enterprise social media binnen nederlandWilco Turnhout
 
Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)
Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)
Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)TNO
 
Workshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYours
Workshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYoursWorkshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYours
Workshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYoursMarketing Kinderopvang
 
Twitter mogelijkheden voor bedrijven
Twitter mogelijkheden voor bedrijvenTwitter mogelijkheden voor bedrijven
Twitter mogelijkheden voor bedrijvenWhat if Robert
 
Social media en netwerken vawo
Social media en netwerken vawoSocial media en netwerken vawo
Social media en netwerken vawoJurgen De Jong
 
Social media en netwerken in de autobranche
Social media en netwerken in de autobrancheSocial media en netwerken in de autobranche
Social media en netwerken in de autobrancheJurgen De Jong
 
Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13
Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13
Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13Herwin Wevers
 
'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...
'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...
'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...SURF Events
 
Paper Live Communicatie
Paper Live CommunicatiePaper Live Communicatie
Paper Live CommunicatieTom Ottenheijm
 
20200826 werken met influencers
20200826 werken met influencers 20200826 werken met influencers
20200826 werken met influencers I Like Media
 
workshop zakelijk twitteren voor MVO Nederland
workshop zakelijk twitteren voor MVO Nederlandworkshop zakelijk twitteren voor MVO Nederland
workshop zakelijk twitteren voor MVO NederlandGitta Bartling
 
Social media projectcommunicatie_20
Social media projectcommunicatie_20Social media projectcommunicatie_20
Social media projectcommunicatie_20Jan Van Hasselt
 

Similar to ROBOTS IN HUIS? De gebruikersacceptatie van sociale robots (20)

Opbouw van de opleiding
Opbouw van de opleidingOpbouw van de opleiding
Opbouw van de opleiding
 
Sociale media strategie 24 september 2013
Sociale media strategie 24 september 2013Sociale media strategie 24 september 2013
Sociale media strategie 24 september 2013
 
Dilemma's bij de visie op sociale media en oov
Dilemma's bij de visie op sociale media en oovDilemma's bij de visie op sociale media en oov
Dilemma's bij de visie op sociale media en oov
 
SMR les 2 week 1
SMR les 2 week 1SMR les 2 week 1
SMR les 2 week 1
 
BYOD @ School
BYOD @ SchoolBYOD @ School
BYOD @ School
 
Twitter Mogelijkheden Voor Bedrijven
Twitter Mogelijkheden Voor BedrijvenTwitter Mogelijkheden Voor Bedrijven
Twitter Mogelijkheden Voor Bedrijven
 
Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?
Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?
Social media op instellingsniveau. Waar zit de winst?
 
Gebruik van enterprise social media binnen nederland
Gebruik van enterprise social media binnen nederlandGebruik van enterprise social media binnen nederland
Gebruik van enterprise social media binnen nederland
 
Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)
Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)
Digital Bestuur Congres- user empowerment en participatie strategieen (ueps)
 
Workshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYours
Workshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYoursWorkshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYours
Workshop Social Media gebruik voor Leefwijzer 12 mei 2011 door ScanYours
 
Twitter mogelijkheden voor bedrijven
Twitter mogelijkheden voor bedrijvenTwitter mogelijkheden voor bedrijven
Twitter mogelijkheden voor bedrijven
 
Social media en netwerken vawo
Social media en netwerken vawoSocial media en netwerken vawo
Social media en netwerken vawo
 
Social media en netwerken in de autobranche
Social media en netwerken in de autobrancheSocial media en netwerken in de autobranche
Social media en netwerken in de autobranche
 
Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13
Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13
Social Media training voor Gemeenten Utrecht 31-10-13
 
'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...
'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...
'Vooruit met de geit: adoptie van technologie en digitaal toetsen' - Wil de G...
 
Paper Live Communicatie
Paper Live CommunicatiePaper Live Communicatie
Paper Live Communicatie
 
20200826 werken met influencers
20200826 werken met influencers 20200826 werken met influencers
20200826 werken met influencers
 
workshop zakelijk twitteren voor MVO Nederland
workshop zakelijk twitteren voor MVO Nederlandworkshop zakelijk twitteren voor MVO Nederland
workshop zakelijk twitteren voor MVO Nederland
 
Social media projectcommunicatie_20
Social media projectcommunicatie_20Social media projectcommunicatie_20
Social media projectcommunicatie_20
 
Twitter Mogelijkheden Voor Bedrijven Twinfield
Twitter Mogelijkheden Voor Bedrijven TwinfieldTwitter Mogelijkheden Voor Bedrijven Twinfield
Twitter Mogelijkheden Voor Bedrijven Twinfield
 

More from lrn21

Met gewone mensen ongewone prestaties leveren
Met gewone mensen ongewone prestaties leverenMet gewone mensen ongewone prestaties leveren
Met gewone mensen ongewone prestaties leverenlrn21
 
Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?
Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?
Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?lrn21
 
De waarde van toetsen en beoordelen
De waarde van toetsen en beoordelenDe waarde van toetsen en beoordelen
De waarde van toetsen en beoordelenlrn21
 
Wanneer zijn leerlingen en leraren gelukkig
Wanneer zijn leerlingen en leraren gelukkigWanneer zijn leerlingen en leraren gelukkig
Wanneer zijn leerlingen en leraren gelukkiglrn21
 
Lukt het geluk
Lukt het gelukLukt het geluk
Lukt het geluklrn21
 
Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...
Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...
Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...lrn21
 
Slim jezelf zijn
Slim jezelf zijnSlim jezelf zijn
Slim jezelf zijnlrn21
 
Zelfsturend werken en leren
Zelfsturend werken en lerenZelfsturend werken en leren
Zelfsturend werken en lerenlrn21
 
The Future of Education
The Future of EducationThe Future of Education
The Future of Educationlrn21
 
Duurzame Ontwikkeling- Rob de Vrind
Duurzame Ontwikkeling- Rob de VrindDuurzame Ontwikkeling- Rob de Vrind
Duurzame Ontwikkeling- Rob de Vrindlrn21
 
Valkuilen innovatie
Valkuilen innovatieValkuilen innovatie
Valkuilen innovatielrn21
 
Business model canvas
Business model canvasBusiness model canvas
Business model canvaslrn21
 
Weconomics
WeconomicsWeconomics
Weconomicslrn21
 
LRN21 10-12 Inleiding
LRN21 10-12 InleidingLRN21 10-12 Inleiding
LRN21 10-12 Inleidinglrn21
 
Inleiding Kansen keren!
Inleiding Kansen keren!Inleiding Kansen keren!
Inleiding Kansen keren!lrn21
 
Leren innoveren
Leren innoverenLeren innoveren
Leren innoverenlrn21
 
Digital disruption
Digital disruptionDigital disruption
Digital disruptionlrn21
 
De 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutie
De 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutieDe 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutie
De 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutielrn21
 
It's all about communication between people
It's all about communication between peopleIt's all about communication between people
It's all about communication between peoplelrn21
 
Denkvaardigheid als vak
Denkvaardigheid als vakDenkvaardigheid als vak
Denkvaardigheid als vaklrn21
 

More from lrn21 (20)

Met gewone mensen ongewone prestaties leveren
Met gewone mensen ongewone prestaties leverenMet gewone mensen ongewone prestaties leveren
Met gewone mensen ongewone prestaties leveren
 
Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?
Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?
Inleiding: Is iedere kans dezelfde kans?
 
De waarde van toetsen en beoordelen
De waarde van toetsen en beoordelenDe waarde van toetsen en beoordelen
De waarde van toetsen en beoordelen
 
Wanneer zijn leerlingen en leraren gelukkig
Wanneer zijn leerlingen en leraren gelukkigWanneer zijn leerlingen en leraren gelukkig
Wanneer zijn leerlingen en leraren gelukkig
 
Lukt het geluk
Lukt het gelukLukt het geluk
Lukt het geluk
 
Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...
Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...
Automaatjes: Leren (en) werken in een geavanceerde technologische productie-o...
 
Slim jezelf zijn
Slim jezelf zijnSlim jezelf zijn
Slim jezelf zijn
 
Zelfsturend werken en leren
Zelfsturend werken en lerenZelfsturend werken en leren
Zelfsturend werken en leren
 
The Future of Education
The Future of EducationThe Future of Education
The Future of Education
 
Duurzame Ontwikkeling- Rob de Vrind
Duurzame Ontwikkeling- Rob de VrindDuurzame Ontwikkeling- Rob de Vrind
Duurzame Ontwikkeling- Rob de Vrind
 
Valkuilen innovatie
Valkuilen innovatieValkuilen innovatie
Valkuilen innovatie
 
Business model canvas
Business model canvasBusiness model canvas
Business model canvas
 
Weconomics
WeconomicsWeconomics
Weconomics
 
LRN21 10-12 Inleiding
LRN21 10-12 InleidingLRN21 10-12 Inleiding
LRN21 10-12 Inleiding
 
Inleiding Kansen keren!
Inleiding Kansen keren!Inleiding Kansen keren!
Inleiding Kansen keren!
 
Leren innoveren
Leren innoverenLeren innoveren
Leren innoveren
 
Digital disruption
Digital disruptionDigital disruption
Digital disruption
 
De 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutie
De 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutieDe 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutie
De 3D printer - Icoon van de derde industriële revolutie
 
It's all about communication between people
It's all about communication between peopleIt's all about communication between people
It's all about communication between people
 
Denkvaardigheid als vak
Denkvaardigheid als vakDenkvaardigheid als vak
Denkvaardigheid als vak
 

ROBOTS IN HUIS? De gebruikersacceptatie van sociale robots

  • 1. 15/10/2015 Acceptance of and Relationship- Building with Social Robots 1 ROBOTS IN HUIS? De gebruikersacceptatie van sociale robots Maartje de Graaf
  • 2. 15/10/2015 2 WIE BEN IK? dr. Maartje de Graaf Gedragswetenschapper Universiteit Twente Hoe en waarom gebruiken mensen technologieën? Welke invloed heeft technologiegebruik op ons leven? Meer informatie over mijn onderzoek? @RoboNarratives robonarratives.wordpress.com
  • 3. 15/10/2015 3 WAT IS EEN SOCIALE ROBOT? 1/2 Zelfstandig functioneren in dagelijkse omgevingen Sociale situaties begrijpen en erop reageren
  • 4. 15/10/2015 4 WAT IS EEN SOCIALE ROBOT 2/2 Samenwerken met ons Op een menselijke of natuurlijke manier communiceren
  • 5. 15/10/2015 5 HOE MOET EEN SOCIALE ROBOT ERUIT ZIEN? 1/3 Menselijk Dierlijk
  • 6. 15/10/2015 6 HOE MOET EEN SOCIALE ROBOT ERUIT ZIEN? 2/3 Functioneel Karikatureel
  • 7. HOE MOET EEN SOCIALE ROBOT ERUIT ZIEN? 3/3 53,5% van de deelnemers heeft de voorkeur voor een menselijke robot Redenen:  Meest menselijke uiterlijk (50,6%)  Herkenbaar uiterlijk (10,3%)  Het meest geschikt voor sociale interacties (9,9%)  Meest aantrekkelijk (8,2%) 15/10/2015 7
  • 8. HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 1/4 15/10/2015 8
  • 9. HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 2/4 15/10/2015 9
  • 10. HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 4/4 15/10/2015 10 Bij doorvragen onthulden de deelnemers:  Niet TE menselijk uiterlijk.  Moet duidelijk kunnen blijven zien dat het een robot is.
  • 11. HOE MENSELIJK MOET EEN ROBOT ERUIT ZIEN? 3/4 15/10/2015 11 De voorkeur van het uiterlijk is afhankelijk van de functie van de robot. Butler robot functional appearance Companion robot zoomorphic appearance Information robot caricatured appearance
  • 12. 15/10/2015 12 WILLEN WE WEL ROBOTS IN ONS DAGELIJKS LEVEN?
  • 13. 15/10/2015 13 TECHNOLOGIE ACCEPTATIE PROCESS Verwachting Confrontatie Adoptie Adaptatie Integratie Identificatie
  • 14. 15/10/2015 14 VERWACHTINGSFASE Wanneer: Enkele weken tot paar maanden voor aanschaf. Gebruikerservaringen:  Informatie zoeken: Behoefte meer te weten te komen over technologie en gebruik.  Attitude vorming: O.b.v. deze informatie vormt men een mening over technologie.  Verwachting creëren: O.b.v. deze informatie creërt men een verwachting van gebruik. De verwachtingsfase omvat de vooruitzichten en voorbereiding van het verkrijgen van de technologie.
  • 15. 15/10/2015 15 CONFRONTATIE FASE Wanneer: Het moment van de eerste confrontatie met de technologie. Gebruikerservaringen :  Confrontatie: Eerste ervaring met de technologie.  Uitproberen: Sommige zullen de technologie willen uitproberen (in de winkel).  Observatie: Anderen zullen toekijken hoe anderen de technologie gebruiken of tonen.  Aanpassen verwachtingen: Heroverwegen van eerder gevormde verwachtingen. De confrontatie fase omvat de eerste confrontatie met de technologie.
  • 16. 15/10/2015 16 ADOPTIE FASE Wanneer: Eerste dagen tot weken na de eerste confrontatie. Gebruikerservaringen :  Aanschaf: Het kopen van de technologie en starten gebruik in eigen privé omgeving.  Eerste ervaringen: Eerste echte vervaringen met de technologie.  Informatie zoeken: Nog steeds behoefte aan (meer) informatie over technologie.  Frustratie: Ondervinden van moeilijkheden bij aanleren gebruik. De adoptie fase omvat de eerste verkenning van de nieuw verkregen technologie.
  • 17. 15/10/2015 17 ADAPTATIE FASE Wanneer: Tot ongeveer twee maanden na adoptie. Gebruikerservaringen :  Beeldvorming: Een algemeen beeld van wat de technologie te bieden heeft.  Enthousiasme: Ervaren van nieuwigheid van de technologie.  Aanpassing: Bewerken van de instellingen, uitzoeken wat werkt.  Ontdekken: Eigenmaken van de technologie en het gebruik ervan. De adaptatie fase omvat het ontdekken van de toepassing of het nut van de technologie in de eigen omgeving en het inpassen van het gebruik in de dagelijkse routine.
  • 18. 15/10/2015 18 INTEGRATIE FASE Wanneer: begint ongeveer twee maanden na adoptie. Gebruikerservaringen :  Functionele afhankelijkheid: Technologie is betekenisvol geworden.  Gebruiksroutines: Dagelijkse gebruikspatronen, gewoonte gebruik.  Vertrouwdheid: Niet langer bewust van aanwezigheid technologie.  Inlijving in dagelijks leven: Gebruik technologie is onderdeel van dagelijks leven.  Personalisering: Technologie is veranderd of aangepast naar behoeften gebruiker. De integratie fase omvat de inpassing van de technologie in de dagelijkse routines.
  • 19. 15/10/2015 19 IDENTIFICATIE FASE Wanneer: Begint ongeveer zes maanden na adoptie. Gebruikerservaringen:  Emotionele hechting: Technologie overstijgt zijn functionele doel en wordt een persoonlijk object.  Status: Het uitdrukken van een bepaalde levensstijl om zich te onderscheiden van anderen of juist om aansluiting te vinden.  Bevestiging: Zoeken van ondersteunende informative om de eerdere adoptie beslissing te bekrachtigen. De identificatie fase omvat het vinden van bevestigende informative en ervaringen die het voortzetten van het gebruik bekrachtigen.
  • 20. 15/10/2015 20 HUIDIGE FASE VOOR DE ROBOTSAMENLEVING Verwachtigsfase  Informatie zoeken: Behoefte meer te weten te komen over technologie en gebruik.  Attitude vorming: O.b.v. deze informatie vormt men een mening over technologie.  Verwachting creëren: O.b.v. deze informatie creërt men een verwachting van gebruik. Hoe kunnen we deze kennis gebruiken om de arbeidsmarkt voor te bereiden op de komst van robots? Welke gevolgen heeft deze kennis voor het onderwijs?
  • 21. WANNEER ACCEPTEREN WE EEN SOCIALE ROBOT? 1/3 15/10/2015 21 Controle factoren:  Heb ik de juiste kennis en vaardigheden? (ervaring met techniek)  Hoe is de situatie tijdens het gebruik? (tijdstip, humeur) Attitude:  Wat vinden we van de robot zelf? (nuttig, gemakkelijk, voorkeursaanpassing)  Wat vinden we van de interactie? (levensecht, sociaal) Sociale normen:  Hoe denken anderen erover? (mening van anderen, imago)  Welke normen spelen een rol? (privacy, vertrouwen)
  • 22. WANNEER ACCEPTEREN WE EEN SOCIALE ROBOT? 2/3 15/10/2015 22
  • 23. WANNEER ACCEPTEREN WE EEN SOCIALE ROBOT? 3/3 15/10/2015 23 Vergroten geanticipeerde acceptatie: Vergroten langdurige acceptatie:  Voor start gebruik  (beeld op) eigen vaardigheden vergroten  Direct na start gebruik  gebruiksnut zichtbaar maken  Na langer gebruik  plezier en sociale aanwezigheid Gebruiksnut blijft echter doorslaggevend
  • 24. 15/10/2015 24 WAAROM GEBRUIKEN WE SOCIALE ROBOTS NIET? Non-adopters: mensen die de robot niet wilden Afweerders: mensen die afhaakten na kort gebruik Stakers: mensen die afhaakten na langer gebruik
  • 25. Duidelijke toepassing Gebruikscontext Acceptatie proces Sociale vaardigheden Levensecht Gespreksvoering Empathie Dierlijk uiterlijk? Kies voor huisdieren 15/10/2015 25 PRAKTISCHE IMPLICATIES
  • 26. 15/10/2015 26 COMPUTERS ALS SOCIALE WEZENS We behandelen computers als sociale wezens Effect sterker bij robots, die zelfstandig handelen en ook emoties kunnen tonen.
  • 27. 15/10/2015 27 ONZE TOEKOMSTIGE ROBOT SAMENLEVING Filmpjes van verschillende rollen voor robots:  Wat vinden we wel / niet acceptable? En waarom?  Welke voordelen / nadelen zitten verbonden aan het inzetten van een robot in die rol? Groeps discussie
  • 29. 15/10/2015 29 OPINIE NEDERLANDERS OVER FABRIEKS ROBOT “Nauwkeurig en niets is te zwaar” “Geen gevaarlijk werk meer” “Baanverlies” en “Werkloosheid” 4.4% 3.1% 4.1% 11.5% 14.6% 25.4% 36.9% Factory zeer negatief negatief beetje negatief neutraal beetje positief positief zeer positief
  • 31. 15/10/2015 31 OPINIE NEDERLANDERS OVER SPORT COACH ROBOT 15.4% 8.2% 11.7% 18.6% 19.7% 17.0% 9.3% Coach zeer negatief negatief beetje negatief neutraal beetje positief positief zeer positief “Aansporen tot gezonder leven” “Robot maakt verkeerde keuzes” “Minder gezellig dan met vrienden”
  • 33. 15/10/2015 33 OPINIE NEDERLANDERS OVER ZORG ROBOT “Altijd hulp aanwezig” “Verpleegsters meer tijd voor andere taken” “Mag niet ten koste zijn van menselijke aspect” 19.5% 14.5% 11.6% 12.1% 18.7% 15.8% 7.7% Care zeer negatief negatief beetje negatief neutraal beetje positief positief zeer positief
  • 35. 15/10/2015 35 OPINIE NEDERLANDERS OVER VRIENDSCHAPSROBOT 13.0% 9.6% 16.1% 23.1% 23.6% 8.1% 6.5% Companion zeer negatief negatief beetje negatief neutraal beetje positief positief zeer positief “Handig voor eenzame ouderen” “Meer vereenzaming” “Net als social media, geen echte vrienden”
  • 36. 15/10/2015 36 MAAR ZO VER ZIJN WE NOG LANG NIET!