Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Design thinking toolkit v2 tr

1,418 views

Published on

Öğretmenler için tasarım odaklı düşünme eğitimi seti.
Edirne İl Milli Eğitim Müdürlüğü arge birimi tarafından Türkçeye çevrilmiştir.

Published in: Education
  • Be the first to comment

Design thinking toolkit v2 tr

  1. 1. Eğitimciler için Tasarım Fikri 2. Baskı
  2. 2. Öğrencilerimin ihtiyaçlarını karşılayabilmem için sınıfım daha iyi nasıl tasarlanabilir? Michael Schurr, New York’ta 2. sınıf öğretmeni, öğrencilerine sınıf içinde on-ları neyin rahatlatacağını hiç sormadığını fark etti. Öğrencilerin çevresindeki en iyi tasarımı anlamak için öğrencileriyle doğrudan konuşmaya karar verdi. Öğrencilerin verilerine dayalı, öğrencilerin istek ve ihtiyaçlarına daha iyi bir adres için sınıfı yeniden tasarlamayı başardı. Öğrencileri bileştirmeye saatlerce zaman harcadığı içeriği gerçekten görebilsin diye bülten panolarını aşağıya indirdi ve öğrencilerin küçük alanlarının yeniden düşünerek öğrencilerin çalışmaları için daha rahat yarı özel yer oluşturdu. Şimdi Michael sürekli öğrencilerini öğrenme tecrübesini daha etkili şekil-lendirmesine yardım etme sürecine dahil ediyor. Michael öğrencilerinin gözüyle sınıfı yeniden hayal etmek için tasarımı kullanıyor. Öğretmen tasarımı
  3. 3. Bir 21.yy Öğrenme Deneyimini Okulumuzda Nasıl Oluşturabiliriz? Kaliforniya’daki Ormondale İlkokulu’ndaki tüm görevliler kendi öğrencilerini geleceğe iyi hazırlayıp hazırlamadıklarını merak ettiler. Bir iş birliği içinde 21. yüzyıl için güncel ve amaca uygun hissettikleri bir öğrenme ve öğretme yaklaşımı tasarlamanın tam zamanı olduğuna karar verdiler. Toplu olarak bir tasarım yolculuğuna kalkıştılar ve öğrencilerine bilgi alıcıları olarak değil, bilgi şekillendiricileri olarak hitap eden ‘’Araştırmacı Öğrenim” olarak adlandırılan bir yaklaşıma vardılar. Tüm görevliler, araştırmacı öğrenme kılavuzu-nun oluşumu sayesinde kendi felsefe ve metotlarının izini sürmek için yeni öğretmenler ile bu yaklaşımı geliştirmeye ve paylaşmaya devam ettiler. Okul yönetim kurulundan destek aldılar ve “Kaliforniya Seçkin Okulu” olarak tanındılar. Ormondale İlkokulunda, tüm görevliler öğrencilerinin gelişen vücut ihtiyacına hitap etmek için tasarımı kullanırlar. Okul tasarımı
  4. 4. ginedse-dlhcSoo Öğretmen ve öğrencilerimizin arzu ve ihtiyaçlarını merkez alan müfredat gelişimine yaklaşımımızı ve dağıtımı nasıl yeniden tasarlayabiliriz? Öğrenci merkezli ve kişiselleştirilmiş eğitime karşı bir hareketle Howard İlçe Devlet Okul Sistemi 21.yy yetenek becerilerini içeren gelecek nesil müfredat tasarımına koyulması için ‘’Tasarım Fikri’’ kullanıyor. Bugünlerde her zaman her yerde öğretmen-ler ve öğrenciler için ulaşılabilen mevcut olan kağıt bazlı müfredat ile interaktif dijital kaynaklar arasında bir kopukluk vardır. Tasarım takımı okul içinde ve dışında öğretmen, ebeveyn ve öğrenci davranışları kullanarak, insanların bilgiyle ilgilendiği ve müfredat materyalleriyle etkileştiği yolların çevresinde ilham topladı. Öğretmenlerin öğrencilerin ebeveynlerin ve yöneticilerin isteklerinin anlaşılması, takımın günümüz müfredat evraklarını değiştirme, arttırma ve büyültme için kaynakları geliştirmek kadar müfredat dağıtımını da yeniden düşünmesine yardımcı oldu. Howard ilçesi bütün öğrenenlerin ihtiyaçlarını karşılamak için müfredat oluşturma ve dağıtımını kurumsallaştırmak amacıyla tasarım kullanıyor. İlçe tasarımı
  5. 5. Lisemizin öğrenci sorumluluğunu ve akademik sonuçlarını yükseltmek için yeniden nasıl tasar-lamalıyız? Sürekli düşen öğrenci başarı sonuçlarını Hawaide Castle Lisesinde okulun yeniden yapılanmasına ve yeniden tasarlanmasına ihtiyaç olduğunu gösterdi. Büyük zorluklara karşı ‘’Tasarım Fikrini’’ uygulamaları için gönülleri dâhil eden, kar amacı gütmeyen bir örgüt olan ‘’Tasarım Fikri’’ Hawaii, Castle Lisesi deneyimlerini yeniden hayal etmek için Hawaii Eğitim Bölümüyle ortak oldu. Mini çizelgeler serisi yoluyla, Hawaii Tasarım Düşüncesi öğrenenlerin, öğretmenlerin ve ailelerin ilgilerini ve ihtiyaçlarını topladı ve okulların daha etkili olmasına yardımcı olabilecek yeni çözümler tasarlamak için daha geniş toplulukları tasarıma dâhil etti. Benimsenen plan yeni içerik ve yapısıyla topluluğun öncellik-lerini yakaladı ve Birleşik Alan Yöneticisi Lea Albert okul ve topluma esas müfredat, karakter eğitimi ve destek hizmetinin modelini oluşturması ve tekrarlaması için imkan sağlıyor. Bu Hawaii’deki sistemsel eğitim problemlerini hedef alan, toplumla tasarımın sunduklarını bir arada tasarlayan ilk devlet-okul modeliydi. Hawaii Tasarım Düşüncesi, Castle Lisesi ve toplum içindeki diğer okulları yeniden şekillendirecek veri girişini devlete sağlamak için tasarım kullanıyor. Toplum tasarımı
  6. 6. Sınıf yönetimi farklıöğrenme durumlarına ve sınıf ölçülerini değiştirmeye imkan tanımıyor. Ailelerle iletişim etkili değildir Öğrencilerimin dikkatini çekemiyorum. Okuldan alma ve bırakma süreci karmaşadır. Bir sınıfta çoklu öğrenme seviyelerini etkin bir şekilde yönetme imkansız duruyor. Okuldan alma ve bırakma süreci bir kabustur. Şu andaki öğretmenler ve yönetici arasındaki iletişim herkese söz hakkı vermiyor. Eğt. için TF| Araçkiti 6 Öğretmen topluluk ağı yok.Öğretmen toplu-luk ağı yok. Öğrenciler sadece bölmeleri öğrenmede ilgili değiller. Bu günlerde eğitimde birçok sorun var… Tüm bu endişelerin her biri bize sınıfımız, okulumuz, toplumumuz için yeni gelişmiş çözümler tasarlamak için bize bir fırsat olarak görülebilir.
  7. 7. Günümüz öğrencilerinin ihtiyaçları onların dikkatini çekmek için yarışan teknoloji kadar hızlı bir şekilde gelişmektedir. Aynı zamanda,organizasyonlarımız ve sistemlerimiz zamanın değişen ihtiyaçları yakalamak için limitlerini genişletmekte-dirler. Okulunuzun değişen ihtiyaçlarını anlamak ve onlar için tasarımlarda bu-lunmanız amacıyla eşsiz bir şekilde nitelikli hale gelen eğitimci olarak, öğrencilerin gelişen ihtiyaçlarının nabzını tutmak için özellikle yerinizi aldınız… Sadece Amerika’da üç milyondan fazla öğretmen ile, ve hevesli geniş uluslar arası öğretmen ağı ile siz K-12 eğitiminin ön sıralarında yer almaktasınız. Mevcut okul süreci ve müfredatı ilçe ve ülke çapındaki ihtiyaçlara göre yapılandırılmaktadırlar, fakat her okul farklıdır. Eğt. için TF| Araçkiti 7 Fakat, siz okulunuzu ve öğrencilerinizi herkesten daha iyi anladığınız için, bu sizin ve okulunuzun her gün yüzleştiği zorluklara çözüm üretmek sizin sorumluluğunuz ve fırsatınızdır. Ein-stein’ın meşhur sözünde dediği gibi; “Problemleri onları yarattığımızda kullandığımız aynı çeşit düşüncemizi kullanarak çözemeyiz.” Her nerede ölçek spektrumuna düşseler- öğrenci ile etkileşimden, programı yönetmeye, sistem çaplı reforma yeni yaklaşımlar getirmeye kadar- eğitimcilerin yüzleştiği zorluk-lar gerçektir, karmaşıktır ve çeşitlidir. Ve yeni cevaplara ihtiyacımız vardır. Ve yeni bakış açısı, yeni araçlar, ve yeni yaklaşımlar gerektirmektedirler. Tasarım Fikri bu yaklaşımlardan biridir. Öğrenciler okula aç geliyor ve işlerine odaklanamıyor. Ebeveynler evde öğrenmeye destek olmuyor. Değerlendirme çizelgeleri öğrenmeyi doğru bir şekilde temsil etmiyor. Çocuklarımızı yeterince geleceğe hazırlamıyoruz. İşimde çok yalnız hissediyorum. Bölge çapında değişiklikler farklı topluluklara geçerli bir şekilde uyum sağlamaz Okul çizelgeleri öğretme ve öğrenme düzeniyle uyuşmuyor.
  8. 8. Eğt. için TF| Araçkiti Dominic, Okul Müdürü 8 Öğrencileriyle görüşerek sınıf alanını yeniden tasarlamaya başlayan öğretmenler gördüm… ve beyin fırtınası yaparak yeni müfredat geliştiren, ve sonra örnek bir ünite hazırlayan… Öğretmenlerin öğrencilerini daha iyi anlamak için insan merkezli tasarı teknikleri kullanıyor olması öğrencileri değişen öğrenme çevresiyle daha ilgili hissetmesini sağlamaktır. Öğretmenin kendi sınıf deneyiminin tasarımcısı olması gerçeği öğretmenin rolünü profesyonelleştirir ve okul ya da ilçe emrinden ziyade öğrencilerin ihtiyaçlarıyla yönetilen en değerli değişim olan değişime izin verir. Tasarım Fikri yaratıcı bir harekettir ve öğretmenlerin şunu anlamasına izin verir; gerçekten etkili öğrenme çevresini yaratma hareketi hem düşünce dolu hem de kasıtlı olan bir sanattır. Eğitimi ve öğrenmeyi tüm katılımcılar için daha alakalı daha etkili ve daha eğlenceli yapmak için değiştirmek istiyorsak, öğretmenler, birer girişimci tasarımcı ve okulların kendisi ve okulların “sistemlerini” yeniden tasarlayan kişiler olmak zorundadırlar.
  9. 9. Eğt. için TF| Araçkiti 9 İçindekiler Bu araç kiti sizin için 10 Tasarım Fikri nedir? 11 Tasarım Fikrini ne için kullanabilirim? 12 Tasarım Fikrini hareket olarak neye benzemektedir? 13 Tasarlama süreci 14 Bir kaç şey hatırlamak gerekirse... 16 0. Başlangıç 18 1. Keşif 24 1-1 Sorunu anlayın 26 1-2 Araştırmayı hazırlayın 29 1-3 İlham toplayın 33 2. Yorumlama 38 2-1 Hikayeler anlatın 41 2-2 Anlam araştırın 43 2-3 Olanakları biçimlendirin 46 333... Fikirleştirme 444888 3-1 Fikirler üretin 50 3-2 Fikirleri arındırın 54 4. Deney Yapma 56 4-1 Prototip üretin 58 4-2 Geri bildirim alın 60 5. Gelişim 66 5-1 Öğrenmelerin izini sür ün 68 5-2 İlerleyin 70 Ekler 75 Başlangıç ile ilgili çalışma kağıtları 76
  10. 10. Bu araç kiti sizin için. gelişmiş işbirliği Tasarım fikri bana ne katacak? daha çok eğlence rahat olmak bölgeme, okuluma veya bireysel sınıfıma uyan çözümler öğrenci katılımanda etkin yöntemler daha yaratıcı güven Eğt. için TF| Araçkiti 10 Bu araç kiti size günlük zorluklar için çözümler üretmenize yardımcı olabilir. Siz sınıfınız, okulunuz ve toplu-luğunuz için yeni çözümler tasarlarken bu araç kiti size is-tekli ve işbirlikçi olmanızda yeni yollar sunmaktadır. Bu sizin yeteneklerinizi keskinleştirir ve sizi istenen sonuçlar yaratmada güçlendirir. Bu araç kitinde, merkezdeki insanlarla tasarlanmış yeni çözümler geliştirmemize yardımcı olan bir seri aşamalar belirttik. Bu araç kiti sizi süreç ve tasarım metotları ile donanımlı hale getirecek böylece siz zor-luklarınızla yüzleşme ve onları çözme konusunda daha istekli olacaksınız. İşletmeler, sosyal girişimciler ve diğer yenilikçiler on yıllardır bu metotları çok sayıda farklı çeşit zorluklarla çözümler üretmek için kullandılar. Eğitimciler olarak siz, her gün bir tasarımda bulunuyorsunuz-bu ister eğitim içeriğini daha etkili öğretmek için yeni yollar bulmak olsun, ister sınıf alanını farklı kullanmak olsun ya da, okul için yeni çözümler bulmak ve ya ebeveynlerle bağlantı kurarak yeni yaklaşımlar geliştirmek olsun. Biliyoruz ki zamanınız çok değerli ve talepler yüksek ve çoğunlukla eğitim verdiğiniz sistem gelişen taleplerle hızlıca baş etmede gerektiği kadar çevik olmadığını hissettirmek-tedir. Bununla birlikte bu tip sorunları çözmek için siz zaten becerilere sahipsiniz. Bu araç kitindeki metotlar özellikle sizin için uyarlandı ve karşılaştığınız sıkıntılarla çalışabilmeniz için size esneklik kazandırıyor. Bu tasarı süreçlerini denemeniz için bir davettir. Sorunlara farklı bir şekilde yaklaşmanıza ilham vermesine izin verin ve Tasarım Fikrinin çalışmalarınıza nasıl yeni bir bakış açısını ge-tireceğini deneyin.
  11. 11. Tasarım Fikri Nedir? Tasarım Fikri bir anlayıştır. Tasarım Fikri, fark yaratabile-ceğimize dair bir inanışla ve olumlu etki yaratan yeni, uygun çözümleri elde etmek için olan bilinçli bir sürece sahip olmakla ilgilidir. Tasarım Fikri size, yaratıcı yetenek-lerinize inanma gücü ve tasarım için zorlukları fırsata çevirme yöntemini verir. İnsan merkezlidir. Tasarım Fikri derin bir empati ve bu durumda günlük yaşantınızı oluşturan, öğrenci, öğretmen, ebeveynler, çalışan ve yönetici kişi olan insanların ihtiyaçlarının ve motivasyon-larının anlaşılmasıyla başlar. Ortak çalışmaya dayalıdır. Bir problemi çözerken her zaman akıl akıldan üstündür. Tasarım Fikri, çeşitli görüşlerin bakış açısından ve diğerlerinin yaratıcılığının sizi cesaretlendirmesinden çokça yarar sağlar. İyimserdir. Tasarım Fikri; ne kadar büyük bir problem, ne kadar kısa bir zaman ya da ne kadar kısıtlı bir bütçe olursa olsun hepimizin bir değişim yaratabileceğine dair temel inançtır. Etrafınızda ne tür kısıtlamalar olursa olsun, tasarım keyifli bir süreç ola-bilir. Eğt. için TF| Araçkiti Deneyseldir. Tasarım Fikri, başarısız olma ve hata-larınızdan 11 ders çıkarma hakkı verir, çünkü yeni fikirler üretirsiniz, onlardan geri bildirim alırsınız ve onları tekrarlarsınız. Öğrencilerinizin ihtiyaç aralığı göz önüne alındığında, çalışmanız hiçbir zaman bitmiş ya da “çözülmüş” olmayacaktır. Her zaman ilerleme aşamasında olacaktır. Fakat temelde olan beklenti, eğitimcilerin mükemmeliyet için gayret etmeleri, hata yapmamaları ve her zaman kusursuz rol modeli olmaları yönündedir. Böyle bir beklenti risk almayı zorlaştırır, daha radikal bir değişim yapma ihtimalini azaltır. Ancak eğitimcilerin deneye de ihtiyaçları vardır ve Tasarım Fikri tamamen yaparak öğrenmekle alakalıdır. Kısaca, Tasarım Fikri yeni ve daha iyi şeylerin mümkün olduğuna ve bunları gerçekleştirebileceğinize olan inançtır. Ve böylesi bir duygu eğitimde en çok aranandır. .
  12. 12. MÜFREDAT Her gün, öğrencilerinizle içerikle ilgili etkileşime geçmek için yollar tasarlarsınız. Okul dışında yaptıkları şeyler hakkında daha fazla öğrenerek ve onlara getirdiğiniz içerikle ilişki kurarak, bugünün öğrenenlerinin ilgi ve istekleriyle içeriği ilişkilendirme hakkında daha istekli olmak için bir tasarım süreci takip edebilirsiniz. ORTAMLAR Sınıfın fiziksel çevresi, öğrencilerinizin nasıl davranmalarını istediğinize dair büyük bir mesaj verir. Şu anda sınıf ortamımızı standart olarak düşünme eğilimi gösteririz…. çocuklar sıralar haline, sıralarda otururken. Alanımızın tasarımını tekrar düşündüğümüzde, öğrencilerimize sınıfta nasıl hissetmeleri ve etkileşim içinde bulunmaları gerektiğine dair yeni mesajlar yollayabiliriz. METOTLAR ve ARAÇLAR Okulunuz, kendini başarıya yüksel-tebilecek ya da yükseltemeyecek bir takım metot ve araçlar tasarladı. Bu genelde sınıf dışında ve öğrenmeyle ilgili belirli etkileşimlerdir ve dahası sistemin nasıl işlediğidir. Bütün metotlar önceden tasarlanırlar ve böylece tekrar tasarlanabilirler! Bazen yaratıcı araçlar yeni tasarlanmış metotları desteklemede gerekli olabilir. Eğt. için TF| Araçkiti SİSTEMLER Herkes, her zaman içinde olduğu sistem için karar veremez, ancak herkes sistemin tasarımına katkıda bulunabilir. Sistemleri tasarlama birçok değişik tarafın ihtiyaçlarının karışıklığı ile işletmenin ihtiyaçlarını dengeleme ile ilgilidir. Sistemi tasarlarken, bu fikirlerin etrafındaki görüş belirtme, öncelikler, ilkeler ve kilit haberleşmeler gibi yüksek düzey stratejiler hazırlarız. Öğrencileri çevre kaygısıyla meşgul olmaya nasıl teşvik edebilirim? Öğrencilerimi dünya tarihini öğren-mede merak uyandıran yollarla nasıl uğraştırabilirim? Öğrencileri çok az bilgi sahibi oldukları konularda aktif araştıran olmalarını nasıl sağlayabilirim? Çocukların kelime dağarcıklarını art-tırmak için geçmişteki yoksunluklarına nasıl yardım edebilirim? Ders alanını öğrencilerimin rahatla-masına yardım etmek için farklı yollarla nasıl kullanabilirim? Öğrencilerimin gün boyunca birçok ihtiyacını karşılayan rahat bir ortam nasıl yaratabilirim? Okulumuzun kütüphanesini, bugünün öğreneninin ihtiyaçları ve ilgileri doğrultusunda nasıl yeniden tasar-layabiliriz? Öğretmenlerin iş birliği yapmaları için ilginç ve etkileyici bir ortam nasıl yaratabiliriz? Lise yerleşkesini bugünün öğrenenini en iyi meşgul edecek ve destekleyecek şekilde nasıl tasarlayabiliriz? Anne-babaları, öğrencilerinin öğrenme deneyimlerinin bir parçası olmalarıyla nasıl ilgilendirebilirim? Okulumuza en iyi hocaları nasıl toplaya-biliriz? Okulumuzdaki geliş ve gidiş yöntemini nasıl tekrar düşünebiliriz? Kendimizi dengeli ve iyi tutabilmek için nasıl yollar tasarlayabiliriz? Bugünün aile ve öğretmenlerinin ihtiyaçlarına odaklanmak için okul pro-gramını nasıl tekrar tasarlayabiliriz? Okullarda bireysel farklılık sağlarken, müfredatı bölge için bir bütün olarak nasıl tekrar düşünebiliriz? Öğrencilerin karakter özelliklerinin gelişimlerini, zamanla okulumuzun felsefesini daha bilinçli bir şekilde biçimlendirmeye yardım etmek için nasıl takip edebiliriz? Mahalle halkımızla daha çok bağlan-tıya nasıl geçeriz? Ülke genelindeki okullar için, Okulu-muzu AR-GE merkezi olarak nasıl kullanabiliriz? Tasarım Fikri’ni ne için kullanabilirim? Bazen bu zorluklar, özellikle çeşitli tarafları içeren daha karışık zorluklar için, vatandaş değişiminin ol-maya başladığı bölge takımı tarafından ele alınırlar; bazen zorluklara, süreci yöneten eğitimcileri temsil eden bir çekirdek ekiple okul seviyesinde değinilir; ve bazen bu zorluklar, eğitimciler ya da bizzat eğitimcilerin kendilerinin olduğu küçük gruplar tarafından konuşulurlar. 12 Tasarım Fikri’ni herhangi bir zorluğa yönelik yaklaşımda kullanabilirsiniz. Ancak, öğretmenlerin ve okulların karşılaşa-bilecekleri bir takım zorluklar vardır ve bunlar öğrenim deneyimlerinin tasarım ve gelişimi (müfredat), öğrenme ortamları (mekanlar), okul programları ve deneyimler (metotlar ve araçlar) ve sistem stratejileri, hedefler ve ilkeler (sistemler) etrafında toplanırlar.
  13. 13. Tasarım Fikri kullanımdayken neye benzer? Ormondale İlköğretim Okulu öğretim ve öğrenme yaklaşımlarını nasıl tekrar tasarladı Eğt. için TF| Araçkiti 13 KEŞİF İki günlük bir yaz semineri, öğretmenlerden şu anki öğrencilerinden birini 2060 yılında hayal etmesi istenilen bir alıştırmayı başlattı. Öğretmenler, 21. yüzyıl becerileri hakkında okudukları kitaplarla birlikte, öğrencilerinin ve ailelerin hedef ve hayallerini anlamaya dayanarak, öğrencilerin gelecekte başarılı olmak için gerekli olan becerileri toplu olarak tartıştılar. Daha fazla bilgi için, benzer zorluklarla karşılaşan dışarıdaki kuruluşları ziyaret ettiler. YORUMLAMA Grup, “Evrensel olarak bilinçli öğrenci nasıl sağlaya-biliriz?” ve “ Gayretli bir öğrenme için nasıl fırsatlar sağlayabiliriz?” gibi üretici sorular oluşturmayla, araştırmayı birleştirdi. FİKİRLEŞTİRME İlk beyin fırtınası fikirleri, araç ve sınıf tasarımını içeriyordu ve müfredat sonra eğitim sistemini bütün olarak kapsayacak şekilde genişledi. DENEYİM Bütün örnekler arasından acil durum örneği olarak sonuçlanarak birkaç beyin fırtınası fikri şekillendi: takım Araştırmacı Öğrenim dedikleri bir öğretim ve öğrenme yaklaşımı hakkında heyecanlılardı. Yaklaşım, öğrencilere bilginin alıcıları olarak değil, bilgiye biçim verecekler olarak hitap etti. Okul yılından sonra da yaklaşımın de-vamlı olarak gelişmesi için deneme yaptıkları fikirler ve haklarında daha fazla öğrenmek istedikleri şeyler için uzun ve kısa dönemli planlar geliştirdiler. GELİŞİM Bir yıl boyunca, proje ve sınıf içindeki konuya dayalı öğrenmeyle bütünleşen müfredata yönelik çeşitli yak-laşımlar da dahil olmak üzere, birçok çözüm test edildi. Öğretmenler ebeveynler için yeni temaslar yarattılar, hatta bir öğretmen bir sınıfı yenilemek ve öğrencilerine farklı bir öğrenme ortamı oluşturmak için bağış bile aldı. Haftalık toplantılarda, neler olduğunu öğrenmek, birbirlerini desteklemek ve birbirlerinden bir şeyler öğrenmek için zaman ayrıldı. Iİkinci yıl, gelişim, okul civarında yürütülen deneylerin anlaşılır olabilmesi için düzenlenen bir çalıştayla devam etti. “Araştırmacı Öğrenme” tecrübeleri için herkesin yaklaşımını entegre eden, bölge stan-dartlarından dolayı kendi okullarında özel olan ortak paylaşılan standartlarda bir çerçeve oluşturdular. Herkes tarafından paylaşılan bir kaynak olması ve “California Seçkinler Okulu” olarak tanınmasına yardım etmek için “Araştırmacı Öğrenme Kitapçığı” hazırladılar.
  14. 14. Tasarım Süreci Tasarım süreci, Tasarım Fikri’nin neyi faaliyete geçirdiğidir. Fikirleri üretmeye ve geliştirmeye yönelik yapısal bir yaklaşımdır. Bir tasarım sorunun tanımlamasından, bir çözüm bulma ve oluşturma gelişimine yol göstermesine yardım eden beş aşama vardır. Bir eğitimci olarak hepimizin içinde yer alan yetenekler olan sezgisel olma, gözlemlediğini yorumlama ve tasarladığınız şeyler için duygusal olarak anlamı olan fikirleri geliştirme yeteneklerine dayanan derin bir insancıl yaklaşımıdır. KEŞİF YORUMLAMA FİKİRLEŞTİRME DENEYİM GELİŞİM Metotlar bu uygulamanın esas parçasıdırlar: Tasarım Fikri’ni faaliyete geçirmenize yardım edecek önemli açıklamaları sunarlar. Her zorluk yeni yaklaşımları ve değişik metot dizilerini gerektirir ki size seçmeniz için zengin çeşitler sunan birçok metot vardır. Doğrusal bir yolda şu adımları takip etmek gayet mantıklı olur, özellikle işe koyulacakken. Ama kendinizi bununla kısıtlanmış hissetmeyin: bu uygulamanın en iyi kullanımını en iyi sadece siz biliy-orsunuz. Onu, fikir geliştirmek için yararlı bulduğunuz diğer yöntem ve teorilerle birlikte kullanın. Uyarlayın, notlarla açıklayın, parçalara ayırın, yeniden yapılandırın, ve kendiniz yapın. Eğt. için TF| Araçkiti 14
  15. 15. 1 2 3 4 5 KEŞİF YORUMLAMA FİKİRLEŞTİRME DENEY YAPMA GELİŞİM 1-1 Sorunu Anlayın 1-2 Araştırma Hazırlayın 1-3 Bilgi Toplayın 2-1 Hikayeler Anlatın 2-2 Anlam Araştırın 2-3 Olanakları Biçimlendirin 3-1 Fikirler Üretin 3-2 Fikirleri Arındırın 4-1 Prototipler Oluşturun 4-2 Geri bildirim Alın 5-1 Öğrenmelerin İzini Sürün 5-2 İlerleyin Tasarım Süreci Tasarım Fikri süreci ayrı ve yakınsak düşünce biçimleri arasında kalıyor. Etraflıca ele aldığınız tasarım aşa-masına benzer olan düşünce biçiminin farkında olmak yardımcı olabilir. Bir şeyler öğrendim. Nasıl yorumlarım? Bir problemim var. Nasıl bir yaklaşım sergilerim? Bir fırsat görüyorum. Ne yaratabilirim? Bir fikrim var Nasıl oluştururum? Yeni bir şey denedim. Nasıl geliştiririm? AŞAMALAR ADIMLAR olasılık sayıları Eğt. için TF| Araçkiti 15
  16. 16. Birkaç şey hatırlamak gerekirse… Siz bir tasarımcısınız. Tasarım süreciniz hakkında daha istekli olun. Yaratıcı yeteneklerinize inanın. İlk dikkat edilmesi gerekenler hakkında stratejik olun. İlgili kimseleri dinleyin ve onlara tasarım yapmak için esinlenin. Öğrencilerinizin yaşamlarında etkili olmak ve değişen ve gelişen sistemin bir parçası olmak sizin elinizde ve sizin sorumluluğunuzda. Yeni başlayanın düşüncesini mem-nuniyetle kabullenin. Hakkında çokça bilgiye sahip olsanız bile problemlere amatör olarak yaklaşın. Kendinizi öğrenmeye bırakın. Tecrübe kazanmaya can atın. Doğru cevabı bilmemek normaldir. Doğru cevabın bir tanesini bulacağınıza inanın. Problemler, tasarım için sonradan avantaja dönen fırsatlardır. Refah bir zihniyete sahip olun. İyimser olun. Geleceğin daha iyi olacağına inanın. “Yanlış olan ne?” yerine “Ne yapmalı?” ile başlayın. Sırça köşkünüzün dışına çıkın = öğrenme. Rahatlayın. Rutinin dışına çıkın. Çalışmanızı canlandırmak için sınıf dışındaki dünyayla iletişimde olun. Benzer bilgiler en iyi arkadaşınızdır. Sınıftan ayrılın. Diğerleriyle işbirliği içinde olun. Eğt. için TF| Araçkiti 16
  17. 17. Eğt. için TF| Araçkiti 17 Tasarım süreci, öğretim ve öğrenimin bir parçası olmak için bir sorumluluğum olduğunu görme-mi sağladı. Bütün cevapları bilmeme gerek yok (ya da mükemmel olmama), ama yeni şeyler denemeye istekli olmam, büyük hayaller kurmaya cesaret etmem ve bu süreçte ortaya çıkan tasarımları denerken sabırlı olmam lazım. Tasarım Fikri benim anlamlı eğitsel bir değişim yaratabilmem için bana gerekli araçları ve gücü verdi. —Meg Krause, 5. Sınıf Öğretmeni
  18. 18. Eğt. için TF| Araçkiti 18 Başlarken BU BÖLÜMDE NELER VAR? Sorunu Belirleyin 19 Bir Proje Planı Oluşturun 21
  19. 19. Eğt. için TF| Araçkiti 19 ted 30–60 dk. Düşünsel 2-3 kişi Zorluk Bu sizi tasarım sorunu olarak çerçevelenen fırsa-ta ulaştırır. Aklınızda Bulunsun Sorun belirleme bir lid-erlik işidir. Etrafınıza bir bakın, sizce neyin geliştirilmesi gerektiğini görün, ve bunu sizin ve bir takımın yeni çözümler üretebileceğiniz eyleme dökülebilir bir sorun haline getirin. Ancak, üzerinde çalışmaya başlamak için “doğru” sorun yoktur. Sadece çalışmaya başlamak için en heyecanlı olduğunu seç ve ilk adımları at! Bir Sorunu Belirleyin Her tasarım süreci belirli ve kasıtlı sorunların üzerine gitmeyle başlar; tasarım sorunu diye adlandırılan budur. Bir sorun yaklaşılabilir, anlaşılabilir, işlemeye uygun olmalı ve titiz bir şekilde, çok büyük ya da çok küçük çaplı olmadan, çok anlaşılmaz veya çok da basit olmadan araştırılmalıdır. Olası konuları listeleyin Tasarım için fırsat üretme, sorunları fark etmeden gelir. Uzman bir tasarım düşünürü içgüdüsel olarak problemleri fırsatlara dönüştüren bir kafa yapısını muhafaza eden farklı bir açıdan bakan zihniyeti sürdürür. Farkında olduğunuz bütün sorunların ya da olmasını istediğiniz şeylerin bir listesini yapın. Sorunu Sınırlandırın Sorun açıklamalarını olasılık dahilinde sınırlandırmak için “nasıl yapmalıyız” sorularıyla tekrar yazın. “Nasıl yapmalıyız” sorusunu oluşturmada yardım etmesi için Sorunu Belirleyin çalışma taslağını kullanın. Basit Tutun Sorununuzu basit ve olumlu bir şekilde tarif edin. İfadeyi beklenmedik değerlerin alanını keşfetmenize olanak sağlayacak kadar geniş, konuyu kullanışlı kılabilecek kadar da dar tutun. Nihai Hedefleri Kısaca Anlatın Bu tasarım sorununu üstlenmek için hedeflerinizi anlatın. Zamanı ve üretimi göz önünde bulundurarak çalışmanızın gerçek amacını belirlemede dürüst olun. Ne üretmek için çalışacaksınız? Bu sürecin sonunda nereye varmayı düşünüyorsunuz? Eğer sınıfınız için bir çözüm oluşturuyorsanız, sizin için denemesi ve uygulaması kolay olacak bir şey olabilir. Ama bazen doğrudan becerilerinizin çok ötesinde ya da birçok insanın dahil olduğu okul kütüphanenizin yeni özelliklerini tanımlama ya da okul servisiniz için yeni yöntemler tasarlama gibi bir şey yaratırsınız . Çalışma Kâğıdı 1: Sorunu Belirleyin Bu durumda, diğerlerinin tasarım fikirlerinizle meşgul olmalarına yardım etmek için, bir sunum ya da bir “adım” oluşturmayla bitirmek isteyebilirsiniz. Soru-nunuzun Projeye rehberlik etmesi için bir proje planı oluşturmak ve projede ele almak istediğiniz zorlukların tanımını yapmak için “Tasarımcının Çalışma Kitabı’ndaki ya da ekteki “Sorunu Belirleyin” çalışma kâğıdını kullanın özel alanlarına inmeden önce, projenin ortaya çıkaracağı ürünlerin neler olabileceğini düşünün. Başarının Ölçütlerini Belirleyin Ne amaçla çalışyorsunuz? Bu çalışmayı ne başarılı kılar? Başarının ölçütleri nelerdir? Örnekler programınıza kaydolan kişilerin sayısı, anne-baba tarafından tekrar anlatılan hikayeler, öğrenci heye-canını vs. içeriyor. Çoğu zaman, bu başarı ölçüt-leri siz çalışmanızın derinine indikçe ortaya çıkar fakat başlangıçta bunun hakkında düşünmeye başlamanıza yardım eder. Sınırlar Oluşturun Sınırları belirlemek ve değinmeye çalıştığınız soru ya da problem üzerinde durmak çok önemlidir. Bunu belirli bir zaman dilimine sığdırmak gerekir mi? Sürmekte olan bir yapı ya da girişimle birleştirilebilir mi? Yönetmeye gerek duyduğunuz kısıtlamaların bir listesini oluşturun. Bir Özet Yazın Açıkça anlatılmış bir sorun, sorularınıza rehberlik edecek ve süreç boyunca işlerinizin yolunda gitme-sine yardım edecektir. Bahsetmeyi düşündüğünüz sorunun daha iyi anlaşılmasını sağlayan kısa bir özet yazın. Özeti başka birine tasarlaması için verecekmiş gibi yazın. Bunun neden bir sorun olduğuna ve tasarım için fırsatın ne olacağına dair düşünceler toplayın.
  20. 20. Eğt. için TF| Araçkiti 20 ted Bir tasarım sorunu, her tasarım sürecinin ve üzerinde çalışacağınız amacın başlangıç noktasıdır. “Nasıl yapmalıyız” sorusunu zorluk çektiğiniz yere doğrudan yöneltmeniz gereklidir. Bu soru, beklenmedik ihtimallere olanak sağlayacak kadar geniş, ama odaklanmanızı sağlayacak kadar da dar olmalıdır. Sorunun içinde cevabın olmamasına dikkat edin. Buradan seçebileceğiniz birkaç örnek var, ya da bunları sizin için önemli olan bir soruna çözüm üretmek için fikir olarak kullanın. MÜFREDAT Çocukları okumayla nasıl daha çok meşgul edebili-riz? “Gerçek” Çin kültürünü Çin sınıflarıma nasıl getirmeliyim ve öğrencilerimin Çin Dünyasıyla daha gerçek ilişkiler kurmalarını nasıl sağlayabilirim? Öğrencilere zeka hakkında ve öğrenen olarak kimler olduklarını öğreten bir müfredat nasıl oluşturabil-iriz? MEKAN Sınıfımızı öğrenci merkezli olması için nasıl tasarla-malıyız? Öğretmen işbirliği için nasıl bir alan oluşturabiliriz? Yüksek sesli ve sessiz kullanıcılar arasında es-neklik sağlayabilmek için kütüphaneyi nasıl tekrar tasarlayabiliriz? METOTLAR VE ARAÇLAR Okul-aile birliğini nasıl toplayabiliriz? Okul programını öğrencilerin uyumlarını öğrenmeye nasıl uyarlaya-biliriz? Alt düzey sınıflardaki öğrencileri düzenli bir şek-ilde incelemek, tartışmak ve desteklemek için nasıl bir yöntem oluşturmalıyız? SİSTEMLER Bölgesel okullarımız arasında öğretmenlerin işbirliği yapmalarına yardım etmesi için nasıl araçlar geliştirmeliyiz? Daha iyi bir dinlenme alanını nasıl destekleye-biliriz? Öğrencilere ve topluma hizmet vermesi için yerleşkemizi nasıl tasarlayabiliriz?
  21. 21. Eğt. için TF| Araçkiti 21 ted 20-30 dk. Düşünsel 1-2 Kişi Zorluk Bu size tasarım sorununuza rehberlik etmede açık bir za-man çizelgesi sunar. Aklınızda Bulunsun Sorununuzun derinine indikçe çalışmanız yeni bir yön aldığı için planınızın düzenlenmeye ihtiyaç duyduğunu fark edebilirsiniz. Tasarım sürecinin doğal olarak çözümlenmesine izin verin, kendinizi asıl plana takılı kalmak zorunda gibi hisset-meyin. Ancak, teslim tarihi oluşturmanın sürecin ilerlemesine yardımcı olabileceğini unutmayın. Bir Çalışma Planı Oluşturun Hangi sorun üzerinde çalışacağınıza karar verir vermez tasarım çalışmanızı planlamaya başlayabilirsiniz. İlk ve muhtemelen en çok zorluk çıkaracak olan görev, uğraşınız için zaman bulmak olacaktır. Tasarım Fikri’ni mevcut olan okul programınızın yapısıyla bütünleştirmeyi deneyin. Bu, işin tamamlanmasını daha da kolaylaştıracaktır. Kendi çalışma yerinizi, programınızı ve önceliklerinizi en iyi siz bilirsiniz. Size özel olan, düzeninize en iyi uyan kendi planınızı yaratabilirsiniz. İşte sizin için birkaç çıkış noktası. Bir günde halledin Bir mesleki gelişim gününü ortak çalışmaya dayalı tasarım alanına dönüştürün. Günden en iyi şekilde yararlanmak için; zamanından önce bir sorun belirleyin, bir takım kurun, ve ilham kaynağını belirleyin. Zamanın büyük kısmını mesleki gelişim günü olarak bir kenara ayırmak Yorumlama, Kavrayış Yeteneği ve Deneyim üzerine yoğunlaşmak için gayet uygundur. Bunlar sürecin yoğun ve verimli aşamalarıdır ve gelişiminizin kanıtı olarak takımı elle tutulur fikirlerle bırakacaktır. Mesleki gelişim günü çevrenin dışına çıkıp ilham aramak için de oldukça iyi bir fırsattır. Sorunu bir günde halletmek çoğunlukla yeni fikirler için ilham gelmesiyle sonuçlanır, ama fikirler hakkında daha çok öğrenmek için deneme yapmanın yararını size sağlamaz. Bu günden sonra denenen ve gelişen fikirleri üstlenmeleri için öğretmenlerin takımlarını çağırarak gün sonunda onlarla vakit geçirmeyi düşünün ve sene boyun-ca bazı görüşmelerde öğrenilenleri onlarla paylaşın. Bir ya da iki boyunca kendinizi yoğunlaşın Tasarım süreci içine dalmak için, örneğin yazın veya tatil molası gibi uzun bir mola sırasında zaman verin. Sürekli bir zaman süresi her bir aşama ile daha derin bir meşguliyet sağlar. Bu adımlar arasında ilerlemeyi tecrübe etmek bir fırsattır. Yılın geri kalanı boyunca sen bu süre içinde öğrendiklerini tasarlayabilirsin. Verilen kısa zaman zarfında ne kadar fazla ilerleyebileceğin şaşırtıcıdır. GÜN 8am öğlen 5pm KEŞİF YORUMLAMA FİKİRLEŞTİRME DENEY YAPMA GELİŞİM PZT. 8am noon 5pm e 8am KEŞİF GELİŞİM noon 5pm ÇAR. 8am noon 5pm pER. 8am noon 5pm i 8am öğlen 5pm KEŞİF YORUMLAMA FİKİRLEŞTİRME DENEY YAPMA YORUMLAMA
  22. 22. Eğt. için TF| Araçkiti 22 ted Hangi sorunun bir yıllığına üstlenilmesinin uygun olduğuna karar verin. Güçlük, alan, kişilerin uğraşıları ve öncelikler gibi çoklu etkenleri düşünün. Onlar gelişim anlayışı yaratırken, bir çalışma takvimi oluşturun, ve son teslim tarihi ve hedeflere karar verin. İvmenin devam etmesi için düzenli kontroller üzerinde anlaşın. Projenin akışının okulun akışına ne kadar iyi uyduğu hakkında istekli olun. Gittikçe Yoğunlaşarak Tasarlayın. Tasarımı küçük küçük artışlarla ay içerisinde genişletin. Bir tasarım projesi üzerinde çalışmak için, ortak bir hazırlık dönemi ya da okul sonrası buluşması talep edin. Her haftanın gündemini oluşturmak için bu yazılımdaki yöntemleri kullanın. Tasarıma hız kazandırmak için düzenli olarak buluşun, ve ardışık günlerde kişisel çalışmalar ve fikirler için fır-satlar yaratın. EYLÜL EKİM KASIM KEŞİF KASIM OCAK ŞUBAT ch NİSAN MAYIS e TEMMUZ st YORUMLAMA FİKİRLEŞTİRME DENEY YAPMA DENEY YAPMA GELİŞİM GELİŞİM YORUMLAMA
  23. 23. Eğt. için TF| Araçkiti 23 ted Başlamadan Önce Hazırlayın TAKIMLAR Birlikten kuvvet doğar- bunu eğitimin esas ilkesi olarak bilin. Ve birlik Tasarım Fikrinin temelidir: farklı güç ve görüşler sunan kişilerin olduğu bir takıma sahip olmak karmaşık sorunları çözmenize olanak sağlayacaktır. Ancak takım işi her zaman ko-lay değildir. Takım etkileşimleri güçlendirici olduğu kadar kısıtlayıcı da olabilir. İşte harika bir takım kurmanın yolları: KÜÇÜKTEN BAŞLAYIN. Takım iki-beş kişilik bir çekirdek gruptan oluşursa en iyi şekilde çalışacaktır. Daha küçük takımlar programları düzenlemeyi ve karar ver-meyi kolaylaştıracaktır. Gerektiğinde beyin fırtınasına katılmaları, geri bildirim vermeleri ve gerektiğinde projeden kopmamanız için diğerlerini takıma davet edin. FAKLI ÇEŞİTLERİ DAVET EDİN. Farklı açılardan katkısı olabilecek kişileri seçin. Daha önce beraber çalışmadığınız bir yönetici ya da bir öğret-meni getirmeyi düşünün. Düşünülmedik çözümleri üretme şansına sahip olacaksınız. GÖREVLER ATAYIN. Takıma neyin katkıda bulanabileceği açıkça bilinirse, çalışmaya herkes yön verebilir. Bu durum özellikle kiminle çalışacağınızı seçemediğinizde, insanların güçlü yönleri doğrultusunda hangi sorumlulukları alacağına karar veremediğinizde size yardımcı olur. Her şeyi düzenli tutan ko-ordinatör kim olacak? Takıma büyük hayallerle ilham veren coşkun kimse kim olacak? İşlerin yolunda gittiğinden emin olan dırdırcı kim olacak? Takıma kim önderlik edecek? YALNIZ ÇALIŞMA ZAMANI AYIRIN. Çalışmanın çoğunun takım olarak halledilmesi gerekirken, kişisel çalışma vaktini de sağlama bağlayın. Bazen en iyi ilerleme yalnız düşünme, planlama ve yaratmadan ortaya çıkar. ALANLAR Düz bir duvar bile olsa, özel olarak ayrılmış bir alan, takım çalışmaları için fiziksel bir uyarıcıdır. Paylaşılan görsel hatırlatıcılar çalış-manın yolunda ilerlemesine ve soruna odaklanmaya yardım eder. İşler iyice karmaşıklaştığın-da, yeni fikirleri teşvik etmek ve rahatlamak için, mekanı zaman zaman değiştirmeyi deneyin. ARAÇLAR Bu süreç görsel, dokunsal ve deneyimseldir. Fikrinizi ifade etmek için sık sık takımdakiler tarafından görülecek bir taslak oluş-turacaksınız ya da hızlıca bir şeyler çizeceksiniz. Hali hazırda, bu durumda çalışmayı kolaylaştıracak malzemenin olduğundan emin olun. Çoğu yöntem için yapışkanlı not kağıtları, defterleri ya da kağıt tahtası ve keçeli kalem gerekir. YARARLI OLACAK DİĞER MALZEMELER: Yapıştırıcı Elişi kağıdı Karton Fosforlu kalem Makas Fotoğraf makinesi Video kamera Başlamadan önce, işte size deneyimlerinizden en iyi şekilde yararlanmanıza yardım edecek birkaç ipucu.
  24. 24. Eğt. için TF| Araçkiti 24 KEŞİF Aşama 1 Keşif BU SÜREÇTE NEREDESİNİZ? BU AŞAMADA NELER VAR? 1-1 Sorunu Anlayın 26 1-2 Araştırma Hazırlayın 29 1-3 İlham Toplayın 33
  25. 25. Eğt. için TF| Araçkiti 25 KEŞİF Aşama 1 Keşif, fikirleriniz için güvenilir bir dayanak oluşturur. Öğrenciler, anne-babalar, öğretmenler, meslektaşlar ve yöneticiler için anlamlı çözümler üretme, onların ihtiyaçlarını derin-lemesine anlamayla başlar. Keşif; yeni fikirler yaratmak için, yeni fırsatlar sağlamak ve esinlenmek anlamına gelir. Doğru hazırlanma, aydınlatıcı olabilir ve tasarım sorununuza hakim olmanızı sağlayacaktır.
  26. 26. Eğt. için TF| Araçkiti 26 KEŞİF Aşama-Adım 1–1 Sorunu Anlayın Sorunu Bir Daha Gözden Geçirin Bildiklerinizi Paylaşın Takımınızı Oluşturun Hedef Kitlenizi Belirleyin Planınızı Geliştirin Çalışma kağıdı Bu adım için olan çalışma kağıtları “Tasarımcının Çalışma Kitabı’nın 16-19. sayfalarında takımınızla sorunu anlamanıza yardımcı olmak için bulunabilir. Sorunu Bir daha Gözden Geçirin İyi bir şekilde anlatılan sorun sorularınıza rehberlik edecek ve süreç boyunca işlerin yolunda gitmesini sağlayacaktır. Üzerinde çalıştığınız şeyin ortak bir algısını oluşturmak için takımınızla vakit geçirin. Düşünce Toplayın Takım olarak, çalışmak için seçtiğiniz tasarım sorunu hakkında konuşun. Sorununuz hakkında fikir toplayın ve not alın. Geniş bir açıyla başlayın; insanların araştırdığınız konuyla neden ihtiyaç duyabileceklerini, isteyebileceklerini ya da uğraşabileceklerini kendinize sorun. Eğer çok geniş ya da çok özel geliyorsa sorunu nasıl düzelteceğinizi tartışın. Engelleri Gözden Geçirin Sorunun engeller ve ölçütler listesini tekrar gözden geçirin. Listeye bir şeyler eklemeye mi yoksa listeden bir şeyler çıkarmaya mı ihtiyacınız olup ol-madığını takımınızla tartışın. Soruna Farklı Bir Açıdan Bakın Gerektiğinde takımın düşüncelerini birleştirmek için, topladığınız fikirlere dayanarak, soruna farklı bir açıyla yaklaşın. Sorun, takımdaki herkese ulaşılabilir, anlaşılabilir ve işlemeye uygun gelene kadar tekrar yazmaya devam edin. Göze Çarpan Bir Hatırlatıcı Oluşturun Sorunu, süreç boyunca odağınızın hatırlatıcısı olması için takımda herkesin görebileceği bir yere koyun. 10 dk Düşünsel 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size bir cümleyle açıklanmış açık, kararlaştırılmış tasarım sorunu sağlar. Aklınızda Bulunsun İyi bir sorun olasılık anlayışıyla ifade edilir. Akla gelmedik değerlerin alanını keşfetmenize müsaade edecek kadar geniş; ve konuyu kontrol edilebilir olacak kadar dar tutun.
  27. 27. Eğt. için TF| Araçkiti 27 KEŞİF Bildiklerinizi Paylaşın Konu hakkında bilgi sahibi olmanız iyi bir fırsattır. Bildiklerinizi paylaşın, böylelikle buna dayanabilir ve henüz bilmediklerinizi keşfetmeye yoğunlaşabilirsiniz. Bildiklerinizi paylaşın Tasarım sorununu herkesin görebileceği bir yere asın. Takımınızla, konu hakkında bildiklerinizi not alın. Her yapışkanlı kağıda bir bilgi yazın. Yazdıklarınızı yüksek sesle okuyun ve onların tasarım sorunu kağıdının altına asın. Diğerlerinden geri bildirim isteyin, ele alınan her varsayımı tartışın. Bilmediklerinizi Belirleyin Sorun hakkında bilmediklerinizi ve henüz anlamadık-larınızı not alın ve paylaşın. Bu soruları farklı yerlere asın. Bilginizin Üzerine Ekleyin ve Boşlukları Doldurun Not kağıtlarını temalara göre gruplandırın ve onları sonraki adımlarda araştırmanızı planlamak için kul-lanın. Takımınızı Oluşturun Bir sorunu çözerken aklın yolu birdir. Güçlü bir takım oluşturmak için, arkadaşlarınızın yetenek ve isteklerini anlamaya çalışın. Kim Olduğunuzu Paylaşın Takım olarak birbirinizi tanımak için zaman geçirin. Bunu günlük dostça bir deneyim olarak yapın. Yeteneklerini yazmak için herkese birkaç dakika verin sonra bunları takımla paylaşın. Bireysel Hedefleri ve Takım Hedeflerinizi Tanıtın Her kişinin hırslarından bahsedin. Not alarak ve on-ları duvara asarak devam edin. Ortak hedeflerinizi bulun. Sorununuzun gerektirdiklerini, yetenek ve istekleriniz ile eşleştirin. Görevler Üzerinde Anlaşın Takımdaki her bir bireyin rolünü belirleyin. Takım üyeleri hangi kimlikleriyle tasarıma katkıda bulun-mak istiyorlarsa onları o şekilde hesaba katın. Not tutarak ya da fotoğraf çekerek, sohbetinizin görsel bir hatırasını tutun. Geri Bildirim Verin Takımınızın yapısıyla ilgili kararı düzenli olarak değerlendirin. Herkesin katkısına yapıcı dönütler vererek birbirinizi destekleyin. 30–45 dk Düşünsel 2–3 Kişi Bu sizi takımın bilgisi ve cevaplan-mamış sorularına genel bir bakışa götürür. Aklınızda Bulunsun Yeni bilgilere açık olmayı unutmayın, henüz bilmediğiniz şeyleri keşfetmeyi deneyin. 20–30 dk. Düşünsel Zorluk 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size takım üyelerinin görevleri konusun-da anlaşmayı öğretir. Aklınızda Bulunsun Tasarım sürecinin çeşitli aşamaları, farklı yetenekler gerektirir ve farklı tutkulara cevap verir. Zamanla takımınızın yapısını hizaya getirmeyi unutmayın.
  28. 28. Eğt. için TF| Araçkiti 28 KEŞİF Hedef Kitlenizi Belirleyin Herhangi bir tasarım çözümü için, insanların istek ve ihtiyaçlarına olan derin bir anlayış en iyi dayanaktır. Tasarladığınız şeyden etkilenen çok sayıda kişiyi düşünün. Mevcut Kişileri Listeleyin Takımınızla, konuya dahil olan ya da ulaşılan kişi ya da grupları toplayın ve yazın. Ebeveynler için mi tasarlıyorsunuz? Yöneticilerle iletişime geçmeniz gerekiyor mu? Not kağıtları kullanın, böylece konuşma boyunca taslağınıza uyum sağlayabilirsiniz. Daha Geniş Çaplı Düşünün Okuyucunuzla çevresel olarak ilgili ya da bağlantılı olan kişi ya da grupları ekleyin. Bir Taslak Oluşturun Bu kişilerin konunuzla olan bağlantılarını düşünün. Taraftarlar kimler? Kuşkucu olanlar kimler? En çok kime ihtiyacınız var? Daha çevresel kişilerin aksine, asıl okuyucunuz olmasını düşündüğünüz kişilerin görsel bir taslağını çıkarın. Görsel Bir Uyarıcı Oluşturun Projede izlenen yolu yeniden değerlendirmek için, görülebilir bir yerde katılan kişilerin çizelgesini tutun. Planınızı Geliştirin Sağlam bir plan süreç boyunca kararlar vermenize yardım edecektir. Takımdaki herkesin hizaya girdiğinden emin olmak için takımı hedefler ve teslim tarihi konusunda birleştirin. Anlaşmalar yapın, böylelikle takımdakiler zamanı etkin bir şekilde ayarlayabilir. Takvim Çizin Herkesin görebileceği büyük bir takvim kağıdı tasarlayın. Yapışkanlı not kağıtlarına görevleri, buluşmaları ve teslim günlerini yazın, daha sonra bunları hareketlilik sağlaması için takvime yapıştırın. Anlaşmaları Düzenleyin Takım olarak en iyi hangi zamanda işbirliği yapabildiğinizi belirleyin. Bu tarihleri herkesin takviminde işaretleyin. Görsel Bir Hatırlatıcı Oluşturun Takviminizi herkes için görülebilecek bir yerde tutun ya da herkesin ulaşabileceği ortak bir çevrimiçi belge oluşturun. 20–30 dk. Aktif Katılım 1–3 Kişi Zorluk Bu aşama size sorununuzla ilgili tüm kişilere görsel bir bakış sağlaya-caktır Aklınızda Bulunsun İlk denemede, bu sorunda herkesle konuşmayabilirsiniz. Kişi listesi hazırlayın, ileriki aşamalarda daha çok sorunuz geri dönebilirsiniz. 20–30 dk. Aktif Katılım 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size ekip üyelerinin görevleri konusunda uzlaş-mayı ve zamanı ayarlamayı öğretir. Aklınızda Bulunsun Planınızı çoğu kez düzenlemeye hazır-lıklı olun. Sık sık, yeni fikirler sizi beklediğinizden çok daha farklı yönlere götürecektir. Planın bu aşaması, sonucu kadar önemlidir. Bu çalışma takvimi, tasarım aşaması boyunca asıl kontrol ve teslim günlerinin yanı sıra kademelendirme için bir plan içermektedir.
  29. 29. Eğt. için TF| Araçkiti 29 KEŞİF Aşama-Adım 1–2 Araştırmaya Hazırlanın İlham Kaynağını Belirleyin Araştırma Katılımcıları Seçin Soru Rehberi Oluşturun Saha Çalışması İçin Hazırlanın Çalışma Kağıdı Bu adım için olan çalışma kağıtları “Tasarımcının Çalışma Kitabı’nın 20-29. sayfalarında araştırmaya hazırlanmaya yardımcı olmak için bulunabilir. İlham Kaynağını Belirleyin İlham, fikirleriniz için besindir. Çeşitli kişilerin bakış açılarından bir şeyler öğrenmek için faaliyetler planlayın ve alışılmadık bağlamları keşfedin. Tanışmak İçin İlginç Kişiler Düşünün Konuyla alakası olan bütün kişilerin çizelgesini yapın. Kendileriyle buluşmanın ilginç olacağı karakterleri düşünün. Takımca, kimden bir şeyler öğrenmek istiyorsanız onu seçin. Onlar-la nasıl iletişime geçeceğinizi planlayın. Uç Noktaları Düşünün Ya konuyla tamamen ilgili veya konuya dahil olan ya da onla hiçbir ilgisi olmayan uç noktaları temsil edenlerle tanışmayı düşünün. Uç noktadaki katılımcılar, diğerlerinden daha güçlü hisseden ve açıklayan nüfusun geri kalanlarının dile getirilmemiş davranışlarını, isteklerini ve ihtiyaçlarını anlamanıza yardım edeceklerdir. Yapmak İstediğiniz Faaliyetlerin Bir Listesini Oluşturun Öğrenmenize ve esinlenmenize en iyi şekilde yardım edecek aktiviteleri seçin (yansıtıcı yöntem sayfalarındaki her aktivite hakkında daha fazla bilgi sahibi olun): >> Kullanıcılardanöğrenin >> Uzmanlardanöğrenin >> Akrangözlemleyen akranlardan öğrenin >> Kişilerinkendi belgelemelerinden öğrenin >> Konuyayoğunlaşın >> Benzerortamlarda ilham arayın Kişileri bütün hikâyelerini size anlatmaları için cesaretlendirin ve evet/hayır soruların-dan kaçının. 20–30 dk. Düşünsel 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size faaliyetler ve kendi-lerinden öğrenmek istediğiniz kişileri listeleyen bir araştırma planı sağlar Aklınızda Bulunsun İlham, sizi heye-canlandıran yerlerde olur. Onlardan neler öğreneceğinizden emin olmasanız bile, takımı canlandıracak faaliyetleri planlamaya cesaret edin. Tam da bu noktada aradığınız şey geçerlilik değil ilhamdır
  30. 30. Eğt. için TF| Araçkiti 30 KEŞİF Örnek Riverdale Bölge Okulundan bir ekip, öğretmenlerin işbirliği yapmaları için yeni yollar tasarlamayı arıyorlardı. Öğretmenler arası işbirliğinin olduğu benzer yerleri ziyaret etmeye karar verdiler ve itfaiye, merkez binası ve tasarım atölyesi gibi oldukça ilginç birkaç fikir düşündüler. Merkez binasını ziyaret ettiklerinde ofis çalışanlarının, önceden bir gündem göndererek toplantılara hazırlandık-larını öğrendiler. Bu şekilde, toplantı için herkes hazırdı. Diğer birçok ilham parçalarını bir araya toplayarak, çalışanların toplantıları her zamanki gibi gündemin tartışılmasıyla başlaması ve birlikte oldukları kısıtlı zamanın çoğunu alarak sona ermesi göz önüne alınarak bu özgün hikaye dikkatlerini çeker. Bu fikri hemen kendi okullarında denemeye karar verdiler. Araştırma Katılımcıları Seçin İnsanlar çoğunlukla sizin en değerli ilham kaynağınızdır. Hangi özelliklerde insanlarla tanışmak istediğinizi düşünün. Bu, ilginç kişileri bulma ve onlarla ilgilenme sürecinde yol almanıza yardım edecektir. Tanışmak İstediğiniz Kişileri Tanımlayın İlgilenmek istediğiniz kişilerin özel tanımlarını oluşturun. Aradığınız kişilerin özelliklerini resmedin. Sessiz bir çocukla mı konuşmanız gerekiyor? Aradığınız kendini işine adamış bir yönetici mi? Kariyerine yeni başlamış birinden mi daha çok öğrenebilirsiniz? Seçtiğiniz kişilerin çeşitli cinsiyet, görgü, etnik köken vb. kapsadığından emin olun. Büyük parça bir kağıt ya da yapışkanlı not kağıtlarını kulla-narak, ekip olarak çalışın ve düşüncelerinizin görsel bir taslağını oluşturun. Etkileşim ve Hesaplamayı Planlayın Her bir katılımcıyla ne yapmak istediğiniz hakkında düşünün. Onlarla nerede buluşmak istiyorsunuz? Onlarla ne kadar zaman geçire-ceksiniz? Sohbeti koyulaştırmak için beraber yapabileceğiniz bir aktivite var mı? Sizlere ne göstermelerini isteyeceksiniz? Bütün araştırma aktiviteleri için planlarınızı not alın. Katılımcıları Davet Edin Tanışmak istediğiniz kişilerle iletişime geçin. Araştırmanızın amacını anlamalarına yardım eden başlangıç konuşmalarınız için bir yazı hazırlayın. Kişisel ağınızdan faydalanmaktan çekinmeyin: insanlar genelde bildiklerini pay-laşmayı severler. Aday Bulma Durumunu Takip Edin İnsanlarla konuşurken notlar alın, böylelikle her bir konuşmanın detayını hatırlarsınız. Ekipte ilerleme ve programlama taslağı tutan herkese yardım eden bir kontrol listesi oluşturun. 20–45 dk. Etkileşim 1–3 Kişi Zorluk Bu aşama size ilginç kişilerle tanışma ve onlardan bir şeyler öğrenme fırsatı verir. Aklınızda Bulunsun Görüşmelerinizi planlarken, katılmaya uygun olacak kişilerin sayısını dikkate alın. Fazla olan görüşmeciler insan-ların rahatsız olmasına neden olabilir, özellikle de yetişkinler çocuklarla konuştukları zaman.
  31. 31. Eğt. için TF| Araçkiti 31 KEŞİF Soru Rehberi Oluşturun Bir yabancıyla iyi bir muhabbet kurmak her zaman kolay değildir. Araştırma katılımcılarıyla konuşurken, konu ile alakalı bilgi topladığınız sırada katılımcılara hem güven aşılamalı hem de onların rahat hissetmelerine yardım etmelisiniz. Bu hassas dengeyi kontrol etmek için konuşmalarınıza dikkatlice hazırlanın. Konuları belirleyin Araştırma katılımcılarıyla yapacağınız sohbetlerinizde öğrenmek istediğiniz konuları, takım olarak beyin fırtınası yapın. Sorununuzla ilgili ne öğrenmeniz gerekiyor? Kişilerin motivasyonlarından ve onları engelleyen şeylerden ne anlamayı umuy-orsunuz? Onların faaliyetlerinden neler öğrenmek istiyorsunuz? Oynadıkları rol önem ağının içinde mi? Gelişim soruları Konuları ortaya çıkaran soruları açık ve kesin bir biçimde belirleyin. Bunları açık uçlu soru-lar olarak sınırlandırın, mesela: •“Banabir tecrübenizden bahsedin…” •“…en iyi/en kötü yanları nelerdir?” •“Dahafazla anlamama yardım eder misiniz?” Kişilerin, size bütün hikayelerini anlatmaları ve evet/hayır sorularından uzak dur-maları konusunda teşvik edin. Sorularınızı sıralayın Sorularınızı belirtilen düzene göre sıralayın: •Özeldenbaşlayın: katılımcılarınızın rahatça cevaplayabilecekleri sorulardan başlayın. •Açılın:umutlar, korkular ve isteklerle ilgili daha derin sorular sorun. •İrdeleyin:derinleşen muhabbet boyunca seçtiğiniz herhangi ilginç bir konu ya da sorununuzu ortaya çıkarın. “…olursa ne olur?” sorularıyla senaryoyu canlandırmayı deneyin. Bir Soru Rehberi Oluşturun Okunaklı bir soru rehberi oluşturun, böylece soh-bet esnasında hızlıca göz atabilirsiniz. Konuşma İçin, Belirgin Bir Başlangıç Oluşturun Bu, konuşmanızdaki ilk fikirleri ve kavramları pay-laşmanızda yardımcı olur, özellikle de soyut bir kavram üzerine çalışıyorsanız. Katılımcılarınızın cevap verebileceği bir skeç, basit bir karton sunum oluşturabilir ya da bir tasarı betimleyebilirsiniz. Düşünceniz gerçekçi olmak zorunda değil – o sadece konunuzun daha iyi şekilde idrak edilmesi amacına hizmet eder. Planlarınızı Sağlama Bağlayın Araştırma faaliyetlerinin tarihini, zamanını ve mekanını kesinleştirin. Ulaşımınız dahil, hesapla-malarınıza ekibinizle birlikte karar verin. Görev Verin Konuşmayı idare edecek bir kişi belirleyin. Katılım-cıların vücut dilini ve yüz ifadelerini takip edecek ikinci bir kişi seçin. Hangi üyenin not tutacağına karar verin ve bir fotoğrafçı seçin. Her fotoğraf çekişinizden önce izin almayı unutmayın. Malzemelerinizi Hazırlayın Çalışmanızın materyallerini vaktinden önce topla-mayı unutmayın: •Sorurehberi •Katılımcılarıniletişim bilgileri •Ekipüyelerinin iletişim bilgileri •Kişilerinbulundukları yerin tarifi •Notdefterleri ve kalemler •Fotoğrafmakinesi (pilleri doldurun!) •Ceptelefonları •Katılımcılariçin teşekkür hediyesi (mümkünse) •Notkağıtları, fosforlu kalemler 20–30 dk Aktif Katılım 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size iyi bir araştırma sohbeti için soru rehberi sağlar. Aklınızda Bulunsun Soru rehberinin en iyi yönü, yazıya dökülen düşünce sürecidir. Konuşma boyunca konuştuğunuz kişinin onlar için önemli olan şeyleri göstermesine izin verin. Her şeyi kapsadığınızdan emin olmak için, soru rehberini, konuşma için yazılan bir senaryo olarak değil, kontrol listesi olarak kullanın. Soruların listesini oluşturmanız görüşmenin yönüne rehberlik etmekte size yardımcı olacaktır.
  32. 32. Eğt. için TF| Araçkiti 32 KEŞİF Saha Çalışması İçin Hazırlanın İster bir kafeteryada bir grup öğrenciyle buluşun ya da şehrin öbür ucuna bir firmayı ziyarete gidin, çalışma faaliyetleri dikkatli bir hazırlıkla daha düzgün çalışır. Ekip üyelerine görevlerini vaktinden önce verin, böylelikle herkes neye odaklanacağını bilir. Planlarınızı Sağlama Alın Araştırma faaliyetleri için yeri, zamanı ve tarihi kesinleştirin. Ulaşımınız dahil, hesapla-malarınızda ekibinizle karar kılın. Görev Verin Konuşmayı idare edecek bir kişi belirleyin. Katılımcıların vücut dilini ve yüz ifadelerini takip edecek ikinci bir kişi seçin. Hangi üyenin not tutacağına karar verin ve bir fotoğrafçı seçin. Her fotoğraf çekiminden önce izin al-mayı unutmayın. Malzemelerinizi Hazırlayın Çalışmanızın materyallerini vaktinden önce toplamayı unutmayın: • Soru rehberi • Katılımcıların iletişim bilgileri • Ekip üyelerinin iletişim bilgileri • Konum istikametleri • Not defterleri ve kalemler • Fotoğraf makinesi (pilleri doldurun!) • Cep telefonları • Katılımcılar için teşekkür hediyesi (mümkünse) • Yapışkan not kağıtları, fosforlu kalemler 15–20 dk. Aktif Katılım 1-3 Kişi Zorluk Bu aşama size çalışma faaliyetleriniz için güvenilir bir plan sağlar. Aklınızda Bulunsun Vaktinden önce görev-leri dağıtmak önemlidir bununla birlikte, ekip üyelerini sohbete bir dereceye kadar katmak daha doğal hissettirir. Katılımcılarla Güven Ortamı Oluşturun Kişilerin açılacak kadar rahat hissedecekleri bir atmosfer yaratmaya çalışın. Bu at-mosferi okul ortamında geliştirdiğiniz yeteneklerin üzerine inşa edin. • Sabırlı bir şekilde dinleyin. Araya girmeyin, katılımcılara düşünecek za-man verin. • Söyledikleri şeylere ilgili olduğunuza dair katılımcıları rahatlatmak için göz teması, baş sallama ve gülümseme gibi sözel olmayan jestler kullanın. Etkileşimlerinizden En İyi Şekilde Yararlanın Kişileri, kendileri için asıl önemli olanları dile getirmeleri konusunda ce-saretlendirin. • Katılımcılardan size hakkında konuştuk-ları nesne ya da alanı göstermelerini isteyin. • Katılımcıların, konuştukları şeyi çizmelerine izin verin. • Art arda gelen cevaplara karşılık olarak, “neden?” sorusunu sormaya devam edin. ARAŞTIRMA İPUÇLARI Çalışma alanı ziyaretlerinde incelenen birçok izlenim vardır. İlginç hikayeleri ortaya çıkarmak ve önemli olan şeyleri takip etmek için devamındaki araştırma ipuçlarını kullanın. Ne aradığınızı bilin İnsanların önem verdikleri şeyleri ortaya çıkaracak ve kendileriyle çelişebilecekleri belirtileri arayın ve aklınızda tutun. • Kişilerinkendilerini çevreleyen ya da onları çeken şeyler için ipuçları arayın. • Kişilerin,ihtiyaçlarına daha iyi hizmet veren sistem veya araç yapmak için oluşturdukları çözüm ve uyarlamalara önem verin. Örneğin; çocukların daha rahat okuyabilmeleri için ilan panosunun yüksekliğini düşürün. • Belirgindavranışları harekete geçiren şeyleri ortaya çıkarın. Örneğin; takip alanının etrafına çekilmiş bir çizgi, insanların belirli bir alan içinde koşmasına sebep olur. Gördüklerinizi Fotoğraflayın Alan ziyareti boyunca gördüğünüz, duyduğunuz, hissettiğiniz, kokladığınız ve tattığınız şeyleri not alın ve fotoğraflayın. Doğrudan alıntılayın. Herhangi bir açıklama derdine düşmeden aklınızda beliren düşünceleri yazın.
  33. 33. Eğt. için TF| Araçkiti 33 KEŞİF 30-60 dk. Aktif katılım 2–6 Kişi Zorluk Aşama - Adım 1–3 Bu aşama size çevrenizdekilerden öğrenme becerileri sunar. Aklınızda Bulunsun Araştırmanıza ön-yargılı olmadan yaklaşın ve böylesine bir deneyimi ilk defa yaşadığınızı düşünün. Önceden üstünkörü geçtiğiniz ayrıntıları arayın. İlham Toplayın Kendinizi Konuya Kaptırın Benzer Ortamlarda İlham Arayın Uzmanlardan Öğrenin Kullanıcılardan Öğrenin Çalışma kağıdı Bu adım için olan çalışma kağıtları “Tasarımcının Çalışma Kitabı”nın 30-33. sayfalarında ekibinizle ilham bulmanıza yardım etmek için bulunabilir. Kendinizi Konuya Kaptırın İlgili bir zihinle, ilham ve yeni bakış açıları, çok fazla hazırlık yapmadan birçok yerde bulunabilir. Çevrenizdeki dünyayı gözlemlemek için becerilerinizi geliştirin. Gözlemlerinizi Planlayın Sorununuzla ilgisi olan, deneyim sahibi olabileceğiniz yer seçin. Mesela, okulunuzdaki geliş ve gidiş yöntemleri üzerine yeni fikirler arıyorsanız, tıpkı anne-babaların yaptıkları gibi arabanızı öğrencilerin indikleri yere sürün, du-run, bekleyin ve gidin. Deneyiminizin yakalamak istediğiniz belli yön-lerini düşünün, örneğin: •Hangi duyguları yaşadınız (şaşırma, hayal kırıklığı, istek, karar verme etkenleri), ve ne-den? •Kişilerin alandaki hareket örnekleri nelerdir? Keşfedin ve Not Tutun Gözleminiz boyunca diğerlerinin arasına karışmayı deneyin. Alışılmışın dışında bir nokta bulun. Not tutun ve fotoğraf çekin. İlginç alıntılar yakalayın. Taslak, plan ve tasarım hazırlayın. Gördüğünüzü Yakalayın Gözleminizin akabinde, en ilginç bulduğunuz şeyleri ele almak için biraz ara verin. Bunları yapışkan not kağıtlarınıza yazın, böylelikle daha sonra onları tekrar düzenleyebileceksiniz.
  34. 34. Eğt. için TF| Araçkiti 34 KEŞİF 20-90 dk. Aktif Katılım 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size üz-erine çalıştığınız sorun hakkında yeni bir bakış açısı, ilham ve enerji sağlar. Aklınızda Bulunsun: Deneyimlerinizi hemen nasıl tatbik edeceğinizi anlayamıyorsanız bile, önyargısız olarak keşfedin. Geri döndükten sonra, üzerinde çalıştığınız sorunda ilginç bulduklarınızı ilişkilendirmeyle vakit geçirin. Benzer Ortamlarda İlham Arayın Zihninizi açan ve yeni bir görüş bulmanıza yardım edebilecek, eğitim dünyasının dışında, farklı bir ortamda ilham arayın. Sırça köşkünüzün dışına çıkmaya cesaret edin ve keşfedin. Konunuzla Bağlantılı Benzerlikleri Düşünün Takımınızla, sorununuzun deneyimlerini bir araya getiren bütün faaliyetleri, duyguları ve davranışları listeleyin. Her sıranın yanına, benzer deneyimlerin yaşandığı diğer durum-ları yazın. Takımca, gözlemlemek istediğiniz durumu seçin. Örneğin, okulunuza geliş gidiş yöntemlerini tekrar gözden geçirmek istiyorsanız, yoğun ama seçkin bir otelin lobisini gözlemlemeyi deneyin. Faaliyetleriniz için Düzenlemeler Yapın Faaliyetlerinizin hesaplamalarını yapın. Ziyaret etmek istediğiniz kişilerle bağlantıya geçin ve ilham arayışınızın amacını açıklayın. Deneyimleri Özümseyin Ziyaretiniz sırasında, ilk olarak kişilerin faaliyetlerini ve çevrelerini gözlemleyin. Sonra, uygun olduğunda, dikkatinizi çeken şeylerle ilgili sorular sorun. Uzmanlardan Öğrenin Bilirkişiler, bir konu hakkında derinlemesine bilgi sağlayabilirler ve özellikle çok kısa bir sürede büyük bir miktarda bilgi sahibi olmanız gerektiğinde yardımcı olabilirler. Katılımcıları Seçin Amacınıza bağlı kalarak uzmanlar seçin: Çalışma alanlarıyla ilgili öğrenmeye önem veriyor musunuz? Alanında geniş bilgisi olan bir kişinin, konunuz hakkında görüşünü ister misiniz? Verimli Geçecek Bir Sohbet Hazırlayın Dikkatli bir şekilde, sohbetin nasıl akıp gitmesini istediğinizi planlayın. İlk düşünce üz-erine, uzman kişiden çalışmanıza aktif olarak yardım etmesini istemeyi düşünün. Örnek Kütüphanelerini yeniden tasarlamak isteyen bir takım, ilham toplamak için Apple mağaza-sına gitti. Mağaza içindeki tecrübelerinde yeni ürünlerin müşterilere nasıl tanıtıldığını, müşterilere aradıklarını kolayca bulabilmeleri ve yönlendirmelerini nasıl sağladıklarını gözlemlediler. Takım ziyaretten ilham aldı ve mağaza görevlilerinin tecrübelerini en son tasarım çözümlerine taşıdılar. 1–2 saat Etkileşim 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama sizin belirli bir uzmanlık alanın-daki derin bilgiye ulaşmanızı sağlar. Aklınızda Bulunsun: Gerekli alanı sağlamak için var olan modellerin ötesinde düşünmek ve bulunulan durumu daha iyi an-lamak için uzmanları kullanmak arasındaki dengeyi kurun.
  35. 35. Eğt. için TF| Araçkiti 35 KEŞİF Kullanıcılardan Öğrenin Kişisel görüşmeler, kişilerin kendi belgelemelerinden öğrenme, grup görüşmesi ve akranlarını gözlemleyenlerden öğrenme dahil, kullanıcılardan öğrenmenin birçok farklı yolu vardır. Her bir kullanıcı araştırması, en iyi keşif seansını ve kullanıcıların paylaşımlarında rahat ve istekli olmalarını garantilemek için değişik bir kurgu gerektirir. Araştırmanızı desteklemek için, aşağıdaki kategori dizisi ve kılavuzdan birini seçin. Bireylerden Öğrenin Kendi hallerinde olan kişilerle vakit geçirme, onlarla derin bir şekilde meşgul olmanıza ve onlardan öğrenmenize olanak sağlar. Onların düşünce ve davranışlarından zengin bir algı elde etmek için sohbeti yönlendirin. Güvenilir Bir Atmosfer Oluşturun Sohbete rastgele bir notla başlayın. Konuşmaya ilk olarak, katılımcının daha rahat hissetmesi için, araştırmanızla alakası olmayan bir konuyla başlayın. İçinde bulunduğunuz alanı iyi düşünün ve mahremiyetin uygun bir se-viyesinde olduğunuzdan emin olun. Etrafa Dikkatinizi Verin Katılımcıların ortamlarında, sınıflarında, evlerinde, işyerlerinde ve çalışma alanlarında buluşmaya çalışın. Sohbet boyunca etrafta olanlar için gözünüzü dört açın. İlginç bulduğunuz nesneler ve mekanlar hakkında sorular sorun, çevreyi bir turlayın. Anlık Gözlemlerinizi Yakalayın Katılımcınızın konuşmasıyla beraber hızlı notlar tutun. İlginç alıntıları yazın. Onları yorumlama hakkında bir endişeniz olmasın. Gözlemlerinizi anlık yakalamaya çalışın. Sürekli Geribildirim Alın Sürekli geribildirim ve fikir almak için, bir ya da birkaç araştırma katılımcınızı ekip üyeniz yapmayı deneyin. Kullanıcıyı rahat hissettirmek, bir görüşmenin başarısında son derece önemlidir. Çocuklarla göz seviyesinde olmak, bilhassa yardımcı olur. 45–90 dk. Etkileşim 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama kullanıcının ihtiyaç ve isteklerine derin-lemesine bir anlayış sunar. Aklınızda Bulunsun Alan araştırma faaliyetleri, yeni bir görüş almak için fırsattır. Konuşma partnerinize uzman oymuş gibi davranın. Özellikle de çocuk-larla konuşurken onlara, daha bilgili olduğunuzu hissettirmemeye çalışın
  36. 36. Eğt. için TF| Araçkiti 36 KEŞİF Aklınızda Bulunsun Çoğu zaman ergenler ve genç yaştakiler, kendi belgeleme egzersizlerini yetişkinlerden daha az göz korkutucu bu-lurlar ve kendilerini yeni yollarla ifade etmeyi severler Aklınızda Olsun Grup oturumları konuya genel bir bakış atmanızı sağlayacaktır. Ancak, kişilerin istek-lerini daha derin bir şekilde anlamak istiyorsanız, tekli görüşmeleri tercih edin. Özellikle çocuklarla çalışırken, yetişkinlerin olduğu bir ekiple rahat hissetmelerine yardım etmek için grup görüşmeleri harika bir yöntem olabilir. Kişilerin Kendi Kayıtlarından Öğrenin Katılımcılardan kendi deneyimlerinin kayıtlarını tutmalarını istemek, onlar hakkında uzunca bir süre bilgi edinmenizi sağlar. Katılımcıları düşüncelerini, kararlarını ve duyguları yakalamak ve paylaşmak için yönlendirin. Belgelendirme faaliyetlerini planlayın Kişilere neleri kaydettirmek istediğinize karar verin: hisleri, faaliyetleri, davranışları? Bu bilgiyi toplamak için en uygun yöntemi seçin: fotoğraf mı, günlük mü, ses kaydı mı, video mu? Katılımcıları davet edin ve bilgilendirin Katılımcılara, birkaç gün ya da hafta boyunca kendi kayıtlarını tutmaları için araç ve bilgi verin. Faaliyetlerini neden ve nasıl kayıtlaya-caklarını açık bir şekilde açıklayın. Katılımcılarla görüşün Kayıt aşamalarından sonra, katılımcılarla birlikte materyallere bakın. Onlara, sadece kayıt ettikleri şeyleri değil, neden bu de-tayları seçtiklerini ve nasıl hissettiklerini de sorun. Örneğin, öğrencilerden günlerini kaydetmelerini iste-meniz, okul günlerinin zihinsel modelini anlamanıza yardım edecektir. Bu size, onların önceliklerine ve seçimlerine derinlemesine bir bakış atma fırsatı sağlayabilir. Gruplardan Öğrenin Bir grup kişiyi bir araya getirme, kişiler arasındaki etkileşimi gözlemlemenize, toplum hareketliliğini ve sorunlarını tanımanıza ve farklı görüşlerini anlamanıza olanak sağlar. Katılımcıları seçin Ne aradığınıza karar verin: katılımcıları, tutkuları hakkında ayrıntıları paylaşmaya yetecek kadar rahat ettirmek için benzer düşünceli kişilerin gruplarını beraber getirin. Katılımcıların görüşlerini ortaya çıkarmak için, düşünceleri çelişen kişileri davet edin. Sohbet ortamı oluşturun Yiyecek ve içecek üzerine samimi bir konuşma için bir yer ayarlayın. Sohbete sıradan bir cüm-leyle başlayın. İlk olarak, katılımcıları rahat ettirmek için, araştırmanızla ilgisi olmayan bir konu hakkında konuşun. Grup sohbetlerine kulak verin Katılımcılar arasında muhabbeti teşvik edin ve tartışmaları kolaylaştırmak için kişileri küçük gruplara bölmeyi deneyin. Anlık gözlemlerinizi yakalın Katılımcınızın konuşmasıyla beraber hızlı notlar tutun. İlginç alıntıları yazın. Onları yorumlama hakkında bir endişeniz olmasın. Gözlemlerinizi anlık yakalamaya çalışın. Sürekli geribildirim alın Çalışmanız boyunca fikirlerinize daimi olarak geribildirim almak için katılımcı heyeti oluş-turmayı deneyin.
  37. 37. Eğt. için TF| Araçkiti 37 KEŞİF kAklınızda Bulunsun Bu metot özellikle sizin parçası olmadığınız bir grup hakkında bilgi sahibi olmaya çalışırken size yardımcı olur. Metot, çocuklar hakkında bilgi edinmenize yardımcı olur ki onlar, birbir-leriyleyken yetişkinlerle olduklarından daha çok çeşitli bilgi paylaşırlar. Araştırmacılarınızın, partnerlerini gamma-zladığına dair bir izlenim oluşturmamasına dikkat edin! Akranlarını Gözlemleyen Akranlardan Öğrenin Yaşıtlar arasında, dışarıdan bir gözlemci olarak sizin hemen algılayamayacağınız bir anlayış seviyesi vardır. Araştırma ekibinizin bir parçası olması için katılımcılar seçtirin. Onlardan yaşıtlarıyla konuşmalarını ve onları gözlemlemelerini isteyin. Araştırma Partnerlerinizi Seçin Katılmak istediğini açık bir şekilde belirtmesi ve istekli olmasının yanı sıra, yaşıtları arasında güvenilen ve saygı duyulan kişileri seçin. Onları araştırma ekibinizin bir parçası olmaya davet edin. Telafide Karar Kılın Araştırma arkadaşlarınıza nasıl teşekkür-lerinizi sunacağınıza karar verin ve buna uygun olarak hazırlayın. Araştırmalarına Rehberlik Edin Yeni takım üyelerinizle beraber ne hakkında bilgi sahibi olmaya çalıştığınızı belirleyin ve bu bilgiye kaynaklık yapacak ve onu kaydedecek faaliyetler düşünün. Sık Sık Buluşun Araştırma ekibinizle düzenli etkileşimler oluşturun
  38. 38. Eğt. için TF| Araçkiti 38 n Yorumlama BU SÜREÇTE NEREDESİNİZ? BU AŞAMADA NELER VAR? 2-1 Hikayeler Anlatın 41 2-2 Anlam Araştırın 43 2-3 Olanakları Biçimlendirin 46 Aşama 2
  39. 39. Eğt. için TF| Araçkiti 39 Aşama 2 n Yorum sizin hikayelerinizi anlamlı algılara dönüştürür. Gözlemler, saha ziyaretleri ya da sadece basit bir sohbet harika bir ilham kaynağı olabilir – fakat bunda bir anlam bulmak ve bunu tasarım için eyleme geçirilebilir fırsatlara dönüştürmek hiç de kolay bir görev değildir. Bu, heyecan verici bir fikir ve kavrayış yeteneği ve net bir yön bulana kadar düşüncelerin sınıflanması ve yoğun-laşmasının yanı sıra hikaye anlatımını da içermektedir.
  40. 40. Eğt. için TF| Araçkiti 40 n Notlarınızın Değerlendirilmesi ÖĞRENMELER Öğrenmeler konuşma ya da gözlem sırasında ortaya çıkanların bir derlemesidir: doğrudan alıntı, anekdot, ses, koku, desen, renk gibi konulardaki notlar hikayeyi yakalayabilmek için tüm cümleler içinde anlatılmak-tadırlar. TEMALAR Hikayelerinizi saha araştırmasından kat-egorilere doğru organize ettikten sonra temalar yaratılır. Bunlar benzer öğrenme kümeleri için başlıklardır. SEZGİLER Sezgiler alan araştırması çalışmalarımızdan öğrendiklerimizin kısa ifadeleridir. Yeni keşifler olmasalar bile onlar her zaman yeni bir bakış açısı sunarlar. Bunlar ilham vericidir ve sorunumuzla ilgilidir. BİZ NASIL …EBİLİRİZ’LER “Biz nasıl …ebiliriz” soruları beyin fırtınası oturumu için başlangıç noktasıdır. Bunlar bir sezgiye doğrudan yanıt biçiminde yazılırlar. Bu sorular iyimser ve heye-canlı hissettirir ve hemen fikirleri düşünmenize yardım eder. FİKİRLER Fikirler beyin fırtınası otu-rumu esnasında oluşturulur. Bunlar çok pratik ve basit veya acayip ve çılgınca olabilir – amaç mümkün olabildiğince çok fikir ortaya çıkarmak olduğu için değerlendirme ötelenebilir. Fikirler hızlı taslaklarla en iyi biçimde anlatılabilir. Yorumlama aşaması boyunca, bakış açınız gelişir ve değişir. Gözlemlerinizin ne anlama geldiğini daha net anladığınızda, onları zorlandığınız noktayla ilişkilendirebilir ve onları ilham kaynağı olarak kullanabilirsiniz. Sürecin bu kısmı kafa karıştırıcı olabilir. Notlarınızın erken düşüncelerden fikirlere doğru olan gelişimini takip etmek için aşağıdaki örnekleri kullanınız. Diğer öğretmenlerle olan konuş-malar genellikle koridorda gerçekleşir. Öğretmenler için alan Öğrreeetttmmmeeennnllleeerrriiinnn mmeeekkkââânnnsssaaalll iihhhtttiiiyyyaaaçççlllaaarrrııı ggööözzz aaarrrdddııı eedddiiilllmmmeeekkkttteeedddiiirrr... Öğrreeetttmmeeennnllleerrr aarrraaasssınndddaaa işbbiiirrr-liğinniii mmüüümmmkkküünnn kkııılllaaacakk aaallaaanllaaarıı ookkkuuulllllaaarda nnnassııılll oollluuuşttuuurabbiiillliiirrriizzz? Öğretmen koridoru köşesi
  41. 41. Eğt. için TF| Araçkiti 41 n 20–30 dk. Yansıtıcı 2–3 Kişi Zorluk Bu sizi araştırma etkinliklerinden öğrenimlerinizin özgün hatırlamaları-na ulaştırır. AKLINIZDA TUTUN Herşey hala yeniyken vurgularınızı yakala-ma alışkanlığını edinme daha sonra öğrenmelerinizi işlemenizi ve bağlantı kurmanızı daha da kolaylaştıracaktır. Hikayeler Anlatın Öğrenimlerinizi Yakalayın İlham Verici Hikayelerinizi Paylaşın ÇALIŞMA KAĞIDI Takımınla birlikte hikayelerini anlatmana yardımcı olmak için bu adımın çalışma kağıtları Tasarım Çalışma Kitabının 36 – 39’ uncu say-falarında mevcuttur. Öğrenimlerinizi Yakalayın Gözleme başladığınızda aldığınız bilgilerin miktarından kolayca bunalabilirsiniz. Öğrendikleriniz elde etmeye başladığınız bölümden sonra derhal yarım saati kullanın. Zaman ve mekan bulun Ekstra zaman planlayın, böylece gö-zlemlerinizden hemen sonra düşünce ve izlenimlerinizi paylaşabilirsiniz. Bu genellikle yolda ya da bir kafede olabilir. İzlenimlerinizi paylaşın Takımınızla en ilginç bulduklarınızı paylaşın. Bu hikâyelerinizi yorumlamaktan endişelenmeyin. Birbirinizin gözlemlerden toparladıklarınızı dinleyin. İzlenimlerinizi ve deneyimlerinizi karşılaştırın. En önemli konuları kapsamak için bu bilgileri kullanmayı düşünün: . Kişisel detaylar: kiminle karşılaştın? (meslek, yaş, yer vs.)? . İlginç hikayeler: en şaşırtıcı ve hatırlanabilir hikaye hangisiydi? . Motivasyon: bu katılımcı en çok neyi önemsedi? Onu neler motive eder? . Hayal kırıklıkları: Onu ne hayal kırıklığına uğrattı? . Etkileşimler: Çevresiyle etkileşimde bulun-duğu yöntemde ilginçlik neydi? . Kalan Sorular: Bir sonraki sohbetinizde hangi soruları bulmak istersiniz? Düşüncelerinizi belgelendirin Gözlemlerinizi bir defterde ya da yapışkan kağıtlarda tutun. Onları yapışkan kağıtlara yazma daha sonra onları tekrardan düzenle-menizi daha kolaylaştıracaktır. Düşüncelerinizi çizimlerle görselleştirin. Aşama-Adım 2–1
  42. 42. Eğt. için TF| Araçkiti 42 YORUMLAMA Hikayeler Anlat 30–60 dk. Aktif Katılım 2–3 Kişi Zorluk Bu sizi takımınızın topladığı hikâyelerin hepsini paylaşımlı an-lamaya ulaştırır. AKLINIZDA TUTUN Bir defada tek tek hikayeler anlatın. Canlı detaylar kullanın ve anlık deneyim-lerinizi tasvir edin. Bu genelleme ve yargılama zamanı değildir. İlham Verici Hikayeler Paylaşın Araştırmalardan öğrendiklerinizi sadece genel ifadeler olarak değil, hikayeler olarak paylaşın. Bu takımınıza fikirleriniz ve fırsatlarınızı hayal etmekte kullanabilecekleri ortak bilgi oluşturacaktır. Mekan oluşturun Hikaye anlatma toplantınızı çok duvarlı bir odada planlayın. Yapışkan kağıtlar ve keçeli kalemler dağıtın. Yakınınızda geniş yapraklı kağıtlar, yazı tablaları ve bunları duvara tutturmak için yapışkan bantlar bulundurun. Sırayla yapın Ziyaret ettiğiniz yerleri ve tanıştığınız bireyleri tasvir edin. Açık ve net olun ve gerçekte neler olduğunu anlatın. Gözlemlerinizden hemen sonra tuttuğunuz notları yeniden değerlendirin. Fotoğraflarınızı basın ve hikayelerinizi görselleştirmek için kullanın. Bu bilgilerin ardından her kişinin hikayesini anlatın ( ilk izlenimlerinizi de elde ettiğinizde de bunları kullanmış olabilirsiniz): . Kişisel detaylar: kiminle karşılaştın? (meslek, yaş, yer vs.)? . İlginç hikayeler: en şaşırtıcı ve hatırlanabilir hikaye hangisiydi? . Motivasyon: bu katılımcı en çok neyi önemsedi? Onu neler motive eder? . Engeller: Onu ne hayal kırıklığına uğrattı? . Etkileşimler: Çevresiyle etkileşimde bulunduğu yön-temde ilginçlik neydi? . Kalan Sorular: Bir sonraki sohbetinizde hangi soru-ları bulmak istersiniz? Etkin dinleyin Birbirinizi dinlerken öğrendiklerinizi kıyaslayın ve karşılaştırın. Farklı fikirler ve zıtlıklar bulduğunuz alanları keşfedin. Tekrarlayan temalar aramaya başlayın. Bilgileri küçük parçacıklar halinde tutun Hikayeleri dinlerken gözlemlerinizi ve notlarınızı yapışkan kağıtlara not alın. Takımınızda herkesin anlayabileceği somut ve tam cümleler kullanın. Alın-tılar yapın – bunlar katılımcının ifadesinin güçlü bir temsil şeklidir. Kendinizi hikayelerle çevreleyin Yeterince büyük yaz, böylece herkes senin notlarını okuyabilir. Bütün yapışkan kağıtları duvardaki geniş kağıtlara koy. Her hikaye için bir kağıt kullan, böylece karşılaştığın tüm kişileri ve deneyimleri genel olarak gözden geçirirsin. Hikayeleri paylaşırken herkesin katkıda bu-lunmayı isteyeceği bir şekilde yap.
  43. 43. Eğt. için TF| Araçkiti 43 n 20–50 dk. Düşünsel 2–5 Kişi Zorluk Bu aşama sizi araştır-manızda bulduğunuz daha büyük temaların genel taslağına ulaştırır. Aklınızda Bulunsun: Çok kişi katıldığında kümeleme zor olabilir. Daha küçük gruplara ayrılmayı göz önünde bulundurun ya da birkaç kişi önce bir tema üzerinde çalışsın, sonra çalışmasını sun-sun ve tartışsın. Anlam araştırın Temalar bulun Bulgularınızdan anlam çıkarın Algılarınızı tanımlayın Çalışma kağıdı Bu adım için olan çalışma kağıtları “Tasarımcının Çalışma Kitabı”nın 40-42. sayfalarında ekibinizle anlam aramaya yardım etmek için bulunabilir Temalar Bulun Alan çalışmalarınızdan hikayeleri topladıktan ve paylaştıktan sonra tüm bilgi ve ilhama anlam kazandırmaya başlayın. Sürecin bu kısmı zaman alabilir. İyi İlk adım temaları tanımlamaktır. Alakalı Bilgileri Kümeleyin Alan araştırmanızdaki bulguları kategorilere ya da kovalara ayırın. Her takımın üyesinin en ilginç olduğu yapışkanlı kağıtları seçtirterek işe başlayabilirsiniz. Her birini büyük bir kağıda yerleştirin ve aynı temada daha fazla kanıt aramaya başlayın. Çoğu kişi neden bahsetti? Başka biri zıddını söyledi mi? Tekrar tekrar gördüğümüz davranışlar var mı? Hangi konular belirgindir? Yapışkanlı kağıtları bu yeni kovalara yeniden düzen-leyin. Başlıklar Bulun Tanımladığınız kümeleri isimlendirin, örneğin “mekansızlık” gibi. İlginç olanları seçtiğinizi hissedene kadar bilgileri düzenlemeye ve sınıflamaya devam edin. Başlıkları Cümlelere Dönüştürün Temalarınıza ve bunları destekleyen hikayelere daha yakından bakın ve bunları bir şekilde ifade edin, örneğin “Öğretmenlerin işlerini yapabilmeleri için yeterince alan yok.”. Tüm cümleyi yazın. Yeni bir yapışkanlı kağıt kullanın ve kümenizi bu cümle ile etiketleyin Aşama-Adım 2–2
  44. 44. Eğt. için TF| Araçkiti 44 n 25–60 dk. Düşünsel 2–5 Kişi Zorluk Bu aşama size araştır-manızda öğrendiğiniz şeylerin ne anlama geldiğini anlama özelliği kazandırır. Aklınızda Bulunsun: Sürecin bu bölümü rahatsızlık verebilir, çünkü bulgularınızın gerçekten ne anlama geldiğini öğrenmek için yeni öğrendiğiniz şeylerle ilgili sürekli soru sormak zorundasınız. Bununla birlikte, bu kararsızlık sürecinin aşılması son-raki adımlar için size net yönlendirme ve hedef sunacaktır. . Bulgularınıza Anlam Kazandırın Araştırma bulgularının geniş özeti olarak temalar yarattığınızda, onların ne anlama geldiklerine daha yakın bir şekilde bakmaya başlayın. Net bir düşünce inşa etmenize yardım edene kadar onları sınıflayın ve analiz edin. Temalar Arasında Bağlantılar Arayın Bunlar birbirleriyle bağlantılı olduğu için, temalarınıza daha yakından bakın ve örtüşmel-er, örnekler ve gerginlikler bulun. Daha büyük kategorilerde birbirleriyle ilişkili birkaç tema gruplayabilir misiniz? Ne gibi aksi iddialar da buluyorsunuz? Şaşırtıcı olan nedir ve neden şaşırtıcıdır? Yapışkan notlarınız ve sayfalarınız etrafında hareket etmeye devam edin. Daha somut temalarla destekleyici hikayelerinizi grup-landırdığınızdan emin olun. Daha derine ininiz. Takımınızla bir adım geri gidin ve ne keşfet-tiğinizi tartışın. Farklı fikirlere sahip olduğunuz temalar var mı? En heyecanlandığınız tema ne? Sizin zorlandığınız konuyla ilgili bir alaka görebiliyor musunuz? Yeni öğrendiğiniz şeylerle öğrendiklerinizi tekrar birleştirin Bilgilerinizi yeniden gruplayın ve güçlü hissedene kadar başlıklarınıza yeni versiyonlar ekleyin. Örneğin; “Öğretmenlerin işlerini yapacak yerleri yok” teması ile “Fakülte odası işbirliğini teşvik etmiyor.” temasını “Öğretmenler işbirliği yapmak için daha esnek bir alana ihtiyaç duymaktadır.” şeklinde gru-playabiliriz. Dışarıdan Girdi Alın Takımınızdan olmayan birilerine temaları açıklayın. Onların geribildirimlerinden öğrenin ve bilginizi düzenlemenin alternatif yollarını bulmaya çalışın. Bırakmaya Hazır Olun Önemli görünmeyen hikayeleri geride bırakın. Etrafınızı temizleyin ve sadece hala kullanmakta olduğunuz bilgileri tutun. Çoklu konuşmalar ve benzer gözlemlerden sonra takım hikayelerini yapışkanlı kağıtlara yazdı ve sonra ilham verici araştırmalarını sınıf duvarlarını kaplayan temalı kovalara sınıflama ve kümeleme yaptı.
  45. 45. Eğt. için TF| Araçkiti i45 n Algılarınızı Tanımlayın Algılarınız, araştırmanızdan ve ilham verici aktivitelerden öğrendiğiniz şeylerin öz açıklamalarıdır. Sizin oturup dikkat kesilmenizi sağlayan beklenmedik bilgilerdir. Algılarınız dünyayı yeni bir şekilde görmenize izin verir ve yeni fikirlerin hızlandırıcısıdır. Sizi şaşırtan şeyleri seçin. Kovalara ya da temalara bakın ve sizi en şaşırtan ilginç gelen ya da takip etmeye değer bilgileri seçin. Daha önce olmamış neyi öğrendiniz? Neyi ilham verici buldunuz? Yeni fikirleri ne alevlendirdi? Öğrendiklerinizi sorunla tekrar birleştirin. Baştaki sorulara tekrar bakın: Sorununuzla bulgularınız arasında nasıl bir bağlantı var? Bu bilgiyi algılarınızla olan alakasına göre sınırlayın ve yeni kümeler bulun. Daha az önemli olan detayları bırakmaya hazır olun. Algılarınızı 3 ile 5 en önemli arasında sınırla-maya çalışın. Algılarınızı Şekillendirin Algılarınızla en iyi iletişimde olan kelime ve yapıları test edin. Konuyu anlatan kısa ve hatır-lanabilir cümleler üretin. Algılarınızın size yeni bir bakış açısı ya da olasılıkları naklettiğinden emin olun. Dışarıdan Bir Bakış Açısı Alın Takımınızdan olmayan birini algılarınızı oku-mak için davet edin ve bunların dışarıdan bir dinleyiciye ses getirip getirmediğini kontrol edin. 45–90 dk. Düşünsel 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama size araştırmanızdaki bilgilerle özlü bir şekilde iletişim kuran yeni algılar kazandırır. Akınızda Bulunsun: Her algı tam olarak yeni bir bilgi değildir. Sıklıkla daha önceden bildiğiniz şeyleri bulacaksınız. Fakat araştırmanız size yeni bir bakış açısı vermiş olabilir. Bu hikayeleri yeniden anlatma konusunda utangaç olmayın. ÖRNEK: İleri Mesleki Bilimler için Mavi Vadi Merkezi (CAPS) Overland Park, KS, den bir eğitimci takımından, yeni inşa edilen binada önerdikleri programları halka tanıtması talep edildi. Takım yerel okullardan, üniversitelerden ve iş kurum-larından insanlarla bağlantı kurdu. Bu süreçte, anne babaların öğrenci zamanının kapı bekçileri olan algılarını meydana çıkarttılar. Tamamen yeni bilgiler olmamasına rağmen, bu algı takımın programlarını geliştirmeleri konusunda düşünme şekillerini önemli derecede etkilediğini fark etmesine yardımcı oldu. Sonuç olarak, ailelere odaklanmak için pazarlamayı yeniden biçimlendirdiler. Anne-babalardan öğrenmiş oldukları öz gereksinim deneyime güvenebileceklerini hissetmekti. “Anne babalarla iletişim kurma konusuna gelindiğinde, görmenin inanmak olduğunu fark ettik. Anne ve babaların CAPS deneyiminin ne olduğunu kendilerinin keşfetmesini sağlamak amacıyla aylık turlar, açık evler planlandı. Pazarlamamızın yeniden biçimlendirilmesi kayıtların %42 oranında fırlamasına neden oldu ve 1000 den fazla öğrenci katılımcı ile binanın doldurdu.” dedi Scott Kreshel, CAPS takım lid-eri.
  46. 46. Eğt. için TF| Araçkiti 46 n 20–45 dk. Aktif Katılım 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama sizi al-gılarınızın görsel bir temsilin ulaştırır. Aklınızda Bulunsun: Her algı bir yapıyı temsil etmek zorun-da değildir. Onları mesajınızı vermeyi kolaylaştırmak için kullanın. Olanakları Biçimlendirin Görsel Bir Hatırlatıcı Oluşturun Algılarınızı Harekete Geçirilebilir Kılın Çalışma Kağıdı Takımınızla bu aşamada fırsat-ları biçimlendirmenize yardımcı olmak için çalışma kağıtları “Tasarımcının Çalışma Kitabı”nın 43-45 sayfalarında mevcuttur. Görsel Bir Hatırlatıcı Yaratın Sınıfınızda karmaşık bilgileri daha ulaşılabilir kılmak için görseller kullandığımız-da, algılarımızla iletişim kurmak için çizimler, diyagramlar ve yapılar harika araçlardır. Farklı görsellemelerle deney yapın Farklı yapılarla öğrenmelerinizi açıklamaya çalışın. İşte birkaç örnek: - Yolculuklar zamandaki deneyime bakmak için harikadır. İnsanların ruh halini, deney-imlerini, ve ihtiyaçlarını haritalandıra-bilirsiniz. - Venn diagramları birkaç önemli temaları ve bunlar arasındaki ilişkileri açıklamamıza yardımcı olur. »- İkiye-ikiler gerilimleri vurgulamaya ve farklı kategoriler oluşturmaya yardım eder. - Haritalar ilişkileri açıklamaya yardımcı olur. Yapıyı Test Edin Görsellemelerinizi takımınızdan olmayan biriyle paylaşın ve anlam ifade edip etmedik-lerini anlamak için dışarıdan bir görüş alın. AŞAMA-ADIM 2–3 Yolculuk haritası Venn diyagramı İkiye-iki İlişki haritası
  47. 47. Eğt. için TF| Araçkiti 47 n 15–30 dk. Düşünsel 2–3 Kişi Zorluk Bu aşama sizi bulduğunuz algılara cevap veren beyin fırtınası sorularına ulaştırır. Aklınızda Bulunsun Zaten çözüm ima eden beyin fırtınası sorularından kaçının. Kendinize “Niçin bunu yapmak istiyoruz?” sorusunu sorun. Bu sorularınızı daha geniş biçimde yeniden biçimlendir-menize yardımcı olur. Algılarınızı Harekete Geçirilebilir Kılın Algılar sadece ilham verici fırsatlar olarak onları harekete geçirdiğinde değerli olabilir. Onları fikirlerinizin sıçrama tahtası olan beyin fırtınası sorularına dönüştürün Örneğin: -Öğretmenler odasını daha büyük kanepelerle nasıl tasarlayabiliriz? Sorusu büyük kanepelerle dolu bir oda çözümünü ima etmektedir. -“Bunu neden yapmak istiyoruz?” dersler arasında dinlenmeye imkan vermek için öğretmenlerin gerçek mekan ihtiyaçlarını yüz-eye çıkartır. Sonrasında beyin fırtınası sorusu şöyle olur: -Dersler arasında öğretmenlerin rahatlaması için nasıl alan yaratabiliriz? Bu, kanepeli oda fikrinin ötesinde olası çözüm-leri genişletir. “Biz Nasıl yapabiliriz?” Sorularını Geliştirin Algıların çevresinde üretken sorular yarat. Her bir cümleye keşif, öneri ve girdi için bir davet olarak “Nasıl yapabiliriz?” ya da “Peki ya şöyle olsaydı?” ile başla. Her algı için çoklu sorular oluşturun. Bunları düz, basit ve özlü bir dilde yazın. Beyin Fırtınası Soruları Seç Beyin fırtınası bölümünde hazırladığın sorulardan 3-5 tane seç. İçgüdülerine güven: Hemen fikirler üretmeye yardımcı olan heye-can verici hissettiğin soruları seç. Çözmesi zor gibi hissetsen bile önemli göndermeler yapan soruları da seç. Çalıştayda birlikte çalışma yaparken, beyin fırtınasını beslemek için bir grup öğretmen çoklu sorular üretti.
  48. 48. Eğt. için TF| Araçkiti 48 n Fikirleştirme BU SÜREÇTE NEREDESİNİZ? BU AŞAMADA NELER VAR? 3-1 Fikirler Üretin 50 3-2 Fikirleri Arındırın 54 Aşama 3
  49. 49. Eğt. için TF| Araçkiti 49 FİKİRLEŞTİRME Aşama 3 Fikirleştirme çok sayıda fikir üretmek demektir. Beyin fırtınası, sizi baskılar olmadan geniş bir şekilde düşünmeye teşvik eder. Genelde, ileri görüşlü düşünceleri ateşleyen gelişigüzel fikirlerdir. Dikkatli bir hazırlık ve net kurallarla, beyin fırtınası oturumu yüzlerce yeni fikir temin edebilir.
  50. 50. Eğt. için TF| Araçkiti 50 FİKİRLEŞTİRME Phase-Step 3-1 10–20 dk. Aktif Katılım 1–2 Kişi Zorluk Bu aşama size dinamik bir beyin fırtınası oluştur-manızı sağlar. Aklınızda Bulunsun: Beyin fırtınasını başka bir etkinliğin, dersin veya toplantının bir parçası yaptığınızda, fikir üretmenin katılımcıların alışması için biraz daha za-mana ihtiyaç duydukları durum olduğunu hatırlayın. Bu anlayışa geçiş için zaman ve mekan yaratın. Fikirler Üretin Beyin fırtınasına hazırlanın Beyin fırtınasına olanak tanıyın Umut vadeden fikirleri seçin Düşünmek için çizin Çalışma Kağıdı Takımınızla bu aşamada fikirler üretip dosyalamanıza yardımcı olmak için çalışma kağıtları 3-1, Tasarımcının Çalışma Kitabı’nın 48-55 sayfalarında mevcuttur. Beyin Fırtınasına Hazırlanın Beyin fırtınası genellikle gelişi güzel ve yapılandırılmamış olarak düşünülmek-tedir, fakat aslında beyin fırtınası bir çok öğretiyi içine alan odaklanmış bir faaliyettir. Bu bölümden en fazlasını alabilmek için en uygun şekilde düzen kurmaya zaman ayırın. İyi Tanımlanmış Bir Konu İle Başlayın Bu aşamadan ne elde etmek istediğini düşün. Çok sayıda odaklanılmış beyin fırtınası sorusu seç. Uygun Bir Mekan Seçin Katılımcıların rahatça sandalyelerinden kalkıp hareket edebilecekleri, yeterli duvar alanı olan bir oda seçin. Fikirleri Yakalamak İçin Araçlar Temin Edin Yapışkanlı kağıtlar, işaret, kağıt ve atıştırmalık gibi materyaller topla: fırtınası aşamasında şekerin gücünü hafife alma. Farklı Bir Grup İnsanı Davet Edin Kendi grubunuzdan olmayan insanların gru-ba dahil olmasını göz önünde bulundurun, çünkü onlar taze bir bakış açısına sahip olacaktır. 6 ila 8 kişiyi dahil edin. 45-60 Dakikalık Planlayın Beyin fırtınası aşamasını, odaklanmayı ve enerjiyi korumak için en fazla bir saatte tu-tun.
  51. 51. Eğt. için TF| Araçkiti 51 FİKİRLEŞTİRME Beyin Fırtınası Kuralları Bu yedi kural beyin fırtınası aşamanızı odaklanılmış, etkili ve eğlenceli yapar. Katılımcılar için sadece bir hatırlatıcı olarak verilse bile her beyin fırtınasının başlangıcında bun-ları sunun. Düşünceye saygı göster: Bu noktada kötü fikir yok-tur. Onları daraltmak için çok fazla vakit olacak. Gelişigüzel fikirleri teşvik et: Fikir gerçekçi gözükmese bile, başka biri için harika bir fikri ateşleyebilir. Başkalarının fikirlerine katkı yap: “Fakat” tan ziyade “ve”yi düşün. Konuya odaklanmış olarak kal: Bu aşa-madan daha fazlasını alabilmek için, beyin fırtınası sorularını göz önünde tut. Her seferinde bir konuşma: Yapılandırıla-bilsin diye tüm fikirler duyulmalıdır. Görsel ol: Sadece yazmak yerine, fikir-lerini çiz. Bir sürü sözcük söylemek yer-ine şekiller ve resimlere tutun. Niceliğin peşinden koş: Beklenmedik bir hedef koy-sonra onu aş. İyi bir fikir bulmanın en iyi yolu bir sürü fikirle yüzleşmektir.
  52. 52. Eğt. için TF| Araçkiti 52 FİKİRLEŞTİRME 45–60 dk. Aktif Katılım 6–10 Kişi Zorluk Bu aşama size bir sürü taze yeni fikir kazandırır. Aklınızda Bulunsun: Beyin fırtınası hızlı ve dinamik bir faaliyettir. Takımınızı ayakta tutun, onları konuşmaya teşvik edin ve süreyi kısa tutun. Herkese fikrini açıklamak için birkaç saniye verin. Beyin Fırtınasına Olanak Tanıyın Beyin fırtınası taze fikirler ve yeni bir enerji üretmek için harika bir etkinliktir. Beyin fırtınanız için güvenli ve pozitif bir atmosfer yaratın böylece takım, her çeşit çılgın fikirler üretebilir. Bir Yöneten Seçin Aktivite boyunca liderlik edecek kişiye karar ver. Beyin fırtınası protokolü konusunda bilgi edinin. Konunuzu Tanıtın Kısaca üzerinde çalışacağınız sorunu tanıtın. Keşif aşamanızdaki bazı heyecan verici hikayeleri pay-laşın. Beyin Fırtınası Kurallarını Tanıtın Aktivitede doğru havayı yakalamak için her kuralı ve kuralın amacını açıklayın. Bu bölümün başında beyin fırtınası kurallarının geniş özetini bulabilirsiniz. Herkese Katılım İçin Malzeme Sağlayın Takımınızı bir duvarın ya da sunum kağıdının yanında toplayın. Herkese bir yapışkanlı kağıt ve kalem verin. İnsanları çizmeye ve görsel olmaya ce-saretlendirin. Takımınıza yapışkanlı kağıtlara büyük harflerle ve sadece bir fikir yazmaları gerektiğini hatırlatın. Konuya Isındırarak Başlayın İnsanları doğru ruh haline getirmek için eğlenceli, basit veya hatta alakasız bir faaliyet seçin: -Beyin fırtınasına ısındırın: Samanlıkta bir iğneyi nasıl bulabilirim? -Asla yapamayız: Okulda hiç yapamayacağınız şey-leri beyin fırtınası yapın. -Görselleşin: Herkesten bir dakika içinde komşusu-nun resmini çizmesini isteyin ve bunları paylaşın. Tek Tek Hareket Edin Herkes görebilsin diye beyin fırtınası yapacağınız soruyu duvara yapıştırın. Grupla çalışmaya başlamadan önce katılımcılardan birkaç dakika düşünüp ilk fikirlerini yazmalarını isteyin. Sonra, beyin fırtınasına olanak tanıyın ve her kişisel fikri yakalayın. Enerjiyi Yüksek Tutun Eğer fikir akışı yavaşlarsa alternatif konular veya teşvik sağlayın. Her 15-20 dakikada bir yeni beyin fırtınası sorusuna geçin. Bazı çılgın fikirleri kendiniz atın. Eğer, gerekirse takımına kuralları hatırlatın. Toplamda kaç tane fikir üretmek istediğiniz konu varsa bunlarla ilgili hedef belirleyin. Bu takım kendilerini sıkışmaktan kurtarmaları ve tasarı olasılıklarını genişletmeleri için projenin dışındaki kişileri davet ettiler.

×