Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN EPP (Q1-Q4)

Teacher’s Guide in EPP Quarter 1 to 4

  • Login to see the comments

K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN EPP (Q1-Q4)

  1. 1. D EPED C O PY i Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan 4 Patnubay ng Guro Ang aklat na ito ay magkatuwang na inihanda at sinuri ng mga edukador mula sa mga publiko at pribadong paaralan, kolehiyo, at / o unibersidad. Hinihikayat namin ang mga guro at ibang nasa larangan ng edukasyon na mag-email ng kanilang puna at mungkahi sa Kagawaran ng Edukasyon sa action@deped.gov.ph. Mahalaga sa amin ang inyong mga puna at mungkahi. Kagawaran ng Edukasyon Republika ng Pilipinas All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015. Unit 1
  2. 2. D EPED C O PY Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan – Ikaapat na Baitang Patnubay ng Guro Unang Edisyon 2015 Paunawa hinggil sa karapatang-sipi. Isinasaad ng Batas Republika 8293, seksiyon 176 na “Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-ari (sipi) sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito’y pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.” Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand names, tatak o trademarks, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa aklat na ito ay sa nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagtibay ng isang kasunduan ng Kagawaran ng Edukasyon at Filipinas Copyright Licensing Society (FILCOLS), Inc. na ang FILCOLS ang kakatawan sa paghiling ng kaukulang pahintulot sa nagmamay-ari ng mga akdang hiniram at ginamit dito. Pinagsumikapang matunton upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Tanging mga institusyon at kompanyang nakipagkontrata sa FILCOLS at yaong nakasaad lamang sa kasunduan, ang maaaring kumopya mula dito sa Patnubay ng Guro. Ang hindi nakipagkontrata sa FILCOLS ay dapat, kung ninanais makakopya, makipag-ugnay nang tuwiran sa mga tagapaglathala at sa mga may-akda. Maaaring tumawag sa FILCOLS sa telepono blg. (02) 439-2204 o mag-email sa filcols@gmail.com ang mga may-akda at tagapaglathala. Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Br. Armin A. Luistro FSC Pangalawang Kalihim: Dina S. Ocampo, PhD Direktor IV: Marilyn D. Dimaano, EdD Inilimbag sa Pilipinas ng Vibal Group, Inc. Department of Education-Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS) Office Address: 5th Floor Mabini Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City Philippines 1600 Telefax: (02) 634-1054 or 634-1072 E-mail Address: imcsetd@yahoo.com Mga Bumuo ng Kagamitan ng Patnubay ng Guro Mga Manunulat: Entrepreneur & ICT – Eden F. Samadan, Marlon L. Lalaguna, Virgilio L. Laggui, Marilou E. Marta R. Benisano; Home Economics – Dolores M. Lavilla, Imelda O. Garcia, Bernie C. Dispabiladera; Agriculture – Teresita B. Doblon, Ma. Shirley A. Macawile, Ernesto R. Abletes, Judy R. Rondina; Industrial Arts – Shiela Mae R. Roson, Roberto B. Torres, at Randy R. Emen Mga Konsultant: Mona T. Sasing, Cherrypyn B. Barbacena, PhD, Anicia M. Lorica, at Werson R. De Asis, PhD Mga Tagaguhit: Entrepreneur & ICT – Anife S. Angelo; Home Economics – Sharlyn P. Sanclaria; Agriculture – Mar G. Agustin; Industrial Arts – Jayson M. Gaduena, Fermin M. Fabella, at Eric C. De Guia Mga Tagatala: Erwin Karl I. Antido at Ron Ralph Kenneth L. Ocampo Mga Naglayout: Phoebe Kay B. Doñes, Paola Joy B. Doñes, at John Ralph G. Sotto Mga Tagapamahala: Glenda M. Granadozin, Rogelio O. Doñes, EdD, Marilette R. Almayda, PhD, at Marilyn D. Dimaano, EdD All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  3. 3. D EPED C O PY iii PAUNANG SALITA InihahandogitongPatnubayngGuro(Teacher’sGuide)samga guro ng asignaturang Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan sa Ikaapat na Baitang alinsunod sa K to 12 Enhanced Basic Education Program. Ang mga gawain sa kagamitang ito ay maingat na inihanda upang maging angkop sa edad, kultura, kakayahan, kasanayan, kaalaman, at interes ng iyong mga mag-aaral. Ito rin ang gagamitin mo upang iangkop ang mga aralin dito kung kinakailangan upang magingkaaya-ayasamgamag-aaralangmgagawainat pagsasanay sa mga inihandang aralin. Ang patnubay na ito ay magiging gabay mo sa buong taong pagtuturo ng Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan upang malinang nang lubos ang kakayahan sa iba’t ibang lawak ng asignatura. Magagamit mo ang mga ito nang wasto at angkop sa pang-araw-araw na pamumuhay. Gayundin mabisang magamit ng mga mag-aaral ang mga kakayanan sa paghahanapbuhay upang lalo nilang mahalin ang kahalagahan ng paggawa. Ang mga gawain ng mga mag-aaral ay makikita sa Kagamitan ng Mag-aaral (KM) (Learner’s Material), kung saan nakasulat ang pagsasanay, gampanin, at gawaing isasagawa sa pag-aaral ng aralin. Magiging matagumpay sila sa paggamit nito sa pamamagitan ng iyong paggabay sa kanila. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  4. 4. D EPED C O PY iv ARALIN PAKSA PAHINA Yunit I Entrepreneurship and Information and Communication Technology (ICT) 1 Aralin 1 Ang Pagbebenta ng Produkto 2 Aralin 2 Katangian ng Entrepreneur 5 Aralin 3 Ang Iba’t Ibang Uri ng Negosyo 7 Aralin 4 Mga Entrepreneur sa Komunikasyon at Teknolohiya 10 Aralin 5 Matagumpay na mga Entrepreneur sa Ating Bansa 14 Aralin 6 Ang Kahalagahan ng Entrepreneurship 18 Aralin 7 Ligtas at Responsableng Paggamit ng Computer, Internet, at Email 21 Aralin 8 Ang Mga Panganib na Dulot ng Malware at Computer Virus 24 Aralin 9 Pangangalap ng Impormasyon Gamit ang ICT 27 Aralin 10 Ang Computer File System 29 Aralin 11 Pananaliksik Gamit ang Internet 32 Aralin 12 Pangangalap ng Impormasyon sa Websites 34 Aralin 13 Pag-download ng Impormasyong Nakalap 37 Aralin 14 Paggawa ng Table at Tsart Gamit ang Word Processor 40 Aralin 15 Paggawa ng Table at Tsart Gamit ang Spreadsheet Tool 43 Aralin 16 Pag-sort at Pag-filter ng Impormasyon 45 Aralin 17 Ang Email 48 Aralin 18 Pagsagot at Pagpapadala ng Email na may Attachment 51 Aralin 19 Pagguhit Gamit ang Drawing Tool o Graphic Software 53 Aralin 20 Pag-Edit ng Larawan Gamit ang Basic Photo Editing Tool 57 Aralin 21 Paggawa ng Dokumento na may Larawan Gamit ang Word Processing Tool 59 Aralin 22 Paggawa ng Report Gamit ang Word Processing Application 62 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  5. 5. D EPED C O PY ix RepublicofthePhilippines DepartmentofEducation DepEdComplex,MeralcoAvenue PasigCity December2013 KTO12CURRICULUMGUIDE EDUKASYONGPANTAHANANAT PANGKABUHAYAN(EPP) and TECHNOLOGYANDLIVELIHOODEDUCATION (TLE) Grade4 (Grade1toGrade10) All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  6. 6. D EPED C O PY x Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  7. 7. D EPED C O PY xi Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM DescriptionofFramework TechnologyandLivelihoodEducationencompassesthefieldofHomeEconomics(H.E.);IndustrialArts(IA);Agri-FisheryArts(AFA);andInformation,Communication.and Technology(ICT).The24TLEcoursescanbecategorizedunderanyofthesefields. TLEasacoursehastwostreams—theTR-basedTLEandtheEntrepreneur-basedTLE—andeveryschoolhasachoiceastowhichstreamtooffer,withconsideration forfaculty,facilities,andresources.BothstreamsarebasedontheTrainingRegulations,buttheEntrepreneur-basedTLEembedsentrepreneurshipconceptsinthe teachingofthevarioussubjectsinHE,IA,AFA,andICT. TLEisgearedtowardsthedevelopmentoftechnologicalproficiencyandisanchoredonknowledgeandinformation,entrepreneurialconcepts,processanddelivery,work values,andlifeskills.ThismeansthattheTLEthatworksisonewhichisbuiltonadequatemasteryofknowledgeandinformation,skillsandprocesses,andtheacquisitionof properworkvaluesandlifeskills.TheTLEthatisfunctionalisonewhichequipsstudentswithskillsforlifelonglearning.TLEthatisconcernedonlywithmeredefinitionof termsismeaninglessandshallow.TLEthatisfocusedonmasteryofskillsandprocesseswithoutrightworkvaluesisanemicanddangerous.AneffectiveTLEisonethatis foundedonthecognitive,behavioral,orpsychomotorandaffectivedimensionsofhumandevelopment.ThereforeteachingTLEmeansteachingfacts,concepts,skills,and valuesintheirentirety. ThediagramlikewiseshowsthatentrepreneurialconceptsalsoformpartofthefoundationofqualityTLE.ItisexpectedthatTLEstudents,afterusingtheLearningModules onEntrepreneurship-basedTLE,imbibetheentrepreneurialspiritandconsequentlysetuptheirownbusinessesintheareasofAgri-FisheryArts,IndustrialArts,Home Economics,andInformationandCommunicationTechnology. TLEbyitsnatureisdominantlyaskillsubject;hencetheteachermustengagestudentsinanexperiential,contextualized,andauthenticteaching-learningprocess.Itisa subjectinwhichstudentslearnbestbydoing.Itisintegrativeinapproach.Forinstance,itintegratesentrepreneurshipwithalltheareasofTLE.Itintegratesconcepts,skills, andvalues. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  8. 8. D EPED C O PY xii Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM I.LEARNINGAREASTANDARD II.KEYSTAGESTANDARDS Grades4–6Grades7–10Grades11–12 Thelearnerdemonstratesanunderstandingofthe basicknowledgeandskillsinentrepreneurship&ICT, Agriculture,HomeEconomics,andIndustrialArts towardtheimprovementofpersonallife,family,and community Thelearnerdemonstratesanunderstandingofthe basicconceptsofselectedTLEcourseinHome Economics,IndustrialArts,AgricultureandFisheryArts andICTcompetenciescommontoTLEcoursessuchas useandmaintenanceoftools,observing,safetyinthe workplace,mensurationandcalculation,and interpretingtechnicaldrawings;andgainsspecialized knowledgeandskillsinatleastoneTLEthatwould enablehim/hertoobtainNCII. Thelearnerdemonstratesspecializedtechnicalskills thatwouldenablehim/hertoobtainNCII. Thelearnerdemonstratestheknowledge,skills,values,andattitudes(KSVA)inTechnologyandLivelihoodEducation(TLE),whichwillenable him/hertogainemployment,becomeanentrepreneur,amiddlelevelmanpowerand/orpursuehighereducation. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  9. 9. D EPED C O PY xiii Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM III.GRADELEVELSTANDARDS GRADELEVELLEVELSTANDARDS 4 Thelearnerdemonstratesbasicknowledge,skills,andvaluesinagriculture,entrepreneurshipandICT,homeeconomics,andindustrialartsthatcanhelp improveselfandfamilylife. 5 Thelearnerdemonstratesincreasedknowledge,skills,andvaluesinentrepreneurshipandICT,agriculture,homeeconomics,andindustrialartstoward improvingfamilylifeandthecommunity. 6 Thelearnerdemonstratesenhancedandexpandedknowledgeinentrepreneurship&ICT,agriculture,homeeconomics,andindustrialartstowardthe improvementofthefamily’seconomiclifeandthecommunity. 7 ThelearnerdemonstratesanunderstandingofbasicconceptsandunderlyingprinciplesindevelopingfundamentalskillsinExploratoryTechnologyand VocationalEducation(EPP/TLE/TVE). 8 Thelearnerdemonstratesanunderstandingofhis/herPersonalEntrepreneurialCompetencies(PECs),theenvironmentandmarket,andprocess/production anddeliveryoftheTechnology&VocationalEducationcourseinwhichhe/shehasspecialized. 9 Thelearnerdemonstratesanunderstandingofhis/herPersonalEntrepreneurialCompetencies(PECs),theenvironmentandmarket,andprocess/production anddeliveryoftheTechnology&VocationalEducationcourseinwhichhe/shehasspecialized. 10 Thelearnerdemonstratesanunderstandingofhis/herPersonalEntrepreneurialCompetencies(PECs),theenvironmentandmarket,andprocess/production anddeliveryoftheTechnology&VocationalEducationcourseinwhichhe/shehasspecialized. 11 Thelearnerdemonstratesanunderstandingoftheprinciplesinpreparingacreativeandinnovativebusinessplanasitrelateswithmarketing,operations andhumanresource,andsimpleaccountingandfinancialplanstodeterminethefeasibilityandviabilityofthebusinessofhis/hertechnologyand Vocationalspecialization. 12Thelearnerdemonstratesanunderstandingofoftheprinciplesinapplyingthebusinessplanofhis/herchoicebasedonhis/herT&VEspecialization. IV.TIMEALLOTMENT Grade4Grade5Grade6Grade7Grade8Grade9Grade10 Daily50mins50mins50mins Weekly4hours4hours4hours4hours All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  10. 10. D EPED C O PY xiv Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM Grade4 NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE Grade4–ICTandENTREPRENEURSHIP 1.Entrepreneurship Angmag-aaralay… naipamamalasangpang- unawasakonseptong “entrepreneurship” Angmag-aaralay… naipaliliwanagangmga batayangkonseptong pagnenegosyo 1.1naipaliliwanagangkahuluganatkahalagahan ng“entrepreneurship” EPP4IE- 0a-1 1.2natatalakayangmgakatangianngisang entrepreneur EPP4IE- 0a-2 1.3natutukoyangmganagingmatagumpayna entrepreneursapamayanan,bansa,atsa ibangbansa EPP4IE- 0b-3 1.4natatalakayangiba’t-ibanguringnegosyo EPP4IE- 0b-4 2.Ligtasat responsableng gamitngICT naipamamalasang kaalamanatkakayahansa paggamitngcomputer, Internet,atemailsaligtas atresponsableng pamamaraan nakagagamitngcomputer, Internet,atemailsaligtas atresponsableng pamamaraan 2.1naipaliliwanagangmgapanuntunansa paggamitngcomputer,Internet,atemail EPP4IE- 0c-5 2.2natatalakayangmgapanganibnadulotng mgadi-kanais-naisnamgasoftware(virusat malware),mganilalaman,atmgapag-asalsa Internet EPP4IE- 0c-6 2.3nagagamitangcomputer,Internet,atemail saligtasatresponsablengpamamaraan EPP4IE-0d- 7 3.Pangangalap atpagsasaayos ng impormasyong gamitangICT naipamamalasang kaalamanatkasanayansa computeratInternetsa pangangalapat pagsasaayosng impormasyon nakagagamitngcomputer atInternetsa pangangalapat pagsasaayosng impormasyon 3.1.naipaliliwanagangkaalamansapaggamitng computeratInternetbilangmapagkukunan ngiba’tibanguringimpormasyon EPP4IE-0d- 8 3.2.nagagamitangcomputerfilesystem EPP4IE- 0e-9 3.3.nagagamitangwebbrowseratangbasic featuresngisangsearchenginesa pangangalapngimpormasyon EPP4IE- 0e-10 3.4.nagagamitangmgawebsitesapangangalap ngimpormasyon EPP4IE- 0f-11 3.5.nakokopyaonada-downloadsacomputerang nakalapnaimpormasyonmulasaInternet EPP4IE- 0f-12 4.Pag-susuring Impormasyon naipamamalasang kaalamanatkakayahan nakagagawangtableat tsartgamitang 4.1nakagagawangtableattsartgamitangword processing EPP4IE- 0g-13 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  11. 11. D EPED C O PY xv Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE GamitangICTsapaggamitng productivitytoolsupang maipakitaangnumerical attekstualna impormasyonsa pamamagitanngmga tableattsart productivitytoolsupang magpakitang impormasyon 4.2nakagagawangtableattsartgamitang electronicspreadsheettool EPP4IE- 0g-14 4.3nakakapag-sortatfilterngimpormasyon gamitangelectronicspreadsheettool EPP4IE- 0h-15 5.Komunikasyon at kolaborasyon gamitangICT naipakikitaangkaalaman atkasanayansapaggamit ng nakagagamitngemail 5.1.nakapagpapadalangsarilingemail EPP4IE 0h-16 5.2.nakasasagotsaemailngiba EPP4IE- 0h-17 5.3.nakapagpapadalangemailnamaykalakipna dokumentooibapangmediafile EPP4IE- 0i-18 6.Paglikhang knowledge products naipakikitaang kaalamanatkakayahan sapaggamitng productivitytoolsupang lumikhangmga knowledgeproduct nakagagamitng productivitytoolssa paggawangmga knowledgeproducts 6.1.nakaguguhitgamitangdrawingtoolo graphicssoftware EPP4IE- 0i-19 6.2.nakakapag-editngphotogamitangbasic photoeditingtool EPP4IE- 0i-20 6.3.nakagagawangdokumentonamaypicture gamitangwordprocessingtoolodesktop publishingtool EPP4IE- 0j-21 6.4.nakagagawangmaiklingreportnamay kasamangmgatable,tsart,atphotoo drawinggamitangiba’tibangtoolsna nakasanayan EPP4IE- 0j-22 Grade4–AGRICULTURE 1.Pagtatanimng halamang ornamental naipamamalasangpang- unawasakaalamanat kasanayansapagtatanim nghalamangornamental bilangisanggawaing pagkakakitaan naisasagawaang pagtatanim,pag-aani,at pagsasapamilihanng halamangornamentalsa masistemangpamamaraan 1.1naisasagawaangmgakasanayanatkaalaman sapagtatanimnghalamangornamentalbilang isangpagkakakitaanggawain EPP4AG-0a- 1 1.2natatalakayangpakinabangsapagtatanimng halamangornamental,parasapamilyaatsa pamayanan EPP4AG-0a- 2 1.3nagagamitangteknolohiya/Internetsa pagsagawangsurveyatibapangpananaliksik ngwastoatmakabagongpamamaraanng pagpapatubonghalamangornamental EPP4AG-0b- 3 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  12. 12. D EPED C O PY xvi Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE 1.4.nakapagsasagawangsurveyupang matukoyangmgasumusunod: 1.4.1mgahalamangornamentalayonsa ikagagandangtahanan,gustongmamimili, panahon,pangangailanganatkitangmga nagtatanim 1.4.2pagbabagosakalakaransapagpapatubo nghalamangornamental(hal: “intercropping”nghalamanggulaysa halamanangornamental,atbp) 1.4.3Disenyooplanongpagtatanimng pinagsamanghalamangornamentalatiba pangmgahalamangangkopdito 1.4.4pagkukunanngmgahalamanatibapang kailangansahalamangornamental 1.4.5paraanngpagtatanimatpagpapatubo EPP4AG-0c- 4 1.5nakagagawangdisenyonghalamang ornamentalsatulongngbasicsketchingat teknolohiya EPP4AG- 0c-5 1.6naipakikitaangwastongpamamaraansa pagpapatubo/pagtatanimnghalamang ornamental 1.6.1pagpilingitatanim 1.6.2paggawa/paghahandangtaniman 1.6.3paghahandangmgaitatanimopatutubuin atitatanim 1.6.4pagtatanimayonsawastongpamamaraan EPP4AG-0d- 6 1.7naipaliliwanagangilangparaanng pagpaparaminghalamantuladngpagtatanim salataatlayering/marcotting EPP4AG-0e- 7 1.8naisasagawaangmasistemang pangangalagangtanim 1.8.1pagdidilig,pagbubungkalnglupa, paglalagayngabono,paggawangabonong organikoatbp EPP4AG-0e- 8 1.9naipakikitaangpagkamapamaraansa paggamitngmateryales,panahonatperasa EPP4AG-0e- 9 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  13. 13. D EPED C O PY xvii Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE pagpapatubonghalamangornamental 1.10naisasagawaangwastongpag-aani/ pagsasapamilihanngmgahalamang ornamental EPP4AG-0f- 10 1.11nakagagawangplanosapagbebentangmga halaman 1.11.1pagsasaayosngpaninda 1.11.2pag-kumbinsisamamimili 1.11.3pagtatalangpuhunanatginastos EPP4AG-0f- 11 1.12naisasagawanangmahusayang pagbebentanghalamangpinatubo EPP4AG-0g- 12 1.13natutuosangpuhunan,gastos,kitaat maiimpok EPP4AG-0g- 13 1.14nakagagawangplanongpatuloyna pagpapatubonghalamangornamentalbilang pagkakakitaanggawain EPP4AG-0g- 14 2.Pag-aalagang hayop naipamamalasangpang- unawasapanimulang kaalamanatkasanayansa pag-aalaganghayopsa tahananatang maitutulongnitosapag- unladngpamumuhay naisasagawangma kawilihanangpag-aalagasa hayopsatahananbilang mapagkakakitaanggawain 2.1natatalakayangkabutihangdulotngpag-aalagang hayopsatahanan EPP4AG-0h- 15 2.2natutukoyangmgahayopnamaaaringalagaansa tahanan. Hal.dagangcosta,lovebirds,kalapati,isda,atbp. EPP4AG-0h- 16 2.3naiisa-isaangwastongpamamaraansapag- aalaganghayop 2.3.1pagsasagawanangmaayosnapag-aalaga nghayop 2.3.2pagbibigayngwastonglugarotirahan 2.3.3pagpapakainatpaglilinisngtirahan 2.3.4pagtatalangpagbabago/pag-unlad/pagbisita sabeterinaryo EPP4AG-0h- 17 2.4nakagagawangplanongpagpaparamingalaga upangkumita 2.4.1napipiliangpararamihinghayop 2.4.2nakagagawangtalatakdaanngmgagawain upangmakapagparaminghayop 2.4.3nakagagawangiskedyulngpag-aalagang hayop EPP4AG-0i- 18 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  14. 14. D EPED C O PY xviii Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE 2.4.4Naisasaalangalangangmga kautusan/batastungkolsapangangalagang pararamihinghayop 2.5naitatalaangmgapag-iingatnadapatgawinkung mag-aalaganghayop EPP4AG-0i- 19 Grade4–HOMEECONOMICS 1.Tungkulinsasarili 2.Pag-uugalibilang kasapingmag- anak 3.Paglilinisng bahay 4.Paghahandang masustansiyang pagkain naipamamalasangpang- unawasabatayang konseptong“gawaing pantahanan”atang maitutulongnitosapag- unladngsariliattahanan naisasagawangmay kasanayanangmgagawaing pantahananna makatutulongsa pangangalagangpansariliat ngsarilingtahanan 1.1.naisasagawaangtungkulinsasarili EPP4HE-0a- 1 1.2.naisasaugaliangmgatungkulinsasariliupang magingmaayos 1.2.1.nasasabiangmgakagamitansapaglilinisat pag-aayosngsarili 1.2.2.naipakikitaangwastongparaanngpaggamit ngmgaito 1.2.3.naipakikitaangwastongpamamaraanng paglilinisatpag-aayos 1.2.4.nasusunodangiskedyulngpaglilinisatpag- aayossasarili EPP4HE-0a- 2 1.3.napangangalagaanangsarilingkasuotan 1.3.1.naiisa-isaangmgaparaanng pagpapanatilingmalinisngkasuotan(hal., mag-ingatsapagupo,pagsuotngtamang kasuotansapaglalaro,atbp) 1.3.2.nasasabianggamitngmgakagamitansa pananahisakamay 1.3.3.naisasaayosangpayaknasirangkasuotan sapamamagitanngpananahisakamay (hal.pagkabitngbutones) 1.3.4.Naitatabingmaayosangmgakasuotan bataysakanilanggamit.(hal.,pormalna kasuotanatpang-espesyalnaokasyon) EPP4HE-0b- 3 1.4.napapanatilingmaayosangsarilingtindig 1.4.1.naipakikitaangmaayosnapag-upoat paglakad 1.4.2.naisasagawaangmgaGawainna EPP4HE-0c- 4 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  15. 15. D EPED C O PY xix Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE nagpapanatilingmalusognatindigtuladng pag-iwassasakitsapamamagitanng pagkainngmasustansyangpagkain,pag- ehersisyo,atbp 1.5.naipakikitaangmabutingpag-uugalibilangkasapi ngmag-anak EPP4HE-0d- 5 1.6.nakatutulongsapag-aalagasamatatandaatiba pangkasapingpamilya 1.6.1.naiisa-isaangmgagawinnamakatutulong sapangangalagasaibapangkasaping pamilyahal.pagbibigayngpagkain,pag- abotngkailangangkagamitan,pagkukwento atpakikinig 1.6.2.naisasagawaangpagtulongnangmaypag- iingatatpaggalang EPP4HE-0d- 6 1.7.nakatutulongsapagtanggapngbisitasabahay tuladng: 1.7.1.pagpapaupo,pagbibigayngmakakain, tubig,atbp) 1.7.2.pagsasagawanangwastongpag-iingatsa pagtanggapngbisita.(hal.,hindi pagpapasokkungdikakilalaangtao). 1.7.3.pagpapakilalasaibangkasapingpamilya EPP4HE-0e- 7 1.8.natutukoyangangkopnamgakagamitansa paglilinisngbahayatbakuran EPP4HE-0f- 8 1.9.naisasagawaangwastongparaanngpaglilinisng bahayatbakuran EPP4HE-0f- 9 1.10.naisasagawaangwastongpaghihiwalayngbasura sabahay EPP4HE-0g- 10 1.11.nakasusunodsamgatuntuning 1.11.1pangkaligtasanatpangkalusugan 1.11.2paglilinisngbahayatbakuran EPP4HE-0g- 11 1.12.nasusunodangmgagawaingnakatakdasasarili samgagawaingbahay EPP4HE-0h- 12 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  16. 16. D EPED C O PY xx Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE 1.13.naisasagawaangmgagawaingbahaynang kusangloobatmaykasiyahan EPP4HE-0h- 13 1.14.nakatutulongsapaghahandangmasustansiyang pagkain. 1.14.1.napapangkatangmgapagkainayonsaGo, Grow,Glowfood 1.14.2.nasusuriangsustansiyangtaglayngmga pagkainsaalmusalgamitang“foodpyramid guide“atangpangkatngpagkain 1.14.3.nakagagawangplanongilulutongpagkain 1.14.4.nakapaglulutoatnakapaghahandang pagkain EPP4HE-0i- 14 1.15.naibibigayangnilutongpagkainnangkaaya-aya EPP4HE-0j- 15 1.16.naipakikitaangwastongparaanngpaggamitng kubyertos(kutsaraattinidor). 1.16.1.Mganasusunodangtamangpanuntunan sapagkainangkopsakultura EPP4HE-0j- 16 1.17.naisasagawanangmaysistemaangpagliligpit atpaghuhugasngpinagkainan EPP4HE-0j- 17 Grade4–INDUSTRIALARTS 1.Basic mensuration naipapamalasangpang- unawasabatayang kaalamanatkasanayansa pagsususkatsapagbuong mgakapakipakinabangna gawaingpang-industriyaat angmaitutulongnitosa pag-unladngisang pamayanan naisasagawanangmay kasanayansapagsusukatat pagpapahalagasamga batayanggawainsasining pang-industriyana makapagpapaunladsa kabuhayanngsariling pamayanan 1.1Natatalakayangmgakaalamanatkasanayansa pagsusukat 1.1.1nakikilalaangmgakagamitansa pagsusukat 1.1.2nagagamitangdalawangsistemangpanukat (EnglishatMetric) 1.1.3naisasalinangsistemangpanukatnaEnglish saMetricatMetricsaEnglish EPP4IA-0a- 1 1.2naisasagawaangpagleletra,pagbuonglinyaat pagguhit. 1.2.1natutukoyangmgauringletra 1.2.2nabubuoangibat-ibanglinyaatguhit 1.2.3nagagamitang“alphabetsofline”sapagbuo nglinya,guhit,atpagleletra EPP4IA-0b- 2 2.Basicsketching, Basicshadingand naipamamalasangpang- unawasabatayang naisasagawanangmay kasanayanatpagpapahalaga 2.1natatalakayangkahalagahanngkaalamanat kasanayansabasicsketching,shading,at EPP4IA-0c- 3 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  17. 17. D EPED C O PY xxi Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE Outlining techniques kaalamanatkasanayansa pagbuongkapaki- pakinabangnagawaing pang-industriyaatang maitutulongnitosapag- unladngisangpamayanan angmgabatayanggawaing siningpang-industriyana makapagpapa-unladsa kabuhayanngsariling pamayanan outlining 2.1.1natutukoyangilangproduktona ginagamitanngbasicsketching,shading,at outlining. 2.1.2natutukoyangilangtao/negosyosa pamayanannaangpinagkaka-kitaanang basicsketchingshadingatoutlining 2.2naisasagawaangwastongpamamaraanng basicsketching,shadingatoutlining 2.2.1natutukoyangpamamaraanngbasic sketching,shadingatoutlining 2.2.2naiisa-isaangmgakagamitansabasic sketching,shading,atoutliningangwastong paggamitngmgaito EPP4IA-0d- 4 2.3nakapagsasaliksikngwastongpamamaraanng basicsketching,shadingatoutlininggamitang teknolohiyaataklatan 2.3.1nagagamitangInternet,aklat,atbp.sa pananaliksikngmgabagoatwastong pamamaraanngbasicsketching,shadingat outlining 2.3.2nagagamitangiba’t-ibangproductivitytools sapaggawangiba’t-ibangdisenyongbasic sketching,shadingatoutlining 2.3.3naipakikitaangwastongparaansabasic sketching,shading,atoutlining EPP4IA-0e- 5 2.4nakagagawangsarilingdisenyosapagbuoo pagbabagongproduktonggawasakahoy, ceramics,karton,olata(omgamateryalesna nakukuhasapamayanan) 2.4.1nasusunodangmgapanuntunang pangkaligtasanatpangkalusugansa paggawa 2.4.2nakikilalaangmgamateryalesnamaaaring i-recyclesapagbuongnaidesenyong proyekto EPP4IA-0f-6 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  18. 18. D EPED C O PY xxii Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM NILALAMAN (Content) PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (ContentStandard) PAMANTAYAN SAPAGGANAP (PerformanceStandard) PAMANTAYANSAPAGKATUTO (LearningCompetencies) CODE 2.4.3nasusuriangnabuongproyektobataysa sarilingpunaatngibagamitangrubrics 2.5naibebentaangnagawangproyekto 2.5.1natutuosangpresyongnabuongproyekto 2.5.2nakapagsasaliksikngmgalugarna pagbibilhanngprodukto 2.5.3natutukoyangilangparaanngpag-aakitng mamimili 2.5.4angwastongpag-aayosngproduktong ipagbibiliatpagbebentanito 2.5.5natutuosangpuhunan,gastos,atkita EPP4IA-0h- 7 2.6napaplanonangkasunodnaproyektogamitang kinita EPP4IA-0i-8 2.7naisasaalang-alangangpag-iingatat pagmamalasakitsakapaligiransapagplanoat pagbubuongproduktotungosapatuloynapag- unlad 2.7.1natutukoyangepektongdipag-iingatsa kapaligiran 2.7.2naipakikitaangpang-unawasakonseptong patuloynapag-unlad(sustainable development) EPP4IA-0i-9 2.8naipakikitaangmgagawinadapatodi-dapat isaugaliupangmakatulongsapatuloynapag- unlad EPP4IA-0j- 10 2.9natutukoyangmgaregulasyonatkautusanng pamahalaanglocalkaugnaysanapilingnegosyong pangserbisyoatprodukto EPP4IA-0j- 11 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  19. 19. D EPED C O PY xxiii Kto12BASICEDUCATIONCURRICULUM CODEBOOKLEGEND Sample:EPP4IE-0h-22 LEGENDSAMPLE FirstEntry LearningAreaand Strand/Subjector Specialization EdukasyongPantahanan atPangkabuhayan EPP4 GradeLevelGrade4 UppercaseLetter/s Domain/Content/ Component/Topic ICTand Entreprenuership IE - RomanNumeral *Zeroifnospecificquarter QuarterNospecificquarter0 LowercaseLetter/s *Putahyphen(-)inbetween letterstoindicatemorethana specificweek WeekWeekeighth - ArabicNumberCompetency Nakapagpapadalang emailnamaykalakipna dokumentooibapang mediafile 22 DOMAIN/COMPONENTCODE ICTandEntrepreneurshipIE AgricultureAG HomeEconomicsHE IndustrialArtsIA All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  20. 20. D EPED C O PY 1 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  21. 21. D EPED C O PY 2 Entrep Aralin 1 ANG PAGBEBENTA NG PRODUKTO I. NILALAMAN: Tatalakayin sa araling ito ang pamamaraan ng pagbebenta ng mga produktong ninanais na pagkakitaan sa pag-eentrepreneur. Ito ay upang maunawaan ng mga mag-aaral ang mga pamamaraan sa pagbebenta ng produkto upang ang negosyong pinasok ay kumita at umunlad. II. LAYUNIN: 1. Naiisa-isa ang pamamaraan sa pagbebenta ng produkto 2. Natatalakay ang mga produktong naibebenta sa pag-eentrepreneur 3. Nagagawa ang sama-samang gawain III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Surbey ng Produkto sa Pamilihan Sanggunian: Batayang Aklat sa Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan Kagamitan: mga larawan ng uri ng paninda IV. PANIMULANG PAGTATASA: Alam mo ba na maaari kang kumita sa mga produktong galing sa mga hayop? Malaking tulong sa pamilya at sa pamayanan kung ang mga produktong ito ay mapag-uukulan ng maayos na pamamahala. Ikaw bilang isang mag-aaral ay dapat tumulong sa wastong pamamahala ng mga produktong ito. V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK Pagmasdang mabuti ang larawan sa loob ng mga talulot. Piliin kung alin dito ang madaling ibenta sa pamilihan at magbigay ng tala ng kikitain: All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  22. 22. D EPED C O PY 3 Pumili ng talulot. Sabihin kung bakit ito ang napili at ano ang gagawin sa perang kinita. B. PAGLALAHAD Ipakita ang larawan. Ipasuri at ipauri ang bawat produkto. Isulat sa tapat ng larawan ang halaga ng bawat isa. Madaling ibenta sa pamilihan na malaki ang kita All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  23. 23. D EPED C O PY 4 C. PAGPAPALALIM NG KAALAMAN Gabayan ang mga mag-aaral. Sumulat ng isang talata tungkol sa “Wastong Pamamahala ng Produkto.” (Isulat sa isang hiwalay na papel.) D. PAGLALAHAT Sa pagpili ng ating binabalak na negosyo, kailangang isaalang-alang natin ang mga pamamaraan ng pagbebenta nito. Dapat nating tingnan kung ito ba ay madali at mabilis gawin upang maging maalwan ang ating kilos sa pagtitinda. VI. PAGTATAYA: Ipagawa sa mga mag-aaral ang sumusunod: • Sagutin ang tanong at isulat ang sagot sa papel. • Paano mapananatiling mataas ang uri ng mga produkto sa pagbebenta? • Magsaliksik sa kasalukuyang presyo ng karneng manok at itlog. Gumawa ng talaan ng kuwenta kung ikaw ay kikita sa kasalukuyang presyo. • Kapanayamin ang isang tindera tungkol sa mga umiiral na pagbebenta ng produkto. VII. PANGWAKAS NA PAGTATASA: Ipagawa sa mga mag-aaral ang sumusunod: • Lagyan ng tsek ang nadarama kung sang-ayon o di-sang-ayon ayon sa mga sitwasyon. Sitwasyon Sang- ayon Di-sang- ayon 1. Ang ina ni Perla ay tindera ng karne. Hindi niya inilagay ang karne sa palamigan dahil abalang-abala siya sa ibang ginagawa. 2. Matapos makuha ang itlog sa pugad ay pinagbubukod-bukod ito ayon sa laki. Pagkatapos ay isinasalansan ang mga ito sa trey. 3. Si Mang Gil na may bakahan ay nagbebenta nang lansakan at por kilo ng karneng baka sa pamilihang bayan. 4. Ang isang mag-anak ay uunlad kung pabaya sa pag-aalaga ng mga hayop. 5. Ang gatas ay kailangang painitan bago ilagay sa boteng isterilisado ang sabi ng nanay ni Joy. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  24. 24. D EPED C O PY 5 VIII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Magmasid sa inyong pamilihan. Kapanayamin ang isang entrepreneur kungpaanonilapinamamahalaanatiniingatanangkanilangipinagbibiling produkto. Saan sila kumukuha ng puhunan? Ilahad ito sa klase. I. NILALAMAN: Sa araling ito, tatalakayin ang mga katangian ng isang entrepreneur upang maging gabay at pamarisan ng mga mag-aaral na nagnanais maging entrepreneur sa hinaharap. II. LAYUNIN: 1. Naiisa-isa ang mahahalagang katangian ng isang entrepreneur 2, Naipagmamalaki ang mga katangian ng isang entrepreneur 3. Nakikilala ang sariling kakayahan na magagamit sa paghahanap buhay III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Katangian ng Entrepreneur Sanggunian: Batayang Aklat sa Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan, Kagamitan: mga larawan IV. PANIMULANG PAGTATASA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang sumusunod: 1. Ano-ano ang gawain sa pamamahala ng tindahan? 2. Ano ang mangyayari kung ang isa rito ay hindi mo gagawin? 3. Dapat bang gawin ang mga gawain upang ang isang tindahan ay hindi malugi? Bakit? Maiiwasan ba natin ang pagkalugi sa pagtitinda? Paano? V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK Ipakita ang mga larawan ng mga gawain kaugnay sa pamamahala ng tindahan. Paraan ng pagtatala ng paninda at produktong ibebenta. KATANGIAN NG ENTREPRENEUR Entrep Aralin 2 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  25. 25. D EPED C O PY 6 B. PAGLALAHAD Tanungin ang mga bata kung sino sa kanila ang may tindahan. Ipakuwento kung ano ang kanilang paninda. Sa ibang bata na hindi nakasali, itanong ito: Naranasan na ba ninyo na bumili sa tingiang tindahan sa inyong pamayanan? Ano ang inyong nabili? C. PAGPAPALALIM NG KAALAMAN I-grupo ang klase sa tatlo. Isadula kung paano maipapakita ang iba’t ibang pamamaraan ng pamamahala at pagtala ng paninda. Talakayin ang isinadula. Ipaguhit sa tatlong pangkat: Semi-permanenteng tindahan at lumilibot na tindahan. Sumulat ng tatlong pangungusap tungkol dito. Ibahagi ang iginuhit na uri ng tingiang tindahan at ipahayag ang pangungusap tungkol dito. D. PAGLALAHAT Hikayatin ang mga mag-aaral sa pagbuo ng kaisipan na:Ang mga tindahan ay magkakaiba. Meron di-permanente at permanente. Ang di- permanente ay umaalis at lumilipat sa ibang lugar depende sa kanilang mga kostumer. Ang permanente naman ay nakaperme sa isang lugar lang. VI. PAGTATAYA: Itanong sa mga bata kung anong katangian ng entrepreneur ang tinutukoy sa bawat sitwasyon. 1. Pinahahalagahan nang wasto at maayos ang mga produktong paninda. 2. Nagpapataw ng halaga sa orihinal na presyo ng produkto. 3. Binibigyan ng pagkakataon makabili ng iba pang bagay ang mga mamimili. 4. Ginagamit ang perang kinita sa importanteng bagay. 5. Ang mabababang mamimili ang laging pinapahalagahan. VII. PANGWAKAS NA PAGTATASA: Ibigay ang mga hinihinging impormasyon. Ipagawa ito sa mga mag-aaral. Katangian ng Isang Entrepreneur Gawain sa Pamamahala ng Negosyo Pagtatala ng mga Paninda All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  26. 26. D EPED C O PY 7 VIII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ipagawa ito sa mga mag-aaral. Isabuhay ang sitwasyon. Ipagpalagay natin na may malapit na negosyo sa inyong tahanan. Nakikita mo na maraming bumibili sa kanila. Ngunit paglipas ng isang linggo tumaas ang bilihin dito. Ano ang maisasagot mo sa sumusunod: 1. Sa palagay mo, ano ang naging epekto ng pagtaas ng presyo sa mamimili? 2. Ano-ano ang mga katangian ng may-ari ng tindahan? 3. Makakatulong kaya ito sa pagsulong ng kabuhayan ng bawat isa? 4. Ano ang pansarili mong kuro-kuro ukol dito? I. NILALAMAN: Sa araling ito, tatalakayin ang iba’t ibang uri ng negosyo na maaaring pasukin ninuman. Tatalakayin ang iba’t ibang paraan upang maitayo ang ninanais na negosyo. II. LAYUNIN: 1. Naiisa-isa ang uri ng negosyo sa pamayanan 2. Naibabahagi ang sariling karanasan sa pagbili III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Iba’t Ibang Uri ng Negosyo Sanggunian: Batayang Aklat sa Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan Kagamitan: mga larawan ng iba’t ibang uri ng negosyo IV. PANIMULANG PAGTATASA: Itanong sa mga mag-aaral ang sumusunod: • Napansin mo ba na ang bawat negosyo ay laging gumagamit ng mga salitang may personal touch? • Ano-ano ang naranasan mong mga pangyayaring may personal touch kapag ikaw ay bumibili sa isang restawran? ANG IBA’T IBANG URI NG NEGOSYO Entrep Aralin 3 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  27. 27. D EPED C O PY 8 V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK Ipaawit ito: (sa tono ng “Leron Leron Sinta”) Tindahan ni Inay Sa aming pamayanan Ang tingian tindahan, May sariwang isda May gulay na masustansiya prutas na makulay dagdagan pa ng pansahog tindahan ng aking inay laging bago ito. • Ano ang nabanggit na tinda ng kaniyang ina? Bakit kaya ito ang itinitinda ng kaniyang ina? Paano ito itinitinda? Marami kaya ang bumibili? Ano ang tawag sa tindahang ito? Magpakita ng larawan. B. PAGLALAHAD • Tanungin ang mga mag-aaral kung sino ang may tindahan sa kanila. Ipaulat kung ano ang kanilang paninda. • Sa ibang mag-aaral na hindi nakasali, itanong ito: Naranasan na ba ninyo na bumili sa tindahan sa inyong pamayanan? Ano ang inyong nabili? Anong uri ng tindahan ang inyong nabilhan? C. PAGPAPALALIM NG KAALAMAN Mahahalagang Gawain sa Pamamahala ng Tindahan Sa pag-unlad ng tindahan, ang sumusunod ay kailangang malaman at isabuhay sa pamamahala ng tindahan: 1. Maayos at Malinis na Pananamit – palaging maging kaaya-aya ang anyo sa mamimili. Kailangan din malusog ang pangangatawan sa maghapong pagsisilbi at pakikitungo sa iba’t ibang mamimili. 2. Pamimili ng mga Ititinda – ang pangangailangan ng mamimili ang isaalang-alang sa pagpili ng paninda. Ang bilihin ay hango sa pinakamababang halaga. 3. Pagsasaayos ng Paninda – ayusin ayon sa uri ang paninda, lagyan ng tamang presyo. Magkaroon ng sapat na kaalaman tungkol sa mga produktong itinitinda upang madali itong maipakilala sa mga mamimili. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  28. 28. D EPED C O PY 9 Itanong: May mga maidaragdag pa ba kayong gawain sa pamamahala ng tindahan? Magbigay ng tatlo at Ilagay ito sa scroll-up graphic organizer. _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ D. PAGLALAHAT 1. Pangkatin ang klase sa tatlo. Isadula kung paano maipapakita ang pamamahala ng tindahan. 2. Sumulat ng tatlong pangungusap tungkol dito. Ipahayag ang pangungusap tungkol dito. VI. PAGTATAYA: Kung ikaw ay isang tagapamahala ng isang tindahan ilarawan mo ang iyong sarili bilang isang taong may kasanayan sa pamamahala. Gumawa ng portfolio sa pamamagitan ng pagtitipon ng mga ginupit na larawan ng tindahan, sumulat ng tatlo hanggang limang pangungusap na naglalarawan sa iyong pangarap na tindahan. VII. PANGWAKAS NA PAGTATASA VIII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ipagawa sa mga mag-aaral ang sumusunod: 1. Magmasid sa inyong pamayanan at itala ang iba’t ibang tindahan na makikita sa pamayanan at ang uri ng kanilang mga paninda. 2. Base sa iyong naitalang tindahan, pumili ng isa at kapanayamin ang namamahala. Itanong ang sumusunod at iulat sa klase: • Sino ang may-ari ng tindahan? • Ano ang pangunahing paninda? • Paano ipinagbibili ang mga paninda? • Ano ang nagagawa ng tingiang tindahan sa kanilang pamilya? All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  29. 29. D EPED C O PY 10 I. NILALAMAN: Sa araling ito, pag-uusapan at iisa-isahin ang mga matagumpay na entrepreneur sa iba’t ibang larangan. Tatalakayin ang pagkakatulad ng kanilang mga katangian na naging susi sa kanilang tagumpay. II. LAYUNIN: 1. Naiisa-isa ang mga kilalang entrepreneur sa iba’t ibang larangan 2. Napaghahambing ang mga matagumpay na entrepreneur 3. Naisasagawa ang pangkating gawain III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Matagumpay na mga Entrepreneur Sanggunian: Batayang Aklat sa Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan Kagamitan: larawan ng mga entrepreneur sa internet IV. PANIMULANG PAGTATASA: Itanong sa mga mag-aaral ang sumusunod: • Gumagamit ka ba ng internet? • Kilala mo ba ang mga nasa larawan? • Alam mo ba kung ano ang kanilang nagawa kung kaya’t may internet kang nagagamit ngayon? V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK • Sino-sino ang makapagbibigay ng halimbawa ng mga website sa internet? B. PAGLALAHAD Pangkatin ang mga bata sa apat na grupo. Bumuo ng disenyo ng website gabay ang mga tanong na sumusunod: 1. Ano ang pangalan ng inyong website? 2. Bakit pinili ninyo ang pangalang ito? 3. Ano ang disenyo ng inyong website? Gumuhit ng logo. 4. Sino-sino ang gagamit ng inyong website? All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  30. 30. D EPED C O PY 11 C. PAGPAPALALIM NG KAALAMAN Batay sa nabasang mga talata, isulat sa kuwaderno ang sagot. Ibigay ang mga impormasyong hinihingi ng tsart, kung saan pupunan natin ang mga hinihinging impormasyon upang lubos nating maunawaan ang ating tinalakay. Mga Entrepreneur sa Internet Kompanya Pagkakaiba Pagkakapareho D. PAGLALAHAT Pangkatin ang klase sa apat. Mag-interbyu ng sampung (10) mag-aaral sa inyong paaralan. Alamin kung anong website ang kanilang laging binibisita tuwing nag-iinternet, kolektahin ang mga datos at gumawa ng tsart o graph gamit ang computer para maidetalye ang pinakakilalang websites. Mga gabay na tanong: 1. Gumagamit ka ba ng internet? 2. Anong search engines (hal. Google, Mozilla, Firefox at Microsoft) ang iyong ginagamit tuwing nag-iinternet? 3. Nakapanood ka na ba ng video sa YouTube? 4. Nakapag-upload ka na ba ng iyong sariling video sa YouTube? 5. Mayroon ka bang profile sa Facebook? 6. Anong social networking sites pa ang iyong ginagamit sa internet? 7. Ano sa mga ito ang iyong paborito at bakit? Halimbawa ng tsart: Youtube google yahoo twitter All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  31. 31. D EPED C O PY 12 VI. PAGTATAYA: Isulat sa kuwaderno ang titik ng wastong sagot. 1. Si ____________ang nagtatag ng Facebook, ang pinakasikat na social networking site na nag-umpisa sa Estados Unidos. a. Chad Hurley c. Sergey Brin b. Steve Chen d. Mark Zuckerberg 2-3. Ang nasa __________na estudyante at mga________ ay gumagamit ng Facebook para makipag-usap sa kanilang kaibigan. a. elementarya c. kolehiyo b. hayskul d. kindergarten 4. Nagsimula ang Facebook noong ______, sa Harvard University na nasa Cambridge, Massachusetts. a. 2004 c. 2010 b. 2008 d. 2009 5. Ito ay isang site kung saan puwede ng mag-upload ng profile. a. Google c. Facebook b. Yahoo d. YouTube 6. Noong Nobyembre 2006, naibenta ito sa halagang ___________. a. 1.20 bilyong dolyar c. 5 bilyong dolyar b. 1.8 bilyong dolyar d. 1.65 bilyong dolyar 7. Sinimulan ito ng dalawang graduate student ng Stanford University. a. Yahoo c. YouTube b. Google d. Facebook 8. Ang tatlong websites ay makikita sa _______ ? a. diyaryo c. libro b. telebisyon d. internet 9-10. Sino-sino ang nagtatag ng Google? a. Chad Hurley c. Sergey Brin b. Larry Page d. Jawed Kim All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  32. 32. D EPED C O PY 13 VII. PANGWAKAS NA PAGTATASA: Ipagawa sa mga mag-aaral ang sumusunod: Kompletuhin ang Venn Diagram na nasa ibaba. Batay sa tatlong talata na nabasa, talakayin ang mga katangian na kakaiba sa isang entrepreneur, o ng dalawang entrepreneur at ng kalahatan. Ilagay ito sa manila paper ipakita ito sa harapan ng klase. B. Larry Page at Sergey Brin C. Chad Hurley, Steven Chen and Jawed Kiram A. Mark Zuckerberg Nang Tatlo Nang dalawa VIII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ipasaliksik sa mga bata ang iba’t ibang entrepreneur sa internet at gawin itong kliping. Pangkatin sa apat ang mga estudyante, pumili ng isa at ipakilala ito sa klase gamit ang commercials na napapanood sa telebisyon. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  33. 33. D EPED C O PY 14 ` I. NILALAMAN: Sa araling ito, matututuhan ng mga mag-aaral ang mga entrepreneur na naging matagumpay sa ating bansa. Malalaman nila ang mga katangiang taglay ng bawat entrepreneur kaya sila ay naging matagumpay. Ang mga katangiang ito ay maaaring gayahin o maging aral sa bawat estudyante kung nais nilang pasukin ang larangang ito. II. LAYUNIN: 1. Naiisa-isa ang matatagumpay na entrepreneur sa ating bansa 2. Napapahalagahan ang mga kuwento ng tagumpay na naranasan sa pamamagitan ng indibidwal at sama-samang pagkilos 3. Natutukoy ang mga pamaraang maaaring magamit para sa tagumpay III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Matagumpay na mga Entrepreneur sa Ating Bansa Sanggunian: Batayang Aklat sa Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan Kagamitan: larawan ng mga entrepreneur sa ating bansa IV. PANIMULANG PAGTATASA: Magpapakita ang guro ng mga larawan ng mga matatagumpay na entrepreneur. Kilala ba ninyo ang mga nasa larawan? Alam ba ninyo kung ano ang kanilang mga negosyo? V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK Sino-sino ang makapagbibigay ng iba’t ibang negosyo na kanilang pagmamay-ari? All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  34. 34. D EPED C O PY 15 B. PAGLALAHAD Pangkatin ang mga bata sa apat na grupo. Bawat pangkat ay pipili ng isang entrepreneur na tatalakay saAlamin Natin, ipasaliksik ang kanilang talambuhay at ipaulat ito sa klase. C. PAGPAPALALIM NG KAALAMAN Ayon kay Dr. Stephen Krauss, dapat nating tandaan ang limang elemento ng tagumpay. 1. VISION – marapat na ating tukuyin kung ano ang gusto nating marating sa buhay. 2. ESTRATEHIYA – upang matupad natin ang ating pangarap sa buhay ay dapat na mayroon tayong malinaw na plano at tutunguhin sa ating pangarap. 3. PAGTITIWALA SA SARILI – kailangan nating magkaroon ng paniniwala sa sarili nating kakayahan. Dapat nating alamin ang magaganda nating katangian na tutulong sa atin upang makamit natin ang ating pangarap sa buhay. 4. PAGTITIYAGA – “Kung may tiyaga, may nilaga.” Ito ang kasabihan na dapat nating tandaan. Ang mga kasawian natin sa buhay ay dapat na hindi maging dahilan upang panghinaan ng loob. Ipagpatuloy natin ang pagtitiyaga dahil ito ay susi sa tagumpay. 5. PAGTUTUWID SA PAGKAKAMALI – Kailangang matuto sa mga nagingmalinghakbangatisagawaangmgapagtatamasapagkakamali. May mga maidaragdag ka bang elemento na iyong natutuhan sa mga kuwentong iyong nabasa sa modyul na ito? Magbigay ng tatlo: 1. _____________________________________________ 2. _____________________________________________ 3. _____________________________________________ D. PAGLALAHAT Magbigay ng limang aral na maaaring matutuhan sa iba’t ibang mga kuwento ng tagumpay na natutuhan. 1. ____________________________________________________ 2. ____________________________________________________ 3. ____________________________________________________ 4. ____________________________________________________ 5. ____________________________________________________ All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  35. 35. D EPED C O PY 16 VI. PAGTATAYA: A. Ipasulat sa mga mag-aaral ang titik ng wastong sagot sa malinis na papel. 1. Ito ay tumutukoy sa pagtupad ng ating gustong marating sa buhay. a. Estratehiya c. Vision b. Pagtitiwala sa Sarili d. Pagtitiyaga 2. Ito ang kasabihan na dapat nating tandaan. Ang mga kasawian natin sa buhay ay dapat na hindi maging dahilan upang panghinaan ng loob. Ipagpatuloy natin ang pagtitiyaga dahil ito ay susi sa tagumpay. a. Pagtitiyaga c. Pagtitiwala sa Sarili b. Vision d. Pagtuwid sa Pagkakamali 3. Isang katangiang maganda na tutulong sa atin upang makamit natin ang ating pangarap sa buhay. a. Vision c. Pagtitiwala sa Sarili b. Estratehiya d. Pagtitiyaga 4. Ito ay pagkatuto sa mga maling hakbang at maisasagawa ang mga pagtatama sa pagkakamali. a. Pagtitiyaga c. Pagtitiwala sa Sarili b. Vision d. Pagtutuwid sa Pagkakamali 5. Kailangan nating magkaroon ng paniniwala sa sarili nating kakayahan. Dapat nating alamin ang magaganda nating katangian na tutulong sa atin upang makamit ang ating pangarap sa buhay. a. Pagtitiyaga c. Pagtitiwala sa Sarili b. Vision d. Pagtuwid sa Pagkakamali VII. PANGWAKAS NA PAGTATASA: Ang sumusunod ay mga Pilipinong naging matagumpay sa buhay sa kabila ng kanilang kahirapan. Isulat ang pangalan ng mga Pilipinong naging matagumpay sa Hanay A na inilarawan sa Hanay B. HANAY A HANAY B Henry Sy Namatay ang ama ni Alfredo Yao nang 12 taon pa lamang siya. Dahil siya ang panganay sa anim na magkakapatid, kailangan niyang tumulong sa ina na isang sidewalk vendor. Naglako sila ng kaniyang ina sa sugalan ng mga Tsino. Sa kabila ng hirap, nakatapos si Yao ng elementarya at hayskul hanggang kolehiyo. Sa tulong ng mga kamag-anak, nakatapos siya ng engineering. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  36. 36. D EPED C O PY 17 Manny Villar Nagmula sa mahirap na pamilya kaya’t nang bata pa lang ay tumutulong-tulong na siya sa kanyang ina at lola para magtinda ng suka, saging, bakya, at iba pa sa palengke ng Sta. Cruz, Laguna. Noong nag-aaral pa siya, kapag bakasyon ay pumapasok din siya sa iba’t ibang uri ng trabaho.  Tony Tan Caktiong Pinakamayamang negosyanteng Pilipino na nagmamay-ari ng Asia Brewery, Allied Bank, Philippine Airlines, at Fortune Tobacco. Siya ay galing sa mahirap na pamilya mula sa Amoy, Fujian, China. Siya ay nagtrabaho habang nag-aaral upang masuportahan ang kaniyang pamilya. Socorro Ramos May-ari ng Jollibee. Tinaguriang Best Filipino Entrepreneur. Ipinanganak siya sa Davao. Sa tatay niyang tagaluto natutuhan ang masarap na pagkain at pagiging mapagkumbaba. Matapos ang kaniyang pag-aaral sa kolehiyo ay nagtayo siya ng tindahan ng ice cream. Naisipan niyang samahan ito ng spaghetti at tinawag niya ang kaniyang tindahan na Jollibee. Ang bee o bubuyog ay kilala sa pagiging masipag. Naniniwala siya na dapat maging masaya ang tao sa kaniyang trabaho, ito ang dahilan kung bakit Jollibee ang itinawag niya sa kaniyang tindahan. Lucio Tan Nanggaling sa mahirap na pamilya. Nagtinda sa palengke upang mapag-aral ang sarili. Nagnegosyo sa real estate na nagbebenta ng murang bahay para sa mahihirap. Siya ang may-ari ng Camella Homes. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  37. 37. D EPED C O PY 18 Alfredo Yao Siya ang may-ari ng SM Malls. Nagmula sa isang mahirap na pamilya mula Xiamen, China. Nagpunta siya sa Maynila sa edad na 12 upang hanapin ang kaniyang ama. Napaluha siya nang makita ang ama sa mahirap na kalagayan. Naglako siya ng sapatos na napalago bilang shopping mall. Ang iba pang entrepreneurs ay makikita sa LM. VIII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ipabasa ang sumusunod na sitwasyon. Ipasagot ang mga tanong. Nawalan ng hanapbuhay ang iyong mga magulang. Dahil kapos sa pera, laging nag-aaway ang iyong mga magulang. Sila ay nagsisisihan at nagsusumbatan kung sino ang may mali. Kapuwa sila nawalan ng lakas ng loob. Ang tatay mo ay natutong uminom ng alak habang ang nanay mo naman ay naglalabada upang may panggastos sa araw-araw. Ano ang iyong gagawin? Magbigay ng limang hakbang na iyong maisasagawa na nagpapakita ng paglalapat ng mga natutuhan mo sa mga nakaraang aralin. A. ____________________________________________________ B. ____________________________________________________ C. ____________________________________________________ D. ____________________________________________________ E. ____________________________________________________ ANG KAHALAGAHAN NG ENTREPRENEURSHIP Entrep Aralin 6 I. NILALAMAN: Sa araling ito, pag-aaralan ang kahulugan at kahalagahan ng entrepreneurship. Hihimayin upang lalong maunawaan ang kahulugan at ang kahalagan nito sa larangan ng kalakalan. II. LAYUNIN: 1. Naipaliliwanag ang kahulugan ng entrepreneurship 2. Naipagmamalaki ang mga kahalagahan ng isang entrepreneur 3. Nakikilala ang sariling kakayahan na magagamit sa paghahanapbuhay All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  38. 38. D EPED C O PY 19 III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Ang Kahalagahan ng Entrepreneurship Sanggunian: Batayang Aklat Kagamitan: flow chart, tape, manila paper, larawan ng mga taong nagpapakita ng kasipagan, at pagpapahalaga sa pagnenegosyo IV. PANIMULANG PAGTATASA: • Ano ang ginagawa ng mga nasa larawan? Ano ang tawag sa kanila? V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK Ipakita sa mga mag-aaral ang flow chart. Mga tanong: 1. Sino ang bumibili ng produkto? 2. Sino ang naghahanapbuhay? Ang nagtatrabaho? 3. Sino rin ang pumipili ng produkto? B. PAGLALAHAD Ipasagot ang hinihingi sa sitwasyon. Ipaulat sa klase ang kanilang ginawa. Ipagpalagay na may kapitbahay kang may negosyo ng mga damit. Nakikita mo na maraming bumibili ng damit dahil mababa ang presyo ng mga ito. Ngunit, pagkalipas ng isang linggo, tumaas ang presyo ng mga damit. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  39. 39. D EPED C O PY 20 1. Ano ang magiging epekto nito sa mga mamimili? 2. Ano sa palagay mo ang katangian ng may-ari ng tindahan? 3. Sa palagay mo, makatutulong kaya sa pagsulong ng kabuhayan ang ganitong uri ng may-ari ng tindahan? 4. Ano ang masasabi mo sa pagiging entrepreneur niya? Gusto mo ba siyang tularan? C. PAGPAPALALIM NG KAALAMAN Magsagawa ng roundtable discussion na may isang moderator at tatlo hanggang limang mag-aaral na magpapalitan ng mga ideya at opinyon ukol sa paksang, “Ang Kahalagahan ng Entrepreneurship.” Mga gabay na tanong: 1. Ano ang entrepreneurship? 2. Bakit mahalaga ang pagiging entrepreneur? 3. Anong mga katangian ang dapat isalang-alang ng isang entrepreneur? D. PAGLALAHAT Matapos ang talakayan, ipaulat sa bawat grupo ang napag-usapan sa pamamagitan ng sumusunod: 1. magpapakita ng dula-dulaan ang unang grupo 2. magpapantomina ang pangalawang grupo 3. magra-rap ang pangatlong grupo 4. gagawa ng advertisement ang pang-apat na grupo VI. PAGTATAYA: Ipangkat ang mga mag-aaral sa tatlong grupo. Papiliin sa Gawain-Kard ang bawat pangkat gamit ang gabay na tanong at gawain: Alin sa sumusunod ang kaya mong tularan o gawin? Paano mo ito gagawin? Kard A: Pagtitindaatpagpapakilalangmgabagongproduktosapamilihan. Kard B: Pagsisikap para makatapos ng pag-aaral sa kabila ng kahirapan upang maging huwarang entrepreneur Kard C: Paglikha at pagsasaliksik ng bagong produkto VII. PANGWAKAS NA PAGTATASA: Ilarawan mo ang iyong sarili bilang isang taong may kasanayan sa pamamahala. Gumawa ng collage gamit ang mga larawan ng iba’t ibang entrepreneur. Ilagay sa iyong portfolio. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  40. 40. D EPED C O PY 21 VIII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Pangkatin ang mga mag-aaral sa dalawa. Sabihin sa mga mag-aaral na bilang mga entrepreneur, bigyan ng halaga ang mga bagay na maaaring gamitin sa laro. isulat sa pisara ang mga halimbawa: 1 pc. panyo – Php. 15 1 pc. lapis – Php. 5 1 pc. red ballpen – Php. 8 1 pc. pad paper – Php. 1 Atbp. Dalhin ang mga bagay sa harap at ipakita ito sa guro sa pamamagitan ng lider ng pangkat. Ipapakita sa guro ang mga bagay na mayroon ang bawat kasapi ng pangkat. Bilangin ang mga bagay na nakuha ng pangkat at ang katumbas na halaga ng kabuuang mga bagay na nakuha. Maaaring limang bagay o mahigit pa ang gagamitin sa laro. Ang makakakuha ng pinakamataas na halaga ang siyang mananalo. I. NILALAMAN: Tatalakayin sa araling ito, ang kahulugan at kahalagahan ng Information and Communication Technology (ICT). Dito, ipaliliwanag ang mga dapat isaalang-alang para sa ligtas at responsableng paggamit ng computer, internet, at email. Kaugnay nito, ang mga mag-aaral ay gagabayang makabuo ng mga patakaran sa paggamit nito. II. LAYUNIN: 1. Nabibigyang-kahulugan ang ICT at ang kahalagahan nito 2. Naipaliliwanag ang mga panuntunan sa paggamit ng computer, internet, at email 3. Nakabubuo ng mga patakarang dapat sundin para sa ligtas at responsableng paggamit ng computer, internet, at email All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  41. 41. D EPED C O PY 22 III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Kahulugan at Kahalagahan ng ICT Panuntunan sa Paggamit ng Computer, Internet, at Email Sanggunian: K to 12 - EPP4IE – Oc - 5 Kagamitan: computer, internet access, manila paper, pentel pen, krayola, bond paper, lapis, scotch tape IV. PANIMULANG PAGTATASA: • Ipasagot sa mga mag-aaral ang Panimulang Pagtatasa sa LM. V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipasagot sa mga mag-aaral ang mga Gabay na Tanong sa Alamin Natin. Gabay na Tanong: 1.1 Ano-ano ang nakikitang kagamitan sa bahay, paaralan, at mga lugar-pasyalan na produkto ng makabagong teknolohiya? 1.2 Makatutulong ba ang pagkakaroon ng mga kagamitang ito? Bakit? 2. Itala ang mga sagot ng mag-aaral sa pisara. Tanggapin lahat ang sagot ng mga mag-aaral. 3. Iugnay ito sa paksang tatalakayin sa LM. B. PAGLALAHAD Gawain A: Tseklist sa Tamang Posisyon sa Paggamit ng Computer 1. Bumuo ng anim na pangkat. Pipili ng lider ang bawat grupo. 2. Ipaliwanag ang pamamaraan sa pagsasagawa ng Gawain A sa LM. 3. Bigyan ng sapat na panahon ang bawat pangkat upang magawa ang mga pamantayan. 4. Ipasagot ang tseklist ukol sa mga pamantayan ng wastong paggamit ng computer sa LM. 5. Isulat sa pisara ang mga sagot ng mag-aaral. 6. Tanggapin lahat ang sagot ng mga mag-aaral. Gawain B: Mag-Skit Tayo 1. Bumuo ng anim na pangkat. Pipili ng lider ang bawat grupo. 2. Ipaliwanag ang pamamaraan sa pagsasagawa ng Gawain B sa LM. 3. Bigyan ng sapat na panahon ang bawat pangkat upang magawa nila ang skit tungkol sa sumusunod: All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  42. 42. D EPED C O PY 23 Pangkat 1 at 2: Responsableng Paggamit ng Computer Pangkat 3 at 4: Responsableng Paggamit ng Internet Pangkat 5 at 6: Responsableng Paggamit ng Email 4. Ipakikita ng bawat pangkat ang skit na nabuo. Gawain C: Mga Gabay sa Ligtas at Responsableng Paggamit ng Internet 1. Mula sa talakayan at sa mga naunang gawain, ang mga mag- aaral ay magtatala ng mahahalagang paalala para sa ligtas at responsableng paggamit ng internet gamit ang graphic organizer sa LM. 2. Bigyan ng sapat na panahon ang bawat pangkat upang magawa ang graphic organizer. 3. Isulat sa pisara ang mga sagot ng mag-aaral. Tanggapin lahat ang sagot ng mag-aaral. Gawain D: Patakarang Gagawin Natin…Dapat Nating Sundin... 1. Ipabasa at ipaliwanag ang Mga Alituntunin sa Ligtas at Responsableng Paggamit ng Computer. Ito ay dapat nakasulat sa visual aids. 2. Pangkatin ang klase sa anim na grupo. 3. Bigyan ng mga materyales na gagamitin ang bawat grupo tulad ng manila paper, pentel pen, krayola, at lapis. 4. Mula sa nabasang alituntunin, ang bawat grupo ay gagawa ng Patakaran sa Paggamit ng Computer Laboratory (Lab). Maaaring 3 hanggang 5 lamang bawat patakaran. 5. Iuulat ng bawat lider ang kanilang nabuong patakaran hanggang sa makapag-ulat ang lahat ng mag-aaral. 6. Gagawa ng pangkalahatang Patakaran sa Paggamit ng Computer Lab. ang klase mula sa ulat ng mga grupo na papatnubayan ng guro. 7. Ipasulat ito sa kartolina at lagyan ng mga disenyo. VI. PAGTATAYA: Ipasagot sa mga mag-aaral, ang gawain sa Pagtatasa (Kaya Mo Na Ba?) sa LM. VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Magpasaliksik sa aklatan o iba pang pagkukunang-impormasyon tungkol sa email. KARAGDAGANG SANGGUNIAN: http://www.netliteracy.orgwp-contentuploads201207Basic-Email-Skills All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  43. 43. D EPED C O PY 24 I. NILALAMAN: Tatalakayin sa araling ito ang kahulugan at uri ng malware at virus. Ang araling ito ang magbibigay ng kakayahan sa mga mag-aaral na matukoy ang mga sintomas ng malware at virus na nakapasok sa computer. Matututuhan din ang mga dahilan ng pagkakaroon nito sa computer at kung paano ito maiiwasan. II. LAYUNIN: 1. Nabibigyang kahulugan ang malware at computer virus 2. Natutukoy kung ang isang computer ay may malware at computer virus 3. Naipaliliwanag ang mga dahilan kung bakit nagkakaroon ng computer virus 4. Naisa-isa ang mga paraan kung paano maiwasan at tanggalin ang malware at computer virus III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Malware at Computer Virus Sanggunian: K to 12 –EPP4IE – Oh 16 Kagamitan: computer, internet access, manila paper, pentel pen, Krayola, bond paper, lapis, scotch tape IV. PANIMULANG PAGTATASA: • Ipasagot sa mga mag-aaral ang Panimulang Pagtatasa sa Kasanayan sa Computer Virus at Malware sa LM. V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipasagot sa mga mag-aaral ang mga Gabay na Tanong sa Alamin Natin sa LM. 2. Itala ang mga sagot ng mag-aaral sa pisara. Tanggapin lahat ang sagot ng mga ito. 3. Iugnay ito sa paksang tatalakayin, ang Malware at Computer Virus. ANG MGA PANGANIB NA DULOT NG MALWARE AT COMPUTER VIRUS ICT Aralin 8 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  44. 44. D EPED C O PY 25 Mula sa sagot ng mga mag-aaral ay talakayin ang sumusunod sa LM: • kahulugan ng malware • uri ng malware • paraan ng pagkalat ng malware B. PAGLALAHAD Gawain A. Malware... Iwasan! 1. Ipagawa ang Gawain A: Malware... Iwasan! sa LM. 2. Bumuo ng anim na pangkat. Pipili ng lider ang bawat grupo. 3. Sa pangunguna ng lider, ang bawat grupo ay mag-uusap- usap tungkol sa mga paraan ng pag-iwas sa pagkakaroon ng malware. 4. Ipaliwanag ang pamamaraan sa pagsagawa ng Gawain B sa LM. 5. Bigyan ng sapat na panahon ang bawat pangkat upang makapag-isip. 6. Ipasulat sa mga mag-aaral ang kanilang output sa pisara at pag-usapan sa klase. 7. Mula sa sagot ng mga mag-aaral ay talakayin ang sumusunod: • Mga Paraan sa Pag-iwas ng Pagkakaroon ng Malware. Gawain B. Pag-usapan Natin! 1. Bumuo ng anim na pangkat. Papiliin ng lider ang bawat pangkat. 2. Talakayin ang mga Dahilan sa Pagkakaroon ng Computer Virus at Malware. • Wala o mahinang anti-virus. • Pagrehistro sa mga kahina-hinalang website. • Pagbubukas ng attachment galing sa isang email o mensahe na hindi alam ang pinanggalingan o hindi kilala ang sender. • Panonood ng malalaswang panoorin sa internet. • Pagda-download ng mga dokumento o ilegal na kopya ng kanta, pelikula, o mga palabas mula sa internet. • Pag-iinstall o paglalagay ng mga libreng program o toolbar ng mga browser. 3. Bigyan ng maliliit na strip o maliliit na ginupit na kartolina ang bawat grupo. 4. Ipakita ang diagram ng Mga Dahilan ng Pagkakaroon ng Computer Virus at Malware sa LM. 5. Isusulat ng lider sa maliliit na ginupit o strip na kartolina ang sagot na hinihingi sa diagram at ididikit ito. 6. Siguraduhing di na magdidikit ng parehong sagot. 7. Talakayin pa ang paksa kung may mga tanong pa ang mga mag- aaral. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  45. 45. D EPED C O PY 26 Gawain C. Puwede o Di-puwede? 1. Isa-isahing basahin ang mga nakatala sa LM. 2. Gamit ang dating binuong pangkat ng mag-aaral, ipasagot sa kanila ang mga nakatala sa gawain ayon sa panuto. 3. Bigyang-diin ang kaisipan sa Tandaan Natin sa LM. Gawin D. Mag-scan Tayo! 1. Gamit ang mga nakuhang kaalaman sa aralin, ipagawa ang Gawin Natin: Mag-scan Tayo sa LM. 2. Bumuo ng anim na pangkat. Pipili ng lider ang bawat grupo. 3. Sa pangunguna ng lider, ang bawat pangkat ay mag-uusap-usap ukol sa pagsasagawa ng gawain. 4. Ipaliwanag ang pamamaraan sa pagsasagawa ng Gawain D. 5.Bigyanngsapatnapanahonangbawatpangkatupangmakapaghanda sa Gawin Natin. (Ang mga computer na gagamitin ay ihahanda at ibibigay ng guro.) VI. PAGTATAYA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang pagtataya sa LM. VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN. Pagsaliksikin ang mga mag-aaral ng iba’t ibang anti-virus software. Ipasulat ang mga ito sa kanilang kuwaderno. KARAGDAGANG SANGGUNIAN: http://dokalternatibo.org/teki-ka-ba-computer-virus/ https://support.google.com/adwords/answer/2375413?hl=fil All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  46. 46. D EPED C O PY 27 I. NILALAMAN: Sa paksang ito, ay tatalakayin ang Information and Communication Technology o ICT, ang mga kapakinabangang dulot nito gaya ng mas malawaknakomunikasyonatmasepektibongpangangalapngimpormasyon gamit ang computer at internet. II. LAYUNIN: 1. Naipaliwanag ang kaalaman tungkol sa computer, internet, at ICT 2. Naintindihan ang mga kapakinabangan ng Information and Communication Technology 3. Napahalagahan ang ICT sa pangangalap ng impormasyon III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Pangangalap ng Impormasyon Sanggunian: EPP 4 Modyul, K to 12 – EPP4IE-0d-8 Kagamitan: powerpoint presentation, kartolina, lumang diyaryo, magazines, brochures, pentel pen, gunting, at pandikit IV. PANIMULANG PAGTATASA: • Ipasagot sa mga mag-aaral ang (Taglay mo na ba?) sa LM V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Pasagutan ang Gawain A: Makabagong Teknolohiya sa LM. Sa unang larawan, maaaring magbigay ng maikling paglalahad tungkol sa pangunahing bahagi ng computer tulad ng mouse, keyboard, monitor, CPU, atbp. (Kung sa tingin ng guro ay kinakailangan ng mag-aaral.) 2. Magkakaroon ng maikling talakayan ang mga mag-aaral kaugnay ng sumusunod na panggabay na tanong: • Sa tingin mo ba, mahalagang matutuhan ang paggamit sa makabagong teknolohiya? Bakit? • Sa palagay mo ba maiiwasan pa natin ang paggamit ng ICT tools sa kasalukuyang panahon? All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  47. 47. D EPED C O PY 28 B. PAGLALAHAD 1. Ilahad ang aralin sa pamamagitan ng sumusunod na tanong sa LM . • Ano ang computer, internet at Information and Communication Technology? • Paano tayo matutulungan ng mga makabagong teknolohiyang ito sa pangangalap ng iba’t ibang uri ng impormasyon? 2. Gawain B: Artista Ka Na! (LM) a. Pangkatin ang klase sa apat. b. Kailangan maghanda ng skit o maikling dula ang bawat pangkat tungkol sa iba’t ibang kapakinabangan ng ICT. c. Magkakaroon ng maikling talakayan ang mga mag-aaral sa sumusunod na panggabay na tanong: • Anong kapakinabangan ng ICT ang ipinakita sa inyong maikling dula? Bakit ito ang napili ng inyong grupo? • Sa paanong paraan nakatutulong ang ICT sa pangangalap ng makabuluhang impormasyon? d. Bigyang-diin ang kahalagahan ng ICT sa pangangalap ng iba’t ibang uri ng impormasyon sa LM. 3. Ipagawa ang sumusunod: a. Gamitin ang naunang pangkatan ng klase. b. Pagdalahin ang bawat pangkat ng mga lumang diyaryo, brochures, magazines, gunting, at pandikit. c. Kailangang makabuo ang bawat pangkat ng collage na nagpapakita ng mga kahalagahan ng Information and Communication Technology. 4. Bigyang-diin ang kaisipan sa Tandaan Natin sa LM. VI. PAGTATAYA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang Subukin Mo sa LM. Susi sa Pagwawasto: 1. B 3. D 5. E 2. A 4. C • Pasagutan ang Kaya Mo Na Ba na nasa LM. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  48. 48. D EPED C O PY 29 VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: MAGSULAT TAYO! Pagsulatin ang mga mag-aaral ng maikling sanaysay tungkol sa kahalagahan ng Information and Communication Technology sa pangangalap ng mga makabuluhang impormasyon. Panayam sa mga Gumagamit ng Computer Pag-interbyuhin ng ilang kustomer sa isang computer shop o internet café ang mga mag-aaral upang sagutin ang sumusunod na katanungan: • Bakit kailangan mong pumunta sa computer shop? • Sa tingin mo, mahalaga ba ang computer at internet? Bakit? • Sa papaanong paraan mo magagamit nang wasto ang mga teknolohiyang ito? Ibahagi ang resulta ng panayam sa klase. KARAGDAGANG SANGGUNIAN: British Broadcasting Corporation. “The Impact of ICT on Society.” Nakalap noong July 17, 2014 mula sa (http://www.bbc.co.uk/bitesize/ks3/ict/ history_impact_ict/impact_ict_society/revision/1/) Esteban, C. P. (2010). The Amazing World of Computers 4. Quezon City: Phoenix Publishing House. I. NILALAMAN: Tatalakayin sa araling ito ang computer file system. Magpapaliwanag ito ng mga pamamaraan upang maisaayos at maimbak ang mga files sa ating computer tulad ng kung paano mag-save ng file at gumawa ng folders at sub-folders, maglipat ng file at folder at mag-delete ng mga di na kailangang dokumento. II. LAYUNIN: 1. Naipaliliwanag ang konsepto ng computer file system 2. Nakikilala ang mga bahagi ng isang computer file system 3. Nakagagamit ng computer file system sa pagsasaayos at pag- save ng mga files All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  49. 49. D EPED C O PY 30 III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Ang Computer File System Sanggunian: K to 12 – EPP4IE-0e-9 Kagamitan: powerpoint presentation, computer, mga files ng larawan Paalala: Ang mga printscreen sa visual guide na nasa LM ay maaaring magbago batay sa gamit na operating system. IV. PANIMULANG PAGTATASA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang Kaya Mo Na Ba sa LM. V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipabasa ang kuwentong “Ang Masinop na si Martha” sa Alamin Natin sa LM. 2. Magkakaroon ng maikling talakayan ang mag-aaral sa sumusunod na panggabay na tanong: • Paano naisasaayos nang mabuti ni Martha ang kaniyang gamit sa pag-aaral? • Sa tingin mo ba ay mahihirapan siyang hanapin ang kaniyang mga gamit sa pag-aaral? Bakit? • Bakit mahalaga ang maging masinop sa mga gamit at files sa pag-aaral? • Paano naman kaya natin maisasaayos ang mga files sa ating computer? B. PAGLALAHAD 1. Ilahad ang aralin sa LM sa pamamagitan ng sumusunod na susing tanong: a. Ano ang computer file system? b. Ano ang kaibahan ng soft copy sa hard copy? c. Paano natin maisasaayos ang pag-iimbak ng files sa tulong ng file system? 2. Ipagawa ang sumusunod na gawain (LM): Gawain A: Paggawa ng Folder Gawain B: Paggawa ng Subfolder Gawain C: Pag-save ng File sa Folder at Subfolder (Optional: Gawin lamang ang Gawain C kung may oras pa para rito.) Gawain D: Pag-Copy at Pag-Paste ng File sa Folder Gawain E: Pag-Delete ng File All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  50. 50. D EPED C O PY 31 Gabayan ang mga mag-aaral sa paggawa ng folder, subfolder, at pag-save ng mga files. 3. Ipagawa ang Gawin Natin (LM). Gawain F: Paggawa ng Subfolders Gawain G: Paglipat ng File sa Ibang Folder 4. Bigyang-diin ang kaisipan sa paglalahat sa LM. (Tandaan/Pagpapalalim/Repleksiyon) VI. PAGTATAYA: 1.Ipasagotsamgamag-aaralangPagtatayasaLM.SusisaPagwawasto: 1) B 4) B 2) A 5) D 3) A 2. Pasagutan ang Pangwakas na Pagtatasa (Kaya Mo Na Ba). VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ipasagot sa mga mag-aaral ang kahalagahan ng computer file system. Kahalagahan ng Computer File System Atasan ang bawat pangkat sa klase na magsagawa ng isang panayamsalimangtaongnagtatrabahosaopisina.Gamitinang sumusunod na mga panggabay na tanong upang malaman kung paano nila nagagamit ang computer file system sa kanilang mga gawain. • Bakit kailangang magtamo ng kasanayan sa pagsasaayos ng mga files gamit ang computer file system? • Sa paanong paraan nagagamit ang computer file system upang maging produktibo sa trabaho? Magsagawa ng ulat tungkol sa mga nakalap na impormasyon mula sa pakikipanayam. KARAGDAGANG SANGGUNIAN: Litigation Response Plan for Corporations. (2014). “10 Types of Computer Files.” nakalap noong July 20, 2014 mula sa http://www. litigationresponseplan.com/Default.aspx?tabid=6596 Esteban, C. P. (2010). The Amazing World of Computers 4. Quezon City: Phoenix Publishing House. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  51. 51. D EPED C O PY 32 ICT Aralin 11 PANANALIKSIK GAMIT ANG INTERNET I. NILALAMAN: Sa araling ito, ay lilinangin ng mga mag-aaral ang kanilang kaalaman at kasanayan sa pananaliksik gamit ang internet at sa tulong ng mga web browsers at search engines. Tatalakayin din ang mga pamamaraan kung paano magiging matalino sa pananaliksik gamit ang keywords. II. LAYUNIN: 1. Nailalarawan ang web browsers at search engines 2. Nakikilala ang iba’t ibang katangian ng web browsers at search engines 3. Nakapagsasaliksik gamit ang web browsers at search engines 4. Nakapamimili ng tamang keywords para sa paksang nais saliksikin III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Pananaliksik Gamit ang Web Browser at Search Engine Sanggunian: EPP 4 Modyul K to 12 – EPP4IE-0e-10 Kagamitan: powerpoint presentation, mga computer, internet, komiks Paalala: Ang mga printscreen sa visual guide na nasa LM ay maaaring magbago batay sa gamit na bersiyon ng web browser at search engine. IV. PANIMULANG PAGTATASA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang Panimulang Pagtatasa sa LM. V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipabasa ang komiks na, “Ang Ulat ni Marlon” sa LM. 2. Magkaroon ng maikling talakayan batay sa sumusunod na gabay na tanong:  Ilagay ang iyong sarili sa sitwasyon ni Marlon. Handa ka bang tanggapin ang ganitong hamon?  Naranasan mo na ba ang magsaliksik gamit ang computer at internet?  Bakit kailangang matutuhan ang kasanayan sa pangangalap All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  52. 52. D EPED C O PY 33 ng impormasyon gamit ang computer at internet? B. PAGLALAHAD 1. Ilahad ang aralin sa pamamagitan ng sumusunod na susing tanong: a. Ano ang web browser at search engine? b. Ano ang mga pinakamadalas gamiting web browsers at search engines? c. Paano tayo makapagsasaliksik gamit ang web browsers at search engines? 2. Gamit ang PowerPoint Presentation, ipakita sa mga mag-aaral ang iba’t ibang bahagi ng web browsers at search engine. 3. Magkaroon ng talakayan tungkol sa epektibong pananaliksik gamit ang keywords sa internet (smart keyword searching). 4. Kasama ang mga mag-aaral, bumuo ng panuntunan para sa mas epektibong pananaliksik gamit ang search engine. 5. Ipagawa ang • Gawain A: Magsaliksik Gamit Ang Web Browser at Internet 6. Ipagawa ang Gawin Natin sa LM. • Gawain B: Magsaliksik Tayo! • Gabayan ang mga mag-aaral sa kanilang pagsasaliksik. • Magkaroon ng pagbabahagi sa klase tungkol sa naging resulta ng pagsasaliksik. 7. Bigyang-diin ang kaisipan sa Tandaan Natin sa LM. 8. Ipagawa ang mga karagdagang Gawain sa LM. VI. PAGTATAYA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang sumusunod: A. Pasagutan ang Subukin Mo sa LM. Susi sa Pagwawasto: 1) Search engine 3) Google Chrome 5) Panipi 2) Web browser 4) Search field o search box B. Pasagutan ang Kaya Mo Na Ba sa LM. VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ipagawa sa mga mag-aaral ang sumusunod: Trivia… Trivia… Ipasagot ang sumusunod na tanong gamit ang search engine. 1. Sino ang ikawalong presidente ng Republika ng Pilipinas? 2. Ano ang ibig sabihin ng RSVP? 3. Ilan ang kulay ng watawat ng bansang Thailand? All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  53. 53. D EPED C O PY 34 4. Saan matatagpuan ang mga tarsier? 5. Sino ang kasalukuyang Kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon sa Pilipinas? Mga Bansa sa Asya Gamit ang iyong kasanayan sa pananaliksik at sa tulong ng web browser at search engine, punan ang sumusunod na talaan: Bansa Kapital Wika Pera Malaysia South Korea Vietnam KARAGDAGANG SANGGUNIAN: Esteban, C. P. (2010). The Amazing World of Computers 4. Quezon City: Phoenix Publishing House. Google Tutor (n.d.). Understanding the Search Results Page. nakuha mula sa http://www.googletutor.com/google-manual/web-search/ understanding-the-search-results-page/ I. NILALAMAN: Ang World Wide Web (www) na binubuo ng magkakaugnay na websites, ay mayaman sa impormasyon. Kailangan lamang na maging matalino sa pagsasaliksik ng makabuluhang impormasyon. Ang araling ito ay makatutulong sa mga mag-aaral upang makapangalap ng makabuluhang impormasyong may kaugnayan sa kanilang sinasaliksik. Layunin din ng aralin na ito ang maipaalam sa mga mag-aaral kung ano ang mga katangian ng isang mabuting website. II. LAYUNIN: 1. Naipaliliwanag ang ugnayan at kaibahan ng web page, website, at World Wide Web 2. Natutukoy ang mga katangian ng isang kapaki-pakinabang na website 3. Nakagagamit ng websites sa pangangalap ng impormasyon III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Pangangalap ng Impormasyon sa mga Website Sanggunian: EPP 4 Modyul K to 12 – EPP4IE-0f-11 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  54. 54. D EPED C O PY 35 Kagamitan: powerpoint presentation, computer, internet, manila paper, kartolina IV. PANIMULANG PAGTATASA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang Panimulang Pagtatasa sa LM V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipagawa ang pangkatang gawain. Gawain A: “Educational Websites” sa LM. 2. Pangkatin ang klase sa lima. Pipili ng lider bawat pangkat. 3. Ipabisita ang sumusunod na websites sa bawat pangkat: • Pangkat 1: ABCya (http://www.abcya.com/) • Pangkat 2: Multiplication.com (www.multiplication.com) • Pangkat 3: Scholastic’s The Stacks: Games (http://www.scholastic.com/kids/stacks/games/) • Pangkat 4: FunBrain (http://www.funbrain.com/) • Pangkat 5: Disney Games (http://disneycom/?intoverride=true) 4. Ang bawat lider ay magsasagawa ng maikling ulat batay sa sumusunod na gabay na tanong: • Ano ang mga pamantayang ginamit ng inyong grupo upang masabing ang website ay mabuti o hindi? • Ano ang gamit ng website? Makatutulong ba ang website sa inyong pag-aaral upang higit pang matuto? • Muli ba kayong bibisita sa website na ito kung may pagkakataon? Bakit? B. PAGLALAHAD 1. Ilahad ang aralin sa pamamagitan ng sumusunod na susing tanong: • Ano ang kaibahan ng web page, website, at World Wide Web? • Paano makikilala ang mabuting websites para sa atin? • Paano makakukuha ng makabuluhang impormasyon sa websites? 2. Magkaroon ng malayang talakayan tungkol sa mga pamantayan ng isang mabuting website. 3. Ipagawa ang Gawain B: Mga Katangian ng Mabuting Website sa LM. 4. Ipagawa ang Gawin Natin sa LM. • Gawain C: Pagkilala sa Gamit ng Website All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  55. 55. D EPED C O PY 36 5. Bigyang-diin ang kaisipan sa Tandaan Natin sa LM. VI. PAGTATAYA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang Pagtataya sa LM. • Susi sa Pagwawasto 1) T 2) M 3) T 4) T 5) M • Pasagutan ang Pangwakas na Pagtatasa LM. VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Suriin Ang Website! Ipasagot sa mga mag-aaral ang sumusunod na pagsusuri. Iguhit sa hanay na hatol ang masayang mukha J  kung pasado ang site at malungkot na mukha L naman kung hindi. Pangalan ng Website: URL Address: Mag-aaral: Hatol 1. Malinaw ang mga impormasyong nakasulat. 2. Nailahad nang malinaw ang layunin ng website. 3. May malinaw na paliwanag ang mga larawan. 4. Naiintindihan ang font na ginamit. 5. Hindi nakaaabala sa pagbabasa ang mga kulay at disenyong ginamit. 6. Gumagana lahat ng links. 7. Mabilis ang pagkarga ng website. 8. Makabuluhan ang impormasyong makukuha sa website. 9. Madaling malaman kung sino ang gumawa ng website. 10. Tiyak na babalik ang sinumang bumisita sa website na ito. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  56. 56. D EPED C O PY 37 KARAGDAGANG SANGGUNIAN: Esteban, C. P. (2010). The Amazing World of Computers 4. Quezon City: Phoenix Publishing House. Porta, M. (13 April 2009). Success Designs LLC. Eight Characteristics of a Good Website. nakalap mula sa (http://www.successdesigns.net/ articles/entry/characteristics-of-a-good-website) Cornell University Library (18 September 1998). Five Criteria for Evaluating Web Pages. Nakalap mula sa http://olinuris.library. cornell.edu/ref/research/webcrit.html I. NILALAMAN: Sa araling ito, matututuhan ng mga mag-aaral ang mga hakbang sa pag-download ng iba’t ibang uri ng files gaya ng tekstuwal na impormasyon, mga imahen, audio at video files. Tatalakayin din ang mga pamamaraan kung paano mabibigyang pagkilala ang mga orihinal na awtor ng mga akdang nais hiramin o gamitin. II. LAYUNIN: 1. Naipaliliwanang ang proseso ng pag-download ng files mula sa internet 2. Napapahalagahan ang copyright o karapatan ng mga orihinal na awtor ng anumang akdang nakalathala sa internet III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Pag-download ng mga Impormasyong Nakalap Sanggunian : K to 12 – EPP4IE-0f-12 Kagamitan: powerpoint presentation, computer, internet, LCD projector, speakers Paalala: Ang mga screenshot sa visual guide na nasa LM ay maaaring magbago batay sa ginagamit na operating system. IV. PANIMULANG PAGTATASA: • Ipasagot sa mga mag-aaral ang Panimulang Pagtatasa sa LM All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  57. 57. D EPED C O PY 38 V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Gawain A: Pagpapakita ng mga Downloaded Files • Pagpapakita ng video file na na-download mula sa YouTube • Pagpaparinig ng audio file na na-download mula sa Sound Cloud • Pagbasa ng isang siniping tula mula sa isang blogger 2. Ipasagot ang sumusunod na panggabay na tanong: • Ano-ano ang uri ng files ang ipinakita o ipinarinig sa inyo? • Sa paanong paraan tayo makapagsasaliksik ng ganitong files? • Bakit mahalaga ang ICT sa pangangalap at pagbabahagi ng ganitong impormasyon? B. PAGLALAHAD 1. Ilahad ang aralin sa pamamagitan ng sumusunod na susing tanong: • Ano ang pag-download? Ano ang pag-upload? • Ano-ano ang iba’t ibang uri ng impormasyong maaaring makalap sa internet? • Paano makakakopya o makakapag-download ng files mula sa internet? 2. Gabayan ang mga mag-aaral sa pagsasagawa ng sumusunod na gawain sa LM: • Gawain B: Pag-download ng Text File • Gawain C: Pag-download ng Audio File • Gawain D: Pag-download ng Video File PAALALA: Gabayang mabuti ang mga mag-aaral sa pananaliksik gamit ang internet. Ipaliwanag din sa kanila ang tungkol sa babala na nasa LM. 3. Magkaroon ng maikling talakayan tungkol sa batas sa copyright, at mga pamamaraan sa pagkilala o sitasyon (citation) sa akda ng iba. 4. Ipagawa ang Gawin Natin • Gawain E: Pangkatang Pag-uulat Tungkol sa Matagumpay na Pilipinong Entrepreneur • Gawain F: Pagkilala sa Gamit ng Website 5. Bigyang-diin ang kaisipan sa paglalahat sa LM. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  58. 58. D EPED C O PY 39 VI. PAGTATAYA: A. Pasagutan ang Subukin Mo sa LM. Susi sa Pagwawasto 1) B 2) A 3) B 4) A 5) C B. Pasagutan ang Kaya Mo Na Ba sa LM. (Bilangin ang mga mag-aaral na nagkulang sa mga kasanayang nabanggit. Tukuyin kung anong mga kasanayan ang di nila natutuhan at bigyan ng mga karagdagang gawain o reinforcement activities hanggang sa ganap na matutuhan ito.) VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Karagdagang pagsasanay ng mag-aaral ang gawaing ito upang mahasa ang kanilang kasanayan sa pagbibigay ng tamang pagkilala/ citation, at pagpapahalaga o respeto sa mga awtor. Gawain A: Pagbibigay Pagkilala (Citation) Ipabisita ang sumusunod na webpages at bigyan ng tamang pagkilala ang awtor: Pangalan ng Website: Tsipinoy (Blog) URL Address: http://tsipinoy.blogspot.com/2008/03/negosyo.html Pagkilala (Citation): Pangalan ng Website: Life Shares (The other side of louieison.com) URL Address: http://lifeshares.louiesison.com/paano-kumita-ng-pera- sa-internet Pagkilala (Citation): Gawain B: Pagbibigay-Galang sa mga Orihinal na Awtor Ipabasa ang sumusunod na pagkilala/citation at ipasulat sa mag-aaral ang opinyon tungkol dito. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  59. 59. D EPED C O PY 40 KARAGDAGANG SANGGUNIAN: Computer Hope. (2014). How do I download a file from the Internet?. Retrieved from http://www.computerhope.com/issues/ch000505.htm Esteban, C. P. (2010).The Amazing World of Computers 4. Quezon City: Phoenix Publishing House. I. NILALAMAN: Ang mga ulat tungkol sa tekstuwal at numerikal na impormasyon ay mas madaling mauunawaan kung gagamit ng mga table at tsart. Sa araling ito, malilinang ng mga mag-aaral ang kanilang kaalaman at kasanayan sa paggawa at pagpormat ng mga table at tsart gamit ang word processing application. II. LAYUNIN: 1. Naipaliliwanag ang gamit ng table at tsart 2. Nakagagawa ng table at tsart sa pamamagitan ng word processor 3. Natutukoy ang kahalagahan ng mga table at tsart para sa mas epektibong pagsasaayos ng datos at impormasyon III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Paggawa ng Table at Tsart Gamit ang Word Processing Application All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  60. 60. D EPED C O PY 41 Sanggunian: Modyul at Aralin K to 12 – EPP4IE-0dg-13 Kagamitan: powerpoint presentation, computer, word processing tool, mga larawan Paalala: Ang mga screenshot sa visual guide na nasa LM ay maaaring magbago batay sa gamit na bersiyon ng word processing application. IV. PANIMULANG PAGTATASA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang tungkol sa paggawa ng table at tsart gamit ang word processing application sa LM. V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipabasa ang kuwento nina Fely at Shirley. 2. Ipasagot ang mga panggabay na tanong sa Alamin Natin sa LM. • Panggabay na Tanong:  Sa tingin mo ba ay makatutulong kina Fely at Shirley ang paggawa ng table at tsart ng kanilang mga kinita sa limang araw na pagtitinda?  Sa paanong paraan makatutulong sa kanila ang table at tsart na ito? 3. Tanggapin ang lahat ng sagot ng mga mag-aaral. 4. Iugnay ang kanilang mga sagot sa paksang tatalakayin: Paggawa ng Table at Tsart Gamit ang Word Processing Application. B. PAGLALAHAD 1. Talakayin ang gamit ng table at tsart sa pagsasaayos at pagsusuri ng mga numerikal at tekstuwal na impormasyon. 2. Magpakita ng mga larawan ng iba’t ibang uri ng tsart. 3. Ipagawa ang sumusunod na gawain. Gabayan ang mga mag- aaral sa pagggawa ng table at tsart gamit ang word processing application. Gawain A: Paggawa ng Table Gawain B: Pagpormat ng Table Gawain C: Paggawa ng Tsart Gawain D: Pagbabago ng mga Properties ng Tsart 4. Ipagawa ang Gawin Natin: Pagplano ng mga Gastusin para sa Negosyo: All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  61. 61. D EPED C O PY 42 a. Mag-isip ng negosyong nais mong itayo sa hinaharap. Gumawa ng plano ng mga gastusin. b. Gawan ito ng table at pie chart. Ipormat ang table at tsart upang mas maging maganda ang output. 5. Bigyang-diin ang kaisipan sa Tandaan Natin sa LM. VI. PAGTATAYA: Ipasagot sa mga mag-aaral ang sumusunod: a. Pasagutan ang Subukin Mo sa LM. b. Pasagutan ang Kaya Mo Na Ba sa LM. VII. PAGPAPAYAMAN NG GAWAIN: Ang Badyet • Ano-ano ang pinagkakagastusan mo o ng iyong pamilya? • Gumawa ng isang linggong badyet tungkol dito. • Gawan ng table at pie chart ang nabuong badyet. Ipormat din ang table at tsart upang mas maging maganda ang output. Ang mga Iskor ni Dino Masinop na itinatala ni Dino ang mga nakuhang puntos sa mga pagsusulit mula noong unang markahan (tingnan sa ibaba ang datos na itinala ni Dino). Tulungan si Dino na gumawa ng table at line chart upang malaman kung nagkaroon siya ng pag-unlad. Ipormat ang table at tsart upang mas maging maganda ang output. Asignatura Unang Markahan Ikalawang Markahan Filipino 34 40 English 28 44 Math 40 41 Science 34 45 EPP 39 50 AP 32 35 MSEP 34 45 ESP 40 43 KARAGDAGANG SANGGUNIAN: Esteban, C. P. (2010). The Amazing World of Computers 4. Quezon City: Phoenix Publishing House Navarro, L.A. (2007). Spreadsheets and Databases. Philippines: Jemma , Inc. Garcia, N. B., Salac J. S., Jardolin, F. E., Orlanda, J., & Tayag, M. I. (2004). Word Processing and Presentation Making. Valenzuela City: BookChoice Publishing. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  62. 62. D EPED C O PY 43 ICT Aralin 15 PAGGAWA NG TABLE AT TSART GAMIT ANG SPREADSHEET TOOL I. NILALAMAN: Ang electronic spreadsheet ay isa ring software na maaaring makatulong sa atin sa pagsusuri at pagsasaayos ng mga numerikal at tekstuwal na impormasyon. Sa araling ito ay pagtutuunan naman ng pansin kung paano gumawa at mag-format ng mga table at tsart gamit ang electronic spreadsheet. II. LAYUNIN: 1. Nakagagamit ng spreadsheet application upang makagawa ng table at tsart 2. Naisasaayos ang mga tsart sa pamamagitan ng design, layout, at format properties ng mga ito III. PAKSANG ARALIN: Paksa: Paggawa ng Table at Tsart Gamit ang Electronic Spreadsheet Sanggunian: Modyul, Aralin K to 12 – EPP4IE-0dg-14 Kagamitan: powerpoint presentation, computer, word processing tool, picture puzzle, makukulay na kartolina Paalala: Ang mga screenshot sa visual guide na nasa LM ay maaaring magbago batay sa gamit na operating system (OS). IV. PANIMULANG PAGTATASA: • Ipasagot sa mga mag-aaral ang tungkol sa paggawa ng table at tsart gamit ang electronic spreadsheet tool sa LM. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.
  63. 63. D EPED C O PY 44 V. PAMAMARAAN: A. PAGGANYAK 1. Ipasagot sa mga mag-aaral ang Picture Puzzle sa Alamin Natin sa LM. 2. Ipasagot ang sumusunod na panggabay na tanong: Panggabay na Tanong: • Ano ang iyong sagot sa dalawang Picture Puzzle? • Magbigay ng mga halimbawa para sa dalawang uri ng impormasyong ito. 3. Tanggaping lahat ang sagot ng mga mag-aaral. 4. Iugnay ang kanilang mga sagot sa paksang tatalakayin: Paggawa ng Table at Tsart Gamit ang Electronic Spreadsheet . B. PAGLALAHAD 1. Talakayin ang mga bahagi ng isang electronic spreadsheet tool. 2. Isagawa ang sumusunod na gawain. Gabayan ang mga mag-aaral sa pagggawa ng table at tsart gamit ang electronic spreadsheet: Gawain A: Paggawa ng Table sa Spreadsheet Gawain B: Pag-format ng Table sa Spreadsheet Gawain C: Paggawa ng Tsart sa Spreadsheet Gawain D: Pag-format ng Tsart sa Spreadsheet 3. Ipagawa ang Gawin Natin: Magsiyasat Tayo! a. Bumuo ng limang pangkat sa klase. b. Ang bawat pangkat ay magsasagawa ng pagsisiyasat sa presyo ng mga bilihin o serbisyo sa sumusunod na pamilihan o negosyo. (Bigyan ng patnubay o paalala ang mga mag-aaral sa gawaing ito. Ito ay pawang mungkahi lamang. Maaari itong magbago depende kung ano ang mayroon sa pamayanan.) • Unang Pangkat – Palengke (Wet Market) • Pangalawang Pangkat – Department Store (Dry Market) • Pangatlong Pangkat – Beauty Parlor • Pang-apat na Pangkat – Dress Shop • Panlimang Pangkat – Hardware Store c. Gumawa ng table at tsart sa mga datos na nakuha. d. I-format ang table at tsart upang mas maging kaaya-aya. e. Pumili ng kasapi na mag-uulat. Ipresinta sa klase ang mga datos na iniayos sa table at tsart. Bigyang-diin ang kaisipan sa Tandaan Natin sa LM. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

×