Eğitimde ölçme degerlendirme

5,441 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
5,441
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
13
Actions
Shares
0
Downloads
54
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • This matrix crosses SETTING with TYPE Consider pros & cons for each “cell” from quiz to C-TAP: quality, feasibility (time, $) OPT is the criterion-referenced Ohio Proficiency Test, to be replaced by Ohio Graduation Test MAT7 is the norm-referenced Metropolitan Achievement Test, 7th edition as used by some districts TRADITIONAL = CHOICE ALTERNATIVE = ABSTRACT CONSTRUCTION AUTHENTIC = REAL-WORLD CONSTRUCTION C-TAP represents large scale authentic assessment (Rabinowitz, 1995)
  • Eğitimde ölçme degerlendirme

    1. 1. İsim:Levent Ali yılmaz No:2006 0 255 Bölüm:BÖTE
    2. 2. EĞİTİMDEÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 2
    3. 3. Sununun İçeriği• Eğitimde Değerlendirmenin Yeri• Neden Ölçme ve Değerlendirme?• Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı• Ölçme ve Değerlendirmede Kullanılan Bazı Araç ve Yöntemler Performans Değerlendirme Performans Ödevleri Projeler Öz Değerlendirme/ Akran Değerlendirme Ürün Dosyaları (Dereceli Puanlama Anahtarları) 3
    4. 4. Eğitimde Değerlendirmenin Yeri Eğitim SistemiGirdiler Süreç Çıktılar (Eğitim Etkinlikleri) Değerlendirme 4
    5. 5. Neden Ölçme ve Değerlendirme? Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek Öğrencilerin gelişimlerini izlemek Öğrencilerin gelişimlerine yönelik geri bildirimde bulunmak Öğrenme güçlüklerini belirlemek Öğretimin ve öğretim materyallerinin etkinliğini belirlemek 5
    6. 6. Neden Ölçme ve Değerlendirme? Gelecekteki öğrenme süreçlerini planlamaya veri sağlamak Öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarmak Öğretim programlarının yeterliliğini belirlemeye bilgi sağlamak 6
    7. 7. Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı-I Değerlendirme, öğrenmenin ayrılmaz bir parçası olarak görülür. Öğrencilerin ezber bilgileri değil, üst düzey becerilerinin değerlendirilmesi hedeflenir. Sadece öğrenme ürünü değil, öğrenme süreçleri de değerlendirilir. Değerlendirme, öğrencilerin neyi bilmediğini değil, ne bildiklerini görmeye yarayan bir araçtır. 7
    8. 8. Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı-II Not vermenin yanı sıra etkili ve zamanında geribildirime ağırlık vermeyi önemsemektedir. Öğrencinin gerçek yaşam durumlarını yansıtmasını, gerçek yaşamla kendi bilgileri arasında ilişki kurmasını gerektirir. Öğrencilerin karşılaştığı problemlere farklı çözüm yolları üretebilmesini önemser. 8
    9. 9. Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı-III Ne kadar öğrenildiğini tespit etmenin yanı sıra nasıl öğrenildiğini de belirlemeyi vurgular. Değerlendirme sürecine öğrenciyi de katar. Öğrencileri değerlendirmek için farklı ölçme tekniklerinden yararlanmayı önerir. Klasik ölçme ve değerlendirmenin yanında yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının kullanımını da önerir. 9
    10. 10. Geleneksel Yaklaşıma Göre Ölçme ve Değerlendirmede Öne Çıkan Beceriler Derinliği olmadan çok sayıda kavram ve ilkeyi öğrenme Rutin problemleri çözebilme Bilgi ezberleme Yazılı materyallerden bilgiyi aynen aktarma 10
    11. 11. Programlardaki Ölçme ve Değerlendirme Sürecinde Önem Kazanan Beceriler Okuduğunu anlama, kritik etme, yorumlama Bilgi toplama, analiz etme ve bir sonuca ulaşma Grafik ya da tablo halinde verilen bilgilerden sonuç çıkarma Gözlem yapma, gözlemlerden sonuca ulaşma Günlük hayatta karşılaşılan problemleri çözebilme Sahip olduğu bilgileri yeni durumlarda kullanabilme Araştırma yapma Öğrendikleri ile gerçek yaşam arasında ilişki kurma 11
    12. 12. Ölçme ve Değerlendirme Araç ve Yöntemleri Değerlendirme Araçları Yaklaşımı Geleneksel Araç ve Çoktan seçmeli, eşleştirmeli, Yöntemler doğru yanlış testler; yazılı yoklamalar vb. Ölçme veDeğerlendirmede Yeni Performans görevleri, ürün Yaklaşımlar dosyaları, projeler, öz(Alternatif -Authentic) değerlendirme vb. 12
    13. 13. Ölçme ve Değerlendirmede Kullanılan Bazı Araç ve Yöntemler Performans Değerlendirme Performans Ödevleri Projeler Öz Değerlendirme/ Akran Değerlendirme Ürün Dosyaları Dereceli Puanlama Anahtarları 13
    14. 14. Performans Değerlendirme-I Öğrencilerin bilgi ve becerilerini ortaya koyarak oluşturduğu cevap ve ürünlerin değerlendirilmesidir. Öğrencinin yeni bilgiyi yapılandırmasını gerektirir. Süreç içine yayılmıştır, zamana bağlı değildir. Öğrencinin günlük yaşamındaki problemleri nasıl çözeceğini ve problem çözmek için sahip olduğu bilgi ve becerileri nasıl kullanacağını göstermesini ister. 14
    15. 15. Performans Değerlendirme-II Öğrencilerin becerilerini “gerçek yaşam” ortamında değerlendirmeyi hedefler. Gözlenebilen bir performans veya somut bir ürünle sonuçlanır. Performans görevlerinde, tek bir cevap yoktur. Görevi tamamlamak için değişik yollar bulunmaktadır. Bu nedenle iyi tanımlanmış bir ölçütle değerlendirmelidir. Başarılı bir değerlendirme yapmak için her performans görevi bir dereceli puanlama anahtarı (rubric) ile eşleştirilmelidir. Performans değerlendirmek için en çok kullanılan araçlar; performans ödevleri, projeler, öğrenci ürün dosyaları, posterler vb.dir. 15
    16. 16. Yapılacak Değerlendirmenin Performansa Dayalı Değerlendirme Olabilmesi İçin; Ürün: yazılı bir makale, kompozisyon, grafik çizme, deney düzeneği oluşturma, proje hazırlama, inceleme yazısı yazma vb. Gözlenebilir performans:Ürünün ortaya konmasında geçen süreç (bir ders veya bir dönem) takip edilerek geri bildirim verilmesi, değerlendirilmesi. Üst düzey düşünme becerileri: Öğrencilerin bilgiyi aynen aktarmalarından çok bilgiyi edinme, düzenleme, kullanma, kritik etme, yaratıcılığı kullanma vb. üst zihinsel süreçlere dönük olmalıdır. Grup çalışması ve sosyal beceriler: Grup çalışmasına yatkınlık, başkalarının fikirlerine önem verme, kendini ifade etme, sunum yapabilme vb. becerilerin gelişmesi beklenir. Disiplinler arası geçişin ve bilgi alış verişinin sağlanmış olması gereklidir. 16
    17. 17. Performans Değerlendirme Sürecini Planlarken ve Uygularken Atılacak Adımlar Amacı açıkça ifade etme, neyi ölçeceğine karar verme Uygun görev tanımlama Performansın ölçütlerini açıkça belirleme Belirlenmiş ölçütlere göre dereceli puanlama anahtarını geliştirme 17
    18. 18. Performans ödevi, öğrenciningerçekleştirdiği ya da tamamladığı vebelirli performans ölçütlerine göreöğretmen, öğrenci ya da arkadaşlarıtarafından değerlendirilen etkinlik ya daödevden oluşur. Performans göreviöğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçekyaşam durumları bağlamındakullanmalarını gerektirir. 18
    19. 19. Neler Performans Ödevi Örnekleri Olabilir? Bir gazeteye makale yazma, Bir oyun düzenleme / planlama Bir tiyatro oyununa eleştiri yazma, Bir oyun için sahne ve kostüm hazırlama, Bir ev planı çizme, Bir müzik parçası çalma, Bir dans sergileme, Yörelerini tanıtan bir turistik broşür hazırlama, Mahallelerinin bir haritasını, krokisini çizme vb. 19
    20. 20. Performans Ödevi Örnekleri 20
    21. 21.  AÇIK UÇLU SORULAR. 21
    22. 22. ProjeÖğrencilerin grup hâlinde veya bireysel olarak istedikleri bir alan veya konuda inceleme, araştırma ve yorum yapma, görüş geliştirme, yeni bilgilere ulaşma, özgün düşünce üretme ve çıkarımlarda bulunmaları amacıyla ders öğretmeni rehberliğinde yapacakları çalışmalarıdır. 22
    23. 23. Proje Proje geliştirme süreci uzun, karmaşık ve zorlu bir süreçtir. Bu ödevler, öğrencilerin yaratıcılık, araştırma, iletişim gibi üst düzey zihinsel becerilerini geliştirir. Projenin tasarımından ortaya konulmasına kadar geçen süreç, bilimsel süreç basamaklarını içereceğinden bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine yardımcı olur. 23
    24. 24. Proje Örnekleri 24
    25. 25. Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubric) Öğrenci performansını tanımlayan ölçütleri içeren ve bu ölçütlerle birlikte farklı seviyedeki performansı puanlamaya yarayan bir araçtır. Dereceli puanlama anahtarı, öğrencilerin sınavlarını, dosyalarını, ödevlerini veya performanslarını değerlendirmek için geliştirilmiş ölçütleri içerir. 25
    26. 26. Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları I Ölçeğin ne amaçla geliştirileceğinin belirlenmesi, Ne tür puanlama anahtarı kullanılacağına karar verilmesi Ölçütlerin tanımlanması. Davranış, ürün yada her bir becerinin yeterlik düzeyi için kısa ölçütler yazılır. Burada önemli olan yeterlik düzeylerini tanımlamak ve düzeyler arasında ölçütleri iyi ayırt edebilmektir. 26
    27. 27. Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları II Kullanılacak ölçeğin taslağının hazırlanması, Taslak üzerinde gerekli düzeltmelerin yapılması için öğrenci ve öğretmen görüşlerinin alınması Uygulamadan sonra tutarlık ve güvenirliğin belirlenmesi 27
    28. 28. Dereceli Puanlama Anahtarının Hazırlanmasına Yönelik Bazı Öneriler Dereceli puanlama Anahtarlarında çok genel ölçütler kullanılmamalıdır. İşlevsel olmayan detaylara yer verilmemelidir. Sınırlı sayıda boyuta ya da özelliğe odaklanmak gerekir. Anahtar nitelikte, öğretilebilir ölçütler kullanılmalıdır. Ölçülebilir ölçütler kullanılmalıdır. Tanımlayıcılar dikkatlice seçilmelidir. Dörtlü bir performans düzeyi kullanmak daha işlevseldir. Düzeyler arasındaki uzaklık eşit tutulmaya çalışılmalıdır. Gerektiğinde, dereceli puanlama anahtarının ölçütlerinin belirlenmesi sürecine öğrencilerin de katılımı sağlanmalıdır. 28
    29. 29. Dereceli Puanlama Anahtarları Ne Tür Etkinliklerin Değerlendirilmesinde Kullanılır?Sözel projeler (sınıf tartışması, rol oynama,görüşme, sözel sunular, hikaye, anlatma, münazaravb.) Ürünler (koleksiyon ya da sergi, broşür hazırlama,poster hazırlama, gazete çıkarma vb.) Deney raporları, grafik çizme, problem çözme,proje hazırlama vb.Araştırma ve yazı çalışmaları (mektup, dilekçe,hikaye, kompozisyon yazma)Sanatsal çalışmalar 29
    30. 30. Dereceli Puanlama Anahtarı Amaca Göre;1. Bütüncül Dereceli Puanlama AnahtarıBütüncül dereceli puanlama anahtarı, öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak, parçalarını dikkate almadan, puanlamasıdır. Bütüncül dereceli puanlama anahtarları, öğrencinin performansına ilişkin daha genel bir bilgi sağlamasına karşın, daha az zaman ve emek alır. 30
    31. 31. Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı ÖrneğiPuan Ölçütler Konuyu tümüyle iyi anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmiştir. Konuyu farklı4 örneklerle açıkladı. Olaylar arsında farklı bağlantılar kurdu. Konuyla ilgili çelişkili açıklama yapılmadı.3 Konuyu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmişti fakat yeterli değildi. Yazılı açıklamalar yeterliydi.2 Konunun çoğunu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler desteklenmişti fakat yeterli değildi. Anlatımda çelişkili açıklamalar yapıldı.1 Konunun birazını anladığını gösterdi. Örnekler yeterli değildi. Önemli eksikler var. 31
    32. 32. 2. Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı Analitik dereceli puanlama anahtarı , önceperformans veya ürünün parçalarının ayrı ayrıpuanlanmasını sonra da bu puanları toplayaraktoplam puanın hesaplanmasını gerektirir.Analitik dereceli puanlama anahtarlarıaracılığıyla, öğrencilerin performanslarınailişkin olarak daha ayrıntılı bilgi elde edilir.Bu, aynı zamanda öğrencinin zayıf ve güçlüyanlarını gösteren bir profil sağlar. 32
    33. 33. Harita İçin Analitik Dereceli Puanlama AnahtarıPUAN İÇERİK4 Haritadaki bütün işaretler doğru ve dikkatli bir şekilde yerleştirilmiştir. Sınır çizgileri doğru ve özenle çizilmiştir.3 Bütün işaretler haritada var. Bunların çoğu da haritaya doğru yerleştirilmiş.2 İşaretlerden bir kaçı haritada yok. Haritada olanların da bir kaçı doğru yerleştirilmemiş.1 İşaretlerin çoğu haritada yok. Haritada olanların da çoğu doğru yerleştirilmemiş.PUAN GÖRÜNÜŞ4 Haritanın görüntüsü temiz ve çok renkli. Haritadaki işaretler çok kolay okunuyor.3 Haritada birkaç renk var. Bazı işaretler kolay okunmuyor.2 Sınırlı sayıda renk kullanılmıştır. İşaretlerin ne olduğu haritadan zor okunuyor.1 Renkler ya hiç yok ya da çok az kullanılmış. İşaretler çok az kullanılmış.PUAN HARİTA ELEMANLARI4 Haritanın başlığı, yön oku, ölçeği, anahtar bölümü (lejant), kaynağı, enlem ve boylamları haritada bulunmaktadır.3 Standart bir haritada olması gerekenlerin çoğu var. Bunların çoğu da doğru ve kolay anlaşılmaktadır.2 Standart bir haritada olması gerekenlerin yarısı yok.1 Standart bir haritada olması gerekenlerin çoğu yok. 33
    34. 34. Öz Değerlendirme Öğrencilerin kendi katılımlarını, süreçlerini ve ürünlerini değerlendirmeleridir. Öğrencilerin okulda yaptıkları çalışmaları, nasıl düşündüklerini ve nasıl yaptıklarını değerlendirmelerini gerektirir. 34
    35. 35. Öğrencinin Kendini Değerlendirmesinin AvantajlarıÖz değerlendirme, öğrencilerin kendi güçlüve zayıf yönlerini tanımalarına yardım eder.Öğrencilere değerlendirme sürecinin birparçası oldukları duygusunu verir.Öğrencilerde motivasyonu artırır.Öğrencilerin kendi öğrenmeleri konusundasorumluluk almaları yönünde cesaretlendirir.Kendilerine dışarıdan bakma yetisigeliştirir. 35
    36. 36. Öz Değerlendirme Formları Örnekleri 36
    37. 37. Akran DeğerlendirmeAkran değerlendirme, gruptaki öğrencilerin belli ölçütler çerçevesinde birbirlerini değerlendirme sürecidir. Akran değerlendirme, öğrencilerin kendilerine olan güvenlerinin artmasını sağlar. Öğrenciler, arkadaşlarının çalışmalarındaki yeterlik düzeylerini değerlendirirken kendilerinin eleştirel düşünme becerileri de gelişir. Değerlendirmeye temel oluşturan beceri ve ölçütlerin saptanması konusunda öğrenciye bakış açısı sağlar. 37
    38. 38. Akran DeğerlendirmeBu form, gruptaki çalışmalarınızı değerlendirmek üzere hazırlanmıştır. Arkadaşlarınızın bukonudaki görüşlerini almak için formu doldurunuz. Size ayrılan son sütunda da kendinizideğerlendiriniz. Sorulara cevabınız “evet” ise E, “bazen” ise B, “hayır” ise H harfi yazınız. Grubun Adı: ............................. Öğrencinin Adı-Soyadı: ..................................... 1. Arkadaşıma 2. Arkadaşıma 3. Arkadaşıma 4. Arkadaşıma 5. Arkadaşıma Bana göre ben göre ben göre ben göre ben göre ben göre ben Çalışmalara gönüllü katılır. Bildiklerini arkadaşlarıyla paylaşır. Gerektiğinde arkadaşlarına yardım eder. Aldığı görevi zamanında yerine getirir. Arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır. Tartışmalarda kırıcı olmadan 38 konuşur.
    39. 39. Akran Değerlendirme Formu Örneği 39
    40. 40. Öğrenci Ürün Dosyası(Portfolyo) Öğrencilerin zaman içindeki çalışmalarının sistemli olarak bir araya getirilmesidir. Öğrenci Ürün Dosyası, öğrencilerin gelişimi hakkında bilgi veren dokümanların toplandığı dosyadır. 40
    41. 41. Öğrenci Ürün Dosyası Hazırlamanın Amacı- I Öğrencinin öz disiplin ve sorumluluk bilincini geliştirmek ve kendi kendini değerlendirme becerisi kazandırmak, Müfredata bağlı olarak gerçekleştirilen yazılı ve sözlü değerlendirmeler ve standart testler dışına çıkarak, yeni bir değerlendirme yöntemi geliştirmek, Öğrencinin gelişimini kanıtlarla ve daha sağlıklı izleyebilmek, Öğrencinin gelecekteki öğrenmelerine bilgi sunmak ve ışık tutmak, Öğrencilerin arkadaşlarının gelişimini izleyerek birbirlerine yardımcı olmalarını sağlamak ve böylelikle gelecekte yapacakları ekip çalışmalarına başlangıç yapmak, 41
    42. 42. Öğrenci Ürün Dosyası Hazırlamanın Amacı-II Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmeye yardım etmek, Öğretmene eğitsel kararlar vermede yardım etmek, Aile ile iletişimi sağlamak, Ürün ve süreci değerlendirmek için bilgi toplamayı sağlamak, Öğrencilerin yeteneklerini sergilemek ve ilgi alanlarını geliştirmek, Programın amaçlarını değerlendirmek için eğitimcilere yardım etmek, Yazma, okuma ve düşünme becerileri arasında bağlantı sağlamak, Öğrencilerin çalışmalarının değerlendirilmesi katılımlarının sağlanması onların çalışmasını teşvik etmek. 42
    43. 43. Öğrenci Ürün Dosyasının Hazırlanma Aşamaları Öğrenci ürün dosyasının amacının belirlenmesi Ürün dosyası politikası belirlemek Dosyanın hazırlanması ile ilgili hedefler belirleme(Örneğin, okuduğunu anlama, yeni veya özgün ürünler yaratma, yorum yapma, Türkçeyi doğru ve etkili kullanma vb.) Öğrenci ürün dosyasında bulunacak çalışmaların seçilmesi Öğrenci ürün dosyasındaki çalışmalara ait değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi Çalışmalara ilişkin kayıtların tutulması 43 Ailelerle iş birliği yapılması
    44. 44. Öğrenci Ürün Dosyası Hazırlama Sürecinde Öğretmenin Yapacakları-I Öğrenci ürün dosyasının sınıfa tanıtılması. Varsa bir örneğinin öğrenciler gösterilmesi. Öğrencilere ürün dosyasının bir değerlendirme aracı olduğunun söylenmesi Öğrenciye ürün dosyası hazırlamada rehber olacak bir yazı hazırlanması Öğrenci ürün dosyalarında nelerin bulunabileceğinin söylenmesi (projeler, araştırmalar, problemler, stratejiler dereceli puanlama anahtarları, yazılar vb.). 44
    45. 45. Öğrenci ürün dosyası Hazırlama Sürecinde Öğretmenin Yapacakları-II Yapılan çalışmalardan belli periyotlarla en iyi ürünün seçilmesi Öğrencilerden, her öğrenme ürünüyle ilgili materyali seçmek için bir gerekçe göstermeleri ve çalışmalarını eleştirmelerinin istenmesi Öğrencilere akranlarıyla birlikte ürünlerini paylaşma fırsatı verilmesi Her aşamanın nasıl değerlendirileceğinin açıklanması Öğrencilere puanlama konusunda bilgi verilmesi 45
    46. 46. Öğrenci Ürün Dosyasının İçeriği-I Dosyanın “içindekiler” bölümü Önsöz, özet (ya da Özgeçmiş) (Burada öğrenci çalışmalarının başlangıçtan o ana kadarki gelişimini anlatır. Öğrenci başlangıçta neredeydi? Bu aşamaya nasıl geldi?) Öğrenci tarafından dosyaya konulan tüm ürünler ya da çalışmalar. Yapılan her çalışmanın değerlendirilmesi ile ilgili dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ya da öz değerlendirme formları gibi araçlar. 46
    47. 47. Öğrenci Ürün Dosyasının İçeriği-II Her ürünün dosyaya konulmasının gerekçeleri için şu sorular sorulabilir: Bundan ne öğrendim? Bu çalışma benim için neyi ifade ediyor? Bu çalışmanı neden ürün dosyana koymak istiyorsun? Hangi konuda çok iyi/başarılı olduğunu düşünüyorsun? Çalışmada hangi bölümler, kısımlar geliştirilmelidir? Tekrar denesen neleri değiştirir ya da eklerdin? Neden bu çalışmayı seçtin? Bu çalışmanda en çok neyi beğendin? Burada senin için önemli olan ne? Bu, yaptığın çalışmaları en iyi temsil eden örnek midir? Çalışmayı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? Öğrenci Ürün dosyasının değerlendirilme Ölçütleri 47
    48. 48. Öğrenci Ürün Dosyası neler içerir? Öğretmen tarafından hazırlanan rehber Öğrencilerin yazılmış ödevleri(taslak yada bitmiş parçaları) Araştırmalar, problemler ve stratejiler Diyagramlar, fotoğraflar, resimler Video - kaset ve ses kasetleri ya da CD’ler Grup ödevleri ve projeler Öğretmen anektodları Kelime geliştirme çalışmaları Öğrencilerin mektupları, şiirleri, raporları Bir kitap incelemesi Öğretmen kontrol listeleri 48 Özel ödevlerin içinden seçtiği örnekler
    49. 49. Öğrenci Ürün Dosyası 49
    50. 50. TEŞEKKÜR EDERİM 50

    ×