Eric Willems Wko In Kantoren 28 Jan 2009

1,228 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,228
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
14
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Eric Willems Wko In Kantoren 28 Jan 2009

  1. 1. WKO in kantoren Strategie voor duurzame energieconcepten NVB/Neprom – 28 januari 2009 ir. Eric Willems 150 haalbaarheid WKO 40 vergunning GWW www.chri.nl
  2. 2. Ervaring Cauberg-Huygen Bouwfysica, Advies technische energieadvies, installaties bodem en vergunningen WKO en geohydrologie 150 haalbaarheidsstudie 40 vergunningen WKO Projecten •Torens waterweg Maassluis 220 woningen •Cobercoterrein Arnhem woningen en appartementen •Nieuw Babylon Den Haag 60.000 m2 BVO •Gershwin Zuid-as 1200 woningen + comm. ruimten •Verpleeghuis Heughem
  3. 3. Onderwerpen Hoe WKO in Nederland toepassen? Energieprestatie en installatieconcept Kansen - bedreigingen Bijzondere situaties Toolkit Duurzame kantoren
  4. 4. Cumulatief projecten WKO in Nederland Principe WKO 1200 WKO + WP 1000 Macht (WKO + WP) 800 aantal [-] 600 400 200 0 1994 1997 2000 2003 2006 TSA- jaartal Ondoordringbare laag Grondwaterpakket -40-150m -mv Ondoordringbare laag +12 tot +16C +6 tot +12C
  5. 5. Dwarsdoorsnede Nederland: WKO in de gelaagde bodem van de rivierdelta
  6. 6. Onderwerpen Hoe WKO in Nederland toepassen? Energieprestatie en installatieconcept Kansen - bedreigingen Bijzondere situaties Toolkit Duurzame kantoren
  7. 7. Jaarlijkse warmte en koudevraag
  8. 8. Energy 1,6 1,4 performance 1,2 BB 2009 1 EPC LA 2017 0,8 0,6 0,4 0,2 0 0 20 40 60 80 100 100 HP power (%) 90 80 HP energy (%) 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 HP power (%)
  9. 9. Principe van een WKO-installatie 75 °C 70 °C Warm tapwater Gasgestookte CV of In het gebouw elektrische boiler 10 °C Verwarmen 40 °C ca. 28-32 °C Koelen 11 °C 16 / 18 °C 6 °C ca. 25 °C Warmtepompen In het gebouw ca. 22 °C Technische ruimte Maaiveld ca. 8-12 °C ca. 12-16 °C PT PT PT PT Bron Bron
  10. 10. Investering WKO-doublet 10.000 9.000 8.000 Specific costs (E / m3/h) 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0 0 50 100 150 200 250 Well capacity (m3/h) ( = BVO/100)
  11. 11. Investeringen Meer Minder WKO-bronnen Condensors/koeltoren Warmtepompen Elektrische koelmachine Buffervaten Buffervaten Regelingen Regeling Grotere leidingdiameters Geluid condensors Netto ca. € 20/m2 BVO Exploitatie TV T 4- Kosten gas 7 Onderhoud bronnen ja Kosten elektra koeling ar (garantieregeling via Koudemiddelen – STEK boorder) controle Kosten elektra Netto: ca. € 3-5/m2 BVO verwarmen
  12. 12. Kracht is afstemming van disciplines Locatie en bodem Optimalisatie bouwfysica – installatie - WKO Bouwfysica WKO en gevel Installaties
  13. 13. Onderwerpen Hoe WKO in Nederland toepassen? Energieprestatie en installatieconcept Kansen - bedreigingen Bijzondere situaties Toolkit Duurzame kantoren
  14. 14. Vier kansen van GWW-vergunning 1. Vroegtijdig positie verwerven tijdens ontwikkeling (vergunning moet binnen 3 jaar worden uitgeoefend) 2. Bescherming tijdens gebruiksfase 3. Werk is toch nodig voor een goed ontwerp 4. Interferentie met andere WKO’s vastleggen
  15. 15. Bronontwerp en effectenstudie Effecten in bodem/grondwater Grenswaarde Zettingen Geen schade aan gebouwen Redox-grens Niet in nabijheid van filterstelling Zoet-brak / brak-zout grens Niet in zelfde watervoerende pakket of op grote afstand van filterstelling Bodemverontreiniging (ism wet Niet beionvloeden, of gecontroleerd bodembescherming) verbeteren Energiebalans Afwijking ca. 10% in 3-5jaar Omliggende grondwaterbelangen Andere WKO Drinkwateronttrekking Drinkwaterreservering Boringsvrije zone Natuurwaarden, drinkwatervoorziening
  16. 16. Praktijkproblemen Calamiteit Oorzaak Oplossing Putverstopping Hoge onttrekkings / Jutteren / perslucht infiltratiesnelheid Te grof filter / te fijn Nieuwe bron zand Slecht ontwikkeld Opnieuw ontwikkelen Redoxgrens onduidelijk Nieuwe bron, nieuwe filterstelling Geen opslageffect Regeling installatie Regeling / installatie deugt niet aanpassen; ontwerpen op natuurlijke bodemtemperatuur Beide bronnen Stadsverwarming: let warmen op op!! Thermische onbalans Regeling deugt niet Regeling aanpassen, regeneratievoorziening treffen Bronnen niet meer Geen coördinatie bij bereikbaar ivm ontwerp en onderhoud/storingen bouwplanning
  17. 17. Bodem Analyse Grondwaterkaart (TNO-NITG) 40 km
  18. 18. Thermisch invloedsgebied Stijghoogte verandering
  19. 19. Onderwerpen Hoe WKO in Nederland toepassen? Energieprestatie en installatieconcept Kansen - bedreigingen Bijzondere situaties: Interferentie met omliggende WKO’s Combinatie met bodemsanering Toolkit Duurzame kantoren
  20. 20. Omliggende WKO’s: Zuid-as; Den Haag; Ypenburg.
  21. 21. Grondwatersanering en WKO: kans of lucky-shot?? Recirculatiesysteem: geen opslageffect Tijdsduur, afstemming bodemwetgeving Kosten voor sanering gelijk; WKO met randvoorwaarden Vergelijkbaar met Strijp-S
  22. 22. Warmtepomen maken gebruik van bodemenergie Bodemenergie voldoende beschikbaar voor vrije koeling – let op: koudevoorraad gelimiteerd – anders dan bij WKO Onder het gebouw: veld van gesloten bodemwarmtewisselaars tot een diepte van 200 m -mv
  23. 23. Inhoudsopgave Toolkit Kantoren Kwaliteitsprofiel Energieconcepten Themabladen Boodschap Handvaten voor een goed proces Energieneutraal kantoor alleen in gebied Verlichting, verwarming en ventilatie: elektra EPC=1,1 nog net met gasketels EPC=0,8 laagste volgens stand van techniek (uitgezonderd: PV, klein-wind en biomassa)
  24. 24. Kwaliteitsprofiel Kantoorgebouw 0 + ++ A. Proces A.1. Borgen realiseren van prestaties B. Locatie B.1. Kwaliteit omgeving /economie B.2. Bereikbaarheid B.3. Energie infrastructuur / duurzame energiebronnen B.4. Externe veiligheid C. Gebouw C.1. Functionaliteit C.2. Flexibiliteit C.3. Bouwfysische kwaliteit C.4. Gezondheid en comfort Visueel comfort Thermisch comfort Akoestisch comfort Ventilatie en luchtkwaliteit Binnenmilieu en arbeidsprestatie C.5. Energetische kwaliteit Ambitieniveaus Energieconcepten Stategieen voor de toekomst C.6. Materialen C.7. Water C.8. Beheer
  25. 25. Primair energiegebruik voor kimatisering en verlichting E n e rg ie g e b ru ik p e r ja a r (M J/m 2 ) 1750 Component/apparaatniveau 1500 1250 Systeemniveau 1000 750 Conceptniveau 500 250 0 e p ++ 1980 2000 la 2 0 1 5 na 1980 bb 1992 ep 1995 ep+ 1998 ep 2006 ep 2009 vo o r www.chri.nl
  26. 26. Energieconcepten
  27. 27. Energiegebruik naar duurzame bronnen Primair energiegebruik Aandeel duurzaam kantoorgebouw kantoor Kantoorgebouw, EPC = 1,5 Kantoorgebouw, EPC = 0,9 warmtepomp Qpr im;ver w Qprim;verw Qpr im;vent Qprim;vent Qpr im;t ap Qprim;t ap Qpr im;pomp Qprim;pomp Qpr im;koel Qprim;koel Qpr im;bev Qprim;bev Qpr im;vl Qprim;vl Qpr im; kant oorapp. Qprim; kant oorapp. PV koelen
  28. 28. Energievraag maximaal gedekt door duurzame energiebronnen Aandeel duurzaam Elektriciteit als toekomstig in energievraag medium voor duurzame bronnen: Warmtepomp - Zonne-energie (PV) Qbeh;verw - Windenergie Qbeh;vent Qbeh;tap - Bio-WKK Qbeh;pomp PV Qbeh;koel - Brandstofcel-WKK Qbeh;bev Qbeh;vl - Getijdecentrale - Opslag in elektrische Koelen Windmolen vervoersmiddelen en accu’s
  29. 29. opwekkers WD WP WKK zon HR lucht wand vloer convectoren radiatoren 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Temperatuur afgiftesystemen
  30. 30. Doel Effect Maatregel Instrument VO/DO > Daglicht > raampercentage Helderheidswering Daglichtberekening > Thermisch comfort (2 x gevel met raam) - TO-uren berekening > GTO-uren Zonwering - ISSO 37 < Daglichtoetreding > kunstlicht > duurzame koeling/regeneratie Optimalisatie: - Bouwkundig oriëntatie / gevelopeningen - ZTA – zonweringsystemen -duurzame koeling, regeneratie WKO-bronnen/bodem - Daglichtsystemen - Verlichtingsplan
  31. 31. Themabladen Commissioning Externe veiligheid De Gevel Outsouring Eigen opwekking Materialen Verlichting Ventilatie WKO-systemen Kantoorapparatuur
  32. 32. Met dank voor uw aandacht. Veel succes met uw duurzame projecten! www.chri.nl

×