MỘT TRIỆU $, CHƯA PHẢI LÀ GIÁ ĐỂ BÁN, NÓ ĐÁNG GIÁ HƠN                        NHIỀU!   Kiếm Tiền Trên Mạng               Cù...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiển                                 ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh HiểnVà các bạn cũng được quyền tự do ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                                                         Người dịch: Phạm Minh Hiển     ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                               Người dịch: Phạm Minh Hiển                               ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiển                     MỘT NGÀY NÀO...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiển    CHƯƠNG 2 - NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                               Người dịch: Phạm Minh HiểnBidvertiser là một hệ thống quả...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh HiểnMới đây, Google đã mua lại FeedBu...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiển      CHƯƠNG 3 - THỦ THUẬT CHO NH...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh HiểnKhi thời cơ đến để bạn có thể ki...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh HiểnĐiều gì tạo ra sự khác biệt cho b...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh Hiển                   BẢY THÓI QUEN...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh HiểnRất nhiều blogger chỉ chú trọng ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh HiểnCác ý kiến trái ngược sẽ khuyến ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh HiểnViết thường xuyên quan trọng hơn...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                                Người dịch: Phạm Minh HiểnThứ mà tôi chú ý nhất đó là mạ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                                Người dịch: Phạm Minh Hiểngian. Nếu như tôi đưa một bài ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiển        CHƯƠNG 4 - BẠN PHẢI CÓ CÁ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh HiểnRecent CommentsPlugin này có sẵn...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh HiểnPlugin này được cài đặt theo mặc...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh Hiểnthì có thể điều chỉnh được. Vì t...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiển       Khi bạn đã chỉ định rõ tên...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                               Người dịch: Phạm Minh Hiển                            CHƯ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh Hiểnnên bạn sẽ không bị phạt. Tuy vậy...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                              Người dịch: Phạm Minh Hiển        LÀM THẾ NÀO ĐỂ TĂNG LƯỢN...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh HiểnHãy cho hiển thị nút RSS của bạn ...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh HiểnNếu bạn nhìn vào blog của Guy Kaw...
Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow                             Người dịch: Phạm Minh HiểnCó một đoạn miêu tả thật hay cho ...
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Kiem tien tren mang cung jonh chow
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Kiem tien tren mang cung jonh chow

1,443 views

Published on

Xây dựng nguồn thu nhập thụ động trên Internet sau 3 bước:
http://bit.ly/JsNHCL

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,443
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
98
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kiem tien tren mang cung jonh chow

  1. 1. MỘT TRIỆU $, CHƯA PHẢI LÀ GIÁ ĐỂ BÁN, NÓ ĐÁNG GIÁ HƠN NHIỀU! Kiếm Tiền Trên Mạng Cùng JOHN CHOWCÁCH TÔI KIẾM HƠN 10 NGHÌN USD MỖI THÁNG TỪ BLOG MÀ BẠN CŨNG CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC http://www.phamen.com
  2. 2. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển LỜI TỰA CỦA DỊCH GIẢVới sự bùng nổ của khoa học công nghệ, mà đặc biệt của công nghệ thông tin đã làm chocuộc sống của con người ngày càng được số hóa. Người ta không chỉ online để đọc tin tức,để tìm kiếm thông tin, để tra cứu, v.v. mà người ta còn lên mạng để viết nhật ký, bộc lộ bảnthân và quảng cáo cho chính mình.Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Web 2.0 mà điển hình là sự ra đời của blog đã làm chocuộc sống của cư dân mạng hoàn toàn thay đổi. Người người viết blog, blog mọi lúc mọi nơi.Blog hiện nay đang phát triển rất nhanh và len lỏi vào mọi ngõ ngách của cuộc sống.Khi mà số lượng blog tăng lên nhanh chóng và thể hiện được vai trò của mình, ngành côngnghệ quảng cáo trực tuyến đã không bỏ qua cơ hội len chân vào lĩnh vực kiếm tiền béo bởnày. Blog đã không còn đơn thuần là nơi chia sẻ tâm sự, kinh nghiệm, kiến thức hay sởthích của bản thân nữa, mà nó còn là một cỗ máy kiếm tiền đích thực.Nếu như bạn đã từng hoặc đang kiếm tiền trên mạng thì hẳn các bản đã biết đến mộtblogger nổi tiếng thế giới về kiếm tiền từ blog - đó là John Chow. John đã viết hẳn một cuốnEbook chia sẻ hết các kinh nghiệm và các thủ thuật của mình để chia sẻ cho mọi người cùngbiết, cuốn Ebook của ông mang tên “Make Money Online With John Chow dot Com”.Ebook này là nơi ông chia sẻ hết những ký năng, những kiến thức, những kinh nghiệm vànhững thủ thuật để có thể giúp blogger kiếm tiền trên mạng. Đây thực sự là một tài liệu thamkhảo hết sức cần thiết và hữu ích cho các blogger mới vào nghề và cả những bloggerchuyên nghiệp.Thưa các bạn, đọc để có thể mình tự hiểu cuốn Ebook này là một việc dễ, nhưng dịch saocho người khác đọc cũng dễ hiểu và chấp nhận được bản dịch của mình là một việc cực kỳkhó. Có những từ chuyên môn, những kiến thức hay những kinh nghiệm mà phải chính bảnthân mình biết và đã trừng trải qua thì mới có thể dịch đúng nghĩa được. Rất nhiều lần tôigặp một từ hay một cụm từ mà không biết phải dịch chúng thế nào, tôi đã phải lang thang cảngày trên mạng tìm hiểu chỉ để dịch đúng nghĩa cho một từ. Có khi tôi phải thức thâu đêm,có khi phải làm việc cả ngày mới dịch được một trang của cuốn Ebook này. Nói như vậychắc các bạn đủ hiểu việc dịch thuật đòi hỏi sự công phu, tốn thời gian và công sức đến thếnào.Nhưng với mong muốn những kiến thức, những kinh nghiệm quý giá của cuốn Ebook nàyđược phổ biến rộng rãi để giúp các blogger có thêm các kiến thức và kĩ năng để kiếm tiềntrêng mạng mà đặc biệt là kiếm tiền từ blog nên Phamen đã cố gắng hết mình vì sự pháttriển của cộng đồng.Toàn bộ nội dung của Ebook này được đăng trên blog của Phamen tại địa chỉ:http://www.phamen.com. Các bạn có thể đọc trực tiếp trên blog của Phamen hoặc tải cuốnEbook này về để đọc.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -2-
  3. 3. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnVà các bạn cũng được quyền tự do in ấn hay phát hành nguyên bản lại cuốn Ebook nàytrên blog hay website của các bạn, nhưng xin các bạn đừng thay đổi nội dung bên trong.Nếu đăng tải cuốn Ebook dưới dạng từng bài viết trên website hay blog của bạn, xin ghi rõ“Được đăng tải lại từ nguồn: http://www.phamen.com” ở cuối mỗi bài viết để coi nhưđây là một sự tri ân của các bạn dành cho công sức và tâm huyết của Phamen.Hãy ghé thăm blog của Phamen thường xuyên để có được các bài viết cà các thông tin cậpnhật nhất.Kinh nghiệm và kiến thức của tôi có hạn nên không tránh khỏi sai sót. Kính mong các bạnđóng góp ý kiến giúp tôi hoàn thiện hơn bản dịch này. Mọi ý kiến xin các bạn gửi về địa chỉ:admin@phamen.com. Xin đừng ngần ngại, tôi luôn vui mừng chào đón ý kiến của các bạn.Trân trọng cảm ơn và chúc các bạn thành công!Phamen - Phạm Minh HiểnBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -3-
  4. 4. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển MỤC LỤCCHƯƠNG 1 - GIỚI THIỆU ...................................................................................................... 5 U Một ngày nào đó sẽ không bao giờ tới................................................................................. 6CHƯƠNG 2 - NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH KIẾM TIỀN NÊN THAM GIA ................................ 7CHƯƠNG 3 - THỦ THUẬT CHO NHỮNG NGƯỜI MỚI VIẾT BLOG .................................. 10 10 Lỗi nên tránh ................................................................................................................. 11 Bảy thói quen của những Blogger thành công ................................................................... 13 Đối xử thế nào với các ý kiến trái ngược trên blog ............................................................ 14 Độ dài của bài viết và mức độ thường xuyên viết bài ........................................................ 15 Viết nội dung - Đọc rà xoát................................................................................................. 16 Năm việc để làm khi bạn không có gì để viết..................................................................... 17CHƯƠNG 4 - BẠN PHẢI CÓ CÁC PLUGIN CỦA WORDPRESS ........................................ 19 Hãy nổi bật giữa đám đông bằng một Favicon .................................................................. 21 Đặt thời gian cho bài viết của bạn...................................................................................... 21 Tối ưu hóa URL thân thiện với Search Engine để có kết quả tìm kiếm tốt hơn ................. 22CHƯƠNG 5 - VIẾT NỘI DUNG............................................................................................. 24 Làm thế nào để tăng lượng người đăng kí đọc tin qua RSS ............................................. 26 Làm thế nào để kéo người đọc RSS vào thăm blog .......................................................... 27CHƯƠNG 6 - KIẾM TIỀN TỪ BLOG .................................................................................... 30 Cách thức thực hiện Affiliate Marketing ............................................................................. 30 Làm thế nào để ẩn đi các Affiliate Link............................................................................... 31 Làm sao để có thêm đánh giá ReviewMe .......................................................................... 33 Cách kiếm tiền bằng Kontera ContentLink......................................................................... 35CHƯƠNG 7 - TỐI ƯU HÓA GOOGLE.................................................................................. 39 Cách dễ nhất để đặt Google AdSense trên blog................................................................ 39 Google Bid Gap.................................................................................................................. 40 Google Section Targeting................................................................................................... 41 Sử dụng bộ lọc các quảng cáo cạnh tranh......................................................................... 42CHƯƠNG 8 - CÁC Ý TƯỞNG QUẢNG CÁO ....................................................................... 45 Sáu chiến lược liên kết tốt nhất.......................................................................................... 46 Nghệ thuật thả mồi câu liên kết.......................................................................................... 47 Tầm quan trọng của liên kết sâu ........................................................................................ 48 Viết comment theo cách của bạn để được xếp lên trên cùng............................................ 49 Sử dụng AdWords để có traffic .......................................................................................... 50 Kiếm traffic bằng các dịch vụ cho đăng bài miễn phí ......................................................... 52CHƯƠNG 9 - CÂU CHUYỆN CỦA TÔI ................................................................................ 54Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -4-
  5. 5. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển CHƯƠNG 1 - GIỚI THIỆUCái gì đây? Không giảm giá sao?Nếu như đây là cuốn Ebook để làm giàu nhanh chóng của bạn thì trang này sẽ là nơi màbạn sẽ được hưởng “Ưu đãi chỉ một lần”. Sau khi bỏ ra $97 cho một câu chuyện tào lao nhưthế, thì tác giả sẽ dùng trang này để cố gắng bán cho bạn một chuyện tào lao khác thậm chícòn mất nhiều tiền hơn. Ông ấy nói thế này, “Cuốn sách này chỉ nói tới các vấn đề chungchung. Để có được bức tranh toàn cảnh, bạn cần phải có những băng ghi âm, video hay cácbuổi phỏng vấn trực tiếp của tôi, v.v.. Và bạn đang may mắn vì nếu bạn đặt mua ngay từ bâygiờ thì bạn có thể mua được cuốn sách của tôi với giá chỉ $997! Tiết kiệm được $5.000 sovới giá thông thường! Nhưng bạn phải mua ngay vì đây là ưu đãi chỉ có một lần!”.Bạn sẽ chẳng tìm thấy việc bán rẻ hay ưu đãi gì trong cuốn Ebook này bởi vì đây không phảilà cuốn Ebook để làm giàu nhanh chóng. Tôi không kiếm tiền bằng việc bán các file PDFnày. Tôi kiếm tiền trên internet bằng những website thực sự. Tôi không phải là quân sư choviệc làm giàu nhanh chóng và tôi không muốn có liên quan gì tới những điều đó. Chính vìvậy cuốn Ebook của tôi hoàn toàn miễn phí. Không những cuốn Ebook này miễn phí, màbạn còn có thể tự do sao chép và chuyển cho bất cứ ai mà bạn muốn.Cuốn Ebook này được biên soạn từ các bài viết mới nhất trên blog của tôi, John Chow dotCom. Hàng ngày tôi nhận được nhiều email hỏi các câu hỏi mà hầu hết đã được trả lời trênblog của tôi. Cuốn Ebook này cho phép tôi trả lời những ai đã hỏi tôi và thêm vào đó là rấtnhiều các thủ thuật để kiếm tiền trên mạng.Trong khi tôi có thể bán cuốn sách này để kiếm tiền thì tôi lại không làm thế, tôi lại có một kếhoạch rủi ro hơn. Tôi sử dụng cốn sách này như là một công cụ để quảng bá. Cuốn Ebooknày sẽ được phổ biến trên toàn mạng và nó sẽ giúp liên kết trở lại blog của tôi. Nếu như bạncảm thấy thích thú với những gì mà bạn đọc được thì đó sẽ là cơ hội để một ngày nào đóbạn sẽ ghé thăm blog của tôi. Tôi kiếm tiền từ viết blog chứ không phải bằng việc bánEbook. Do vậy hãy tận hưởng cuốn sách này và hãy thường xuyên ghé thăm John Chow dotCom để có các bài viết cập nhật nhất.John ChowBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -5-
  6. 6. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển MỘT NGÀY NÀO ĐÓ SẼ KHÔNG BAO GIỜ TỚIHãy cho mình một lối thoátBạn có biết cách phân biệt một người thành công với một người không thành công không?Cách dễ nhất là thông qua ngôn ngữ họ sử dụng. Khi bạn nói chuyện với một người thànhcông về mục tiêu của anh ta, anh ấy sẽ nói cho bạn biết anh ấy dự định làm điều gì và khinào thì hoàn thành. Khi một người không thành công nói về mục tiêu của mình, bạn sẽ ngheđược những điều đại loại như: “Tôi hi vọng sẽ làm điều này trong một ngày nào đó”. Đây làmột tư tưởng dẫn đến tất cả các thất bại của bạn. Một ngày nào đó sẽ chẳng bao giờ đến.Bạn có biết tại sao một người trong trạng thái tâm lý của một người thất bại luôn sử dụngcác từ như “một ngày nào đó”, “tôi hi vọng” hay “tôi ước gì” không? Anh ta làm thế bởi vì nócho anh ta một lối thoát và cho phép chính anh ta không phải chịu trách nhiệm cho những lờianh ta nói. Nếu anh ta bị đặt vào hoàn cảnh phải đạt được mục tiêu trong một khoảng thờigian nhất định nào đó mà anh ta chưa làm được thì anh ta sẽ thất bại. Một người thất bạikhông thích nói đến thất bại. Những người thành công không sợ thất bại bởi vì họ biết thànhcông được tạo nên từ một chuỗi những thất bại.Mọi người đều có ước mơ, mục tiêu riêng của mình. Chỉ có một điều khác biệt giữa một mụctiêu hay một mơ ước đó là: mục tiêu là một ước mơ kèm với hành động. Tất cả chúng ta đềucó ước mơ; được độc lập tài chính, có một gia đình, làm từ thiện, v.v.. Tuy nhiên, có baonhiêu người trong số chúng ta đặt ra mục tiêu để hoàn thành mơ ước? Nếu bạn đã từng đặtra cho mình một mục tiêu, vậy bạn đã giới hạn khoảng thời gian thực hiện cho mục tiêu đóchưa, hay bạn chỉ nói “Tôi sẽ làm vào một ngày nào đó” hay “Tôi hy vọng điều đó sẽ sảy ra”.Mục tiêu không bị giới hạn thời gian thì không phải là mục tiêuBạn có thể tưởng tượng được việc mua một sản phẩm trước khi nó hoàn thành và khôngbiết khi nào nó mới hoàn thành sẽ như thế nào không? Câu trả lời duy nhất mà các nhà pháttriển sản phẩm sẽ trả lời bạn là: “Nó sẽ được hoàn thiện vào một ngày nào đó”. Như vậy bạncó mua nữa không? Vâng, hãy tưởng tượng bạn đang cố bán giấc mơ của mình theo cáchnày: “Một ngày nào đó, giấc mơ của tôi sẽ thành hiện thực”. Nếu bạn không mua sản phẩmnày, thế sao bạn lại mua ước mơ?Nếu trong đời mình bạn muốn đạt được một điều gì đó, bạn phải giới hạn thời gian cho nó.Giới hạn về thời gian bắt bạn phải hành động thay vì chỉ ngồi trên ghế mà nói rằng: “Mộtngày nào đó tôi sẽ đạt được điều đó”. Đừng sợ thất bại dù biết rằng để thành công thì bắtbuộc phải thất bại. Bạn sẽ không tìm thấy một người thành công nào mà không có vài câuchuyện để kể về những thất bại của họ.Một cuộc sống lánh xa internet là một điều mà nhiều người muốn làm. Đó cũng là điều mànhiều người bạn của tôi mơ ước có thể làm được. Nhưng thực ra sau những năm vừa qua,chỉ có hai người là có thể làm được. Bạn biết tại sao không? Họ rất chăm chú lắng nghe khitôi nói: “Đi làm site thôi”. Những người khác khi được tôi thông báo như vậy cũng đều hưởngứng và nói: “Ya, tuyệt lắm, tôi cần phải làm việc này”.Tôi vẫn đang chờ xem những site đó và tôi chắc rằng họ sẽ làm xong vào một ngày nào đó.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -6-
  7. 7. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển CHƯƠNG 2 - NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH KIẾM TIỀN NÊN THAM GIASau đây là danh sách tất cả các mạng lưới quảng cáo và các chương trình affiliate mà tôi sửdụng để kiếm tiền trên mạng. Những chương trình này được lựa chọn từ danh sách 130mạng lưới quảng cáo. Tôi đã sử dụng đồng thời tất cả các hệ thống dưới đây hoặc là mộtvài hệ thống khác và rất khuyến khích các bạn sử dụng chúng. Chúng đã chứng minh là đãcung cấp dịch vụ/hộ trợ rất tốt và điều quan trọng nhất là thanh toán rất đúng hạn.Kontera ContentLinkKontera ContentLink cho phép bạn kiếm tiền từ các quảng cáo mà không phải sử dụng đếnmột khoảng không gian nào trên blog hay website của bạn. Công nghệ của họ đọc các bàiviết của bạn và chuyển các từ khóa nào đó thành quảng cáo. Những từ được tô sáng bằnghai đường gạch chân và một quảng cáo dạng pops op hiện ra khi bạn di chuột qua từ đó.Thường thì Kontera yêu cầu một site phải có tối thiểu 500.000 page views (số trang đượcxem) một tháng thì mới được tham gia vào chương trình này. Nhưng tôi là một đối tác củaKontera, điều đó cho phép blog có số lượng page views nhỏ hơn có thể sử dụng được dịchvụ ContentLink của họ.Hãy điền đầy đủ vào form xin tham gia và nhớ điền “John Chow Kontera partnership” vào ôComment. Đơn xin tham gia này sẽ được gửi tới người đại diện cho tài khoản cá nhân củatôi. Ông ấy sẽ chấp nhận bạn dựa vào nội dung trên blog của bạn chứ không phải mứctraffic của bạn. Đây là một cách tuyệt vời để sự dụng một dịch vụ mà thông thường chỉ dànhcho những site có traffic cao. Đăng ký KonteraText Link AdsText Link Ads là một trong những hệ thống quảng cáo yêu thích của tôi. Họ giúp tôi kiếm tiềntrên mạng bằng việc bán các text links (các liên kết bằng text đến các site khác). Các đườnglink này giúp tăng traffic cho các nhà quảng cáo cũng như giúp ích cho các bộ máy tìm kiếm(Search Engine) và có vẻ như người đọc không bị làm phiền vì chúng rất gọn gàng. Giá mỗiđường link của bạn sẽ được Text Link Ads quyết định và dựa vào Alexa, Google PageRank,số lượng người đọc RSS và các yếu tố khác. Đăng ký Text Link AdsGoogle AdSenseNếu như bạn không biết Google AdSense là gì thì chắc hẳn là bạn đang sống trong rừng.Đây là điều bắt buộc bạn phải biết nếu bạn muốn kiếm tiền từ blog. Google hiện thị quảngcáo bằng hình ảnh và một đoạn văn bản đơn giản trên blog của bạn và chúng được hướngđến nội dung mà bạn viết. Google là một hệ thống kiếm tiền chắc chắn nhất cho blog của tôi. Đăng ký AdSenseBidvertiserBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -7-
  8. 8. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnBidvertiser là một hệ thống quảng cáo CPC (Cost Per Click - trả tiền theo mỗi click) đangcạnh tranh với Google Adsense. Lợi thế cơ bản của nó so với AdSense là nó có mức trả tiềnthối thiểu rất thấp, chỉ $10. Bạn chỉ cần kiếm được $10 là đã có thể được thanh toán. Nhữngwebsite hay blog lớn thường sẽ không quan tâm đến điều này, nhưng với rất nhiều các blognhỏ thì việc chờ để đạt đến mức $100 mà Google đặt ra là quá lâu, do vậy lựa chọn việcđược thanh toán ở mức thấp hơn là một điều khá hấp dẫn. Đăng ký BidvertiserAuctionAdsAuctionAds là một Affiliate lớn của eBay (Affiliate là chi nhánh hoặc đại lý giới thiệu hoặc bánlại các sản phẩm hay dịch vụ của một hãng nào đó để kiếm lời hoặc ăn hoa hồng). Những gìmà AuctionAds làm là tập hợp các publisher (các nhà xuất bản website, chủ các website, cácblog, các forum, v.v.) lại thành một “tập thể” lớn để tìm kiếm khoản chia sẻ doanh thu lớnhơn. Các publisher có thể là đòn bẩy để các sản phẩn đấu giá trên eBay được phân phốiqua AuctionAds và AuctionAds có thể thu được kết quả cao hơn nhờ vào việc khuyến khíchcác publisher tham gia vào bán hàng cấp dưới của mình. Tổng lượng traffic mà cácpublisher đen đến sẽ kiếm được nhiều tiền hơn nhiều so với số tiền mà AuctionAds kiếmđược chỉ từ mối quan hệ đại lý với eBay. Ngay từ bây giờ, các Affiliate sẽ nhận được 100%số tiền mà họ kiếm được từ hệ thống này. Khi tập hợp các publisher này chuyển sang làmcác tầng chia sẻ doanh thu của eBay thì AuctionAds sẽ lấy đi một phần doanh thu. Bạn cóthể kiếm tiền từ AuctionAds nhiều hơn là việc tham gia trực tiếp vào chương trình affiliatecủa eBay, chính vì thế hệ thống này đang gia tăng số lượng của mình. Đăng ký AuctionAdsReviewMeReviewMe là công cụ kiếm tiền nhiều nhất trên blog của tôi, nó chiếm đến $4500 trong$11726.66 thu nhập của tháng Tư. ReviewMe cho phép các nhà quảng cáo mua các“Sponsored reviews”- các đánh giá được tài trợ trên blog của bạn. Giá của Review dựa trênviệc xếp hạng blog của bạn trên Alexa, Technorati and số ước lượng các RSS. Cácpublisher có thể định giá riêng của họ nếu họ không thích cái giá mà ReviewMe đặt. Cácđánh giá có thể là đồng ý hoặc phản đối. Yêu cầu duy nhất là các bài viết phải có ít nhất 200từ. Đăng ký ReviewMeFeedBurner Ad NetworkFeedBurner cung cấp các quảng cáo CPM (Cost Per Million) cho cả site và RSS. Giá CPMcó thể cao tới mức $10 và publisher nhận được 70% số tiền này. Nhưng dù sao thì mức giácao kịch trần trên là rất ít. Nếu bạn đang tìm cách kiếm tiền từ RSS feed của bạn thìFeedBurner có thể là một lựa chọn tốt nhất của hệ thống quảng cáo RSS. Để tham gia vàohệ thống quảng cáo FeedBurrner thì trước tiên bạn phải để FeedBurner điều hướng RSSfeed của bạn.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -8-
  9. 9. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnMới đây, Google đã mua lại FeedBurner với giá 100 triệu USD. Bạn hãy chờ để thấy cácquảng các Adsense sẽ sớm xuất hiện trong các FeedBurner feed. Đăng ký FeedBurnerAglocoAgloco cung cấp một thanh công cụ để hiển thị các quảng cáo. Nếu bạn chạy thanh công cụnày, họ sẽ chia sẻ số tiền thu được từ quảng cáo. Họ cũng trả cho bạn nếu bạn giới thiệungười khác sử dụng thanh công cụ này. Bạn càng giới thiệu được nhiều người thì khả năngbạn kiếm được nhiều tiền càng cao. Hiện tại thì mạng lưới của tôi đã có trên 16.000 ngườitham gia và cứ mỗi ngày thì con số đó lại tăng thêm hơn 100 người. Agloco là một hệ thốngmới nổi và chưa được chiểm chứng. Dù vậy, vì bạn chẳng mất gì cho việc tham gia nên bạncũng chẳng mất gì cho việc đăng ký. Agloco cũng là một hệ thống duy nhất không yêu cầubạn phải có một website thì mới được tham gia. Đăng lý AglocoBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com -9-
  10. 10. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển CHƯƠNG 3 - THỦ THUẬT CHO NHỮNG NGƯỜI MỚI VIẾT BLOGViết về những điều bạn đam mêNếu bạn không đam mê về một chủ đề nào đó thì bạn đừng nên viết ra. Cách tốt nhất đểquyết định nên viết gì là hãy tự hỏi bản thân, “Mình có làm điều này miễn phí không?”. Nếucâu trả lời là có tức là bạn đã tìm thấy chủ để của mình rồi đấy. Những người viết blog vớimục đích kiếm tiền ít khi thành công lắm.Hãy kiếm cho mình một tên miền riêngTrong khi chắc chắn một điều là bạn có thể xây dựng một blog bằng một dịch vụ miễn phínhư Blogger.com hay Wordpress.com, thì tôi lại khuyên các blogger hãy bắt đầu bằng việckiếm cho mình một tên miền riêng. Chi phí hầu như chẳng đáng bao nhiêu và bạn có thể lưutrữ blog của mình miễn phí nếu bạn muốn (Blogger.com hay Wordpres.com đều cho phépđiều này).Nếu bạn không muốn sử dụng Platform của Blogger, bạn có thể đọc thêm về các bài viếtcủa Phamen để biết cách tạo cho mình một blog với tên miền riêng của bạn.Có một tên miền riêng làm cho blog của bạn nhìn chuyên nghiệp hơn. Mặc dù nó không thểlàm bạn trở thành một blogger chuyên nghiệp, nhưng các hệ thống quảng cáo lại xem xétmột cách rất nghiêm khắc. Một số hệ thống quảng cáo chỉ chấp nhận những site có tên miềnriêng. Nếu bạn thực hiện đúng việc này, tức là bạn có tên miền và web hosting riêng, thì bạncũng chẳng phải mất gì vì thu nhập từ blog mang lại sẽ còn nhiều hơn rất nhiều để bù đắpcho chi phí mà bạn đã bỏ ra.Có tên miền riêng ngay khi bắt đầu tạo blog sẽ tốt hơn là bạn làm sau. Điều cuối cùng bạnmuốn làm là xây dựng một blog, tạo thật nhiều linkback đến blog của bạn, tăng GooglePageRank, thứ hạng Alexa và Technorati.Cập nhật Blog thường xuyênMột blog không được cập nhật là một blog đã chết. Nếu bạn không thể đưa ra một lịch trìnhviết blog một cách phù hợp thì tốt nhất không nên viết. Blog là nơi viết ra những đam mê củabạn. Nếu bạn đam mê ấp ủ một chủ đề nào đó, thì đó chính là cơ hội để bạn tiếp tục viết racác bài viết về chủ đề đó. Thật lý tưởng nếu bạn cập nhật blog hàng ngày.Bắt đầu tìm hiểu người đọcViết blog là một con đường hai chiều. Bạn không thể tồn tại nếu thiếu người đọc, và ngườiđọc chỉ tồn tại khi họ có gì đó để đọc. Viết blog là để định hình các mối quan hệ. Đó là mốiquan hệ giữa bạn và những người đọc, và mối quan hệ giữa bạn và các blog khác. Điều nàysẽ phụ thuộc vào việc bạn hiểu họ và định hình mối quan hệ này như thế nào. Nhiều ngườiđọc phát biểu rằng khi họ đọc blog của tôi, nó giống như kiểu đổi chỗ bình đẳng. Điều đókhông phải là tình cờ, mà nó là một phần trong mối quan hệ của blog.Kiếm tiền trên Blog từ nhiều nguồn khác nhauBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 10 -
  11. 11. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnKhi thời cơ đến để bạn có thể kiếm tiền từ blog thì hãy đừng nên chỉ trung thành với GoogleAdSense. Đang có rất nhiều cách để kiếm tiền từ blog. Nếu như tôi chỉ sử dụng GoogleAdSense thì chẳng có cách gì mà tôi có thể kiếm được lên đến $12.000 trong tháng Tư năm2007. Google chỉ đóng góp dưới 10% trong tổng số doanh thu từ blog. Đừng nên đặt trứngvào một giỏ.Tôi sử dụng tám phương thức khác nhau để kiếm tiền trên mạng. Các quảng cáo banner chỉlà 2 trong số này. Trong buổi phỏng vấn của Lab, Leo đã nói rằng blog của tôi nhìn chẳnggiống gì là có nhiều quảng cáo. Nhưng khi anh ta biết được tôi đã sử dụng bao nhiêuphương thức quảng cáo khác nhau thì anh ta đã bị sốc. Mấu chốt của việc kiếm tiền từ bloglà phải chạy càng nhiều quảng cáo càng tốt, nhưng vẫn phải làm cho người xem cảm thấythoải mái dễ chịu. 10 LỖI NÊN TRÁNHKhông cập nhậtĐừng bao giờ quyên làm việc này. Một số người xây dựng được một blog mới và hoàn toànmãn nguyện với nó, trong vài ngày hoặc có thể là vài tuần đầu tiên, chúng ta thấy khá nhiềucác bài viết, và số lượng bài viết bắt đầu giảm dần cho đến khi blog chẳng còn được cậpnhật nữa. Không có điều gì giết chết một blog nhanh hơn việc thiếu cập nhật cho blog đó.Nếu bạn sắp viết blog thì hãy chú ý đến điều này và hãy chú trọng đến việc post bài thườngxuyên, cho dù là một bài viết 1 tuần, hay 10 bài viết motọ ngày thì cũng hãy luôn giữ choblog của bạn được cập nhật. Một blog không được cập nhật là một blog đã chết.Viết blog chỉ để kiếm tiềnNếu bạn viết blog chỉ để kiếm tiền thì bạn sẽ bị sock đấy. Phải, bạn có thể kiếm được khátiền bằng blog, nhưng nó sẽ lấy đi của bạn nhiều thứ hơn là bạn “chỉ viết để kiếm tiền”. 99%blog trên mạng không kiếm nổi quá $100 một tháng. John chow không viết blog vì tiền. Nếunhư lý do duy nhất bạn viết blog là để làm giàu thì bạn đã sẽ thất bại đấy.Vội vã post bàiTôi chắc rằng tất cả các blogger đã từng làm điều này. Tôi cũng đã từng như vậy. Có mộtcâu chuyện nào đó rất hot và bạn muốn đưa nó lên blog của bạn càng sớm càng tốt, nhưngkhi bạn vội vã đưa bài viết của mình lên blog, bạn đã quên đọc lại và cứ thế nhấn vào nútPublish. Cứ khi nào mà tôi làm như thế thì kiểu gì cũng có một lỗi nào đó trong bài viết. Dovậy trước khi bạn ấn Publish, hãy dành thời gian để kiểm tra lại 2 đến 3 lần bài viết của mìnhđể đảm bảo rằng nó không còn lỗi nào nữa. Nếu như bạn phát hiện ra một lỗi nào đó sau khipost thì hãy sửa lại ngay lập tức.Không mang tính cá nhânBlog không phải là CNN hay News.com. Mọi người đọc blog của bạn để có được các ý kiếnvà các quan điểm của bạn. Vì vậy hãy cho họ xem những gì là của riêng bạn.Copy một cách mù quángBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 11 -
  12. 12. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnĐiều gì tạo ra sự khác biệt cho blog của bạn từ hàng triệu blog đang có trên mạng? Blog củabạn có điều gì độc đáo hay hó chỉ là những thứ copy của người khác? Tôi chắc rằng blogcủa tôi không phải là blog đầu tiên viết về kiếm tiền trên internet, vậy điều gì làm cho blogcủa tôi nổi bật hơn các blog khác?Bạn có thể viết về những điều tương tự giống như các blog khác, nhưng phải cần phải thêmvào đó quan điểm riêng của bạn để làm cho nó độc nhất vô nhị. Đừng có copy và pastenhững gì mà các blog khác đã post. Hãy đưa ra quan điểm của bạn bởi vì đó mới là nhữngthứ thuộc về blog. Những thứ duy nhất chỉ có trên blog của bạn thì đó mới là bạn.Không trả lời các CommentBlog là một công cụ giao tiếp hai chiều, nhưng nhiều blogger đã quên mất điều này. Khingười đọc có ý kiến trên blog của bạn, xin hãy trả lời họ. Nếu những người đọc không để lạicomment thì hãy cố thêm vào Hai Plugins để tăng comment cho blog.Không cung cấp đầy đủ Feed RSSTrừ khi bạn viết đến hơn 10 bài một ngày, nếu không tại sao không cung cấp feed RSS cótất cả các bài viết. Từ khi tôi bật Feed RSS có tất cả các bài viết, người đọc RSS của tôi đãtăng lên rất nhanh chóng. Tôi đã cho rằng traffic tới blog của tôi sẽ giảm suống nhưng thậtbất ngờ, nó liên tục tăng.Vâng, một RSS feed sẽ khó kiếm tiền hơn một blog, nhưng nhiều người đọc RSS sẽ khôngđăng ký đọc feed nếu nó không đủ. Không đưa ra một feed đầy đủ khi một ngày (hoặc mộttuần) bạn chỉ cập nhật rất ít thì chỉ làm cho blog của bạn nhìn nghèo nàn hơn thôi.Không liên lạc với các Blogger khácCách tốt nhất để blog của bạn được chú ý đó là hãy sang chào hỏi ở các blog khác. Cáchlàm dễ nhất là viết comment trên blog của họ. Tôi luôn kiểm tra comment trên blog của tôi vàtôi cũng ghé thăm site của những người đã comment trên blog của mình. Bằng cách này, tôiđã khám phá ra rất nhiều blog rất tuyệt vời. Có một số cách khác để liên lạc với các bloggerkhác đó là: liên kết với họ, gửi các trackback và tham gia vào cộng đồng MyBlogLog của họ.Nếu bạn thực sự sáng tạo thì thậm chí bạn còn có thể thử gửi qua Google IM.Viết cho Google thay vì viết cho mọi người.Rất nhiều blogger nắm được cách để làm cho nội dung của họ thân thiện với Google như:các từ khóa, các cụm từ hay mật độ các từ khóa. Nhưng có một điều duy nhất tôi phải nóivới các bạn đó là: viết cho mọi người, đừng viết cho Google. Bạn có thể có một trang đượcviết một cách hoàn thiện nhất để tối ưu hóa cho Google nhưng vẫn không được xếp hạng số1 bởi vì Google làm theo mọi người. Mọi người sẽ không đọc một trang được viết cho các bộmáy tìm kiếm bởi vì nó chẳng có ý nghĩa gì.Không đọc bài trên Phamen.comTôi nghĩ chắc mọi người cũng đồng ý đây là lỗi lớn nhất mà các blogger mắc phải. ☺Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 12 -
  13. 13. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển BẢY THÓI QUEN CỦA NHỮNG BLOGGER THÀNH CÔNGHọ viết liên tụcCác blogger thành công là những người không phải thi thoảng mới viết. Họ chọn cách viếtthường xuyên và họ kiên trì viết mặc kệ điều gì xảy ra. Nếu bạn sắp làm một blog, thì bạnphải phải chắc rằng bạn sẽ có những bài viết mới lên hàng ngày. Nếu bạn không đáp ứngđược mức viết bài như thế thì hãy chọn một con số nào đó mà bạn có thể đáp ứng được.Viết một bài mỗi tuần sẽ tốt hơn là bạn viết mỗi bài một ngày và sau đó chẳng có gì cho cáctuần tiếp theo. Nếu bạn là người mới viết blog, tôi khuyên bạn nên bắt đầu từ một đến ba bàimỗi tuần và tăng dần lên đến một mức nào đó mà bạn cảm thấy phù hợp với mình. Bạn nêntăng số lượng bài viết thường xuyên và đừng làm giảm đi. Nếu bạm giảm số lượng bài viếtthì hãy giảm thật chậm thôi.Họ tâm huyết với chủ để của họNếu bạn không thiết tha với chủ để mà bạn sắp viết ra thì bạn sẽ mất một khoảng thời gianrất khó khăn để phát triển blog. Blog thu hút những người có cùng suy nghĩ và họ sẽ thấyngay điều này nếu như mục đích của bạn là chỉ để kiếm tiền.Tâm huyết về những gì bạn viết trên blog sẽ giúp bạn dễ dàng giữ vững kĩ năng này - bạnmuốn tìm hiểu điều gì đang xảy ra xung quanh bạn bởi vì đó là tâm huyết của bạn chứkhông phải vì nó có thể mang lại tiền của cho bạn. Tôi xây dựng blog của mình mà không hềcó ý định kiếm tiền từ nó. Trong tám tháng đầu tiên kể từ khi lập blog, tôi chẳng kiếm đượcđồng nào và traffic thì chỉ có vài trăm người đọc mỗi ngày. Và trong giai đoạn ấy, tôi đã cậpnhật blog của mình với trung bình khoảng hơn 2 bài viết mỗi ngày. Bạn sẽ không thể làmđược điều này trừ khi bạn tâm huyết với chủ để của bạn.Họ tương tác với người đọcBlog không phải là con đường một chiều. Hơn nữa, để cung cấp thông tin, blog còn là mộtcông cụ giao tiếp giữa người viết blog và người đọc. Những blogger thành công là nhữngngười luôn tương tác với người đọc của họ. Họ trả lời email và comment của người đọc, vàhọ còn xin cả ý kiến phản hồi.Tương tác với người đọc giúp bạn xây dựng sự tin tưởng và sự trung thành. Nó làm cho bạndễ gần hơn. Điều mà tôi sợ nhất là một số người đọc quá đề cao tôi dẫn đến họ sợ khônggiám tiếp cận tôi. Với việc giữ cho blog của tôi luôn có vẻ nhẹ nhàng và có những bài viết vuivẻ, tôi cảm thấy mình kết nối với người đọc ở mức độ cá nhân cao hơn.Họ công bố hết các link họ yêu thíchNhững blogger thành công không cất dấu các đường link của họ. Họ chẳng gặp vấn đề gìkhi liên kết đết một blog chuyên nghiệp. Họ đặt lợi ích của người đọc lên trên thứ tự xếphạng của họ trên Google. Nếu một blog khác có một câu chuyện hay một ý tưởng hay vềchủ đề tôi theo đuổi, tôi sẽ không quan tâm PageRank của họ là bao nhiêu, tôi sẽ link đếnhọ.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 13 -
  14. 14. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnRất nhiều blogger chỉ chú trọng đến SEO và số lượng link. Họ chỉ muốn các blog rankingcao liên kết đến blog của họ và không liên kết với các blog có ranking thấp. Tôi đã có liên kếtvới hàng trăm blog mới toanh với ranking chỉ là 0 và cũng chẳng thể nào biết được có baonhiêu blog có ranking bằng 0 có liên kết tới tôi. PageRank của blog của tôi hiện nay là 6. Mộtsố người chuyên làm về SEO từng nói với tôi là nếu tôi cẩn thận hơn trong việc liên kết thìtôi có thể đã có PageRank là 7. Câu trả lời của tôi là: “Mọi người trước, Google sau”.Họ biết tạo thương hiệu cho riêng mìnhNhững blogger thành công luôn biết tạo thương hiệu cho riêng mình. Thương hiệu sẽ giúpblog của bạn tách ra khỏi hàng triệu blog khác trên mạng. Điều đặc biệt nhất về blog của bạnkhông phải là chủ đề mà bạn viết. Vậy điều gì giúp blog của bạn nổi bật? Câu trả lời rất đơngiản - chính bạn! Khả năng khuyếch trương và tạo thương hiệu cho chính mình sẽ giúp blogcủa bạn tách khỏi rất nhiều blog khác.Thương hiệu là một trong số các lý do tại sao tôi đã nói cho tất cả các blogger là hãy dùngtên miền của chính họ thay vì sử dụng của các dịch vụ miễn phí như Blogspot. Bạn muốnxây dựng thương hiệu cho chính mình chứ không phải là họ.Họ là những tay viết giỏiBạn không cần phải là một nhà văn vĩ đại thì mới có được một blog thành công, nhưng bạnlại cần phải giỏi trong cách diễn đạt ý tưởng của mình theo cách mọi người có thể hiểuđược. Hầu hết mọi người đọc blog của bạn để tìm kiếm thông tin. Họ sẽ bỏ qua các lỗi ngữpháp nếu như bạn giải thích được rõ ràng quan điểm của bạn. Nếu người đọc không thểhiểu được những gì bạn cố trình bày thì bạn cần phải trau dồi thêm kĩ năng viết của mình.Đọc blog của Phamen.com ☺Điều này chắc chắn 100%. Những blogger thành công thường đi đọc bài ở những blog củanhững blogger thành công khác. Hàng ngày tôi vẫn thường dao qua blog của các bloggernổi tiếng khác để xem họ viết gì và nghĩ gì. Học hỏi không bao giờ là đủ cả. ĐỐI XỬ THẾ NÀO VỚI CÁC Ý KIẾN TRÁI NGƯỢC TRÊN BLOGNhững ý kiến trái ngược là một điều tốtThực sự tôi luôn mong chờ có những ý kiến trái ngược trên blog của tôi bởi vì đó là một chỉsố của sự phát triển. Đây là một quy luật chung cần phải ghi nhớ: khi blog của bạn lớn mạnhhơn thì số ý kiến trái ngược sẽ ngày càng nhiều hơn. Do đó, đừng coi các ý kiến trái ngượctrên blog của bạn là một điều xấu. Đò là một điều thực sự tốt - blog của bạn đang phát triển!Một nguyên tắc khó chịu mà bạn phải nhớ đó là: nếu bạn không bực mình với ai đó thì bạnsẽ không làm đúng.Điều này không có nghĩa là bạn nên làm người đọc bực mình. Đó là điều dại dột. Những gìmà tôi muốn nói là bạn không thể lúc nào cũng làm hài lòng mọi người và bạn hoàn toànkhông nên thử. Mục tiêu đó là bất khả thi cho dù chúng ta có muốn thế nào đi chăng nữa.Thế giới blog quả là một nơi quá rộng lớn để mọi người đều cảm thấy vui vẻ với những gìbạn nói hay làm.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 14 -
  15. 15. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnCác ý kiến trái ngược sẽ khuyến khích các tranh luậnChúng ta hãy đối mặt với nó, blog sẽ chán ngắt nếu mọi người trả lời: “Bài viết hay quá! Tôihoàn toàn đồng ý với anh.”. Có các ý kiến trái ngược xuất hiện trên bài viết sẽ khuyến khíchtranh luận giữa những người đọc. Nó cũng giống như ngọn lửa chiến tranh trong một diễndàn. Trong khi nhiều người cho rằng ngọn lửa chiến tranh là không tốt thì hầu hết nhữngngười chủ của các forum lại không dừng chuyện đó lại ngay từ đầu bởi vì nó tạo ra rất nhiềutraffic, mà traffic tương đương với tiền.Đây là lý do tại sao tôi cho phép các ý kiến trái ngược trên blog của mình. Tôi biết các ý kiếntrái ngược sẽ đưa mọi người đến hai mặt của một vấn đề, và họ sẽ viết để bày tỏ quan điểmcủa mình. Người ta châm biếm rằng những người viết ý kiến trái ngược cảnh bảo về sự suygiảm traffic, nhưng thực chất nó lại giúp làm tăng traffic.Người ta nói là sẽ bỏ điKhông người nào hoàn toàn rời bỏ một site. Có thể họ không ghé thăm thường xuyên nhưtrước nữa, nhưng rất ít khi có người không bao giờ quay lại. Tôi đã từng gặp một người đãviết rằng blog của tôi đã trở nên quá tệ, họ sẽ rời bỏ và không bao giờ quay lại. Nhưng ngàyhôm sau, họ đã lại làm tôi hừng hực lên ở một bài viết khác.Đối xử thế nào với một ý kiến trái ngượcCách tốt nhất để xử lý các ý kiến trái ngược hay chê bai là cảm ơn người đọc vì đã cho ýkiến và trả lời thẳng vào vấn đề họ quan tâm. Đừng bao giờ nổi nóng với người đọc ngay cảkhi họ làm bạn nổi nóng, nó sẽ làm bạn nhìn chẳng chuyên nghiệp tí nào. Mặc dù bạn có thểchỉnh sửa lại các ý kiến có những lời lẽ tục tĩu, nhưng bạn đừng bao giờ xóa nó đi. Một ýkiến cũng là một nội dung và nội dung sẽ mang lại traffic.Lần sau nếu bạn đọc được vài ý kiến trái ngược hay chê bai trên blog của bạn thì đừng nhìnnó như là một điều tồi nhé. Thay vào đó, nó là một tín hiệu cho thấy blog của bạn đang pháttriển và bạn đang làm điều gì đó đúng. Nếu bạn chẳng bao giờ nhận được một ý kiến chêbai trên blog của mình, tức là bạn đang làm sai. ĐỘ DÀI CỦA BÀI VIẾT VÀ MỨC ĐỘ THƯỜNG XUYÊN VIẾT BÀIĐộ dài của mỗi bài viết có thể từ một đoạn văn đến một bài luận dài 7000 từ. Bạn muốndùng cách nào cũng được. Điều thực sự mấu chốt không phải là chiều dài của bài viết, màđó là tần số xuất hiện các bài viết. Một số blog viết bài rất ngắn vì họ viết hàng chục bài mỗingày. Một số người lại viết rất dài nhưng lại chỉ cập nhật blog 2 hay 3 tuần một lần. Điềuquan trọng trong cả 2 trường hợp này là hãy lựa chọn tần số viết bài cho phù hợp.Cá nhân tôi, tôi thích giữ cho bài viết của mình trong khoảng 200 đến 1000 từ. Thỉnh thoảngtôi cũng viết nhiều hơn 1000 từ nếu như topic đó cần phải như thế. Nhưng nguyên tắc chungcủa tôi là chỉ sử dụng đủ từ để diễn đạt quan điểm của mình. Thời gian của người đọc là rấtgiá trị và bạn không muốn lãng phí thời gian của người đọc bằng những điều ngớ ngẩn. Lýdo tôi viết mỗi bài dài tối thiểu 200 kí tự là để tôi có đủ từ để bao quanh cái khung quảng cáocủa Google trong bài viết. Nếu như tôi viết ít hơn 200 từ hoặc bài viết chỉ có một đoạn videothì tôi phải bỏ quảng cáo của Google đi.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 15 -
  16. 16. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnViết thường xuyên quan trọng hơn viết dài rất nhiềuChẳng có thứ gì làm mất người đọc blog của bạn tốt hơn là việc nhìn thấy một blog cập nhậtmỗi lần một ngày trong vòng một tuần, rồi sau đó đột nhiên chẳng cập nhật gì nữa. Nếu bạnchuẩn bị cập nhật blog của bạn mỗi ngày một lần (hay bất cứ tần suất nào bạn chọn) thì bạnhãy cố gắng làm điều đó. Đừng làm một blogger on rồi lại off. Blog của bạn sẽ chẳng baogiờ phát triển được nếu bạn cứ làm thế.Tôi nghĩ blog nên được cập nhật hàng ngày bời vì như thế mới là chức năng của blog. Nếubạn không có gì để viết có nghĩa là thực sự không chịu quan sát. Tôi có thể viết từ 3 đến 5bài hoặc hơn một ngày và tôi có thể viết ngay bây giờ, nhưng tôi không làm điều đó vì tôikhông muốn cung cấp cho người đọc quá nhiều thông tin khiến họ bội thực.Cập nhật thường xuyên hàng ngày có rất nhiều lợi ích. Nó khuyến khích người đọc kiểm trablog hay vào đọc RSS fees của bạn hàng ngày. Google cũng thích các blog được cập nhậtthường xuyên và sẽ gửi các con bot thường xuyên để đánh chỉ mục (index) site của bạn.Viết bài thường xuyên quan trọng đến nỗi các blog lớn, khi họ đi chơi, họ phải giấu khôngcho các vị khách biết để khỏi phải chịu sức ép viết bài. Hãy nhớ là, điều then chốt là tấn sốcập nhật blog của bạn phải thích hợp. Hãy cam kết viết X bài mỗi tuần trong vòng một năm,bạn sẽ thấy điều tuyệt vời sẽ sảy ra. VIẾT NỘI DUNG - ĐỌC RÀ XOÁTTiếng Anh không phải là ngôn ngữ đầu tiên của tôiTôi là người đầu tiên thừa nhận rằng khả năng viết và ngữ pháp tiếng Anh của tôi còn kémlắm. Tiếng Anh không phải là ngôn ngữ đầu tiên của tôi và trình độ tiếng Anh của tôi chỉ vừađủ để tốt nghiệp trung học. Tôi giám chắc rằng thầy giáo dạy tiếng Anh của tôi trước đây sẽbị sốc nếu biết giờ đây tôi lại kiếm sống từ viết lách thế này. Hầu như tất cả bạn bè tôi đềucó trình độ tiếng Anh tốt hơn tôi, nhưng chính tôi mới là người kiếm tiền từ tiếng Anh. Điềunày quả là trớ trêu phải không các bạn.Các bước đọc rà xoát của tôiTôi thích viết các bài viết của mình trên Firefox bởi vì nó có một công cụ kiểm tra chính tả.Tuy nhiên, tôi vẫn copy và paste bài viết của mình vào MS Word để kiểm tra chính tả và ngữpháp thêm một lần nữa. MS Word có thể kiểm tra các lỗi rất chính xác, tuy vậy có những thứnó không thể kiểm tra được như: khoảng cách của giầu phẩy hay sử dụng sai từ. Đấy lànhững điều bạn phải quan tâm nếu bạn muốn chứng tỏ mình là một người chuyên nghiệp.Tôi thích sử dụng chức năng Save and Continue Editing trong Wordpress. Chức năng nàycho phép tôi xem lại bài viết trước khi đưa lên blog. Tôi hay đọc rà xoát lại bài viết của mìnhtrên một cửa sổ preview bởi vì tôi dùng cửa sổ chỉnh sửa của Wordpress ở chế độ HTML -việc đọc rà xoát lại dễ dàng hơn nhiều khi bạn không phải ở chế độ HTML. Tôi sẽ đọc lạitoàn bộ bài viết của mình từ ba đến sáu lần trước khi chuyển nó sang MS Word để kiểm trathêm chính tả và ngữ pháp.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 16 -
  17. 17. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnThứ mà tôi chú ý nhất đó là mạch viết. Tôi muốn trình bày ý tưởng của mình liền một mạch.Nhảy tới nhảy lui sẽ chỉ làm cho bài viết khó theo dõi. Lúc chỉnh sửa lại, tôi dành hết tâm tríđể bỏ đi những từ hoặc cả câu không cần thiết. Tôi thích viết xong toàn bộ bài viết sau đómới quay lại kiểm tra và sửa lỗi.Khi tôi chuyển bài viết về Wordpress, tôi lại đọc nó một lần nữa ở cửa sổ preview trước khiđưa nó lên blog. Đây là cơ hội cuối cùng để tôi phát hiện ra các lỗi. Đôi khi tôi viết xong rồi đichơi hay đi ăn tối xong, lúc về mới đọc lại. Tôi phát hiện ra rằng khoảng thời gian này giúptôi dễ dàng tìm ra các sai sót hơn.Sửa lỗi sau khi bài viết đã đăngNếu bạn phát hiện thấy một lỗi nào đó sau khi đã post bài viết lên mạng thì hãy sửa chúngngay. Đừng khó chịu nếu như người đọc sửa lỗi đó cho bạn ở comment của họ vì họ chỉmuốn giúp bạn mà thôi. Hãy sửa lỗi và sau đó hãy cám ơn họ vì sự giúp đỡ.Tôi là một bằng chứng để chứng mình là bạn không cần phải có một trình độ tiếng Anh hoànhảo thì mới thành công được trên internet. Tuy nhiên, bạn phải có cách viết đủ để diễn tả ýkiến của bạn. Nếu tiếng Anh của bạn chưa chuẩn thì hãy nghĩ tới việc theo học một lớp tiếngAnh ban đêm để cải thiện điều này. NĂM VIỆC ĐỂ LÀM KHI BẠN KHÔNG CÓ GÌ ĐỂ VIẾTKiểm tra các CommentKhi tôi khó tìm được chủ đề để viết, điều đầu tiên tôi làm là đọc các comment trên blog. Tôilấy được nhiều ý tưởng từ việc đọc các comment.Ghé thăm các blog khác trong cộng đồng của bạnVới hơn 60 triệu blog hiện có trên mạng, tôi chắc rằng chỉ ít trong số đó là có điều gì đó thúvị đáng cho bạn viết. Nhưng mà bạn không thể xem hết tất cả hơn 60 triệu blog đó được,vậy thì xem một số blog trong cộng đồng MyBlogLog của bạn hay những người viếtcomment trên blog của bạn là một ý tưởng rất hay.Thỉnh thoảng bạn sẽ bắt gặp một câu chuyện hay xứng đáng được giữ nguyên bản thay vìđược gộp vào trong một mục với các liên kết nhanh. Hãy đảm bảo rằng bạn phải đưa rađược ý kiến của mình trong topic đó. Hãy copy và paste lại kèm với lời trích dẫn để ngườiđọc biết phải tìm đọc câu chuyên đầu đủ ở đâu. Đừng có quá khuyến khích người đọc quaylại blog của bạn.Hãy nghiên cứu lại các bài đã viếtNếu blog của bạn đã xuất hiện được một thời gian và đã có được kha khá bài viết thì hãy cốnghiên cứu lại các bài mình đã viết xem có bài viết nào mà bạn có thể viết lại thành một bàimới không. Nếu bạn thật sự lười thì bạn thậm chí không phải cập nhật các bài viết đó mà chỉcần thay đổi lại ngày tháng để đưa bài viết đó lên trang đầu. Cơ hội để mọi người chú ý đếnrất mong manh. John Chow dot com đã có hơn 1000 bài viết, nếu như bạn là một người mớiđến đọc thì liệu bạn có đọc từng bài một không? Các bài viết không bị ảnh hưởng của thờiBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 17 -
  18. 18. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiểngian. Nếu như tôi đưa một bài viết cũ lên trang đầu, nhiều người sẽ nghĩ đó là một bài viếtmới. Tuy nhiên, tốt hơn là bạn nên viết một bài mới và link đến bài viết cũ. Với cách này, bạnvừa thêm được nội dung mới vào blog của mình và đồng thời giúp tăng traffic cho bài viếtcũ.Kiểm tra Email Trong khi hầu hết người đọc tương tác với bạn quan comment, thì một số lại thông quaemail. Thỉnh thoảng, tôi xem một câu hỏi của một người đọc mà tôi biết là cũng có nhiềungười muốn có câu trả lời, thay vì chỉ trả lời lại người đã hỏi, tôi sẽ trả lời câu hỏi này ở dạngmột bài viết mới.Xem xét trên YouTubeKhi chẳng biết làm gì nữa, hãy lên YouTube (hay bất kì một site chia sẻ video nào khác) đểtìm một đoạn video vui vẻ hoặc khơi gợi suy nghĩ nào đó để post lên blog. Nhớ là hãy thêmvào đó ý kiến hoặc quan điểm của bạn vào đoạn video đó nhé.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 18 -
  19. 19. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển CHƯƠNG 4 - BẠN PHẢI CÓ CÁC PLUGIN CỦA WORDPRESSWordpress là phần mềm blog được hàng triệu blogger lựa chọn. Dưới đây là các Plugins tôisử dụng để làm cho phần mền blog tốt nhất thế giới này tốt hơn.Aksimet Comment Spam KillerPlugin ngày đã được cài đặt trước cùng với Wordpress và bạn luôn nên bật. Tôi nhận đượchơn 500 spam comment mỗi ngày, và nếu như không có Aksimet thì tôi đến phát điên mất.Để bật Aksimet, hãy vào phần Plugins trong Control Panel của Wordpress và Active nó.Phần mềm này cần phải có API key. Bạn có thể có API key miễn phí bằng cách đăng ký mộttài khoản tại Wordpress.Subscribe to Comments 2.0Subscribe to Comment 2.0 có thêm một check box “Notify me followup comments via e-mail”ở dưới nút submit comment để người dùng có thể theo dõi các comment. Khi có mộtcomment viết cho một bài viết nào đó, một email sẽ gửi đến người đọc để thông báo. Bạn cóthể download Plugin này tại đây. Để có thêm chi tiết về Plugin này, xem tại đây.Show Top CommentatorsKể từ khi cài đặt Plugin này, comment trên blog của tôi đã tăng rất nhiều. Hiển thị nhữngngười có nhiều comment nhất khuyến khích họ cho biết ý kiến và thảo luận cũng như là sựđền đáp cho các comment mà họ viết. Không giống với các liên kết trên comment, các liênkết trên Top Commentators là những liên kết đầy đủ không có tag kèm theo. Vì thế nó thựcsự khuyến khích mọi người viết comment trên blog. Để có thêm thông tin về Plugin này, cácbạn xem tại đây.Brian’s Thread CommentsBrian’s Thread Comments thêm vào một liên kết “Reply to this comment” vào mọi commenttrên blog. Khi bạn click vào link để trả lời, comment của bạn sẽ được đặt ngay dướicomment được trả lời. Tiện ích này rất tốt nếu như người đọc muốn hỏi điều gì đó, thay vìphải kéo bài viết xuống để xem có ai trả lời không thì người đọc có thể nhìn ngay vàocomment của mình. Để có thêm thông tin về Plugin này, các bạn xem tại đây.Sidebar WidgetSidebar Widget là một trong số các Plugin hữu dụng nhất cho Wordpress. Widget này chophép bạn cá nhân hóa giao diện của sidebar mà không phải chỉnh sửa lại bất kì file PHPnào. Bạn chỉ cần kéo và thả những mục mà bạn muốn vào sidebar và Widget sẽ làm phầnviệc còn lại giúp bạn. Nhưng theme Wordpress của bạn phải có sẵn Widget thì bạn mới sửdụng được Plugin này.Executable PHP WidgetPlugin này giúp bạn chạy các code PHP trong Sidebar Widget của bạn. Tôi phải cài Pluginnày bởi vì Feature Site cho Text Link Ads yêu cầu hỗ trợ PHP. Hãy xem thêm ở đây.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 19 -
  20. 20. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnRecent CommentsPlugin này có sẵn trong Wordpress. Nó hiển thị danh sách các comment mới nhất. Cũnggiống như Related Posts, Recent Comment giúp tăng lượng page view cho blog.Related PostsPlug in này sẽ tìm các bài viết khác trên blog có liên quan đến bài viết hiện tại. Đây là mộtcách tốt để thu hút thêm nhiều page view và giữ người đọc ở lại blog của bạn. Plugin nàycho phép bạn thiết lập số lượng bài viết liên quan đến nhau được hiển thị và cho bạn lựachọn có hiển thị chúng không. Có nhiều lựa chọn khác nưa như: bỏ các trích dẫn haypassword bảo vệ các trang.RunPHPPlugin này cho phép bạn thực thi các mã PHP trong bài viết trên blog của bạn. DownloadPlugin này ở đây.Adsense DeluxeĐây là Plugin để chèn các quảng cáo của Google trên bài viết. Điểm hay của AdSenseDeluxe là nó theo dõi số lượng quảng cáo của Google xuất hiện và giới hạn con số này là ba(số lượng tối đa các quảng cáo của Google được phép xuất hiện trên một trang). Chính vìthế bạn sẽ thấy một khung quảng cáo xuất hiện trong các bài viết nhưng quảng cáo đó sẽbiến mất khi bài viết được xem ở trang chủ. Download tại đây.FeedBurner Feed ReplacementCách dễ nhất cài đặt FeedBurner trên blog Wordpress của bạn là sử dụng Plugin củaFeedBurner. Plugin này chuyển hướng tất cả traffic qua feed của bạn thông quaFeedBurner, đảm bảo thống kê về người đọc rất chính xác. Điều thú vị của Plugin này là nótự động chuyển tất cả những người đã đăng ký đọc Feed của bạn từ feed cũ sang feed củaFeedBurner.Optimal TitleOptimal Title thực thi chức năng của câu lệnh wp_title(), nhưng nó chuyển vị trí của tiêu đềra sau. Điều này cho phép tên blog của bạn hiện thị cuối thay vì xuất hiện trước tiên. Nóicách khác, thay vì hiển thị: Phamen >> tiêu đề của bài viết trên blog, nó sẽ hiển thị: Tiêu đềcủa bài viết trên blog >> Phamen. Việc chuyển Tiêu đề theo kiểu này sẽ giúp bạn tăngranking trên các bộ máy tìm kiếm.Google Sitemap GeneratorCách dễ nhất để tạo ra một Google Sitemap cho Wordpress là sử dụng Plugin này. Cứ khinào bạn cập nhật, hoặc thêm nội dung mới vào blog thì Plugin này sẽ tạo ra một sitemapmới để Google sử dụng. Hơn nữa để tiết kiệm thời gian, Plugin này sẽ giúp Google indexblog của bạn nhanh hơn.Wordpress Database BackupBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 20 -
  21. 21. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnPlugin này được cài đặt theo mặc định cùng Wordpress. Nó giúp dễ dàng backup cơ sở dữliệu cho blog Wordpress của bạn. Bạn có thể download file sao lưu (backup file) hoặc làemail file đó tới địa chỉ mà bạn chọn. Plugin này rất dễ sử dụng - chỉ cần active và sau đóchọn “Backup” ở phần “Manager” trong control panel của Wordpress. Để bảo mật, bạn nêntắt Plugin này đi sau khi đã backup xong database.Text Link AdsĐây là Plugin được TLA cung cấp để hiển thị các quảng cáo của TLA trên blog của bạn. Đểcó Plugin này, bạn cần phải đăng ký và được TLA chấp nhận cho làm publisher thì mới cóthể sử dụng được Plugin này. Khi đã được chấp nhận, Plugin này sẽ cung cấp tất cả cácquảng cáo dạng văn bản và giúp bạn kiếm tiền. Đây cũng là một Plugin mà tôi yêu thích. HÃY NỔI BẬT GIỮA ĐÁM ĐÔNG BẰNG MỘT FAVICONĐa số các blog hiện nay đều thiếu một file favicon.ico và hầu như là toàn dùng mặc định. Cómột cách để làm cho blog của bạn nổi bật hơn trên thanh bookmark đó là hãy tạo một iconriêng. Quá trình tạo file này rất đơn giản. Bạn hãy tạo một hình GIF hoặc PNG có kíchthướng 16x16 pixel có liên quan đến site của bạn sau đó save nó lại thành một file có tên làfavico.ico. Upload file này lên thư mục gốc và thêm vào dòng code sau giữa hai tag<head><link rel=”shortcut icon” href=”http://www.phamen.com/favicon.ico”><link rel=”icon” href=”http://www.phamen.com/favicon.ico”></head>Hãy thay cái URL trên bằng URL của file favicon.ico của bạn và như thế là đã xong. Bây giờ,cứ khi nào bạn ghé thăm blog của tôi bạn sẽ thấy một icon nhỏ hiện trên thanh address, vàicon này cũng hiện trên cả thanh bookmark. Nếu người đọc có quá nhiều bookmark thì iconnày sẽ giúp cho blog của tôi dễ dàng được nhận biết khỏi các blog khác không có favicon. ĐẶT THỜI GIAN CHO BÀI VIẾT CỦA BẠNTừ khi bắt đầu trình làng John Chow do Com đến nay,tôi luôn dần dần tăng số bài viết cho mỗi ngày. Trungbình hầu như ngày nào tôi cũng có năm bài viết vàchúng được phân chia đều ra về mặt thời gian để đưalên blog. Có vài người đọc hỏi có phải suốt ngày tôi ngồiôm lấy cái may vi tính hay không mà cứ 3 đến 4 tiếng làtôi lại có một bài viết như thế. Câu trả lời là không. Tôiviết tất cả các bài một một lần, sau đó đặt thời gian chochúng.Wordpress có một chức năng định thời gian cho phéphiển thị bài viết theo đúng thời gian bạn đã đặt trước. Thông tường thì thời gian hiển thị trênbài viết là thời gian mà bạn ấn nút publish, nhưng thời gian hiển thị cho người xem nhìn thấyBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 21 -
  22. 22. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiểnthì có thể điều chỉnh được. Vì thế, tôi có thể viết rất nhiều bài viết cho blog của mình trước,và sau đó đặt thời gian để chúng hiển thị vào các giờ khác nhau trong ngày.Sự dụng chức năng timestamp rất dễ. Chỉ cần viết bài như bình thường, nhưng thay vì ấnnút Publish thì bạn hãy chỉnh timestamp để thời gian mà bài post đó xẽ xuất hiện trên blogtheo giờ mà bạn muốn, sau đó mới ấn publish. Bài viết của bạn sễ không hiển thị ngay trêntrang đầu của blog, nó chỉ hiển thị khi nào thời gian mà bạn đặt trước tới.TỐI ƯU HÓA URL THÂN THIỆN VỚI SEARCH ENGINE ĐỂ CÓ KẾT QUẢ TÌM KIẾM TỐT HƠNURL động và URL tối ưu hóa để thân thiện với các bộ máy tìm kiếmTheo mặc định, Wordpress đặt tên URL của blog theo một dãy số động tăng liên tiếp. Consố đó được đặt ở ngay sau tên miền và nhìn giống thế này: http://www.phamen.com/?p=15.Với Google, URL này chẳng có nghĩa gì. Google vẫn phải sử dụng spider của mình để xácđịnh nội dung của bài viết. Hãy sử dụng URL kiều này: http://www.phamen.com/tao-blog-voi-ten-mien-rieng. Với URL được tối ưu hóa cho các bộ máy tìm kiếm, Google có thể dễ dàngxác định được nội dung trong bài viết của bạn. Cơ hội cho các bài viết của tôi xuất hiện trongkết quả tìm kiếm của các bộ máy tìm kiếm là rất cao do tôi sử dụng URL được tối ưu hóacho các bộ máy tìm kiếm chứ không sử dụng URL động.Bật tính năng URL thân thiện để tối ưu hóa cho các bộ máy tìm kiếmĐể bật tính năng này, hãy vào phần Options trong Wordpress control panel và chọnPermalinks. Bạn sẽ thấy có bốn lựa chọn để hiển thị URL của bạn là: Mặc đinh (Defaul),Theo ngày và theo tên (Date and name based), Bằng số (Numeric) và Tự chọn (Custom).Bạn có thể sử dụng URL theo ngày và tên (Date and name based) hoặc là Tự chọn(Custom) bởi vì như thế là thân thiện nhất để tối ưu hóa cho các bộ máy tìm kiếm. Còn tôi thìtôi sử dụng URL theo kiểu Tự chọn - kiểu này sẽ hiển thị URL với tên miền theo sau tên bàiviết. Cấu trúc của kiểu chọn Tự chọn sẽ là thế này: /%postname%/Thiết lập kiểu tên miền ưu tiênHầu hết các website đều được mở với hai kiểu địa chỉ. Một kiểu địa chỉ có www như:http://www.phamen.com và một kiểu địa chỉ không có www như: http://phamen.com. Theo quan điểm của SEO (Search Engine Optimization - tối ưu hóa cho bộ máy tìm kiếm) thì nên sử dụng một định dạng tên miền và nên trung thành với nó. Với cách này thì bạn không bị Google chia PageRank cho hai URL mà cùng chỉ đến một trang. Cách làm dễ nhất là đăng nhập vào tài khoản Google Webmaster Tools và thiết lập tên miền ưu tiên. Tên miền ưu tiên là tên miền bạn muốn sử dụng để đánh chỉ mục cho các trang trong site của bạn (đôi khi nó được coi là mặc định). Có thể sử dụng URL theo kiểu có www hoặc không có www để chỉ đến site của bạn. Ví dụ: http://www.phamen.com và http://phamen.com. Tên miền ưu tiên là tên miền bạn muốn sử dụng cho site của bạn trên các kết quả tìm kiếm.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 22 -
  23. 23. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển Khi bạn đã chỉ định rõ tên miền ưu tiên, nó sẽ giúp xác định PageRank cho site của bạn chính xác hơn.Thêm vào “301 Redirect”Sau khi bạn đã xác lập xong tên miền ưu tiên, bạn phải bắt mọi người sử dụng tên miền nàybằng một câu lệnh chuyển tiếp 301. Bạn thực hiện bằng cách chỉnh sửa file .htacces trongthư mục gốc. Tôi muốn mọi người sử dụng URL của tôi theo dạng có www. Để làm điều này,tôi mở file .htaccess và thêm vào các dòng code sau: RewriteEngine On RewriteCond %{HTTP_HOST} !^(.*).phamen.com$[NC] RewriteRule ^(.*)$ http://www.phamen.com/$1 [R=301,L]Bạn phải thay phamen.com bằng URL của bạn. Các câu lện trên sẽ chuyển tất cả địa chỉdạng phamen.com sang www.phamen.com.Khi đã có tên miền ưu tiên theo một định dạng duy nhất, bạn cũng cần phải chắc chắn rằngcác liên kết cũng ở cùng dạng đó. Nếu bạn có 10 site liên kết đến bài viết của bạn ở dạng cówww và 10 site khác liên kết đến mà không có www thì tức là bạn đã trình cho Google thấy20 liên kết này liên kết đến 2 trang khác nhau chứ không phải một trang. Đoạn mã trong file.htaccess sẽ đảm bảo mọi thứ đi theo đúng ý của bạn, tức là chỉ đến định dạng tên miền ưutiên mà bạn muốn.Lưu ý: sự chuyển tiếp .htacces chỉ hoạt động trên Linux server có module Apache Mod-Rewrite được bật.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 23 -
  24. 24. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển CHƯƠNG 5 - VIẾT NỘI DUNG1. Tự viếtViết nội dung là khó nhất. Nó còn là công đoạn tốn nhiều thời gian nhất nhưng lại được đềnđáp xứng đáng nhất. Nếu bạn biết chủ đề mà bạn định viết là gì thì chính bạn là người nêntự viết ra. Tôi luôn cố viết ít nhất một bài mới hoặc một bài đánh giá mỗi tuần cho một mụcnào đó trên blog. Việc này không yêu cầu nhiều thời gian vì tôi có 6 ngày để làm. Lợi ích củaviệc tự mình viết bài là các bài đó là của riêng bạn và bạn có quyền kiểm soát chất lượngcủa bài viết đó. Nhưng ngược lại nhược điểm của việc này là nó làm bạn rất tốn thời gian.2. Thuê người khác viếtNếu bạn không tự viết được thì hãy thuê người khác viết giúp bạn. Bạn trả cho họ thế nào làtùy bạn. Một số site còn thuê những người chuyên viết bài, họ được ăn lương theo thángcộng với tiền cho từng bài viết. Có nhiều site về công nghệ lại chẳng trả một đồng nào chongười viết, thay vào đó người viết có quyền đối với những mục họ đánh giá. Dù bạn làm thếnào thì cũng hãy đảm bảo rằng có một hợp đồng giữa bạn và người viết cho bạn, trong đóchỉ rõ các bài viết thuộc về bạn sau khi chúng hoàn thành. Tôi có biết một site công nghệ màngười viết trên site đó đã bỏ site công nghệ này để thành lập site mới của riêng họ, và họđưa các bài cũ họ đã viết lên site mới của họ. Đây là một tình huống rất khó xử mà bạn nêntránh gặp phải.Tôi cũng làm một việc khác nữa, đó là thuê người viết ở những site công nghệ khác viết lạimột bài nào đó hay viết bài đánh giá cho tôi. Tôi phải biết chất lượng của người viết đó rồi thìmới làm theo cách này. Đánh giá phần cứng tốn rất nhiều thời gian và phải thử nhiều lần.Bằng sự so sánh thì việc viết các đánh giá chỉ tốn vài giờ. Đây là cách rất hay để người viếttiếp tục thử nghiệp những điều mà anh ta đã từng làm. Tôi biết mình có thể kiếm bao nhiêutrong mỗi bài đánh giá, miễn là tôi không phải trả cao hơn số tôi kiếm được, vì tôi nằm trongvòng quay của tiền bạc mà. Đó có thể là một vụ làm ăn hời đấy. Nhưng dù sao, tôi khuyênbạn chỉ nên làm việc này khi đã có sự chấp thuận của chủ các site kia. Một số site khôngmuốn người viết của mình thậm thụt làm ăn với người khác.3. Nhờ người đọc viếtMột nguồn rất tốt để có được các bài viết là từ mối quan hệ với người đọc của bạn. Mỗingười sẽ bỏ ra 15 phút và sẽ có một bài trên site yêu thích của họ cũng là một cách làm.Vấn đề chính là chất lượng các bài viết của người đọc có chấp nhận được không. Mục Côngnghệ có rất nhiều bài của người đọc nhưng hầu hết các bài viết đó không thể đăng lên đượcbởi vì nó không hay. Nếu bạn chấp nhận các bài viết của người đọc thì hãy thêm “Tất cả cácbài đã được duyệt đều thuộc quyền của” trong TOS 1 của bạn.4. Trao đổi bàiĐể giữ cho mạch bài viết được tiếp tục, tôi thỉnh thoảng cũng trao đổi bài với một site khác.Chúng tôi chọn một bài viết cũ trên site của nhau tôi để đưa lên site của mình. Với ngườiđọc, bài cũ cũng là mới. Cái hay của việc này là bạn không sử dụng các bài biết miễn phí1 Terms of SerivesBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 24 -
  25. 25. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiểnnên bạn sẽ không bị phạt. Tuy vậy, vì các bài viết trao đổi này là những bài cũ nên chúng tavẫn phải viết lại để cập nhật thêm các thông tin cho bài viết, nhưng việc trao đổi này cũngthỉnh thoảng mới sảy ra thôi.5. Đăng lại những bài viết cũĐây là một trò tiểu xảo nho nhỏ mà tôi thường sử dụng ở Laptop Gamer và Digital Grabberkhi mới bắt đầu viết bài. Tôi dùng những bài viết có liên qua đến nhau mà đã được post ởTechZone và post chúng vào một site mới. Như thế là tôi đã chuyển các bài viết cũ trên blogcủa mình sang một bài mới trên TechZone. Đăng lại các bài viết cũ là một cách làm dễ dàngvà khá hay để tạo ra nội dung mới. Và lại một lần nữa nhắc đến, đó là chúng ta nên viết lạimột chút để bài viết được cập nhật hơn.6. Sử dụng RSSKhi mà bạn cố lấp đầy nội dung của trang để chơi Adsense (Made For Adsense), thì mộtcách đơn giản là nên sử dụng RSS để các con bot của Goole len lỏi tìm kiếm. Chúng sẽ lấyrất nhiều feed từ các site và tạo ra một site mới chẳng có nội dung gì mà chỉ có RSS feed.Thậm chí còn có cả các cuốn sách “Kế hoạch làm giàu nhanh chóng” với cả một hệ thốngdựa trên RSS feed. Tuy vậy, không nên thêm RSS feed vào nội dung trên site của bạn. Nókhông phải là nội dung chính trên site của bạn, nó chỉ là một công cụ để lấp kín chỗ trốngthôi. Đừng bao giờ đưa nó làm nội dung chính.7. Các bài viết có tựa đề riêngCác bài viết có tựa đề riêng giúp người dùng dễ dàng đưa nội dung của site lên nhanhchóng và ít tốn kém. Bài viết có tựa đề riêng là một dạng quyền sở hữu đặc biệt mà bạn mualại một cách hợp pháp, bạn có thể chỉnh sửa và đăng lên mạng. Thậm chí bạn còn có thểthêm tên của bạn như là tên tác gải của bài viết. Bạn có thể mua 200 bài viết có tựa đề riêngvới giá chỉ 15 cents mỗi bài.Vấn đề chính đối với các bài viết này là chất lượng. Hầu hết các bài đều là một mảnh giấyvụn. Một vấn đề khác nữa là các bài này hay bị trùng lặp – không phải chỉ có mình bạn sửdụng các bài này. Càng nhiều người sử dụng thì nó càng mất giá trị. Nó còn gây lộn xộn bởivì mọi người thấy cùng một bài viết mà có nhiều tác giả khác nhau. Nếu bạn muốn sử dụngcác bài viết này thì bạn nên viết lại chúng để tránh gặp phải vấn đề trên. Và nếu như bạnphải viết lại chúng thì có thể bạn đừng nên sử dụng nữa.8. Các dịch vụ cung cấp các bài báo miễn phíCó hai vấn đề chính khi sử dụng các bài bào miễn phí. Trước tiên là chất lượng của bài viết,chúng chỉ là một mới giấy lộn. Thứ hai, nội dung bị trùng lặp. Google không thích những nộidung trùng lặp nhau và sẽ phạt site nào vi phạm điều này.Các bài báo miễn phí chỉ nên sử dụng để làm đầy thêm cho blog của bạn chứ không thể sửdụng chúng để tạo bản sắc riêng của bạn. Và cuối cùng tôi muốn nói là, chỉ có những nộidùng riêng mới mang lại traffic cho site của bạn. Vì vậy nên bạn nên đưa các bài viết củacủa chính mình lên trên, và các bài viết khác nhắm mục đích lấp chỗ trống ở dưới.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 25 -
  26. 26. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh Hiển LÀM THẾ NÀO ĐỂ TĂNG LƯỢNG NGƯỜI ĐĂNG KÝ ĐỌC TIN QUA RSSTại sao bạn lại muốn nhiều người đăng ký đọc tin qua RSS?Trước khi bạn cố gắng tăng số lượng người đăng ký đọc tin trên blog của bạn qua RSS, bạncần phải quyết định xem đó có phải là điều mà bạn muốn làm không? Kiếm tiền qua feedRSS khó khăn hơn nhiều so với blog. Doanh thu từ RSS chỉ có $271.44 trong tổng số$11.702.66 mà tôi kiếm được trong tháng Tư năm 2007. Đây thật là một điều tệ khi mà ngàyngày có hơn 5000 người đọc tin trên blog của tôi qua RSS.Mặc dù doanh thu thấp, nhưng có nhiều lý do rất đáng giá để tăng lượng người đăng ký đọctin qua RSS. Lý do chính là RSS phản ánh số lượng người đọc trung thành và hiểu theođúng nghĩa, thì bất cứ điều gì mà bạn làm để tăng số lượng người đọc qua RSS sẽ giúp blogcủa bạn phát triển lâu dài. Một lý do khác để tăng RSS là bởi bì một số mạng lưới quảngcáo, ví dụ như ReviewMe, sẽ lấy số lượng người đọc RSS của bạn để định giá - số lượngRSS càng cao thì bạn càng được trả nhiều tiền hơn.Hãy cung cấp Full FeedNếu bạn muốn tăng số lượng RSS thì bạn phải cung cấp RSS đầy đủ. Nhiều người dùngRSS không đăng ký đọc feed của bạn nếu nó không đầy đủ. Tôi có trên 30 feed cho ngườiđọc trên Google, cái nào cũng đầy đủ hết. Nếu bạn không có feed đầy đủ, tôi sẽ không đăngký đọc.Tôi sử dụng RSS feed của tôi để cung cấp cho người đọc một phiên bản hầu hết là cácquảng cáo miễn phí của blog. Đừng sử dụng RSS như là một sự khơi gợi với hi vọng ngườiđọc sẽ click lên đó để đọc bài viết đầy đủ. Trừ khi blog của bạn cập nhật trên 20 lần mỗingày, nếu không người đọc sẽ không đăng ký RSS.Đừng hiển thị số lượng RSS khi có ítFeedBurner cung cấp một nút banner nhỏ hiện thị số lượng người đọc RSS trên blog củabạn. Hiện tại thì trên blog của tôi hiển thị 5099. Con số này biểu thị số lượng người truy cậpvào blog của tôi qua TSS ngày hôm qua. Tôi khuyên bạn không nên cho hiển thị con số nàynếu như lượng người đọc RSS của bạn chưa đạt tới 50.Đây là tâm lý hành động của con người. Con người nói chung cũng giống như một con cừu.Họ sợ khi phải bước ra ngoài khu vực tiện nghi và sẽ không làm điều này cho đến khi thấyngười khác làm. Khi họ thấy một blog với một banner hiển thị có sáu người đọc, họ cũng cóchiều hướng không đăng ký. Tốt nhất bạn hãy giấu số lượng người đọc RSS của bạn đi đếnkhi nào bạn thấy là có đủ số lượng người đọc RSS kha khá thì mới cho hiển thị. Số ngườiđọc RSS càng lớn thì càng làm cho người ta dễ đăng ký hơn, số người đọc RSS càng ít thìcàng làm cho người ta không chú ý đến. Điều này thật không công bằng, nhưng đúng là nhưvậy.Nếu bạn muốn chơi ăn gian, bạn có thể tạo ra số lượng người đọc RSS feed giả để hiển thị.Net Business Blog đã viết Làm thế nào mà tôi có 283 nghìn người đọc Feed mỗi ngày.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 26 -
  27. 27. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnHãy cho hiển thị nút RSS của bạn Nút RSS nên đặt ở gần đầu blog và vẫn có thể nhìn thấy được khi không cuộn trang xuống. Bạn muốn người đọc ngay là bog của bạn có RSS và bạn không thẻ làm thế nếu cái nút đó ở bên ngoài site. Tôi đặt tên cho cái button của mình là “Full Feed RSS” để người đọc biết họ có thể đọc toàn bộ nội dung từ RSS. Nếu bạn thật sự muốn người đọc chú ý, bạn có thể thử dùng tích hợp vào nút RSS lớn nhất thế giới này - The world’s biggest RSS button.Hãy mời người đọc đăng kýNếu bạn muốn người đọc đăng ký đọc RSS của bạn thì hãy mời họ. Cách tốt nhất là ở cuốimỗi bài viết, hãy thêm vào một dòng như sau: “Nếu bạn thích bài viết này, hãy đăng ký đọcqua feed RSS”.Thay vì phải thêm dòng trên vào từng bài viết một, có một cách dễ dàng hơn là bạn chỉnhsửa lại template. Trong Wordpress, bạn có thể edit file single.php hoặc file page.php. Bạncũng có thể chỉnh sửa file index.php nếu bạn muốn dòng này hiển thị ở trang chủ của blog.Kiếm tiền từ RSS FeedCách tốt nhất để kiếm tiền từ feed RSS là khuyên khích người đọc ghé thăm blog của bạn.Feed RSS của tôi kiếm tiền nhờ vào FeedBurner Ad Network và Text Links AdsFeedvertising. Các quảng cáo của FeedBurner hiển thị phía dưới mỗi bài viết, đây là loạiquảng cáo trả tiền theo số lần hiển thị 2 . Số tiền CPM 3 có thể lên đến rất cao (lên tới $8)nhưng tỉ lệ chiếm không gian lại rất ít.Các quảng cáo Text Link Ads Feedvertising cũng giống y như các text link trên mỗi blog.Thay vì mua link trên blog, các nhà quảng cáo sẽ mua link ở RSS feed. Cũng giống như TLAtrên blog, giá của mỗi text link trên blog của bạn là giá cố định, do vậy bạn không phải lolắng đến sự thay đổi giá CPM hay click gian lận. Khi bạn đăng ký Text Link Ads, bạn đượclựa chọn thêm Feedvertising vào RSS. Nếu bạn đã có một tài khoản TLA Publisher và muốnthêm Feedvertising, bạn có thể làm bằng cách chỉnh sửa danh sách của bạn trong controlpanel của TLA. Feedvertising yêu cầu phải là Wordpress 2.0 hoặc cao hơn.Mỗi link Feedvertising hiển thị trên blog của tôi phải mất $550 một tháng. Tuy nhiên, các nhàquảng cáo có thể sử dụng $100 coupon 4 để bớt được chút ít. LÀM THẾ NÀO KÉO NGƯỜI ĐỌC RSS VÀO THĂM BLOGHầu hết người đọc trên John Chow dot Com đều là trực tiếp. Tuy vậy, vẫn có hơn 5000người đọc blog qua RSS. Khi kiếm tiền bằng RSS thì đây lại là một vấn đề vì có quá ít cáchkiếm tiền từ RSS so với blog.2 CPM based display ads3 Cost per Million4 Phiếu giảm giáBản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 27 -
  28. 28. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnNếu bạn nhìn vào blog của Guy Kawasaki, bạn sẽ thấy hàng ngày có 22 nghìn trong tổng số30 nghìn người chỉ đọc blog của anh ta từ RSS. Cho nên tôi vẫn băn khoăn tại sao Guykhông thể kiếm tiền từ Google AdSense. Một ví dụ khác là Tech Crunch. Họ có hơn 50nghìn người đọc blog và hơn 400 nghìn người đọc RSS. Nhưng thật may cho họ, bộ phậnbán quảng cáo đã tính cả số lượng người đọc RSS vào khi bán các Ad space (bán chỗ,không gian đặt quảng cáo) - chính vì vậy mà một banner 125x125 tốn 10 nghìn USD mỗitháng.Có số lượng người đọc RSS nhiều quả là tuyệt vời và chủ các blog nên cố gắng xây dựngmối quan hệ này. RSS của bạn biểu thị cho số người đọc trung thành và bởi vì số lượngngười đọc tăng là một sự đại diện rất tốt cho sự phát triển mạnh mẽ của blog. Nhưng vì cónhiều người đọc không ghé thăm blog mà chỉ đọc tin qua RSS cho nên việc kiếm tiền từRSS gặp rất nhiều hạn chế. FeedBurner Ad Network và Text Link Ads Feedvertising là haicách kiếm tiền từ RSS, nhưng cách tốt nhất vẫn là khuyến khích người dùng vào xem blogcủa bạn. Sau đây là một số cách:Bật FeedBurner FeedFlareTôi sử dụng RSS feed thông qua FeedBurner. Chức năng FeedFlare cho phép tôi thêm mụcđếm số comment vào cuối mỗi bài viết. Chức năng này cho phép người đọc biết các bài viếtđã có được bao nhiêu comment. Trừ khi người đọc đăng ký đọc RSS của comment, cònkhông thì không thể đọc comment từ RSS của bài viết. Điều này có nghĩa là người đọc RSSphải ghé thăm blog thì mới đọc được các comment. Nếu người đọc RSS quan tâm đến bàiviết thì có nhiều cơ hội họ sẽ click vào liên kết đến comment để xem người khác viết gì.Khuyến khích viết CommentCó FeedBurner FeedFlare mà không có comment nào trong tất cả các bài viết thì chũngchẳng giúp gì được cho bạn. Chính vì thế tôi đã cố gắng khuyến khích mọi người viết càngnhiều comment càng tốt. Blog là một công cụ giao tiếp giữa người viết và người đọc, vàchúng ta phải tận dụng điều này.Cách khuyến khích viết comment dễ nhất là xin mọi người để lại feedback trên bài viết củabạn. Người đọc RSS phải vào blog của bạn thì mới viết comment được, do vậy đây là cáchrất hay để kéo họ vào thăm blog. Bạn cũng có thể cài hai plugin cho Wordpress mà tôi đãdùng để tăng comment trên blog.Trước tiên, bạn phải gieo mầm thì mới đơm hoa kết trái được. Hãy tạo ra vài cái tên và tựviết comment cho các bài viết của bạn. Đây là việc làm lén lút nhưng chẳng có gì là sai cả.Nhiều forum cũng làm theo cách này.Chèn vào một số VideoCác đoạn video không thể phát được trên RSS feed. Nếu người đọc RSS muốn hiển thịvideo, họ phải vào xem blog. Ví dụ, nhũng người đọc RSS muốn xem bathroom of the MGMSkylofts thì phải ghé thăm blog bởi vì tôi viết bài này có kèm theo video chứ không phải bằngảnh.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 28 -
  29. 29. Kiếm tiền trên mạng cùng John Chow Người dịch: Phạm Minh HiểnCó một đoạn miêu tả thật hay cho đoạn video đó sẽ khyến khích nhiều người đọc vào blogcủa bạn hơn. Đừng post video mà không có lời chú thích hay miêu tả nào vì nếu như thếnhững người đọc RSS của bạn sẽ chỉ thấy một bài viết trống trơn.Link đến các bài viết cũ Đây là cách rất hay để những người đọc RSS và cả những người đọc blog rà soát lại blog.Cứ khi nào có thể là tôi là cố gắng tìm lại các bài viết cũ có liên quan đến bài mà tôi đangviết và link đến chúng. Cách liên kết này có một số điểm lợi như sau: nó giúp các bộ máy tìmkiếm tìm ra các bài viết cũ của bạn, nó giúp người đọc khám phá ra các bài viết mà họ chưađọc hay bị bỏ sót, nó khuyến khích người đọc click vào các link đó để xem blog của bạn.Nhắc người đọc rằng RSS không phải là cập nhật nhất.Một bài viết mới trên blog sẽ không hiện thị ngay trên RSS feed cho đến khi feed được cậpnhật. Có thể phải mất đến 6 tiếng (đôi lúc còn lâu hơn) để feed có thể cập nhật. Vì thế,những người muốn đọc các bài viết mới nhất sẽ phải vào trực tiếp blog để xem các bài viếttrên RSS feed có phải là bài viết mới nhất trên blog hay không.Một cách nữa để nhắc người đọc là dùng chức năng Feedvertising của Text Link Ads. Bạncó thể viết một đoạn hướng dẫn trên feed của bạn như sau: “Đây có thể không phải là bàiviết mới nhất! Hãy vào xem http://www.phamen.com để biết bạn đã xem bài mới nhất haychưa”.Bản quyền bản dịch tiếng Việt thuộc quyền sở hữu của http://www.phamen.com - 29 -

×