SlideShare a Scribd company logo
1 of 20
Het Gregoriaans
Paus Gregorius de Grote
        (+ 604)
Kenmerken van het gregoriaans

    Éenstemmig

    Zuiver vocaal, maw: zonder begeleiding (=A
    Cappella)

    Vrij ritme – er zijn geen maten

    In principe alleen door mannen gezongen

    Latijnse teksten, doorgaans uit de bijbel

    Gebruik van relatieve notennamen (do-re-mi-
    fa-so-la-ti-do) ipv absolute (c-d-e-f-g-a-b-c)

    Kerktoonsoorten (modaliteit) ipv Majeur-
    mineur toonsoorten (tonaliteit)
Kerktoonsoorten

    Gebruikt (bijna) uitsluitend de witte toetsen
    van de piano
    −   Dorisch: op D
    −   Phrygisch: op E
    −   Lydisch: op F
    −   Mixo-Lydisch: op G

    Er zijn ook nog:
    −   Ionisch: op C
    −   Aeolisch: op A

    Hieruit zijn onze moderne majeur-
    mineurtoonsoorten ontstaan

    Lokrisch: op B bestaat alleen in theorie
Vr 22a: Paus Gregorius?
Waarom is de liturgische muziek van de
  Rooms Katholieke kerk naar paus
  Gregorius I genoemd?
Tegenstellingen 1

    Ordinarium                   
                                     Proprium
    −   Vaste gezangen van           −   Wisselende
        de mis (K,G,C,S-B,               gezangen
        A)                           −   Zijn iedere dag
    −   Zijn iedere dag bij de           anders, afhankelijk
        mis hetzelfde.                   van de feestdag en
    −   Is dus (later) een               de voorgeschreven
        kans om muziek                   bijbelteksten.
        voor te componeren,          −   Worden zelden
        want vaker                       gecomponeerd, met
        uitvoerbaar.                     uitzondering van het
    −   Mozart, Beethoven                requiem.
        e.a.
Vr 22b: Ordinarium?
•   Welke gezangen komen in elke Mis voor?
Vr 22c: Ordinarium of Proprium?
•    Zijn de liederen die met Kerstmis in de kerk
     gezongen worden deel van het proprium of
     ordinarium?
Koorschool

     
         Leerlingen rond een
         koorboek
In Campo Aperto
        
            De melodie werd “in
            campo aperto”
            genoteerd, als een
            geheugensteuntje
            voor de koorleider,
            die met zijn hand
            hoog-laag aangaf.
Van “Campo aperto” tot
      notenbalk.
Monnikenwerk.
       
           Ora et Labora: bid
           en werk was de
           dagindeling van de
           middeleeuwse
           monnik
       
           Sommige monniken
           leefden van het
           overschrijven en
           versieren van
           boeken.
Vr 22d: Notatie:
•   Welke verschillen met het huidige
    notenschrift zie je bij het gregoriaanse
    notenschrift?
Vr 22e: mis of mis?
•   Het woord “mis” heeft – in verband met de
    Middeleeuwse kerkmuziek – twee
    betekenissen. Welke?
Tegenstellingen 2

    Syllabisch                 
                                   Melismatisch
    −   Een lettergreep, één       −   Eén lettergreep,
        noot                           meerder noten.

    Mis                        
                                   Getijden
    −   Kyrie                      −   Lauden
    −   Gloria                     −   Metten
    −   Credo                      −   Kleine uurtjes
        (geloofsbelijdenis)            (prime, terts, sexts,
    −   Sanctus –                      none)
        Benedicyus                 −   Vespers
    −   Agnus Dei                  −   Completen
23: 2x Agnus Dei
•   B: Luister naar twee uitvoeringen van het
    Agnus Dei, het laatste deel uit het
    Ordinarium van de mis.
•   C: Welke kenmerken van het Gregoriaans
    hoor je?
•   D: Noem één belangrijk verschil tussen
    beide uitvoeringen. Let heirbij op de
    verhouding tekst- melodie.
•   E: Hoe heet het zingen zonder
    begeleiding?
•   In welk groter werk heeft het Agnus Dei een
    vaste plaats?
Requiem:

•   Een mis, speciaal voor kerkdiensten tgv
    een uitvaart.
•   Heeft een enigszins aangepast ordinarium:
    géén Gloria, en een iets aangepaste tekst
    bij het Agnus Dei (”Dona eis requiem” ipv
    Dona nobis pacem”)
Requiem 2
•   Veel componisten componeerden missen.
•   Bij het requiem wordt door de componist ook het
    proprium gecomponeerd.
•   Beroemde (en vaak uitgevoerde) requiems zijn
    oa. die van W.A. Mozart, G. Verdi en G. Fauré.
    Deze werken worden echter maar zelden in de
    kerk gespeeld, maar meestal als concert.
•   Vraag: waarom denk je dat componisten het wél
    de moeite waard vinden het proprium van een
    requiem te componeren, maar zelden van een
    “gewone” mis?
Gotiek
   
       Gotiek: spitsbogen
Romaans t.o. Gotiek
          
              Romaans: ronde
              bogen
          
              Gotiek: grillig

More Related Content

Viewers also liked

VDEL Open Source Enterprise IT Solutions Overview
VDEL Open Source Enterprise IT Solutions OverviewVDEL Open Source Enterprise IT Solutions Overview
VDEL Open Source Enterprise IT Solutions OverviewMichael Kozloff
 
Forever Flowing Ch2 3
Forever Flowing Ch2 3Forever Flowing Ch2 3
Forever Flowing Ch2 3Geminiasp
 
Postnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant Nutrition
Postnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant NutritionPostnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant Nutrition
Postnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant NutritionBiblioteca Virtual
 
Forever Flowing 2 2
Forever Flowing 2 2Forever Flowing 2 2
Forever Flowing 2 2Geminiasp
 
Облачные решения ActiveCloud и примеры внедрений
Облачные решения ActiveCloud и примеры внедренийОблачные решения ActiveCloud и примеры внедрений
Облачные решения ActiveCloud и примеры внедренийMichael Kozloff
 
Forever Flowing:The Azure Legacy 2.5b
Forever Flowing:The Azure Legacy 2.5bForever Flowing:The Azure Legacy 2.5b
Forever Flowing:The Azure Legacy 2.5bGeminiasp
 
8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher
8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher
8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE HigherNBHS
 
Частное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбора
Частное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбораЧастное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбора
Частное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбораMichael Kozloff
 
Newslettersample
NewslettersampleNewslettersample
Newslettersamplelel68
 
Посчитаем ROI для AutoCAD 2012 Upgrade
Посчитаем ROI для AutoCAD 2012 UpgradeПосчитаем ROI для AutoCAD 2012 Upgrade
Посчитаем ROI для AutoCAD 2012 UpgradeMichael Kozloff
 
Intercity Visit – Hillsboro Oregon
Intercity Visit – Hillsboro OregonIntercity Visit – Hillsboro Oregon
Intercity Visit – Hillsboro Oregontoddlshimkus
 
ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media
ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media
ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media The Sponge
 

Viewers also liked (20)

VDEL Open Source Enterprise IT Solutions Overview
VDEL Open Source Enterprise IT Solutions OverviewVDEL Open Source Enterprise IT Solutions Overview
VDEL Open Source Enterprise IT Solutions Overview
 
Forever Flowing Ch2 3
Forever Flowing Ch2 3Forever Flowing Ch2 3
Forever Flowing Ch2 3
 
BEL
BELBEL
BEL
 
Postnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant Nutrition
Postnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant NutritionPostnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant Nutrition
Postnatal Development Of Intestinal Microflora As Influenced By Infant Nutrition
 
Vanessa Somers Vreeland mosaic swimming pool01
Vanessa Somers Vreeland mosaic swimming pool01Vanessa Somers Vreeland mosaic swimming pool01
Vanessa Somers Vreeland mosaic swimming pool01
 
Forever Flowing 2 2
Forever Flowing 2 2Forever Flowing 2 2
Forever Flowing 2 2
 
Облачные решения ActiveCloud и примеры внедрений
Облачные решения ActiveCloud и примеры внедренийОблачные решения ActiveCloud и примеры внедрений
Облачные решения ActiveCloud и примеры внедрений
 
Forever Flowing:The Azure Legacy 2.5b
Forever Flowing:The Azure Legacy 2.5bForever Flowing:The Azure Legacy 2.5b
Forever Flowing:The Azure Legacy 2.5b
 
Asian Sculpture Paintings by Henry Bismuth, Courtesy of Chisholm Gallery, LLC
Asian Sculpture Paintings by Henry Bismuth, Courtesy of Chisholm Gallery, LLCAsian Sculpture Paintings by Henry Bismuth, Courtesy of Chisholm Gallery, LLC
Asian Sculpture Paintings by Henry Bismuth, Courtesy of Chisholm Gallery, LLC
 
8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher
8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher
8. Public sector organisations (part 2) - Bus Man CFE Higher
 
Частное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбора
Частное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбораЧастное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбора
Частное облако/IaaS для корпоративных ландшафтов: прикладные аспекты выбора
 
Asuka Watercolours Tulips Rose, CHISHOLM GALLERY, LLC
Asuka Watercolours Tulips Rose, CHISHOLM GALLERY, LLCAsuka Watercolours Tulips Rose, CHISHOLM GALLERY, LLC
Asuka Watercolours Tulips Rose, CHISHOLM GALLERY, LLC
 
Life of Sam
Life of SamLife of Sam
Life of Sam
 
Newslettersample
NewslettersampleNewslettersample
Newslettersample
 
Evidence On The Long Term
Evidence On The Long TermEvidence On The Long Term
Evidence On The Long Term
 
Green goal 2010 workshop april 2010
Green goal 2010 workshop april 2010Green goal 2010 workshop april 2010
Green goal 2010 workshop april 2010
 
Посчитаем ROI для AutoCAD 2012 Upgrade
Посчитаем ROI для AutoCAD 2012 UpgradeПосчитаем ROI для AutoCAD 2012 Upgrade
Посчитаем ROI для AutoCAD 2012 Upgrade
 
Intercity Visit – Hillsboro Oregon
Intercity Visit – Hillsboro OregonIntercity Visit – Hillsboro Oregon
Intercity Visit – Hillsboro Oregon
 
ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media
ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media
ARCS Presentation - Trial Candidate Acquisition with Social Media
 
Simpolux 2001
Simpolux 2001Simpolux 2001
Simpolux 2001
 

Gregoriaans

  • 2. Paus Gregorius de Grote (+ 604)
  • 3. Kenmerken van het gregoriaans  Éenstemmig  Zuiver vocaal, maw: zonder begeleiding (=A Cappella)  Vrij ritme – er zijn geen maten  In principe alleen door mannen gezongen  Latijnse teksten, doorgaans uit de bijbel  Gebruik van relatieve notennamen (do-re-mi- fa-so-la-ti-do) ipv absolute (c-d-e-f-g-a-b-c)  Kerktoonsoorten (modaliteit) ipv Majeur- mineur toonsoorten (tonaliteit)
  • 4. Kerktoonsoorten  Gebruikt (bijna) uitsluitend de witte toetsen van de piano − Dorisch: op D − Phrygisch: op E − Lydisch: op F − Mixo-Lydisch: op G  Er zijn ook nog: − Ionisch: op C − Aeolisch: op A  Hieruit zijn onze moderne majeur- mineurtoonsoorten ontstaan  Lokrisch: op B bestaat alleen in theorie
  • 5. Vr 22a: Paus Gregorius? Waarom is de liturgische muziek van de Rooms Katholieke kerk naar paus Gregorius I genoemd?
  • 6. Tegenstellingen 1  Ordinarium  Proprium − Vaste gezangen van − Wisselende de mis (K,G,C,S-B, gezangen A) − Zijn iedere dag − Zijn iedere dag bij de anders, afhankelijk mis hetzelfde. van de feestdag en − Is dus (later) een de voorgeschreven kans om muziek bijbelteksten. voor te componeren, − Worden zelden want vaker gecomponeerd, met uitvoerbaar. uitzondering van het − Mozart, Beethoven requiem. e.a.
  • 7. Vr 22b: Ordinarium? • Welke gezangen komen in elke Mis voor?
  • 8. Vr 22c: Ordinarium of Proprium? • Zijn de liederen die met Kerstmis in de kerk gezongen worden deel van het proprium of ordinarium?
  • 9. Koorschool  Leerlingen rond een koorboek
  • 10. In Campo Aperto  De melodie werd “in campo aperto” genoteerd, als een geheugensteuntje voor de koorleider, die met zijn hand hoog-laag aangaf.
  • 11. Van “Campo aperto” tot notenbalk.
  • 12. Monnikenwerk.  Ora et Labora: bid en werk was de dagindeling van de middeleeuwse monnik  Sommige monniken leefden van het overschrijven en versieren van boeken.
  • 13. Vr 22d: Notatie: • Welke verschillen met het huidige notenschrift zie je bij het gregoriaanse notenschrift?
  • 14. Vr 22e: mis of mis? • Het woord “mis” heeft – in verband met de Middeleeuwse kerkmuziek – twee betekenissen. Welke?
  • 15. Tegenstellingen 2  Syllabisch  Melismatisch − Een lettergreep, één − Eén lettergreep, noot meerder noten.  Mis  Getijden − Kyrie − Lauden − Gloria − Metten − Credo − Kleine uurtjes (geloofsbelijdenis) (prime, terts, sexts, − Sanctus – none) Benedicyus − Vespers − Agnus Dei − Completen
  • 16. 23: 2x Agnus Dei • B: Luister naar twee uitvoeringen van het Agnus Dei, het laatste deel uit het Ordinarium van de mis. • C: Welke kenmerken van het Gregoriaans hoor je? • D: Noem één belangrijk verschil tussen beide uitvoeringen. Let heirbij op de verhouding tekst- melodie. • E: Hoe heet het zingen zonder begeleiding? • In welk groter werk heeft het Agnus Dei een vaste plaats?
  • 17. Requiem: • Een mis, speciaal voor kerkdiensten tgv een uitvaart. • Heeft een enigszins aangepast ordinarium: géén Gloria, en een iets aangepaste tekst bij het Agnus Dei (”Dona eis requiem” ipv Dona nobis pacem”)
  • 18. Requiem 2 • Veel componisten componeerden missen. • Bij het requiem wordt door de componist ook het proprium gecomponeerd. • Beroemde (en vaak uitgevoerde) requiems zijn oa. die van W.A. Mozart, G. Verdi en G. Fauré. Deze werken worden echter maar zelden in de kerk gespeeld, maar meestal als concert. • Vraag: waarom denk je dat componisten het wél de moeite waard vinden het proprium van een requiem te componeren, maar zelden van een “gewone” mis?
  • 19. Gotiek  Gotiek: spitsbogen
  • 20. Romaans t.o. Gotiek  Romaans: ronde bogen  Gotiek: grillig