Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Czym są piramidy finansowe i dlaczego bitcoin nią nie jest?

826 views

Published on

Ponzi schemes, pyramids and bubbles in the context of bitcoin and altcoins with special focus on Poland and its financial markets regulators. Conference in Warsaw, 13 Dec. 2017, in Polish.

Published in: Economy & Finance
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Czym są piramidy finansowe i dlaczego bitcoin nią nie jest?

  1. 1. Czym są piramidy finansowe i dlaczego bitcoin nią nie jest? prof. Krzysztof Piech Central European Digital Payments Warszawa, 13 grudnia 2017 r.
  2. 2. Struktura prezentacji ▰Oszustwa finansowe a bitcoin ▰Bańki spekulacyjne a bitcoin ▰Oszustwa finansowe a inne kryptowaluty ▰Czy dolar to oszustwo? ▰Podsumowanie 2
  3. 3. prof. Krzysztof PIECH Uczelnia Łazarskiego – Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych Prezes InvestOn Ltd Prezes Blockchain Technologies sp. z o.o. 3
  4. 4. Kompetencje – Koordynator Projektu 4 Lider Biznesowy Strumień „Blockchain / DLT i Waluty Cyfrowe” Członek British Alumni Society Prezes Instytut Wiedzy i Innowacji Krzysztof Piech Koordynator Polski Akcelerator Technologii Blockchain Dyrektor Centrum Technologii Blockchain UŁa Członek Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  5. 5. Oszustwa finansowe a bitcoin 5
  6. 6. Schemat Ponziego ▰ Organizator początkowo wypłaca środki kolejnym uczestnikom schematu. ▰ Kwoty wpłacane przez kolejnych inwestorów finansują wypłaty na rzecz wcześniejszych, a nie pochodzą ze zwrotów uzyskiwanych z produktu. ▰ Część inwestorów zachęconych wysokimi zwrotami, pozostawia swoje pieniądze w schemacie, reinwestując je. ▰ Fundusz inwestycyjny (hedge fund) może stać się schematem Ponziego, jeśli odnotuje wysokie straty, które próbuje pokryć z wpłat kolejnych inwestorów. ▰ Schemat upada, gdy organizator znika ze środkami, gdy spada napływ nowych inwestycji lub pogarszają się warunki rynkowe (np. kryzys). 6
  7. 7. HYIP ▰ Rodzajem schematu Ponziego są programy HYIP (high-yield investment program). ▰ Obiecywane są wysokie, często „gwarantowane” stopy zwrotu. Przykładowo, 1% dziennie daje aż 3778% rocznie (procent składany). ▰ Organizowane są często w ramach egzotycznych jurysdykcjach przez osoby o trudnej do zweryfikowania tożsamości, na anonimowych serwerach. 7
  8. 8. Największa piramida kryptowalutowa 8 Kapitalizacja BitConnect wg CoinMarketCap, 13.12.2017
  9. 9. Piramida finansowa ▰ W schemacie Ponziego, organizator bezpośrednio wciąga nowe osoby, zaś w piramidzie tworzony jest łańcuch pośredników (każdy z nich bezpośrednio zarabiających na kolejnych, wprowadzanych do systemu osobach). ▰ Często używany jest marketing wielopoziomowy (MLM). ▰ Schematy często oparte są na innowacjach inwestycyjnych skierowanych do bogatych osób, a piramidy – finansują swoją działalność z nowych środków. ▰ Piramidy z reguły są większe, ale szybciej znikają. 9
  10. 10. Bańki spekulacyjne ▰ Wartość danego dobra zależy od wiary w to, ile ono może kosztować w przyszłości, a nie od wewnętrznej, fundamentalnej wartości (intrinsic value). Często powstają na papierach wartościowych, ale też na realnych aktywach jak nieruchomości. ▰ Nie ma pojedynczych osób organizujących wzrost wartości dobra. Wyjątkiem są schematy (w stylu Ponziego) pump-and-dump. ▰ Organizowanie schematów i piramid jest nielegalne, baniek – nie (bo nie ma na ogół ich organizatora). 10
  11. 11. Bitcoin a oszustwa ▰ Brak „organizatora” projektu (środki prawdopodobnie należące do S. Nakamoto nie były ruszane od lat), nie ma centralnego zarządcy projektu. ▰ Cenę bitcoina wyznacza prawo popytu i podaży. ▰ Nie ma obiecanej, „gwarantowanej” stopy zwrotu. Nikt nie wypłaca odsetek od zysków, dywidend, prowizji od nowych osób „wciągniętych” do systemu. ▰ Nie ma schematu MLM, łańcuszka pośredników. Inwestorzy mogą kupować jednostki bezpośrednio od siebie (P2P). ▰ Piramidy to scentralizowane systemy; Bitcoin jest zdecentralizowany. Jego użytkownicy nie mogą go zniszczyć nawet, gdyby chcieli. ▰ Wartość fundamentalna zależy od kosztów (sprzętu, prądu) oraz zdyskontowanych oczekiwanych zysków (z opłat transakcyjnych, z miningu). 11
  12. 12. Argumenty A. Bubiela ▰ Brak centralnego emitenta lub innego podmiotu, który zarabiałby na sprzedaży jednostek dopiero co utworzonych lub na zmianie wartości tych, które zostały utworzone wcześniej. ▰ Brak wypłat dywidend lub odsetek za sam fakt ich posiadania, co jest jedną z cech charakterystycznych dla piramid finansowych. ▰ Ilość jednostek kryptowaluty jest określona przez algorytm, który – w większości przypadków najbardziej popularnych kryptowalut – nie jest kontrolowany przez żadną instytucję. ▰ Wymiana jednostek walut cyfrowych opiera się na cenie, którą proponuje sprzedający, zaakceptowanej przez kupującego. W związku z tym zarówno zyski jak i straty z zakupu kryptowaluty nie zależą od żadnej instytucji. A. Bubiel, Bitcoin – determinanty i skutki jego akceptacji przez przedsiębiorstwa, rozprawa doktorska, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, obroniona 25 października 2017 r. 12
  13. 13. Bank Światowy: Bitcoin to bańka, ale nie piramida ▰…what we witnessed recently in the Bitcoin phenomenon fits the standard definition of a speculative bubble. ▰Contrary to a widely-held opinion, Bitcoin is not a deliberate Ponzi. K. Basu, Ponzis. The Science and Mystique of a Class of Financial Frauds, World Bank, „Policy Research Working Paper” WPS6967, July 2014, s. 7. 13
  14. 14. Bańki spekulacyjne a bitcoin 14
  15. 15. Przykładowa spółka tradycyjnego rynku (z portfela InvestOn), która korzysta na upowszechnianiu technologii blockchain 15
  16. 16. Są setki baniek na świecie… 16
  17. 17. Są setki baniek na świecie ▰ Bańka kryptowalutowa jest o wiele mniejsza niż dotcom bubble. ▰ Zapewne jeszcze wzrośnie – regulatorzy powinni być „mądrzy”. Ostrzegać i edukować, ale nie podcinać przyszły rozwój kraju. ▰ Waluty cyfrowe to technologia (blockchain), nie tylko spekulacja. 17
  18. 18. Czy Bitcoin to bańka? 18 ▰ Bitcoin dopiero staje się bańką, bo dopiero kilka dni temu „wszedł” na Wall Street. ▰ A może jeszcze kilkukrotnie zyskać na wartości.
  19. 19. Oszustwa finansowe a inne kryptowaluty 19
  20. 20. Altcoiny a oszustwa Niektóre z altcoinów mogą być oszustwami. Kiedy? ▰ A) kod, dystrybucja tokenów są kontrolowane przez wąską grupę osób (projekt nie ma odpowiedniego rozproszenia, społeczność jest zbyt mała); można wtedy organizować pump&dump; ▰ B) dana kryptowaluta jest „przed-kopana” (pre-mine) i pula ta trafia do wąskiego grona osób w bezpośrednim celu ich wzbogacenia się; ▰ C) środki zebrane z ICO nie trafią na rozwój projektu, ale do kieszeni jego organizatorów; ▰ D) kiedy zostały stworzone przez oszustów, w tym przez piramidy finansowe. 20
  21. 21. Piramidy finansowe z kryptowalutą ▰ Rosnący problem piramid finansowych w Polsce. Niektóre z nich są w stanie zamówić napisanie kryptowaluty, by „przykryła” prawdziwy mechanizm piramidy. ▰ Są w stanie kupić kantor kryptowalutowy lub zostać „notowane” na poważnej giełdzie. ▰ Rynek nieregulowany nie ma jak obronić się przed tymi działaniami. Samo- regulacje są niewystarczające, dla „samo-ograniczenia” dużych zysków dla firm. ▰ W Polsce piramidy coinowe zebrały już ponad 0,5 mld zł. Prawie nikt ich nie zwalcza, nie ściga. Teoretyczność państwa, mimo doświadczeń Amber Gold. Władze używają typowych uników: nie nasza kompetencja, obca jurysdykcja itp. 21
  22. 22. Podróbki kryptowalut Pseudo-kryptowaluty – podszywają się pod kryptowaluty wykorzystując ich rosnącą popularność (i ceny), ale nie spełniają ich cech, takich jak m.in.: 1. kod otwartoźródłowy (open source), 2. dostępny i weryfikowalny opis projektu (whitepaper), 3. transparentność transakcji (czyli otwarta księgowość – blockchain), 4. brak konieczności zaufanych trzecich stron odpowiadających za działanie kryptowaluty. W. Kwiatek, Fragment wykładu: Czym się różnią kryptowaluty od pseudowalut, https://www.wykop.pl/link/3951739/fragment-wykladu-wojciecha-kwiatka-czym-sie-roznia- kryptowaluty-od-pseudowalut [dostęp:16.10.2017]. 22
  23. 23. Piramidy w Polsce dobrze się rozwijają ▰Żadna instytucja publiczna (z wyjątkiem UOKiK w przypadku OneCoin) przez długi czas nie ostrzegała przed piramidami. ▰Robi to głównie Polskie Stowarzyszenie Bitcoin. 23
  24. 24. Ostrzeżenia przed piramidami Są ostrzeżenia przed kryptowalutami, przed ICO, ale nie przed piramidami finansowymi. Zmieniło się to dopiero w ostatnich dniach, ale nadal z naciskiem na zwalczanie kryptowalut, a nie oszustw. 24
  25. 25. Czy dolar to oszustwo? Żart branżowy 25
  26. 26. Żart branżowy ▰ Pump&dump – władze (zwłaszcza pieniężne) mogą wpływać na cykl koniunkturalny, niekiedy wręcz kształtując go. ▰ Władze mogą zwiększać podaż w nieskończoność (w bitcoin nie). ▰ Wartość dolara od wielu lat spada (BTC nie). ▰ Banknoty są słabo zabezpieczone (brak kryptografii), pieniądz elektroniczny chroniony drogimi systemami bankowymi. ▰ Rozkład posiadania USD przypomina piramidę. ▰ Dolar jest często używany przez przestępców. 26
  27. 27. Podsumowanie 27
  28. 28. Strach ▰Waluty cyfrowe to temat nowy. Wszystko, co nowe, budzi strach – to naturalne. ▰Władza lubi mieć więcej władzy – to naturalne. Władza nie lubi się nią dzielić z innymi – to naturalne. ▰Trzeba rozumieć naturę ludzi i władzy, by lepiej edukować na temat zmian technologicznych, które nieuchronnie prowadzą do ograniczenia władzy. ▰Nie wolno antagonizować władz; z czasem dojrzeją. 28
  29. 29. 29
  30. 30. Nash i NBP o kryptowalutach ▰„rządy coś będą musiały z kryptowalutami zrobić (...) powinny pozwolić kryptowalutom w niezakłócony sposób się rozwijać” - ekonomista i matematyk John Nash, laureat Nagrody Nobla ▰„Narodowy Bank Polski nie popiera rozwoju kryptowalut”. - posiedzenie Komisji Finansów Publicznych Sejmu RP. 30
  31. 31. Rola banku centralnego i nadzoru ▰ Wiceprzewodnicząca sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju M. Nykiel uważa, że zagrożenia wskazywane przez NBP i KNF są wyolbrzymione i nie oddają rzeczywistości. ▰ Parlament Europejski pociesza, że mimo że „upowszechnienie użycia walut cyfrowych zmniejszy popyt na pieniądz banku centralnego i przez to zmniejszy rozmiar bilansów banków centralnych”, to „zyski banków centralnych zmniejszą się, ale nie znikną” i że „będą wciąż zdolne do efektywnego prowadzenia polityki pieniężnej”. (D. Heller, Komisja Europejska) K. Piech (red.), Podstawy używania walut cyfrowych, MC, listopad 2017 31
  32. 32. Świat bez blockchaina jak świat bez internetu ▰Nie wszystko w świecie nowych technologii jest prawidłowe. Tak było z pierwszymi zastosowaniami internetu (anonimowe wiadomości z pogróżkami, pirackie utwory, pornografia, ataki hakerskie). ▰Dzisiaj nie potrafimy wrócić do świata bez internetu. ▰Internet nie jest zły, źli mogą być ludzie, którzy go używają. Waluty cyfrowe nie są złe – zło mogą czynić ludzie, ale nie kod komputerowy (który nie ma wolnej woli). 32
  33. 33. Technologia – tak, wypaczenia rynku – nie ▰Pewne mankamenty funkcjonowania rynków walut cyfrowych można wyeliminować za pomocą zmian w kodzie, by ograniczyć możliwości wykorzystania ich do niewłaściwych celów. ▰Należy wrócić do podstaw idei Satoshiego Nakamoto. Bodźce dla górników okazały się być zbyt mocne i nakręciły bańkę spekulacyjną. Dzięki temu technologia blockchain stała się znana, ale może być to groźne w skutkach (choć nie bardziej niż inne bańki spekulacyjne). 33
  34. 34. Inne źródła ▰K. Piech (red.), Podstawy używania walut cyfrowych, Ministerstwo Cyfryzacji, 22.11.2017, https://www.gov.pl/documents/31305/436699/ Podstawy+walut+cyfrowych.pdf ▰Uważaj na kryptowaluty, 12.12.2017, NBP, https://uwazajnakryptowaluty.pl/ 34
  35. 35. 35 Dziękuję za uwagę! Więcej info: Nowości o #blockchain i #bitcoin: twitter.com/krzysztof_piech Grupa „Blockchain i kryptowaluty” (4800 członków): www.facebook.com/groups/blockchainPL/ Prezentacja oparta na szablonie SlidesCarnival Licencja CC BY 4.0

×