Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Grażyna Lewandowicz-Nosal

312 views

Published on

Prezentacja z III Międzynarodowej Konferencji "Kultura czytelnicza młodego pokolenia", Łódź 16-17 października 2014

Published in: Education
  • D0WNL0AD FULL ▶ ▶ ▶ ▶ http://1lite.top/eS7oHk ◀ ◀ ◀ ◀
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

Grażyna Lewandowicz-Nosal

  1. 1. Biblioteki publiczno-szkolne. Wczoraj. Dziś. Jutro? School-Public Libraries. Yesterday.Today. Tomorrow? Grażyna Lewandowicz-Nosal, Biblioteka Narodowa/National Library
  2. 2. Cele wystąpienia Goals of presentation  Przybliżenie problemu bibliotek publiczno- szkolnych,  Dwa aspekty : organizacyjny, prawny,  Porządek chronologiczny – kolejne dekady do 2012 r.,  Perspektywa bibliotek publicznych,  Temat wzbudzający emocje i kontrowersje od ponad 40 lat
  3. 3. Kontekst ogólny General context Różne typy bibliotek w Polsce:  publiczne, szkolne, pedagogiczne, naukowe, specjalne, kościelne, zakładowe – typy wyodrębniane ze względu na różne kryteria  Specyficzne formy organizacji: - Biblioteki łączone z innymi bibliotekami, - Biblioteki łączone z innymi instytucjami/organizacjami
  4. 4. Biblioteki publiczne – Biblioteki szkolne. Podstawowe różnice. Public libraries – school libraries. Main differences BIBLIOTEKA PUBLICZNA  Dla każdego, o różnych zainteresowaniach,  Zbiory – różne, dla każdego,  Dostęp swobodny, jak najmniej ograniczeń,  Różne godziny otwarcia, weekendy, wakacje,  Personel – różne programy kształcenia, wymagania, godziny pracy  DOBROWOLNOŚĆ BIBLIOTEKA SZKOLNA  Uczniowie i nauczyciele,  Zbiory dostosowane do programu nauczania, odpowiednie do wieku,  Dostęp ograniczony – np. do budynku szkoły, bezpieczeństwo uczniów,  Tylko godziny otwarcia szkoły,  Personel – osobne programy nauczania, kwalifikacje pedagogiczne,  PRZYMUS
  5. 5. Biblioteki publiczno-szkolne w Polsce - preludium School-public libraries in Poland - beginning  Lata 50-60 XX w. (do 1968 r. dekret o bibliotekach z 1946 r.)  Powiat wałbrzyski (Szczawno Zdrój)  Łączenia dotyczyły głównie bibliotek publicznych z uzdrowiskowymi i zakładowymi oraz szkolnymi,  Powody – duża liczba małych bibliotek w małych miejscowościach,  Cecha – szeroki zakres połączeń,  Warunki – Umowa zawierana przez PBP, Wydział Kultury PPRN, Inspektorat Oświaty i/lub Zarząd uzdrowiska,  Na obszarach wiejskich połączenia bibliotek publicznych z bibliotekami PGR-ów,  Pozytywnie oceniane przez środowisko
  6. 6. Dekada lat 70. XX wieku 70ies. XX cent.  Ustawa o bibliotekach z 1968 r.  1972 r. – „eksperyment olsztyński”,  Założenia : ożywienie czytelnictwa na wsi, aktywizacja księgozbiorów szkolnych, zapewnienie ciągłości obsługi czytelniczej młodzieży,  Charakter działań zaplanowany, zorganizowany, przemyślany, monitorowany,  „Podstawowe zasady działalności bibliotek publiczno- szkolnych w woj. olsztyńskim”,  Reorganizacja funkcjonowania szkół podstawowych,  Pierwsze polemiki
  7. 7. Dekada lat 80. XX w. 80ies. XX cent.  „Zasady współpracy bibliotek publicznych z bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi” z 1980 r. uznane za urzędowe podsumowanie „eksperymentu olsztyńskiego”,  1984 r. konferencja poświęcona realizacji „Zasad...” – usztywnienie stanowisk obu stron,  1984 r. Ustawa o upowszechnianiu kultury – różne typy łączeń,  Ograniczenie połączeń głównie do woj.olsztyńskiego, połączenia tracą na dynamice, obejmują niewielką grupę bibliotek,  Silniej eksponowany wątek ekonomiczny połączeń, których celem jest racjonalizacja i obniżenie kosztów usług bibliotecznych
  8. 8. Dekada lat 90. XX w. 90ies XX cent.  Zmiany ogólnoustrojowe w Polsce – nowym podmiotem stają się samorządy,  Ważne ustawy : Ustawa o samorządzie terytorialnym (1990), Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (1991), Ustawa o systemie oświaty (1991), NOWA Ustawa o bibliotekach dopiero w 1997 r.  Destabilizacja sieci bibliotek publicznych,
  9. 9. Dekada lat 90. XX w. (cd.) 90ies XX cent. (con.)  Dwa podokresy w łączeniu bibliotek publicznych ze szkolnymi (za B. Budyńską):  1990-1994 – 36 % połączeń  1995-1998 – 46% połączeń  Okres lawinowej i chaotycznej akcji łączeń,  1996 r. – Konferencja Dyrektorów WBP – ostatnia próba uregulowania łączeń – propozycja „Zasad współpracy i łączenia bibliotek publicznych ze szkolnymi” – środowisko bibliotek publicznych otwarte na różne rozwiązania,  Utrwalenie stanowiska przeciw łączeniu środowiska szkolnego (1994 r. stanowisko ZNP),  Nowe środowiska – „Biblioteka w szkole” oraz TNBSP
  10. 10. Pierwsza dekada XXI w. (2000-2012) First decade of XXI cent.  Prawo biblioteczne rozpisane na kilka ustaw,  2001 r. – nowelizacja Ustawy o bibliotekach – zakaz łączenia bibliotek publicznych z innymi instytucjami oraz bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi,  2011 r. – nowelizacja Ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności... zgoda na łączenie bibliotek z innymi instytucjami kultury, (od X 2012 r.),  Utrzymano ustawowy zakaz łączenia bibliotek publicznych ze szkolnymi i pedagogicznymi,
  11. 11. Lata 2000-2012 (cd.) Years 2000-2012  Dyskusje „prawne”, akcent przesunięty na łączenie bibliotek publicznych z innymi instytucjami (np. urzędami pocztowymi), oraz głównie domami kultury,  Eksperyment „wrocławski i jarociński” – początek w 2005 r. realizacja w 2009 r. – obsługa szkół przez biblioteki publiczne,  2009 r. sejmowa komisja „Przyjazne Państwo” rozpatrywała projekt Związku Gmin Wiejskich o wykreśleniu z Ustawy o bibliotekach zakazu łączenia bibliotek publicznych ze szkolnymi
  12. 12. Badania IKiCz, BN Researches conducted by National Library  1976 r. – pierwszy sondaż,  1986 r. – badania B. Białkowskiej,  1993 r. – badania A. Ruska i W. Przybyszewskiego,  1999 r. – badania B. Budyńskiej i A. Krajewskiej,  2012 r. – badania G. Lewandowicz-Nosal
  13. 13. Liczba bibliotek publiczno-szkolnych wg. BPL w latach 1996-2012 School-public libraries in 1996-2012 years 0 50 100 150 200 250 300 350 400 1997 2001 2005 2009 liczba bibliotek publiczno- szkolnych
  14. 14. Liczba bibliotek publiczno-szkolnych i bibliotek publicznych połączonych z domami kultury w latach 1996-2012 wg. BPL School-public libraries and public libraries in fusion with culture centers in 1996-2012 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 2000 1996 2000 2004 2008 2012 liczba bibliotek publiczno- szkolnych liczba bibliotek połączonych z domami kultury
  15. 15. Problemy ogólne General problems  Niestabilność aktów prawnych, zwłaszcza w ostatniej dekadzie – liczne analizy i orzeczenia prawne,  Sprzeczność między ustawami o bibliotekach i o systemie oświaty,  Sprzeczne decyzje MEN („sprawa Jarocina”),  Brak definicji czym jest biblioteka publiczno-szkolna, określenia warunków jej działania,  SIO – nie rejestruje bibliotek publiczno-szkolnych,  Brak refleksji ze strony samorządów dotyczącej organizacji bibliotek
  16. 16. Dlaczego nie? Dlaczego tak? Why not? Why yes? NIE • Łączone różne jednostki – samodzielna i niesamodzielna, • Brak uregulowań prawnych, • Konflikty personelu,(PRACA) • Kłopoty z dostępnością, • Podwójna rejestracja • Dostęp do sieci, konserwacja TAK • Rola samorządu jako organizatora bibliotek, • Gdzie – małe środowiska, • Ekonomia ? – oszczędność na lokalu, mediach, • Racjonalizacja zakupów, • Dostępność dla uczniów
  17. 17. Jak to robią inni? How others do it?  Nie jest to temat specyficznie polski,  USA, Kanada, Australia, Izrael, Norwegia, Szwecja, Grecja, Słowacja, bogata literatura przedmiotu,  Nie są to rozwiązania typowe, tylko wyjątkowe, sporadyczne,  Działania nie mają charakteru przypadkowego, są starannie zaplanowane i zorganizowane (liczne Wytyczne, głównie USA),  Podkreślanie raczej współpracy niż łączenia
  18. 18. 10 kryteriów potencjalnego sukcesu (wg. K. Haycocka) 10 potential success criteria  Środowisko mniejsze niż 10 000 mieszkańców,  Podpisana umowa,  Połączone usługi,  Zaangażowanie i wsparcie gminy,  Dyrektor szkoły pragnący osiągnąć sukces,  Wsparcie nauczycieli,  Współpraca między personelem biblioteki publicznej a biblioteki szkolnej,  Kierownik-profesjonalista o wysokiej motywacji,  Brak ograniczeń w dostępie do zbiorów i obiegu dokumentów,  Oddzielna przestrzeń dla dorosłych
  19. 19. Co dalej? Jutro? What’s next? Tomorrow?  Pytanie o to, czy łączyć, to pytanie o funkcje bibliotek, ich tożsamość,  Sprawa polityki bibliotecznej (szerzej kulturalnej) państwa,  W Sejmie nadal projekt ZGW RP dotyczący łączenia bibliotek publicznych i szkolnych,  Bez jednoznacznego uregulowania prawnego temat będzie wracał....

×